໘. ເຊຕວນສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໔໘. ເອສິຕຄຸຓຕ຺ຕາ ເອສິຍມານຄຸຓຕ຺ຕາ ຈ ອິສີ, ອເສກ຺ຂາ ເສກ຺ຂກລ຺ຍາຓປຸຖຸຊ຺ຊນາ ຈ. ອິສີນໍ ສງ຺ໂຆ ອິສິສງ຺ໂຆ. ອິສິສງ຺ເຆນ ນິເສວິຕໍ. ເຕນາຫ ‘‘ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆນິເສວິຕ’’ນ຺ຕິ.

ຕໍ ກາເຣນ຺ຕສ຺ສ ຄນ຺ຘກຸຏິປາສາທກູຏາຄາຣາທິວເສນ ສິນິທ຺ຘສນ຺ທຈ຺ຉາຍຣຸກ຺ຂລຕາວເສນ ຠູມິຠາຄສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຈ ອນຎ຺ຎສາຘາຣຓໍ ອຕິຣມຓີຍໍ ຕໍ ເຊຕວນໍ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຕເສຕິ, ຕຖາ ອຣິຍານໍ ນິວາສຠາເວນປີຕິ ອາຫ ‘‘ເອວໍ ປຐມຄາຖາຍ ເຊຕວນສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ກເຖຕ຺ວາ’’ຕິ. ເຕນາຫ ຠຄວາ – ‘‘ຍຕ຺ຖ ອຣຫນ຺ໂຕ ວິຫຣນ຺ຕິ, ຕໍ ຠູມິຣາມເຓຍ຺ຍກ’’ນ຺ຕິ (ຘ. ປ. ໙໘; ເຖຣຄາ. ໙໙໑). ອປຈຍຄາມິເຈຕນາ ສຕ຺ຕານໍ ວິສຸທ຺ຘິໍ ອາວຫຕິ ກມ຺ມກ຺ຂຍາຍ ສໍວຕ຺ຕນໂຕຕິ ອາຫ ‘‘ກມ຺ມນ຺ຕິ ມຄ຺ຄເຈຕນາ’’ຕິ. ຈຕຸນ຺ນໍ ອຣິຍສຈ຺ຈານໍ ວິທິຕກຣຓຏ຺ເຐນ ກິເລສານໍ ວິຊ຺ຌນຏ຺ເຐນ ຈ ວິຊ຺ຊາ. ມຄ຺ຄປຎ຺ຎາ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐີຕິ ອາຫ ‘‘ວິຊ຺ຊາຕິ ມຄ຺ຄປຎ຺ຎາ’’ຕິ. ສມາຘິປກ຺ຂິກາ ຘມ຺ມາ ສມ຺ມາວາຍາມສຕິສມາຘໂຍ. ຍຖາ ຫິ ວິຊ຺ຊາປິ ວິຊ຺ຊາຠາຄິຍາ, ເອວໍ ສມາຘິປິ ສມາຘິປກ຺ຂິໂກ. ສີລໍ ເອຕສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ສີລນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ສີເລ ປຕິຏ຺ຐິຕສ຺ສ ຊີວິຕໍ ອຸຕ຺ຕມ’’ນ຺ຕິ. ທິຏ຺ຐິສງ຺ກປ຺ປາຕິ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິສງ຺ກປ຺ປາ. ຕຕ຺ຖ ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ປສ຺ສ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິຍາ ອຸປກາຣຠາເວນ ວິຊ຺ຊາຠາໂວ ວຸຕ຺ໂຕ. ຕຖາ ຫິ ໂສ ປຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ຘສງ຺ຄຫິໂຕຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຍຖາ ຈ ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ປາທໂຍ ປຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ຘສງ຺ຄຫິຕາ, ເອວໍ ວາຍາມສຕິໂຍ ສມາຘິກ຺ຂນ຺ຘສງ຺ຄຫິຕາຕິ ອາຫ ‘‘ວາຍາມສຕິສມາຘໂຍ’’ຕິ. ຘມ຺ໂມຕິ ຫິ ອິຘ ສມາຘິ ອຘິປ຺ເປໂຕ ‘‘ເອວໍຘມ຺ມາ ເຕ ຠຄວນ຺ໂຕ ອເຫສຸ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ (ທີ. ນິ. ໒.໑໓; ມ. ນິ. ໓.໑໙໗; ສໍ. ນິ. ໕.໓໗໘) ວິຍ. ວາຈາກມ຺ມນ຺ຕາຊີວາຕິ ສມ຺ມາວາຈາກມ຺ມນ຺ຕາຊີວາ. ມຄ຺ຄປຣິຍາປນ຺ນາ ເອວ ເຫເຕ ສງ຺ຄຫິຕາ. ເຕນາຫ ‘‘ເອເຕນ ອຏ຺ຐງ຺ຄິກມຄ຺ເຄນາ’’ຕິ.

ອຸປາເຍນ ວິຘິນາ ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ຠາເວຕພ຺ໂພ. ເຕນາຫ ‘‘ສມາຘິປກ຺ຂິຍຘມ຺ມ’’ນ຺ຕິ. ສມ຺ມາສມາຘິປກ຺ຂິຍໍ ວິປສ຺ສນາຘມ຺ມຎ຺ເຈວ ມຄ຺ຄຘມ຺ມຎ຺ຈ. ‘‘ອຣິຍໍ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມ຺ມາສມາຘິໍ ເທເສສ຺ສາມິ ສອຸປນິສໍ ສປຣິກ຺ຂາຣ’’ນ຺ຕິ (ມ. ນິ. ໓.໑໓໖) ຫິ ວຈນໂຕ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິອາທໂຍ ມຄ຺ຄຘມ຺ມາ ສມ຺ມາສມາຘິປຣິກ຺ຂາຣາ. ວິຈິເນຍ຺ຍາຕິ ວີມໍເສຍ຺ຍ, ຠາເວຍ຺ຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຕ຺ຖາຕິ ເຫຕຸມ຺ຫິ ຠຸມ຺ມວຈນໍ. ອຣິຍມຄ຺ຄເຫຕຸກາ ຫິ ສຕ຺ຕານໍ ວິສຸທ຺ຘິ. ເຕນາຫ ‘‘ຕສ຺ມິໍ ອຣິຍມຄ຺ເຄ ວິສຸຊ຺ຌຕີ’’ຕິ. ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘຘມ຺ມໍ ວິຈິເນຍ຺ຍາຕິ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ເນ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ເຘ ວິປສ຺ເສຍ຺ຍ. ເຕສຸ ວິປສ຺ສິຍມາເນສຸ ວິປສ຺ສນາຍ ອຸກ຺ກໍສຄຕາຍ ຍທຄ຺ເຄນ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈໍ ປຣິຎ຺ຎາປຏິເວເຘນ ປຏິວິຊ຺ຌີຍຕິ, ຕທຄ຺ເຄນ ສມຸທຍສຈ຺ຈໍ ປຫານປຏິເວເຘນ ປຏິວິຊ຺ຌີຍຕິ, ນິໂຣຘສຈ຺ຈໍ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາປຏິເວເຘນ, ມຄ຺ຄສຈ຺ຈໍ ຠາວນາປຏິເວເຘນ ປຏິວິຊ຺ຌີຍຕີຕິ ເອວໍ ເຕສຸ ຈຕູສຸ ສຈ຺ເຈສຸ ວິສຸຊ຺ຌຕີຕິ ອິມສ຺ມິໍ ປກ຺ເຂ ນິມິຕ຺ຕຕ຺ເຖ ເອວ ຠຸມ຺ມໍ, ເຕສຸ ສຈ຺ເຈສຸ ປຏິວິຊ຺ຌິຍມາເນສູຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອວຘາຣຓວຈນນ຺ຕິ ວວຕ຺ຖາປນວຈນໍ, ອວຘາຣຓນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ສາຣິປຸຕ຺ໂຕວາ’’ຕິ ຈ ອວຘາຣຓໍ ສາວເກສຸ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕວ ເສຍ຺ໂຍຕິ ອິມມຕ຺ຖໍ ທີເປຕິ ຕສ຺ເສວຸກ຺ກໍສຠາວໂຕ. ກິເລສອຸປສເມນາຕິ ອິມິນາ ມຫາເຖຣສ຺ສ ຕາທິໂສ ກິເລສວູປສໂມຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຕສ຺ສ ສາວກວິສເຍ ປຎ຺ຎາຍ ປາຣມິປ຺ປຕ຺ຕິ ອໂຫສິ. ຍທິ ເອວໍ ‘‘ໂຍປິ ປາຣງ຺ຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ, ເອຕາວປຣໂມ ສິຍາ’’ຕິ ອິທໍ ເຕສໍ ພຸທ຺ຘານໍ ຎາຓວິສເຍ ປຎ຺ຎາປາຣມິປ຺ປຕ຺ຕານໍ ວເສເນວ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ອວຘາຣຓມ຺ປິ ວິມຸຕ຺ຕິຍາ ນານຕ຺ຕາ ຕີຫິ ວິມຸຕ຺ຕີຫິ ປາຣງ຺ຄເຕ ສນ຺ຘາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕນາຫ – ‘‘ປາຣໍ ຄໂຕຕິ ນິພ຺ພານໍ ຄໂຕ’’ຕິອາທິ. ນ ເຖເຣນ ອຸຕ຺ຕຣິຕໂຣ ນາມ ອຕ຺ຖິ ລພ຺ຠຕິ, ລພ຺ຠຕິ ເຈ, ເອວເມວ ລພ຺ເຠຍ຺ຍາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ເຊຕວນສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.