໓. ອຸປນີຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓. ອເນກຕ຺ຖຕ຺ຕາ ຘາຕຸສທ຺ທານໍ ອຸປສຄ຺ຄວເສນ ອຕ຺ຖວິເສສວາຈໂກ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ອຸປນີຍຕີຕິ ປຣິກ຺ຂີຍຕິ ນິຣຸຊ຺ຌຕີ’’ຕິ. ວິນສ຺ສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຸປນີຍຕີຕິ ວາ ສຣເສເນວ ຊີວິຕສ຺ສ ມຣຓູປຄມນໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ – ‘‘ອຸປຄຈ຺ຉຕິ ວາ, ອນຸປຸພ຺ເພນ ມຣຓໍ ອຸເປຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ. ກາມຎ຺ເຈຕ຺ຖ ‘‘ອຸປນີຍຕີ’’ຕິ ປທໍ ອປາກຏກມ຺ມວິເສສໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍຖາ ປນ ‘‘ສພ຺ພໍ ອາໂຣຄ຺ຍໍ ພ຺ຍາຘິປຣິໂຍສານໍ, ສພ຺ພໍ ໂຍພ຺ພນໍ ຊຣາປຣິໂຍສານໍ, ສພ຺ພໍ ຊີວິຕໍ ມຣຓປຣິໂຍສານ’’ນ຺ຕິ, ‘‘ອຸປນີຍຕິ ຊີວິຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ‘‘ມຣຓໍ ອຸເປຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ກມ຺ມກຕ຺ຕຸວເສນ ເຫຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

ອິທານິ ກມ຺ມສາຘນວເສນ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຍຖາ ວາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ໂຄປາເລນ ໂຄຄໂຓ ນີຍຕິ ຍຖິຈ຺ຉິຕໍ ຐານໍ. ຊີວນ຺ຕິ ເຕນ ສຕ຺ຕາ, ສຫຊາຕຘມ຺ມາ ວາຕິ ຊີວິຕໍ, ຕເທວ ເຕສໍ ອນຸປາລເນ ອາຘິປຈ຺ຈສພ຺ຠາວໂຕ ອິນ຺ທ຺ຣິຍນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ຊີວິຕນ຺ຕິ ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍ’’ນ຺ຕິ ປຣິຕ຺ຕນ຺ຕິ ອິຕ຺ຕຣໍ. ເຕນາຫ ‘‘ໂຖກ’’ນ຺ຕິ. ປພນ຺ຘານຸປຈ຺ເຉທສ຺ສ ປຈ຺ຈຍຠາໂວ ອິຘ ຊີວິຕສ຺ສ ມຣຓກິຈ຺ຈນ຺ຕິ ອຘິປ຺ເປຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ສຣສປຣິຕ຺ຕຕາຍ ຈາ’’ຕິອາທິ. ອາຍູຕິ ຈ ປຣມາຍຸ ອິຘາຘິປ຺ເປຕໍ, ຕຎ຺ຈ ອຊ຺ຊກາລວເສນ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ອິມສ຺ມິຎ຺ຫິ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ອຍໍ ກຖາຕິ ຊີວິຕສ຺ສ ອຕິອິຕ຺ຕຣຠາວທີປນປຣາ ອຍໍ ເທສນາ. ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍວເສນ ຊີວິຕກ຺ຂຍໍ ນິຍເມນ຺ໂຕ ‘‘ເອກຈິຕ຺ຕປ຺ປວຕ຺ຕິມຕ຺ໂຕເຍວາ’’ຕິ ອາຫ, ເອກສ຺ສ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທສ຺ສ ປວຕ຺ຕິກ຺ຂຓມຕ຺ໂຕ ເອວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິທານິ ຕມຕ຺ຖໍ ອຸປມາຍ ວິຠາເວຕຸໍ ‘‘ຍຖາ ນາມາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ປວຕ຺ຕມານນ຺ຕິ ເນມິຣຖີສາ ວຕ຺ຕນ຺ຕີ ເອເກເນວ ເນມິປ຺ປເທເສນ ປວຕ຺ຕຕິ ເອກສ຺ມິໍ ຂເຓຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ‘‘ເອເກເນວ ຕິຏ຺ຐຕີ’’ຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓິກນ຺ຕິ ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓມຕ຺ຕວນ຺ຕໍ. ຕສ຺ມິໍ ຈິຕ຺ເຕຕິ ຕສ຺ມິໍ ຍສ຺ມິໍ ກິສ຺ມິຎ຺ຈິ ເອກສ຺ມິໍ ຈິຕ຺ເຕ. ນິຣຸທ຺ຘມຕ຺ເຕຕິ ນິຣຸທ຺ຘຠາວປ຺ປຕ຺ຕມຕ຺ເຕ. ນິຣຸທ຺ໂຘຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ມໂຕຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ ຕໍສມງ຺ຄີ ສຕ຺ໂຕ ປຣມຕ຺ຖໂຕ. ອວິເສສວິທຸໂນ ປນ ອວິຎ຺ຎາຍມານນ຺ຕເຣນ ອນຸສນ຺ຘານສ຺ສ ນິຣຸທ຺ຘນໍ ນິໂຣຘໍ ສລ຺ລກ຺ເຂນ຺ຕິ. ຍຖາວຸຕ຺ຕມຕ຺ຖໍ ສຸຕ຺ເຕນ ວິຠາເວຕຸໍ ‘‘ຍຖາຫາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕນ ຕີສຸປິ ກາເລສຸ ສຕ຺ຕານໍ ປຣມຕ຺ຖໂຕ ຊີວນໍ ມຣຓໍ ຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓວເສເນວາຕິ ທສ຺ເສຕິ.

ຊີວິຕນ຺ຕິ ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍໍ. ອຕ຺ຕຠາໂວຕິ ຊີວິຕເວທນາວິຎ຺ຎາຓານິ ຐເປຕ຺ວາ ອວສິຏ຺ຐຘມ຺ມາ ອຘິປ຺ເປຕາ. ສຸຂທຸກ຺ຂາຕິ ສຸຂທຸກ຺ຂາ ເວທນາ, ອຸເປກ຺ຂາປິ ອິຘ ສຸຂທຸກ຺ຂາສ຺ເວວ ອນ຺ໂຕຄຘາ ອິຏ຺ຐານິຏ຺ຐຠາວໂຕ. ເກວລາຕິ ອຕ຺ຕນາ, ນິຈ຺ຈຠາເວນ ວາ ອໂວມິສ຺ສາ. ເອກຈິຕ຺ຕສມາຍຸຕ຺ຕາຕິ ເອກເກນ ຈິຕ຺ເຕນ ສຫິຕາ. ລຫຸໂສ ວຕ຺ຕເຕ ຂໂຓຕິ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓິກຕາຍ ລຫຸໂກ ອຕິອິຕ຺ຕໂຣ ຊີວິຕາທີນໍ ຂໂຓ ວຕ຺ຕຕິ.

ເຍ ນິຣຸທ຺ຘາ ມຣນ຺ຕສ຺ສາຕິ ຈວນ຺ຕສ຺ສ ສຕ຺ຕສ຺ສ ຈຸຕິໂຕ ອຸທ຺ຘໍ ນິຣຸທ຺ຘາຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພາ ເຍ ຂນ຺ຘາ. ຕິຏ຺ຐມານສ຺ສ ວາ ອິຘາຕິ ເຍ ວາ ອິຘ ປວຕ຺ຕິຍໍ ຕິຏ຺ຐມານສ຺ສ ຘຣນ຺ຕສ຺ສ ຠງ຺ຄປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ນິຣຸທ຺ຘາ ຂນ຺ຘາ, ສພ຺ເພປິ ສທິສາ ເຕ ສພ຺ເພປິ ເອກສທິສາ ຄຕາ ອຕ຺ຖງ຺ຄຕາ ອປ຺ປຏິສນ຺ຘິຍາ ປຸນ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ປຏິສນ຺ຘານາຠາເວນ ວິຄຕາ. ຍຖາ ຫິ ຈຸຕິຂນ຺ຘາ ນ ນິພ຺ພຕ຺ຕນ຺ຕິ, ເອວໍ ຕໂຕ ປຸພ຺ເພປິ ຂນ຺ຘາ. ຕສ຺ມາ ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓິກໍ ສຕ຺ຕານໍ ຊີວິຕນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ອນິພ຺ພຕ຺ເຕນ ນ ຊາໂຕຕິ ອນຸປ຺ປນ຺ເນນ ຈິຕ຺ເຕນ ຊາໂຕ ນ ໂຫຕິ ‘‘ອນາຄເຕ ຈິຕ຺ຕກ຺ຂເຓ ນ ຊີວິຕ຺ຖ ນ ຊີວຕິ ຊີວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໂຕ. ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ເນນ ວຕ຺ຕມາເນນ ຈິຕ຺ເຕນ ຊີວຕິ ຊີວມາໂນ ນາມ ໂຫຕິ, ນ ຊີວິຕ຺ຖ ນ ຊີວິສ຺ສຕິ. ຈິຕ຺ຕຠງ຺ຄາ ມໂຕ ໂລໂກຕິ ຈຸຕິຈິຕ຺ຕສ຺ສ ວິຍ ສພ຺ພສ຺ສປິ ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຠງ຺ຄປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ອຍໍ ໂລໂກ ປຣມຕ຺ຖໂຕ ມໂຕ ນາມ ໂຫຕິ ‘‘ອຕີເຕ ຈິຕ຺ຕກ຺ຂເຓ ຊີວິຕ຺ຖ ນ ຊີວຕິ ນ ຊີວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໂຕ, ນິຣຸທ຺ຘສ຺ສ ອປ຺ປຏິສນ຺ຘິກຕ຺ຕາ. ເອວໍ ສນ຺ເຕປິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ປຣມຕ຺ຖິຍາ, ຍາຍໍ ຕໍ ຕໍ ປວຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປາທາຍ ‘‘ຕິສ຺ໂສ ຊີວຕິ, ຜຸສ຺ໂສ ຊີວຕີ’’ຕິ ວຈນປ຺ປວຕ຺ຕິຍາ ວິສຍຠູຕາ ສນ຺ຕານປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ສາ ເອຕ຺ຖ ປຣມຕ຺ຖິຍາ ປຣມຕ຺ຖຠູຕາ. ຕຖາ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ນາມໂຄຕ຺ຕໍ ນ ຊີຣຕີ’’ຕິ (ສໍ. ນິ. ໑.໗໖).

ນ ສນ຺ຕິ ຕາຓາຕິ ຊຣໍ ອຸປຄຕສ຺ສ ຕໂຕ ຕໍນິມິຕ຺ຕໍ ຍໍ ວາ ປາປກາຣິໂນ ປາປກມ຺ມານໍ ອຸປຏ຺ຐານວເສນ ປຸຎ຺ຎກາຣິໂນ ປິຍວິປ຺ປໂຍຄວເສນ ຈິຕ຺ຕທຸກ຺ຂໍ ອຸຠເຍສມ຺ປິ ພນ຺ຘນຈ຺ເຉທນາທິວເສນ ວິຕຸຊ຺ຊມານໍ ອນປ຺ປກໍ ສຣີຣທຸກ຺ຂໍ ສມ຺ໂມຫປ຺ປຕ຺ຕິ ຈ ໂຫຕິ, ຕໂຕ ຕາຍນ຺ຕາ ນ ສນ຺ຕິ. ເຕນາຫ – ‘‘ຕາຓໍ ເລຓໍ ສຣຓໍ ຠວິຕຸໍ ສມຕ຺ຖາ ນາມ ເກຈິ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ. ຠາຍຕິ ເອຕສ຺ມາຕິ ຠຍໍ, ຠຍນິມິຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ຠຍວຕ຺ຖູ’’ຕິ. ຕຄ຺ຄຫເຓນ ຈ ຈິຕ຺ຕຸຕ຺ຣາສລກ຺ຂຓໍ ຠຍໍ ຄຫິຕເມວ, ສຕິ ນິມິຕ຺ເຕ ເນມິຕ຺ຕໍ ສນ຺ຕເມວາຕິ. ປຸພ຺ພເຈຕນນ຺ຕິ ເອກາວຊ຺ຊນວີຖິຍໍ ນານາວຊ຺ຊນວີຖິຍໍ ສມ຺ປວຕ຺ຕໍ ອຸປຈາຣຊ຺ຌານເຈຕນໍ. ອປຣເຈຕນນ຺ຕິ ວສີຠາວາປາທນວເສນ ປຣໂຕ ສມາປຊ຺ຊນວເສນ ຈ ປວຕ຺ຕໍ ສມາປຕ຺ຕິເຈຕນໍ. ມຸຎ຺ຈເຈຕນນ຺ຕິ ວິກ຺ຂມ຺ຠນວເສນ ປວຕ຺ຕໍ ປຐມປ຺ປນາເຈຕນໍ. ກຸສລຊ຺ຌານສ຺ສ ວິປາກຊ຺ຌາເນວ ລພ຺ຠມານໍ ສຸຂໍ ຌານສຸຂໍ. ອິຏ຺ຐປຣິຍາໂຍ ເຈຕ຺ຖ ສຸຂ-ສທ຺ໂທ. ຌາເນ ອເປກ຺ຂາ ຌານນິກນ຺ຕິ. ຌານສ຺ສ ອສ຺ສາທວເສນ ປວຕ຺ໂຕ ໂລໂຠ ຌານສ຺ສາໂທ. ເຍນ ເຕ ເຕ ພ຺ຣຫ຺ມາໂນ ຌານໂຕ ວຸຏ຺ຐາຍ ‘‘ອໂຫ ສຸຂໍ ອໂຫ ສຸຂ’’ນ຺ຕິ ວາຈໍ ນິຈ຺ຉາເຣສຸນ຺ຕິ. ຍຖາ ເທວາ ສຸຂພຫຸລາ ຕິເຫຕຸປຏິສນ຺ຘິກາວາຕິ ປຏິປຊ຺ຊນ຺ຕາ ຌານໍ ອຘິຄນ຺ຕຸໍ ຠພ຺ພາ, ນ ອິຕເຣຕິ ‘‘ກາມາວຈຣເທເວສູ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ກາມາວຈຣາ ຈ ອຸປຣິເທວາ ຈ ກາມາວຈຣເທວາຕິ ເອກເທສສຣູເປກເສໂສ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ເຕນ ມນຸສ຺ສານມ຺ປິ ເອກຈ຺ຈານໍ ສພ຺ເພສມ຺ປິ ວາ ສງ຺ຄໂຫ ສິທ຺ໂຘ ໂຫຕິ ປຕ຺ຖນາປຣິກປ຺ປນາຍ ວິສຍຠາວໂຕ. ເຕນາຫ ‘‘ອໂຫ ວຕິເມ ຈ…ເປ… ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ. ຖຸລ຺ລານິ ຜຸສິຕານິ ວິປ຺ຜຸຣານິ ເອຕ຺ຖາຕິ ຖຸລ຺ລຜຸສິຕໂກ, ກາໂລ, ເທໂສ ວາ. ຕສ຺ມິໍ ຖຸລ຺ລຜຸສິຕເກ.

‘‘ປຸຎ຺ຎານິ ກຍິຣາຖ ສຸຂາວຫານີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ‘‘ອນິຍ຺ຍານິກໍ ວຏ຺ຏກຖໍ ກເຖຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ລຸຊ຺ຊນປລຸຊ຺ຊນຏ຺ເຐນ ໂລໂກ, ກິເລເສຫິ ອາມສິຕພ຺ພໂຕ ອາມິສຎ຺ຈາຕິ ໂລກາມິສໍ. ນິປ຺ປຣິຍາຍາມິສໍ ປນ ໂລເກ ອາມິສນ຺ຕິປິ ໂລກາມິສໍ. ປຣິຍາເຍຕິ ສຠາວໂຕ ປຣິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ຎາເປຕິ ເອເຕນາຕິ ປຣິຍາໂຍ, ເລໂສ, ກາຣຓໍ ວາຕິ ອາຫ ‘‘ນິປ຺ປຣິຍາເຍນ ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຈ຺ຈຍາ’’ຕິ, ວຏ຺ຏສ຺ສ ເອກນ຺ຕໂຕ ພາລໂລເກເຫວ ອາມສິຕພ຺ພຠາວໂຕ ປຣິຍາຍາມິສຕາ ວຸຕ຺ຕາ. ອິຘ ປຣິ..ເປ… ອຘິປ຺ເປຕໍ ວິວຏ຺ຏປຏິໂຍຄິໂນ ອິຈ຺ຉິຕຕ຺ຕາ. ຈຕຸປຈ຺ຈຍາເປກ຺ຂຎ຺ຫິ ປຫານໍ. ເອກຈ຺ຈສ຺ສ ສກລວຏ຺ຏາເປກ຺ຂປ຺ປຫານສ຺ສປິ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີຕິ ‘‘ວຏ຺ຏຕິເຍວາ’’ຕິ ສາສງ຺ກໍ ວທຕິ. ວູປສມຕິ ເອຕ຺ຖ ສກລວຏ຺ຏທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ສນ຺ຕິ, ອສງ຺ຂຕຘາຕູຕິ ອາຫ ‘‘ນິພ຺ພານສງ຺ຂາຕ’’ນ຺ຕິ.

ອຸປນີຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.