໒. ນິໂມກ຺ຂສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒. ປຐມມາຄຕນ຺ຕິ ສໍວຓ຺ຓນາວເສນ ປຐມສຸຕ຺ຕາທີສຸ ປຐມໍ ອາຄຕປທໍ. ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖນ຺ຕິ ປາກຏຕ຺ຖໍ. ອປຸພ຺ພໍເຍວ ຫິ ທຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍຕ຺ຖຎ຺ຈ ປທໍ ສໍວຓ຺ເຓຕພ຺ພໍ. ໂນຕິ ປຸຈ຺ຉາຍໍ ນຸ-ສທ຺ເທນ ສມານຕ຺ໂຖ ນິປາໂຕຕິ ອາຫ ‘‘ຊານາສິ ໂນຕິ ຊານາສິ ນູ’’ຕິ. ວຏ຺ຏໂຕ ນິມຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ເຕນ ສຕ຺ຕາຕິ ນິໂມກ຺ໂຂ, ມຄ຺ໂຄ. ໂສ ຈ ປມຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ເຕນາຕິ ປໂມກ຺ໂຂ, ປມຸຈ຺ຈນນ຺ເຕ ປນ ອຘິຄນ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາຜລໍ ‘‘ປໂມກ຺ໂຂ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຍຖາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ‘‘ຣາຄກ຺ຂໂຍ ໂທສກ຺ຂໂຍ ໂມຫກ຺ຂໂຍ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕຕິ ສຕ຺ຕາ. ວິວິຈ຺ຈຕີຕິ ວິສຸໍ ອສມ຺ມິສ຺ໂສ ໂຫຕິ, ວິຄຈ຺ຉຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວິວິຈ຺ຈຕິ ທຸກ຺ຂໍ ເອຕສ຺ມາຕິ ວິເວໂກ. ທຸຕິຍວິກປ຺ເປ ປນ ສກລວຏ຺ຏທຸກ຺ຂໂຕ ສຕ຺ຕາ ນິມຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ປມຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ວິວິຈ຺ຈນ຺ຕິ ຈາຕິ ນິໂມກ຺ໂຂ ປໂມກ຺ໂຂ ວິເວໂກ, ນິພ຺ພານນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເອຕ຺ຖາຕິ ຈ ນິມິຕ຺ຕຕ຺ເຖ ຠຸມ຺ມວຈນໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ອວຘາຣຓຕ຺ໂຖ ໂຂ-ກາໂຣ ‘‘ອສ຺ໂສສິ ໂຂ’’ຕິອາທີສຸ ວິຍ.

ນນ຺ທີມູລໂກ ຠໂວ ນນ຺ທີຠໂວ ປຸຣິມປເທ ອຸຕ຺ຕຣປທໂລເປນ ‘‘ສາກຠກ຺ໂຂ ປຕ຺ຖໂວ ສາກປຕ຺ຖໂວ’’ຕິ ຍຖາ. ປຐມໍ ກມ຺ມວຏ຺ຏປຘານໍ ອຕ຺ຖໍ ວຕ຺ວາ ປຸນ ກິເລສກມ຺ມານໍ ວເສນ ອຸຠຍປ຺ປຘານໍ ອຕ຺ຖໍ ວທນ຺ໂຕ ‘‘ນນ຺ທິຍາ ຈາ’’ຕິອາທິມາຫ. ປຸຣິມນເຍຕິ ນນ຺ທີມູລໂກ ກມ຺ມຠໂວ ນນ຺ທີຠໂວຕິ ເອຕສ຺ມິໍ ປກ຺ເຂ. ນນ຺ທີຠເວນາຕິ ນນ຺ທີຠວປເທນ. ຕິວິຘກມ຺ມາຠິສງ຺ຂາຣວເສນາຕິ ປຸຎ຺ຎາຠິສງ຺ຂາຣາທິວເສນ ກາຍສງ຺ຂາຣາທິວເສນ ຈ ຕິປ຺ປກາຣສ຺ສ ກມ຺ມາຠິສງ຺ຂາຣສ຺ສ ວເສນ. ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ໂຘ ຄຫິໂຕ ເຈຕນາປຘານຕ຺ຕາ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ. ສຎ຺ຎາວິຎ຺ຎາເຓຫີຕິ ‘‘ສຎ຺ຎາວິຎ຺ຎາຓສງ຺ຂຍາ’’ຕິ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕສຎ຺ຎາວິຎ຺ຎາຓປເທຫິ. ຕໍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ຈາຕິ ເຕນ ຍຖາວຸຕ຺ຕສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ເຘນ ສມໍ ຍຸຕ຺ຕາ ເອວ. ທ຺ເວ ຂນ຺ຘາຕິ ສຎ຺ຎາວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ຘາ.

ນນຸ ເອຕ຺ຖ ເວທນາກ຺ຂນ຺ໂຘ ນ ຄຫິໂຕຕິ? ໂນ ນ ຄຫິໂຕຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ເຕຫິ ປນາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕີຫິ ຂນ຺ເຘຫີຕິ ສຎ຺ຎາສງ຺ຂາຣວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ເຘຫິ. ຄຫິຕາວ ອວິນາຠາວໂຕ. ນ ຫິ ເວທນາຣຫິໂຕ ໂກຈິ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາໂທ ອຕ຺ຖິ. ອນຸປາທິຓ຺ຓການນ຺ຕິ ກຸສລາກຸສລານໍ. ນ ເຫຕ຺ຖ ກິຣິຍາຂນ຺ຘານໍ ອປ຺ປວຕ຺ຕິ ອຘິປ຺ເປຕາ. ອປ຺ປວຕ຺ຕິວເສນາຕິ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕິຘມ຺ມຕາປຕ຺ຕິວເສນ. ນິພ຺ພຕ຺ຕນວເສນ ກມ຺ມກິເລເສຫິ ອຸປາທີຍຕີຕິ ອຸປາທິ, ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາ. ອຸປາທິໂນ ເສໂສ ອຸປາທິເສໂສ, ສຫ ອຸປາທິເສເສນາຕິ ສອຸປາທິເສສໍ. ນິພ຺ພານໍ ກຖິຕໍ ສກລກມ຺ມກິເລສວູປສມຕ຺ຖສ຺ສ ໂຊຕິຕຕ຺ຕາ. ເຫຏ຺ຐາ ທ຺ວີຫິ ປເທຫິ ອນຸປາທິຓ຺ຓກກ຺ຂນ຺ຘາ ຄຫິຕາຕິ ‘‘ເວທນານ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອຸປາທິຓ຺ຓກຄ຺ຄຫຓໍ ຍຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ອຸປາທິຓ຺ຓກເວທນານ’’ນ຺ຕິ. ນິໂຣເຘນາຕິ ຕປ຺ປຏິພທ຺ຘຉນ຺ທຣາຄນິໂຣຘວເສນ ນິຣຸຊ຺ຌເນນ. ອຸປສເມນາຕິ ອຈ຺ຈນ຺ຕູປສເມນ ອປ຺ປວຕ຺ຕເນນ. ເອວຎ຺ຈ ກຕ຺ວາ ຈ-ສທ຺ທຄ຺ຄຫຓໍ ສມຕ຺ຖິຕໍ ໂຫຕິ. ເຕສນ຺ຕິ ຕສ຺ສາ ເວທນາຍ ຕໍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕານຎ຺ຈ ຕິຓ຺ຓໍ ຂນ຺ຘານໍ. ວຕ຺ຖາຣມ຺ມຓວເສນາຕິ ວຕ຺ຖຸຠູຕານໍ ຉນ຺ນໍ ອາຣມ຺ມຓຠູຕານຎ຺ຈ ສພ຺ເພສມ຺ປິ ອຸປາທິຓ຺ຓກຣູປຘມ຺ມານໍ ວເສນ.

ກສ຺ມາ ປນ ເຫຏ຺ຐາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອຣູປກ຺ຂນ຺ຘາເຍວ ວຸຕ຺ຕາ, ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ ນ ຄຫິໂຕຕິ? ວິເສສຠາວໂຕ. ສອຸປາທິເສສນິພ຺ພານປ຺ປຕ຺ຕິຍຎ຺ຫິ ອຸປາທິຓ຺ຓກຣູປຘມ຺ມານໍ ວິຍ ອນຸປາທິຓ຺ຓກຣູປຘມ຺ມານໍ ອປ຺ປວຕ຺ຕິເຍວ ນຕ຺ຖິ. ທຸຕິຍນເຍຕິ ນນ຺ທິຍາ ຈ ຠວສ຺ສ ຈາຕິ ເອຕມ຺ຫິ ປກ຺ເຂ. ນນ຺ທິຄ຺ຄຫເຓນ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ໂຘ ຄຫິໂຕ ຕໍສຫຈຣຓໂຕ. ອຸປປຕ຺ຕິຠວສງ຺ຂາໂຕ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘຕິ ອຸປາທິຓ຺ຓກຣູປຘມ຺ມເມວ ວທຕິ. ຕຄ຺ຄຫເຓເນວ ຈ ຕນ຺ນິມິຕ຺ຕການິ ອຸຕຸອາຫາຣຊານິ, ວິຎ຺ຎາຓຄ຺ຄຫເຓນ ຈິຕ຺ຕຊານີຕິ ຈຕຸສນ຺ຕຕິຣູປສ຺ສເປຕ຺ຖ ຄຫິຕຕາ ເວທິຕພ຺ພາ. ສຎ຺ຎາທີຫີຕິ ສຎ຺ຎາວິຎ຺ຎາຓເວທນາຄຫເຓຫິ ຕໂຍ ຂນ຺ຘາ ຄຫິຕາ, ຕຎ຺ຈ ໂຂ ອຸປາທິຓ຺ຓາ ອນຸປາທິຓ຺ຓາຕິ ວິຠາຄໍ ອກຕ຺ວາ ອວິເສສໂຕ. ອວິເສເສນ ຫິ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ຂນ຺ຘານໍ ອປ຺ປວຕ຺ຕິ ນິພ຺ພານໍ. ເຕນາຫ ‘‘ເອວໍ…ເປ… ນິພ຺ພານໍ ກຖິຕໍ ໂຫຕີ’’ຕິ. ‘‘ນິພ຺ພານ’’ນ຺ຕິ ຫິ ອິຘ ອມຕມຫານິພ຺ພານໍ ອຘິປ຺ເປຕໍ. ອິມເມວ ຈ ນຍນ຺ຕິ ອິທໍ ຍຖາວຸຕ຺ຕໍ ທຸຕິຍເມວ. ຈຕ຺ຕາໂຣ ມຫານິກາເຍ ຘາເຣຕີຕິ ຈຕຸນິກາຍິໂກ. ຠຓ຺ຑິກນາມໂກ ເຖໂຣ ຠຓ຺ຑິກຕ຺ເຖໂຣ. ອິຕີຕິ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣປຣາມສນໍ. ນິພ຺ພານວເສເນວາຕິ ປຐມນເຍ ສອຸປາທິເສສນິພ຺ພານສ຺ສ ອນຸປາທິເສສນິພ຺ພານສ຺ສ ຈ, ທຸຕິເຍ ປນ ‘‘ອມຕມຫານິພ຺ພານສ຺ສາ’’ຕິ ສພ຺ພຖາປິ ນິພ຺ພານສ຺ເສວ ວເສນ ຠຄວາ ເທສນໍ ນິຏ຺ຐເປສິ ສມາເປສີຕິ.

ນິໂມກ຺ຂສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.