໒. ອຕ຺ຖງ຺ຄຕສິກ຺ຂາປທໍ

໑໕໓. ທຸຕິເຍ ປຣິຍາຍສທ຺ໂທ ວາຣຕ຺ໂຖຕິ ອາຫ ‘‘ວາເຣນາ’’ຕິ. ວາໂຣຕິ ຈ ອນຸກ຺ກໂມເຍວາຕິ ອາຫ ‘‘ປຏິປາຏິຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ. ອຘິກໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອິມສ຺ສາຕິ ອຘິເຈໂຕຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອຘິຈິຕ຺ຕວໂຕ’’ຕິອາທິ. ອຘິຈິຕ຺ຕໍ ນາມ ອິຘ ອຣຫຕ຺ຕຜລຈິຕ຺ຕເມວ, ນ ວິປສ຺ສນາປາທກຠູຕໍ ອຏ຺ຐສມາປຕ຺ຕິຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ອຣຫຕ຺ຕຜລຈິຕ຺ເຕນາ’’ຕິ. ‘‘ອຘິຈິຕ຺ຕສິກ຺ຂາ’’ຕິອາທີສຸ (ປາຣາ. ໔໕; ທີ. ນິ. ໓.໓໐໕; ມ. ນິ. ໑.໔໙໗; ອ. ນິ. ໖.໑໐໕; ມຫານິ. ໑໐) ຫິ ວິປສ຺ສນາປາທກຠູຕໍ ອຏ຺ຐສມາປຕ຺ຕິຈິຕ຺ຕໍ ‘‘ອຘິຈິຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ນ ປມຊ຺ຊໂຕຕິ ນ ປມຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ. ສາຕຈ຺ຈກິຣິຍາຍາຕິ ສຕຕກຣເຓນ. ອຸໂຠ ໂລເກ ມຸນຕິ ຊານາຕີຕິ ມຸນີຕິ ຈ, ໂມນໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ຎາຓໍ ມຸນນຏ຺ເຐນ ຊານນຕ຺ເຖນ, ຕມສ຺ສຕ຺ຖີຕິ ມຸນີຕິ ຈ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ມຸນິໂນຕີ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ໂຍ ມຸນຕິ…ເປ… ມຸນເນນ ວາ’’ຕິອິມິນາ ປຐມຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ, ‘‘ໂມນໍ ວຸຈ຺ຈຕິ…ເປ… ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິອິມິນາ ທຸຕິຍຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ. ມຸນ ຄຕິຍນ຺ຕິ ຘາຕຸປາເຐສຸ (ສທ຺ທນີຕິຘາຕຸມາລາຍໍ ໑໕ ປກາຣນ຺ຕຘາຕຸ) ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ‘‘ໂຍ ມຸນຕີ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ຠູວາທິຄຓິໂກ ມຸນຘາຕຸເຍວ, ນ ກີຍາທິຄຓິໂກ ມຸຘາຕູຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ອຖ ວາ ມຸນ ຎາເຓຕິ ຘາຕຸປາເຐສຸ (ສທ຺ທນີຕິຘາຕຸມາລາຍໍ ໑໗ ກິຍາທິຄຓິກ) ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ‘‘ມຸນາຕີ’’ຕິ ກີຍາທິຄຓິໂກວ. ຘາຕ຺ວນ຺ຕນກາຣໂລໂປຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ‘‘ໂມນໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ຎາຓ’’ນ຺ຕິ ເຈຕ຺ຖ ຎາຓໍ ນາມ ອຣຫຕ຺ຕຎາຓເມວ. ໂມນສ຺ສ ປໂຖ ໂມນປໂຖຕິ ວຸຕ຺ເຕ ສຕ຺ຕຕິໍສ ໂພຘິປກ຺ຂິຍຘມ຺ມາວ ອຘິປ຺ເປຕາຕິ ອາຫ ‘‘ສຕ຺ຕຕິໍສໂພຘິປກ຺ຂິຍຘມ຺ເມສູ’’ຕິ. ອຖ ວາ ອຘິສີລສິກ຺ຂາທໂຍ ອຘິປ຺ເປຕາຕິ ອາຫ ‘‘ຕີສຸ ວາ ສິກ຺ຂາສູ’’ຕິ. ປຸພ຺ພຠາຄປຏິປທນ຺ຕິ ອຣຫຕ຺ຕຎາຓສ຺ສ ປຸພ຺ພຠາເຄ ປວຕ຺ຕໍ ສີລສມຖວິປສ຺ສນາສງ຺ຂາຕໍ ປຏິປທໍ. ປຸພ຺ພຠາເຄຕິ ອຣຫຕ຺ຕຎາຓສ຺ສ ປຸພ຺ພຠາເຄ. ເອຕ຺ຖາຕິ ‘‘ອຘິເຈຕໂສ…ເປ… ສິກ຺ຂໂຕ’’ຕິ ວຈເນ. ‘‘ຕາທິໂນ’’ຕິປທໍ ‘‘ມຸນິໂນ’’ຕິປເທນ ໂຍເຊຕພ຺ພນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ຕາທິສສ຺ສ ຂີຓາສວມຸນິໂນ’’ຕິ. ເອຕ຺ຖາຕິ ‘‘ໂສກາ ນ ຠວນ຺ຕິ ຕາທິໂນ’’ຕິ ວຈເນ. ຣາຄາທໂຍ ອຸປສເມຕີຕິ ອຸປສນ຺ໂຕຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຣາຄາທີນ’’ນ຺ຕິ. ສຕິ ອສ຺ສຕ຺ຖີຕິ ສຕິມາຕິ ກຕ຺ວາ ມນ຺ຕຸສທ຺ໂທ ນິຈ຺ຈໂຍຄຕ຺ໂຖຕິ ອາຫ ‘‘ສຕິຍາ ອວິຣຫິຕສ຺ສາ’’ຕິ.

ນ ກສີຍຕິ ນ ວິເລຂີຍຕີຕິ ອກາໂສ, ໂສເຍວ ອາກາໂສ. ອນ຺ຕເຣນ ຉິທ຺ເທນ ອິກ຺ຂິຕພ຺ໂພຕິ ອນ຺ຕລິກ຺ໂຂ. ອາກາໂສ ຫິ ຈຕຸພ຺ພິໂຘ ອຊຏາກາໂສ, ກສິຓຸຄ຺ຆາຏິມາກາໂສ, ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນາກາໂສ, ຣູປປຣິຈ຺ເຉທາກາໂສຕິ. ຕຕ຺ຖ ອຊຏາກາໂສວ ອິຘາຘິປ຺ເປໂຕ ‘‘ອນ຺ຕລິກ຺ເຂ’’ຕິ ວິເສສິຕຕ຺ຕາ. ເຕນາຫ ‘‘ນ ກສິຓຸຄ຺ຆາຏິເມ, ນ ປນ ຣູປປຣິຈ຺ເຉເທ’’ຕິ. ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນາກາໂສປິ ຣູປປຣິຈ຺ເຉທາກາເສນ ສງ຺ຄຫິໂຕ. ‘‘ມ’’ນ຺ຕິ ປທໍ ‘‘ອວມຎ຺ຎນ຺ຕີ’’ຕິ ປເທ ກມ຺ມໍ. ເອຕ຺ຕກເມວາຕິ ເອຕປ຺ປມາຓໍ ‘‘ອຘິເຈຕໂສ’’ຕິອາທິສງ຺ຂາຕໍ ວຈນເມວ, ນ ອຎ຺ຎໍ ພຸທ຺ຘວຈນນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຍນ຺ຕິ ຈູຬປນ຺ຖໂກ ເຖໂຣ. ຫນ຺ທາຕິ ວສ຺ສຄ຺ຄຕ຺ເຖ ນິປາໂຕ. ມມ ອານຸຠາວໍ ທສ຺ເສມິ, ຕຸມ຺ເຫ ປສ຺ສຖ ຄຓ຺ຫຖາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ວຸຏ຺ຐາຍາຕິ ຕໂຕ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານໂຕ ວຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ. ອນ຺ຕຣາປິ ຘາຍຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ປິສທ຺ທສ຺ສ ອຏ຺ຐານຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອນ຺ຕຣຘາຍຕິປີ’’ຕິ. ເອເສວ ນໂຍ ‘‘ເສຍ຺ຍມ຺ປິ ກປ຺ເປຕີ’’ຕິ ເອຕ຺ຖປິ. ເຖໂຣຕິ ຈູຬປນ຺ຖໂກ ເຖໂຣ. ອິທໍ ປທໍ ອນ຺ຕຣນ຺ຕຣາ ຍຸຕ຺ຕຏ຺ຐາເນສຸ ສມ຺ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ‘‘ຕຎ຺ເຈວ ຠຓຕີ’’ຕິອິມິນາ ສມ຺ພນ຺ຘິຕພ຺ພໍ. ຠາຕຸເຖຣສ຺ສາຕິ ເຊຏ຺ຐກຠາຕຸຠູຕສ຺ສ ມຫາປນ຺ຖກເຖຣສ຺ສ.

ປທ຺ມນ຺ຕິ ຄາຖາຍໍ ຕໂຍ ປາທາ ອິນ຺ທວຊິຣາ, ຈຕຸຕ຺ຖປາໂທ ອຸເປນ຺ທວຊິໂຣ. ຕສ຺ມາ ປທ຺ມນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ມກາເຣ ປເຣ ທຸກາຣຸກາຣສ຺ສ ໂລປໍ ກຕ຺ວາ ປຣກ຺ຂຣໍ ເນຕ຺ວາ ‘‘ປທ຺ມ’’ນ຺ຕິ ທ຺ວິຠາເວນ ລິຂິຕພ຺ພໍ. ອວີຕຄນ຺ຘນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ວີຕິ ທີຆຸຈ຺ຈາຣຓເມວ ຍຸຕ຺ຕໍ. ປງ຺ເກ ທວຕິ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ປທຸມໍ. ໂກກໍ ທຸຄ຺ຄນ຺ຘສ຺ສ ອາທານໍ ນຸທຕິ ອປເນຕີຕິ ໂກກນຸທໍ. ສຸນ຺ທໂຣ ຄນ຺ໂຘ ອິມສ຺ສາຕິ ສຸຄນ຺ຘໍ. ອຍໍ ປເນຕ຺ຖ ໂຍຊນາ – ຍຖາ ໂກກນຸທສງ຺ຂາຕໍ ສຸຄນ຺ຘໍ ປາໂຕ ປເຄວ ພາລາຕເປນ ຜຸລ຺ລໍ ວິກສິຕໍ ອວີຕຄນ຺ຘໍ ຫຸຕ຺ວາ ວິໂຣຈມານໍ ປທຸມໍ ສິຍາ, ຕຖາ ອງ຺ຄີຣສໍ ອງ຺ຄິໂຕ ສຣີຣໂຕ ນິຈ຺ຉຣຓປຠສ຺ສຣຣສໍ ຫຸຕ຺ວາ ວິໂຣຈມານຠູຕໍ ອນ຺ຕລິກ຺ເຂ ຕປນ຺ຕໍ ອາທິຈ຺ຈໍ ອິວ ເຕຘາຕຸເກ ຕປນ຺ຕໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ປສ຺ສາຕິ.

ປຄຸຓນ຺ຕິ ວາຈຸຄ຺ຄຕໍ. ຕໂຕຕິ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍໂຕ. ນນ຺ຕິ ຈູຬປນ຺ຖກໍ. ເຖໂຣຕິ ມຫາປນ຺ຖໂກ ເຖໂຣ ນິກ຺ກຑ຺ຒາເປສີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ໂສຕິ ຈູຬປນ຺ຖໂກ. ອຖາຕິ ຕສ຺ມິໍ ກາເລ. ຠຄວາ ອາຫາຕິ ໂຍຊນາ. ພຸທ຺ຘຈກ຺ຂຸນາຕິ ອາສຍານຸສຍອິນ຺ທ຺ຣິຍປໂຣປຣິຍຕ຺ຕຎາຓສງ຺ຂາເຕນ ສພ຺ພຎ຺ຎຸພຸທ຺ຘານໍ ຈກ຺ຂຸນາ. ຕນ຺ຕິ ຈູຬປນ຺ຖກໍ. ຕສ຺ສາຕິ ຈູຬປນ຺ຖກສ຺ສ. ອຖາຕິ ຕສ຺ມິໍ ອາໂຣຈນກາເລ. ອສ຺ສາຕິ ຈູຬປນ຺ຖກສ຺ສ, ທຕ຺ວາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຣຊໍ ມລໍ ຫຣຕິ ອປເນຕີຕິ ຣໂຊຫຣຓໍ, ປິໂລຕິກຂຓ຺ຑໍ. ໂສຕິ ຈູຬປນ຺ຖໂກ. ຕສ຺ສາຕິ ປິໂລຕິກຂຓ຺ຑສ຺ສ, ‘‘ອນ຺ຕ’’ນ຺ຕິປເທ ອວຍວິສມ຺ພນ຺ໂຘ. ປຣິສຸທ຺ຘມ຺ປີຕິ ປິສທ຺ໂທ ອປຣິສຸທ຺ເຘ ປິໂລຕິກຂຓ຺ເຑ ກາ ນາມ ກຖາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ສໍເວຄນ຺ຕິ ສນ຺ຕາສໍ ຠຍນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຖາຕິ ຕສ຺ມິໍ ອາຣມ຺ຠກາເລ. ອສ຺ສາຕິ ຈູຬປນ຺ຖກສ຺ສ. ‘‘ຕ’’ນ຺ຕິປທໍ ‘‘ມມາຍນຠາວ’’ນ຺ຕິປເທນ ສມ຺ພນ຺ຘໍ ກຕ຺ວາ ໂຍຊນາ ກາຕພ຺ພາຕິ. ທຸຕິຍໍ.