໙. ມຫລ຺ລກວິຫາຣສິກ຺ຂາປທໍ

໑໓໕. ນວເມ ປິຏ຺ຐສງ຺ຆາຏສ຺ສາຕິ ທ຺ວາຣພາຫາຍ. ສາ ຫິ ປິຏ຺ເຐ ທ຺ວິນ຺ນໍ ກວາຏານໍ ສໍ ເອກໂຕ ຆາໂຏ ຆຏນໍ ສມາຄໂມ ເອຕສ຺ສຕ຺ຖີຕິ ປິຏ຺ຐສງ຺ຆາໂຏຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ກຸຣຸນ຺ທິຍໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ມຫາອຏ຺ຐກຖາຍໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ຕນ຺ຕິ ມຫາອຏ຺ຐກຖາຍ ວຸຕ຺ຕວຈນໍ. ເອວໍ ‘‘ຕເທວາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖາປິ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ, ຍສ຺ມາ ວາ. ຠຄວຕາປີຕິ ນ ມຫາອຏ຺ຐກຖາຈຣິເຍຫິ ເອວ ວຸຕ຺ຕໍ, ອຖ ໂຂ ຠຄວຕາປິ ກໂຕຕິ ໂຍຊນາ. ທ຺ວາຣພນ຺ເຘນ ອຄ຺ຄຬສ຺ສ ອວິນາຠາວໂຕ ‘‘ອຄ຺ຄຬຏ຺ຐປນາຍາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕປິ ອຄ຺ຄເຬນ ສຫ ທ຺ວາຣພນ຺ຘຏ຺ຐປນາຍາຕິ ອຕ຺ໂຖວ ຄເຫຕພ຺ໂພຕິ ອາຫ ‘‘ສກວາຏກທ຺ວາຣພນ຺ຘຏ຺ຐປນາຍາ’’ຕິ. ອຄ຺ຄໂຬຕິ ກວາຏຜລໂກ. ອິມເມວຕ຺ຖນ຺ຕິ ມຍາ ວຸຕ຺ຕໍ ອິມໍ ເອວ ອຕ຺ຖໍ ສນ຺ຘາຍາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເອຕ຺ຖາຕິ ‘‘ອຄ຺ຄຬຏ຺ຐປນາຍາ’’ຕິວຈເນ. ອຘິປ຺ປາໂຍຕິ ຠຄວໂຕ ອຠິສນ຺ຘິ. ຫິ-ສທ຺ໂທ ວິຕ຺ຖາຣໂຊຕໂກ. ກມ຺ປຕີຕິ ຠຸສໍ ກມ຺ປຕິ. ຈລຕີຕິ ອີສໍ ຈລຕິ. ເຕນາຕິ ເຕນ ສິຖິລປຕນເຫຕຸນາ. ມາຕິກາຍໍ, ປທຠາຊນີຍຎ຺ຈ ‘‘ອຄ຺ຄຬຏ຺ຐປນາຍາ’’ຕິປທສ຺ສ ສມ຺ພນ຺ຘາຠາວໂຕ ຕສ຺ສ ສມ຺ພນ຺ຘໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຕຕ຺ຖາ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖາຕິ ‘‘ອຄ຺ຄຬຏ຺ຐປນາຍາ’’ຕິວຈເນ ນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອຕ຺ຖສ຺ສ ກາຣຓສ຺ສ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ ອຕ຺ຖຸປ຺ປຕ຺ຕິ, ສາເຍວ ອຏ຺ຐຸປ຺ປຕ຺ຕີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ ຕ຺ຖກາຣສ຺ສ ຏ຺ຐກາຣໍ ກຕ຺ວາ. ອຘິກາຣໂຕ ທຏ຺ຐພ຺ໂພຕິ ໂຍຊນາ.

ຍໍ ປນ ວຈນໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຍສ຺ສາຕິ ມຫາວິຫາຣສ຺ສ. ອຸປຣີຕິ ທ຺ວາຣໂຕ ອຸປຣິ. ຕີສຸ ທິສາສູຕິ ອຸໂຠສຸ ປສ຺ເສສຸ, ອຸປຣີຕິ ຕີສຸ ທິສາສຸ. ຕຕ຺ຣາປີຕິ ຂຸທ຺ທເກ ວິຫາເຣປິ. ສາຕິ ຠິຕ຺ຕິ. ອປຣິປູຣອຸປຈາຣາປີຕິ ສມນ຺ຕາ ກວາຏປມາເຓນ ອປຣິປູຣອຸປຈາຣາປິ. ອຸກ຺ກຏ຺ຐປຣິຈ຺ເຉເທນາຕິ ອຸກ຺ກໍສປມາເຓນ. ຫຕ຺ຖປາສໂຕ ອຕິເຣກໍ ນ ລິມ຺ປິຕພ຺ໂພຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ຕີສຸ ທິສາສຸ ເອວ ລິມ຺ປິຕພ຺ໂພ ນ ໂຫຕິ, ເລໂປກາເສ ສຕິ ອໂຘຠາເຄປິ ລິມ຺ປິຕພ຺ໂພຕິ ອາຫ ‘‘ສເຈ ປນສ຺ສາ’’ຕິອາທິ. ອສ຺ສາຕິ ວິຫາຣສ຺ສ. ອາໂລກໍ ສນ຺ເຘນ຺ຕິ ປິທຫນ຺ຕີຕິ ‘‘ອາໂລກສນ຺ຘີ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ວາຕປານກວາຏກາເຍວາຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ວາຕປານກວາຏກາ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕີ’’ຕິ. ວາຕໍ ປິວຕີຕິ ວາຕປານໍ, ທ຺ວາຣໍ, ຕສ຺ມິໍ ຐິຕາ ກວາຏກາ ວາຕປານກວາຏກາ. ເຕຕິ ວາຕປານກວາຏກາ ປຫຣນ຺ຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເອຕ຺ຖາຕິ ອາໂລກສນ຺ຘິມ຺ຫິ. ສພ຺ພທິສາສູຕິ ອຸໂຠສຸ ປສ຺ເສສຸ, ເຫຏ຺ຐາ, ອຸປຣີຕິ ຈຕູສຸ ທິສາສຸ. ‘‘ຕສ຺ມາ’’ຕິປທໍ ‘‘ລິມ຺ປິຕພ຺ໂພ ວາ ເລປາເປຕພ຺ໂພ ວາ’’ຕິປທທ຺ວເຍ ເຫຕຸ. ເອຕ຺ຖາຕິ ‘‘ອາໂລກສນ຺ຘິປຣິກມ຺ມາຍາ’’ຕິປເທ.

ອິມິນາຕິ ເສຕວຓ຺ຓາທິນາ. ສພ຺ພເມຕນ຺ຕິ ເອຕໍ ສພ຺ພໍ ເສຕວຓ຺ຓາທິກໍ.

ຍນ຺ຕິ ກິຈ຺ຈໍ. ກຕ຺ຕພ຺ພໍ ກິຈ຺ຈນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ສທ຺ທນ຺ຕຣພ຺ຍວຫິໂຕປິ ທ຺ວຕ຺ຕິສທ຺ໂທ ປຣິຍາຍສທ຺ເທນ ສມາໂສ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ຉທນສ຺ສ ທ຺ວຕ຺ຕິປຣິຍາຍ’’ນ຺ຕິ. ທ຺ເວ ວາ ຕໂຍ ວາ ປຣິຍາຍາ ສມາຫຏາຕິ ທ຺ວຕ຺ຕິປຣິຍາຍໍ, ສມາຫາເຣ ທິຄຸ, ຕິສທ຺ເທ ປເຣ ທ຺ວິສ຺ສ ອກາໂຣ ໂຫຕິ. ປຣິກ຺ເຂໂປຕິ ອນຸກ຺ກເມນ ປຣິກ຺ເຂໂປ. ອປຕ຺ຍູປສຄ຺ຄສ຺ສ ປຏິເສຘວາຈກຕ຺ຕາ ‘‘ອຫຣິເຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອຕ຺ຖາຕິ ‘‘ອປຫຣິເຕ’’ຕິ ປເທ. ‘‘ຫຣິຕ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ອຘິປ຺ເປຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອາທິກປ຺ປກາເລ ອປຣຓ຺ຓໂຕ ປຸພ຺ເພ ປວຕ຺ຕໍ ອນ຺ນໍ ປຸພ຺ພຓ຺ຓໍ, ອປຣສ຺ມິໍ ປຸພ຺ພຓ຺ຓໂຕ ປຈ຺ຉາ ປວຕ຺ຕໍ ອນ຺ນໍ ອປຣຓ຺ຓໍ, ນກາຣທ຺ວຍສ຺ສ ຓກາຣທ຺ວຍໍ ກຕ຺ວາ. ເຕເນວາຕິ ອຘິປ຺ເປຕຕ຺ຕາ ເອວ.

ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ວປິຕໍ, ຍຖາ ‘‘ສຸເມຘຠູໂຕ ຠຄວາ’’ຕິເອຕ຺ຖ ໂພຘິໍ ອສມ຺ປຕ຺ໂຕປິ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ສຸເມຘຠູໂຕ ‘‘ຠຄວາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ ອວສ຺ສມ຺ຠາວິຍຕ຺ຕາ, ເອວໍ ຫຣິຕໍ ອສມ຺ປຕ຺ຕມ຺ປິ ເຂຕ຺ຕໍ ‘‘ຫຣິຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ ອວສ຺ສມ຺ຠາວິຍຕ຺ຕາຕິ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ ‘‘ຍສ຺ມິມ຺ປິ ເຂຕ຺ເຕ’’ຕິອາທິນາ.

ອຫຣິເຕເຍວາຕິ ຫຣິຕວິຣເຫ ເອວ ເຂຕ຺ເຕຕິ ໂຍຊນາ. ຕຕ຺ຣາປີຕິ ອຫຣິຕເຂຕ຺ເຕປິ. ‘‘ປິຏ຺ຐິວໍສສ຺ສາ’’ຕິປທໍ ‘‘ປສ຺ເສ’’ຕິປເທ ສາມ຺ຍຕ຺ຖຉຏ຺ຐີ, ອິມິນາ ປກຕິເຄຫໍ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ກູຏາຄາຣກຓ຺ຓິກາຍາ’’ຕິປທໍ ‘‘ອຸປຣິ, ຖູປິກາຍາ’’ຕິປເທ ສາມ຺ຍຕ຺ຖຉຏ຺ຐີ, ອິມິນາ ເອກກູຏຍຸຕ຺ເຕ ມາຬາທິເກ ທສ຺ເສຕິ. ຐິຕໍ ຠິກ຺ຂຸນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ນິສິນ຺ນກໍ ຍໍກຎ຺ຈິ ຊນນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ຕສ຺ສາຕິ ຐິຕຏ຺ຐານສ຺ສ. ອນ຺ໂຕຕິ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ, ຫິ ຍສ຺ມາ ອຍໍ ໂອກາໂສ ປຕໂນກາໂສຕິ ໂຍຊນາ.

໑໓໖. ຉາທິຕໍ ນາມາຕິ ເອຕ຺ຖ ຉາທິຕສທ຺ໂທ ຠາວຕ຺ໂຖ ໂຫຕິ, ເຕນາຫ ‘‘ຉາທນ’’ນ຺ຕິ. ອຸຊຸກເມວາຕິ ຉທນຸຏ຺ຐາປນໂຕ ອຸທ຺ຘໍ ອຸຊຸກໍ ເອວ. ຕນ຺ຕິ ຉາທນໍ. ອປເນຕ຺ວາປີຕິ ນາເສຕ຺ວາປິ. ຕສ຺ມາຕິ ຍສ຺ມາ ລພ຺ຠຕິ, ຕສ຺ມາ, ປກ຺ກມິຕພ຺ພນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ປຣິກ຺ເຂເປນາຕິ ປຣິວາເຣນ ຉາເທນ຺ຕສ຺ສາຕິ ໂຍຊນາ. ອິຘາປີຕິ ປຣິຍາຍຉາທເນປິ ອຘິຏ຺ຐຫິຕ຺ວາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕຸຓ຺ຫີຠູເຕນາຕິ ຕຸຓ຺ຫີຠູໂຕ ຫຸຕ຺ວາ. ຉທນຸປຣີຕິ ຉທນສ຺ສ ອຸປຣິ. ຫີຕິ ສຈ຺ຈໍ. ‘‘ຕໂຕ ເຈ ອຸຕ຺ຕຣິ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຕໂຕ ທ຺ວຕ຺ຕິປຣິຍາຍໂຕ ອຸປຣີຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຕິຓ຺ຓໍ ມຄ຺ຄານໍ ວາ’’ຕິອາທິ.

໑໓໗. ກເຣນ ຫຕ຺ເຖນ ລຸນິຕພ຺ໂພ, ຉິນ຺ທິຕພ຺ໂພ, ລາຕພ຺ໂພ ຄເຫຕພ຺ໂພຕິ ວາ ກຣໂຬຕິ ກເຕ ອຕ຺ຖປກຣຓາທິໂຕ ຕິຓມຸຏ຺ຐິ ເອວາຕິ ອາຫ ‘‘ຕິຓມຸຏ຺ຐິຍ’’ນ຺ຕິ. ນວມໍ.