໗. ມຫາສຬາຍຕນິກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໔໒໘. ມຫນ຺ຕານິ ສຬາຍຕນານິ ອຘິກິຈ຺ຈ ປວຕ຺ຕຕ຺ຕາ ມຫາສຬາຍຕນິກໍ, ມຫນ຺ຕຕາ ຈ ເຕສໍ ມຫນ຺ຕໍ ໂລກສນ຺ນິວາສໍ ອຠິພ຺ຍາເປຕ຺ວາ ຐິຕຕ຺ຕາ ອໂຍນິໂສ ຄຍ຺ຫມານານໍ ມຫໂຕ ອນຕ຺ຖາຍ ສໍວຕ຺ຕນໂຕ, ໂຍນິໂສ ຄຍ຺ຫມານານໍ ມຫໂຕ ອຕ຺ຖາຍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ສໍວຕ຺ຕນໂຕ ຈ ທຏ຺ຐພ຺ພາ. ໂຊຕກນ຺ຕິ ໂພຘກໍ.

໔໒໙. ສິຂາປ຺ປຕ຺ຕາຍ ວິປສ຺ສນາຍ ຊານນມ຺ປິ ຍຖາຠູຕຊານນເມວ ມຄ຺ເຄນ ຊານນສ຺ສ ອາສນ຺ນກາຣຓຠາວໂຕຕິ ອາຫ – ‘‘ສຫວິປສ຺ສເນນ ມຄ຺ເຄນ ອຊານນ຺ໂຕ’’ຕິ. ວຸຑ຺ຒິໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ປຈ຺ຈຍສໂມຘາເນນ ຠວໂຍນິຄຕິຐິຕິສຕ຺ຕາວາສປາຬິຍາ ອປຣາປຣໍ ປຣິວຸທ຺ຘິໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ເອວໍຠູຕາ ປຄຸຓຠາວມາປາທິຕາ ສມຖວິປສ຺ສນາຘມ຺ມາ ວິຍ ສຸຏ຺ຐຸຕຣໍ ວສີຠາວໍ ປາປິຕາ ຌານາຠິຎ຺ຎາ ວິຍ ຈ ວສີຠູຕາ ຫຸຕ຺ວາ ອຸປຣູປຣິ ພ຺ຣູເຫນ຺ຕີຕິ ອາຫ – ‘‘ວສີຠາວໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີ’’ຕິ. ຕຖາ ຫິ ເຕ ກທາຈິ ຠວປຕ຺ຖນາຍ ອນຸປ຺ປາທິຕາຍປິ ອປ຺ປຫີນຠາເວເນວສ຺ສາ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ. ອກຸສລາ ຘມ຺ມາວ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ທສ຺ສນາຍຕເນນ ວິນາສທສ຺ສນໂຕ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ ປຣິວຑ຺ຒນ຺ຕິ ຈ. ປຎ຺ຈທ຺ວາຣິກທຣຖາຕິ ປຎ຺ຈທ຺ວາຣິກຊວນສຫຄຕາ ອກຸສລທຣຖາ. ເອວໍ ມໂນທ຺ວາຣິກທຣຖາ ເວທິຕພ຺ພາ. ສນ຺ຕາປາຕິ ທຣເຖຫິ ພລວນ຺ໂຕ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ມານໍ ນິສ຺ສຍສ຺ສ ຈ ສນ຺ຕາປນກຣາ. ປຣິຬາຫາຕິ ຕໂຕປິ ພລວຕຣາ ເຕສໍເຍວ ປຣິທຫນກຣາ.

໔໓໐. ປຎ຺ຈທ຺ວາຣິກສຸຂໍ, ນ ກາຍປ຺ປສາທສນ຺ນິສ຺ສິຕສຸຂເມວ. ມໂນທ຺ວາຣິກສຸຂນ຺ຕິ ມໂນທ຺ວາຣິກຈິຕ຺ຕສນ຺ນິສ຺ສິຕສຸຂໍ, ນ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ເຈຕສິກສຸຂໍ ຕສ຺ສ ກາຍິກສຸຂຄ຺ຄຫເຓເນວ ຄຫິຕຕ຺ຕາ. ປຎ຺ຈທ຺ວາຣິກຊວເນນ ສມາປຊ຺ຊນໍ ວາ ວຸຏ຺ຐານໍ ວາ ນຕ຺ຖີຕິ ອິທໍ ມໂນທ຺ວາຣິກຊວເນນ ຕສ຺ສ ສມ຺ຠວໍ ທສ຺ເສຕຸໍ, ມຄ຺ຄສ຺ສ ວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ປນ ຕປ຺ປສງ຺ຄສງ຺ການິວຕ຺ຕນຕ຺ຖໍ. ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິມຕ຺ຕມ຺ປິ ຊເນຕຸໍ ອສມຕ຺ຖໍ ສມາປຊ຺ຊນສ຺ສ ກຖໍ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ, ພຸທ຺ຘານໍ ປນ ຠຄວນ຺ຕານໍ ໂຫຕີຕິ ເຈ? ຕຖາປິ ຕສ຺ສ ອາສນ຺ນຏ຺ຐາເນ ປຎ຺ຈທ຺ວາຣິກຈິຕ຺ຕປ຺ປວຕ຺ຕິຍາ ອສມ຺ຠໂວ ເອວ ຕາທິສສ຺ສ ປຸພ຺ພາໂຠຄສ຺ສ ຕສ຺ມິໍ ກາເລ ອສມ຺ຠວໂຕ. ເອເຕເນວ ຍາ ເກສຎ຺ຈິ ອຣິຍຘມ຺ເມ ອໂກວິທານໍ ຆຏສຠາວາທີສຸ ພຸທ຺ຘິຕຸລ຺ຍກາຣິຕາປຕ຺ຕິໂຈທນາ; ສາ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພາ ຕໍຕໍປຸຣິມາໂຠຄວເສນ ເຕນ ເຕນ ປຎ຺ຈທ຺ວາຣິກາຠິນິຍຕມໂນວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ປຣໂຕ ປວຕ຺ຕມານມໂນວິຎ຺ຎາເຓນ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ວຓ຺ຓສຓ຺ຐານາທິວິເສສສ຺ສ ວິນິຈ຺ຉິນິຕພ຺ພໂຕ. ອຸປ຺ປນ຺ນມຕ຺ຕກເມວ ໂຫຕີຕິ ປຎ຺ຈທ຺ວາຣິກຊວນໍ ຕາທິສໍ ກິຎ຺ຈິ ອຕ຺ຖນິຈ຺ຉຍກິຈ຺ຈໍ ກາຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ເກວລໍ ອຸປ຺ປນ຺ນມຕ຺ຕເມວ ໂຫຕິ. ອຍນ຺ຕິ ‘‘ອາທີນວານຸປສ຺ສິໂນ’’ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ຕາ.

໔໓໑. ກຸສລຈິຕ຺ຕ…ເປ… ຠູຕສ຺ສາຕິ ວຸຏ຺ຐານຄາມິນິວິປສ຺ສນາສຫຄຕກຸສລຈິຕ຺ຕສ຺ສ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕເຈໂຕສຸຂສມງ຺ຄີຠູຕສ຺ສ. ປຸພ຺ພສຸທ຺ຘິກາຕິ ມຄ຺ຄຸປ຺ປຕ຺ຕິໂຕ, ວິປສ຺ສນາຣມ຺ຠໂຕປິ ວາ ປຸພ຺ເພວ ສຸທ຺ຘາ. ເຕນາຫ – ‘‘ອາທິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປຣິສຸທ຺ຘາວ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິ. ສພ຺ພຕ຺ຖກກາຣາປກງ຺ຄານີຕິ ສີລວິໂສຘນສ຺ສ ຈິຕ຺ຕສມາຘານສ຺ສ ວິປສ຺ສນາຠິໂຍຄສ຺ສ ມຄ຺ເຄນ ປຫາຕພ຺ພກິເລສປຫານສ຺ສາຕິ ສພ຺ພສ຺ສປິ ມຄ຺ຄສມ຺ຠາຣກິຈ຺ຈສ຺ສ ກາຣາປກງ຺ຄານິ. ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ວາຕິ ປຐມຊ຺ຌານິໂກ ວາ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ, ທຸຕິຍຊ຺ຌານິໂກ ວາ ສຕ຺ຕງ຺ຄິໂກ ໂຫຕິ.

ອິມເມວ ສຸຕ຺ຕປເທສໍ ຄເຫຕ຺ວາຕິ, ‘‘ຍາ ຕຖາຠູຕສ຺ສ ທິຏ຺ຐີ’’ຕິອາທິນາ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິອາທີນໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍເຍວ ຕສ຺ມິໍ ຐາເນ ຄຫິຕຕ຺ຕາ ໂລກຸຕ຺ຕຣມຄ຺ໂຄ ປຎ຺ຈງ຺ຄິໂກຕິ ວທຕິ. ໂສຕິ ຕຖາ ວທນ຺ໂຕ ວິຕຓ຺ຑວາທີ. ອນນ຺ຕຣວຈເນເນວາຕິ, ‘‘ຍາ ຕຖາຠູຕສ຺ສ ທິຏ຺ຐີ’’ຕິອາທິວຈນສ຺ສ, ‘‘ເອວມສ຺ສາຍ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ອນນ຺ຕຣວຈເນນ. ປຏິເສຘິຕພ຺ໂພຕິ ປຏິກ຺ຂິປິຕພ຺ໂພ. ‘‘ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ’’ຕິ ຫິ ອິທໍ ວຈນໍ ອຣິຍມຄ຺ຄສ຺ສ ປຎ຺ຈງ຺ຄິກຠາວໍ ອຸຊຸກເມວ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ຍທິ ເອວໍ ‘‘ຍາ ຕຖາຠູຕສ຺ສ ທິຏ຺ຐີ’’ຕິອາທິນາ ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ເອວ ອງ຺ຄານໍ ຄຫຓໍ ກິມຕ຺ຖິຍນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ອຸຕ຺ຕຣິ ຈາ’’ຕິອາທິ. ສມ຺ມາວາຈໍ ຠາເວຕິ ອຣິຍມຄ຺ຄສມງ຺ຄີ. ເຕນາຫ ‘‘ມິຈ຺ຉາວາຈໍ ປຊຫຕີ’’ຕິ. ຍສ຺ມິຎ຺ຫິ ຂເຓ ສມ຺ມາວາຈາ ຠາວນາປາຣິປູຣິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຕສ຺ມິໍເຍວ ມິຈ຺ຉາວາຈາ ປຊຫີຍຕີຕິ. ສເຫວ ວິຣຕິຍາ ປູເຣນ຺ຕິ ສມຸຈ຺ເຉທວິຣຕິຍາ ວິນາ ທຸກ຺ຂປຣິຎ຺ຎາທີນໍ ອສມ຺ຠວໂຕ. ອາທິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປຣິສຸທ຺ຘາເນວ ວຏ຺ຏນ຺ຕິ ປຣິສຸທ຺ເຘ ສີເລ ປຕິຏ຺ຐິຕສ຺ເສວ ຠາວນາຍ ອິຊ຺ຌນໂຕ. ຍຖາວຸຕ຺ຕມຕ຺ຖໍ ຄນ຺ຖນ຺ຕເຣນປິ ສມຕ຺ເຖຕຸໍ, ‘‘ສຸຠທ຺ທສຸຕ຺ເຕປິ ຈາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອເນເກສຸ ສຸຕ຺ຕສເຕສຸ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກວ ມຄ຺ໂຄ ອາຄໂຕ, ນ ປຎ຺ຈງ຺ຄິໂກຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ສມ຺ມາສຕິ ມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ກາຍານຸປສ຺ສນາທິຈຕຸກິຈ຺ຈສາຘິກາ ໂຫຕີຕິ ຕໍ ຈຕຸພ຺ພິຘໍ ກຕ຺ວາ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ, ‘‘ມຄ຺ຄສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາວ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ’’ຕິ ອາຫ. ນ ຈຕຸມຄ຺ຄສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຕາວເສນ. ເອສ ນໂຍ ສມ຺ມປ຺ປຘານາທີສຸປິ. ອຎ຺ຎມຎ຺ຎານຕິວຕ຺ຕມານາ ຍຸຄນທ຺ຘາ ຍຸຕ຺ຕາ ວິຍ ອຣິຍມຄ຺ຄຍຸຄນທ຺ຘາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ປຏິພທ຺ຘາຕິ ຍຸຄນທ຺ຘາ. ເຕນາຫ – ‘‘ເອກກ຺ຂຓິກຍຸຄນນ຺ຘາ’’ຕິ ອຣິຍມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ເອວ ຫິ ສມຖວິປສ຺ສນາ ເອກກ຺ຂຓິກາ ຫຸຕ຺ວາ ສມຘຸຣໍ ວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ເຕເນວາຫ ‘‘ເອເຕ ຫີ’’ຕິອາທິ. ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ຂເຓ ສມາປຕ຺ຕິ, ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ວິປສ຺ສນາຕິ ອິທໍ ເຕສໍ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ກິຈ຺ຈໂຕ ອຘິກຠາວໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ອຎ຺ຎຖາ. ນ ຫິ ປຎ຺ຎາຣຫິຕາ ສມາປຕ຺ຕິ, ສມາຘິຣຫິຕາ ຈ ວິປສ຺ສນາ ອຕ຺ຖິ. ອຣິຍມຄ຺ເຄ ປນ ເອກກ຺ຂຓິກາ ສມຘຸຣຕາຍ ເອກຣສຠາເວນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຜລວິມຸຕ຺ຕີຕິ ອຣຫຕ຺ຕຜລວິມຸຕ຺ຕິ. ເສສໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນຍຕ຺ຕາ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ມຫາສຬາຍຕນິກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາຍ ລີນຕ຺ຖປ຺ປກາສນາ ສມຕ຺ຕາ.