໓. ປຸຓ຺ໂຓວາທສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໙໕. ອນນ຺ຕຣສຸຕ຺ເຕ ‘‘ປຏິສລ຺ລານາຕິ ຜລສມາປຕ຺ຕິໂຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕຕ຺ຖ ຘມ຺ມເສນາປຕິໂນ ອຣິຍວິຫາຣສ຺ສ ອຘິປ຺ເປຕຕ຺ຕາ, ອິຘ ປນ ອກຕກິຈ຺ຈສ຺ສ ປຏິສລ຺ລານໍ ນາມ ກາຍວິເວໂກຕິ ອາຫ – ‘‘ປຏິສລ຺ລານາຕິ ເອກີຠາວາ’’ຕິ. ‘‘ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ຣູປາ’’ຕິ ປເນຕ຺ຖ ວິຎ຺ເຎຍ຺ຍຣູປໍ ວິຊານນ຺ຕສ຺ສ ທ຺ວາຣຠູຕໍ ຈກ຺ຂຸນ຺ຕິ ອຸຠຍໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກໍ ພາຫິຣຎ຺ຈ ອາຍຕນໍ ອຠິນນ຺ທິຕາທິສາມຎ຺ເຎນ ຕຎ຺ເຈຕິ ເອຕ຺ຖ ຕໍ-ສທ຺ເທນ ເອກຊ຺ຌໍ ປຈ຺ຈາມຏ຺ຐນ຺ຕິ ອາຫ – ‘‘ຕຎ຺ເຈຕິ ຕໍ ຈກ຺ຂຸຎ຺ເຈວ ຣູປຎ຺ຈາ’’ຕິ. ຍໍ ປເນຕ຺ຖ ວິຎ຺ເຎຍ຺ຍສທ຺ເທນ ໂຊຕິຕໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ຕໍ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ມາຕິ ຕທຸຠຍໍ, ‘‘ມໂນວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ຘມ຺ມາ’’ຕິ ປເທນ ກຖິຕເມວາຕິ ອິຘ ນ ຄຫິຕໍ. ເອສ ນໂຍ ເສເສສຸປິ. ສໂມຘາເນນາຕິ ສຫາວຏ຺ຐາເນນ, ຈິຕ຺ເຕນ ນນ຺ທິຍາ ຕຓ຺ຫາຍ ສຫ ປວຕ຺ຕິຍາ ຈິຕ຺ຕສຫຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນາຫ – ‘‘ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ນນ຺ທີ’’ຕິ. ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘທຸກ຺ຂສ຺ສ ສໂມຘານນ຺ຕິ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘສງ຺ຂາຕສ຺ສ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈສ຺ສ ປຈ຺ຈໂວກາເຣ ສຫປ຺ປວຕ຺ຕິ ໂຫຕິ. ຍສ຺ມາ ທຸກ຺ຂໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານໍ ຉນ຺ນໍ ທ຺ວາຣານໍເຍວ ວເສນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕຖາ ສມຸທໂຍຕິ, ຕສ຺ມາ ອາຫ – ‘‘ອິຕິ ຉສຸ ທ຺ວາເຣສູ’’ຕິອາທິ. ກິເລສວຏ຺ຏສ຺ສ ກມ຺ມວຏ຺ຏສ຺ສ ວິປາກວຏ຺ຏສ຺ສ ຈ ກຖິຕຕ຺ຕາ ອາຫ – ‘‘ວຏ຺ຏໍ ມຕ຺ຖກໍ ປາເປຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕີ’’ຕິ. ທຸຕິຍນເຍຕິ ‘‘ສນ຺ຕິ ຈ ໂຂ’’ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ເຕ ທຸຕິເຍ ເທສນານເຍ. ປາຏິເຍກ຺ໂກ ອນຸສນ຺ຘີຕິ ນ ຍຖານຸສນ຺ຘິ ນາປິ ອຊ຺ຌາສຍານຸສນ຺ຘີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ, ປຸຈ຺ຉານຸສນ຺ຘິສ຺ສ ປນ ອິຘ ສມ຺ຠໂວ ເອວ ນຕ຺ຖີຕິ. ສຕ຺ຕສຸ ຐາເນສູຕິ ອກ຺ໂກສເນ ປຣິຠາສເນ ປາຓິປ຺ປຫາເຣ ເລຑ຺ຑຸປ຺ປຫາເຣ ທຓ຺ຑປ຺ປຫາເຣ ສຕ຺ຖປ຺ປຫາເຣ ຊີວິຕາໂວໂຣປເນຕິ ອິເມສຸ ສຕ຺ຕສຸ. ‘‘ຠທ຺ທກາ ວຕິເມ’’ຕິອາທິນາ ຂນ຺ຕິປຏິສໍຍຸຕ຺ຕໍ ສີຫນາທໍ ນທາເປຕຸໍ.

໓໙໖. ຈຓ຺ຑາຕິ ໂກຘນາ, ເຕນ ທູສິຕຈິຕ຺ຕຕາຍ ທຸຏ຺ຐາຕິ ວຸຕ຺ຕາ. ກິພ຺ພິສາຕິ ປາປາ. ຜຣຸສາຕິ ອີສກມ຺ປິ ປສາທສິເນຫາຠາເວນ ລຸທ຺ທາ. ຜຣຸສວຈນຕາຍ ວາ ຜຣຸສາ, ຕຖາຠູຕາ ປນ ລຸທ຺ທາ ນາມ ໂຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ກກ຺ຂຬາ’’ຕິ. ອິທຎ຺ຈ ເຕຕິ, ‘‘ຫຕ຺ຖຈ຺ເຉທໍ ນາສິກຈ຺ເຉທ’’ນ຺ຕິ ເອວມາທິໍ ອິທຎ຺ຈ ອນິຏ຺ຐໍ ກຣິສ຺ສາມາຕິ ຠຍທສ຺ສເນນ ຕຊ຺ເຊສ຺ສນ຺ຕິ.

ຆຏິກມຸຄ຺ຄເຣນາຕິ ທຓ຺ຑານໍ ກິຣ ອຄ຺ຄປສ຺ເສ ຆຏາກາຣໍ ທສ຺ເສນ຺ຕິ, ເຕນ ໂສ ‘‘ຆຏິກມຸຄ຺ຄໂຣ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເອກໂຕຘາຣາທິນາ ສຕ຺ເຖນ ກຣວາລຂຄ຺ຄາທິນາ. ‘‘ອິນ຺ທ຺ຣິຍສໍວຣາທີນໍ ເອຕໍ ນາມ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ຍຕ຺ຖ ຍຕ຺ຖ ອິນ຺ທ຺ຣິຍສໍວຣາທໂຍ ‘‘ທໂມ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕາ, ຕໍ ປາຐປເທສໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ສຈ຺ເຈນາ’’ຕິອາທິມາຫ. ມນຈ຺ຉຏ຺ຐານິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ທເມຕິ ສໍວເຣຕີຕິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍສໍວໂຣ, ທໂມ. ຣາຄາທິປາປຘມ຺ເມ ທເມຕິ ອຸປສເມຕີຕິ ທໂມ, ປຎ຺ຎາ. ປາຓາຕິປາຕາທິກມ຺ມກິເລເສ ທເມຕິ ອຸປສເມຕິ ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕີຕິ ທໂມ ອຸໂປສໂຖ. ພ຺ຍາປາທວິເຫສາທິເກ ທເມຕິ ວິເນຕີຕິ ທໂມຕິ ອາຫ – ‘‘ອິມສ຺ມິໍ ປນ ສຸຕ຺ເຕ ຂນ຺ຕິ ‘ທໂມ’ຕິ ເວທິຕພ຺ພາ’’ຕິ. ອຸປສໂມຕິ ຕສ຺ເສວ ທມສ຺ສ ເວວຈນໍ, ຕສ຺ມາ ທໂມ ຈ ໂສ ພ຺ຍາປາທາທີນໍ ວິນຍນຏ຺ເຐນ ເຕສໍເຍວ ອຸປສມນຏ຺ເຐນ ອຸປສໂມ ຈາຕິ ທມູປສໂມ, ອຘິວາສນຂນ຺ຕິ.

໓໙໗. ຕຕ຺ຖ ຂນ຺ຕິຍໍ ກຕາຘິກາໂຣ ຕໍ ຊນປທໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ມຫາຊນສ຺ສ ອວສ຺ສໂຍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ຕທສ຺ສ ອປທານໍ ສມຸທາຄມໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ວິຠາເວຕຸໍ, ‘‘ໂກ ປເນສ ປຸຓ຺ໂຓ’’ຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ເອຕ຺ຖາຕິ ເອຕສ຺ມິໍ ສຸນາປຣນ຺ຕຊນປເທ. ອສປ຺ປາຍວິຫາຣນ຺ຕິ ຠາວນາຠິໂຍຄສ຺ສ ນ ສປ຺ປາຍໍ ວິຫາຣໍ.

ທ຺ເວ ຠາຕໂຣຕິ ອວິຠຕ຺ຕສາປເຕຍ຺ຍາ ອວິຠຕ຺ຕໂວຫາຣສໍໂຍຄາ. ເຕນາຫ ‘‘ເຕສູ’’ຕິອາທິ. ຊນປທຈາຣິກໍ ຈຣນ຺ໂຕ ຠຓ຺ຑໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຊນປເທສຸ ວິກ຺ກຍໍ ກໂຣນ຺ໂຕ.

‘‘ພຸທ຺ຘປູຊໍ ຘມ຺ມປູຊໍ ສງ຺ຆປູຊໍ ກຣິສ຺ສາມາ’’ຕິ ຕນ຺ນິນ຺ນາ. ອຏ຺ຐິມິຎ຺ຊໍ ອາຫຈ຺ຈ ອຏ຺ຐາສີຕິ, ‘‘ພຸທ຺ໂຘ’’ຕິ ວຈນໍ ອສ຺ສຸຕປຸພ຺ພໍ ໂສຕປຖໍ ອຸປຄຕໍ ອນປ຺ປກໍ ປີຕິໂສມນສ຺ສໍ ສມຸຏ຺ຐາເປນ຺ຕໍ ປີຕິສມຸຏ຺ຐານປຓີຕຣູເປຫິ ຉວິຈມ຺ມາທີນິ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ອຏ຺ຐິມິຎ຺ຊໍ ອາຫຈ຺ຈ ອຏ຺ຐາສິ. ວິສ຺ສຊ຺ຊິຕນ຺ຕິ ວິກ຺ກິຓນວເສນ ວິນິໂຍຊິຕໍ. ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ນ ອຸປຏ຺ຐາຕີຕິ ຠາວນາວີຖິໍ ນ ໂອຕຣຕິ. ມຍ຺ຫໍ ອສປ຺ປາໂຍຕິ ມຍ຺ຫໍ ກມ຺ມຏ຺ຐານຠາວນາຍ ສປ຺ປາໂຍ ອຸປກາໂຣ ນ ໂຫຕິ.

ໂກຈິ ຈງ຺ກມິຕຸໍ ສມຕ຺ໂຖ ນາມ ນຕ຺ຖິ ມຫຕາ ສມຸທ຺ທວີຈິສທ຺ເທນ ອຸປທ຺ທຸຕຕ຺ຕາ ຠາວນາມນສິກາຣສ຺ສ ອນຠິສມ຺ຠຸຓນໂຕ. ເຕນາຫ ‘‘ສມຸທ຺ທວີຈິໂຍ’’ຕິອາທິ. ໂສຕິ ມກຸຬວິຫາໂຣ.

ອຸຕ຺ຕມຊເວນ ຄຈ຺ຉມານາ ຍຖາຘິປ຺ເປຕໍ ມຄ຺ຄໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎຕຣໍ ທີປກໍ ປາປຸຓິ.

ອຸປ຺ປາທິກໍ ອຸຏ຺ຐາເປຕ຺ວາຕິ ມຫາວາຕມຓ຺ຑລສມຸຏ຺ຐາປເນນ ຕສ຺ມິໍ ປເທເສ ມຫາສມຸທ຺ທໍ ສໍໂຂເຠນ຺ໂຕ ມຫນ຺ຕໍ ອຸປ຺ປາທໍ ອຸຏ຺ຐເປຕ຺ວາ.

ເຖໂຣ, ‘‘ອມ຺ເຫ ອາວຊ຺ເຊຍ຺ຍາຖາ’’ຕິ ກນິຏ຺ຐສ຺ສ ວຈນໍ ສຣິຕ຺ວາ ອນ຺ຕຣນ຺ຕຣາ ອາວຊ຺ເຊຕິ, ຕສ຺ມາ ຕທາປິ ອາວຊ຺ເຊຕິ, ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ຕສ຺ມິໍເຍວ ຂເຓ ອາວຊ຺ຊິຕ຺ວາ’’ຕິ. ສມ຺ມຸເຂຕິ ສີສຏ຺ຐາເນ. ປຏິເວເທສຸນ຺ຕິ ປເວເທສຸໍ, ອຸປາສກາ ມຍນ຺ຕິ ປຏິຊານິໍສຸ. ອິມິນາຕິ ອິມິນາ ມຍ຺ຫໍ ປຣິຈ຺ຈຕ຺ຕໂກຏ຺ຐາເສນ. ມຓ຺ຑລມາຬນ຺ຕິ ມຸຓ຺ຑມຓ຺ຑລມາຬສທິສໍ ປຏິສ຺ສຍໍ. ປຣິຈາຣກາຕິ ອວເສສຄາມິໂນ.

ສຈ຺ຈພນ຺ຘສ຺ສ ໂອກາສໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ‘‘ເອກູນປຎ຺ຈສຕານ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ຕໍ ທິວສໍ…ເປ… ອຄ຺ຄເຫສິ, ເຕນ ໂສ ເຖໂຣ ປຐມໍ ສລາກໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕານໍ ເອຕທຄ຺ເຄ ຐປິໂຕ.

ວາຓິຊຄາມໍ ຄນ຺ຕ຺ວາຕິ ວາຓິຊຄາມສມີປໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ. ພຸທ຺ຘໂກລາຫລນ຺ຕິ ພຸທ຺ຘານໍ ອຸປຄມ຺ມ ສຕ຺ຕານໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນກຸຕູຫລໍ.

ມຫາຄນ຺ຘກຸຏິຍໍເຍວາຕິ ເຊຕວນມຫາວິຫາເຣ ມຫາຄນ຺ຘກຸຏິຍໍເຍວ. ປຣິຈຣິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຸປຏ຺ຐາຕພ຺ພໍ.

ຄນ຺ຘກຏ຺ຐານີຕິ ຈນ຺ທນອຄຣຸສລຬາທີນິ ສຸຄນ຺ຘກຏ຺ຐານິ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວາຕິ.

ປຸຓ຺ໂຓວາທສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາຍ ລີນຕ຺ຖປ຺ປກາສນາ ສມຕ຺ຕາ.