໒. ຉພ຺ພິໂສຘນສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໙໘. ຂີຓາ ຊາຕີຕິ ອຕ຺ຕໂນ ຊາຕິກ຺ຂຍໍ ປຏິຊານນ຺ເຕນ ອຣຫຕ຺ຕໍ ພ຺ຍາກຕໍ ໂຫຕິ ອຣຫໂຕ ຕທຠາວໂຕ. ຕຖາ ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍນ຺ຕິ ມຄ຺ຄພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍວາໂສ ເມ ປຣິໂຍສິໂຕຕິ ປຏິຊານນ຺ເຕນປິ. ກຕໍ ກຣຓີຍນ຺ຕິ ຈຕູຫິ ມຄ຺ເຄຫິ ຈຕູສຸ ສຈ຺ເຈສຸ ປຣິຎ຺ຎາທິວເສນ ໂສຬສວິຘສ຺ສປິ ກິຈ຺ຈສ຺ສ ອຕ຺ຕນາ ນິຏ຺ຐາປິຕຠາວໍ ປຏິຊານນ຺ເຕນປິ. ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາຕິ ອາຍຕິໍ ປຸນພ຺ຠວາຠາວໍ, ອາຍຕິໍ ວາ ປຣິຎ຺ຎາທິກຣຓີຍາຠາວໍ ປຏິຊານນ຺ເຕນປີຕິ ອາຫ – ‘‘ເອເກນປິ ປເທນ ອຎ຺ຎາ ພ຺ຍາກຕາວ ໂຫຕີ’’ຕິ. ທ຺ວິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ພທ຺ຘໍ ປນ ສຸພທ຺ຘໍ ວິຍາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິຘ ປນ ອຎ຺ຎາພ຺ຍາກຣຓໍ ຈຕູຫິ ປເທຫິ ອາຄຕໍ, ຕສ຺ມາ ວຕ຺ຕພ຺ພເມວ ເຈຕ຺ຖ ນຕ຺ຖີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເຈຕນາຍ ທິຏ຺ຐວາທິຕາ ນາມ ອຣິຍໂວຫາໂຣ. ສຠາໂວຕິ ປກຕິອຕ຺ໂຖ ຫິ ອຍໍ ຘມ຺ມສທ຺ໂທ, ‘‘ຊາຕິຘມ຺ມາ ຊຣາຘມ຺ມາ’’ຕິອາທີສຸ (ມ. ນິ. ໑.໒໗໔-໒໗໕) ວິຍ ຕສ຺ມາ, ອນຸຘມ຺ໂມຕິ ອຣິຍຠາວໍ ອນຸຄຕາ ປກຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຣມປ຺ປິຈ຺ຉຕາຍ ອຣິຍາ ອຕ຺ຕໂນ ຄຸເຓ ອນາວິກໂຣນ຺ຕາປິ ສາສນສ຺ສ ນິຍ຺ຍານິກຠາວປເວທນຕ຺ຖຎ຺ເຈວ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ ສມ຺ມາປຏິປຕ຺ຕິຍໍ ອຸສ຺ສາຫຊນນຕ຺ຖຎ຺ຈ ຕາທິສານໍ ປຣິນິພ຺ພານສມເຍເຍວ ອາວິກໂຣນ຺ຕີຕິ ອຘິປ຺ປາເຍນາຫ – ‘‘ປຣິນິພ຺ພຸຕສ຺ສ…ເປ… ກາຕພ຺ໂພ’’ຕິ.

໙໙. ທຸພ຺ພລນ຺ຕິ ເຜຄ຺ຄຸ ວິຍ ສຸເຠຊ຺ຊນີຍໍ ພລວິຣຫິຕໍ, ອສາຣນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວິຣາຄຸຕນ຺ຕິ ປລຸຊ຺ຊນສຠາວໍ. ວິຄຈ຺ຉນສຠາວນ຺ຕິ ວິນາສຄມນສຠາວໍ. ອນິຈ຺ຈທຸກ຺ຂວິປຣິຓາມຕ຺ຕາ ອສ຺ສາສເລສສ຺ສປິ ອຠາວໂຕ ອສ຺ສາສວິຣຫິຕໍ. ອາຣມ຺ມຓກຣຓວເສນ ສມນ຺ນາຄມນວເສນ ຈ ຍຖາຣຫໍ ອຸເປນ຺ຕິ ອຸປຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ອຸປຍາ, ‘‘ເອຕໍ ມມ, ເອໂສ ເມ ອຕ຺ຕາ’’ຕິ ອຸປາທິຍນ຺ຕິ ທຬ຺ຫຄ຺ຄາຫໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕີຕິ ອຸປາທານາ. ອຘິຕິຏ຺ຐຕິ ເຈຕໂສ ອຠິນນ຺ທນຠູຕາຕິ ເຈຕໂສ ອຘິຏ຺ຐານໍ. ຕາຫີຕິ ຕຓ຺ຫາທິຏ຺ຐີຫິ. ຕນ຺ຕິ ຈິຕ຺ຕໍ. ອຠິນິວິສຕີຕິ ອຠິຣຕິວເສນ ນິວິສຕິ, ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ – ສກ຺ກາຍຘມ຺ເມສຸ ຈິຕ຺ຕໍ ອຠິນິວິສຕິ ‘‘ເອຕໍ ມມໍ, ເອໂສ ເມ ອຕ຺ຕາ’’ຕິ ອຊ຺ໂຌສາຍ ຕິຏ຺ຐຕິ ເອຕາຫິ ອຠິນິເວສາຫິ, ຕຖາ ສກ຺ກາຍຘມ຺ເມສຸ ຈິຕ຺ຕໍ ອນຸເສຕິ ເອຕາຫີຕິ ອນຸສຍາ, ຕຓ຺ຫາທິຏ຺ຐິໂຍ. ຍທຄ຺ເຄນ ຫິ ເຕຠູມກຘມ຺ເມສຸ ຣາຄາທໂຍ ອນຸເສນ຺ຕິ, ຕທຄ຺ເຄນ ຕໍສຫຄຕຘມ຺ມາ ຕຕ຺ຖ ອນຸເສນ຺ຕີຕິ ປຣິຍາເຍນ, ‘‘ຕໍ ອນຸເສຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຂຍາ ວິຣາຄາຕິ ເຫຕຸມ຺ຫິ ນິສ຺ສກ຺ກວຈນນ຺ຕິ ‘‘ຂເຍນ ວິຣາເຄນາ’’ຕິ ເຫຕຸມ຺ຫິ ກຣຓວເສນ ອຕ຺ໂຖ ວຸຕ຺ໂຕ. ວິຣາເຄນາຕິ ຈ ອິຕິສທ຺ໂທ ອາທິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນ ‘‘ນິໂຣເຘນາ’’ຕິ ເອວມາທິກໍ ຄຫິຕໍ ໂຫຕິ. ອຎ຺ຎມຎ຺ຎເວວຈນາເນວ ອຸປຍາທີນໍ ສມຸຈ຺ເຉທສ຺ເສວ ໂພຘນໂຕ.

໑໐໐. ປຕິຏ຺ຐາຕິ ເອຕ຺ຖ ເສສຠູຕຕ຺ຕຍໍ ອຸປາທາຣູປຎ຺ຈາຕິ ປຕິຏ຺ຐານາ, ນິຊ຺ຊີວຏ຺ເຐນ ຘາຕຸຈາຕິ ປຕິຏ຺ຐານຘາຕຸ. ນ຺ຫານີຍຈຸຓ຺ຓໍ ພາຫິຣອຸທກໍ ວິຍ ເສສຠູຕຕ຺ຕຍໍ ອາພນ຺ຘຕີຕິ ອາພນ຺ຘນໍ. ປຈນີຍຠຕ຺ຕໍ ພາຫິຣເຕໂຊ ວິຍ ເສສຠູຕຕ຺ຕຍໍ ປຣິປາເຈຕີຕິ ປຣິປາຈນໍ. ພາຫິຣວາໂຕ ວິຍ ເສສຠູຕຕ຺ຕຍໍ ວິຕ຺ຖມ຺ເຠຕີຕິ ວິຕ຺ຖມ຺ຠນໍ. ຘາຕຸສທ຺ທຕ຺ໂຖ ວຸຕ຺ໂຕເຍວ. ອສມ຺ຜຸຏ຺ຐຘາຕູຕິ ອສມ຺ຜຸສິຕຠາໂວ ເຕສໍ ວິປຣິມຏ຺ຐຕາຠາວໂຕ. ວິຊານນໍ ອາຣມ຺ມຓູປລທ຺ຘິ. ອຫໍ ອຕ຺ຕາຕິ ອຫໍ, ‘‘ຣູປຘມ຺ໂມ ເມ ອຕ຺ຕາ’’ຕິ ອຕ຺ຕໂກຏ຺ຐາເສນ ອຕ຺ຕຠາເວນ ນ ອຸປຄມິໍ ນ ຄຓ຺ຫິໍ. ນິສ຺ສິຕນິສ຺ສິຕາປິ ນິສ຺ສິຕາ ເອວ ນາມາຕິ ອາຫ ‘‘ປຖວີຘາຕຸນິສ຺ສິຕາວາ’’ຕິ. ອຕ຺ຕນາ ວາ ປນ ຕນ຺ນິສ຺ສິຕາຕິ ‘‘ເອເກນ ປຣິຍາເຍນາ’’ຕິ. ອຸປາທາຣຸປມ຺ປິ ກາມໍ ນິສ຺ສິຕມ຺ປິ ໂຫຕິ. ຕຖາປິ ຕໍ ນິສ຺ສິຕໍ ໂຫຕິເຍວາຕິ ຕໍ ນ ອຸທ຺ຘຏໍ. ປຣິຈ຺ເຉທກຣຕ຺ຕາ ປຣິຈ຺ເຉທາກາສສ຺ສ ‘‘ອວິນິພ຺ໂຠຄວເສນາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕນ ຈ ຕຖາ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນຕ຺ຕາ ສພ຺ພມ຺ປິ ຠູຕຸປາທາຣູປໍ ອາກາສຘາຕຸນິສ຺ສິຕໍ ນາມ. ຕໍ ນິສ຺ສາຍ ປວຕ຺ຕິຍາ ອຸປາທາຣູປໍ ວິຍ ຠູຕຣູປານິ, ອຣູປກ຺ຂນ຺ຘາ ວິຍ ຈ ວຕ຺ຖຸຣູປານິ, ‘‘ຕໍນິສ຺ສິຕຣູປວຕ຺ຖຸກາ ອຣູປກ຺ຂນ຺ຘາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ອາກາສຘາຕຸນິສ຺ສິຕຈກ຺ຂາທິຣູປຘມ຺ມວຕ຺ຖຸກາ ເວທນາທໂຍ ອຣູປກ຺ຂນ຺ຘາ ອາກາສຘາຕຸນິສ຺ສິຕາ ນາມາຕິ ອິມມຕ຺ຖໍ ຕຖາ-ສທ຺ເທນ ອຸປສໍຫຣຕິ. ອິຘາປີຕິ ອາກາສຘາຕຸນິສ຺ສິຕປເທປິ, ນ ປຖວີຘາຕຸນິສ຺ສິຕປທາທີສຸ ເອວ. ຣູປາຣູປນ຺ຕິ ສພ຺ພມ຺ປິ ຣູປາຣູປໍ ຄຫິຕເມວ ໂຫຕິ, ອຄ຺ຄຫິຕໍ ນຕ຺ຖິ. ສຫຊາຕາ…ເປ… ນິສ຺ສິຕນ຺ຕິ ອິທໍ ນິປ຺ປຣິຍາຍສິທ຺ຘໍ ນິສ຺ສຍຕ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ປຣິຍາຍສິທ຺ເຘ ນິສ຺ສຍຕ຺ເຕ ຄຍ຺ຫມາເນ – ‘‘ປຈ຺ຉາຊາຕປຈ຺ຈໂຍຕິ ປຈ຺ຉາຊາຕາ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິກາ ຘມ຺ມາ ປຸເຣຊາຕສ຺ສ ອິມສ຺ສ ກາຍສ຺ສ ປຈ຺ຉາຊາຕປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ’’ຕິ (ປຏ຺ຐາ. ໑.໑.໑໑) ວຈນໂຕ ສພ຺ພໍ ຈຕຸສມຸຏ຺ຐານິກຣູປໍ, ‘‘ວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸນິສ຺ສິຕ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ຕຖາ ອນນ຺ຕຣວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸປຈ຺ຈຍາ ປວຕ຺ຕນໂຕ, ‘‘ວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸນິສ຺ສິຕ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ.

໑໐໑. ຣຸປ຺ປຕິ ວຓ຺ຓວິກາຣໍ ອາປຊ຺ຊມານໍ ຫທຍງ຺ຄຕຠາວໍ ປກາເສຕີຕິ ຣູປນ຺ຕິ ອຍມຕ຺ໂຖ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາເຣ ອາປາຖຄເຕ ຣູປາຍຕເນ ນິປ຺ປຣິຍາຍໂຕ ລພ຺ຠຕິ, ນ ອາປາຖມນາຄເຕ. ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓວິຎ຺ຎາຕພ຺ພຠາໂວ ປນ ອາປາຖມນາຄເຕປິ ຕສ຺ມິໍ ລພ຺ຠເຕວ ຕໍສຠາວານຕິວຕ຺ຖນໂຕ. ຣູປາຍຕນໍ ທ຺ວິຘາ ວິຠຊິຕ຺ວາ. ເຖໂຣ ປນ ອາປາຖໍ ອນາຄຕສ຺ສາປິ ຣູປາຍຕນສ຺ສ ຣູປຠາວໍ ນ ສກ຺ກາ ປຏິກ຺ຂິປິຕຸນ຺ຕິ ທ຺ວິຘາກຣຓໍ ນານຸຊານນ຺ໂຕ ຉນ຺ໂນວາທໍ ນິທສ຺ເສຕິ, ‘‘ອຸປຣິ ຉນ຺ໂນວາເທ ກິນ຺ຕິ ກຣິສ຺ສຖາ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ຫິ ‘‘ຈກ຺ຂຸໍ, ອາວຸໂສ ຉນ຺ນ, ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓວິຎ຺ຎາຕພ຺ເພ ຘມ຺ເມ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໓.໓໙໑) ອາຄຕໍ, ນ ເຈຕ຺ຖ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາເຣ ອາປາຖໍ ອາຄຕເມວ ຣູປາຍຕນໍ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓວິຎ຺ຎາຕພ຺ພປເທນ ຄຫິຕໍ, ນ ອາປາຖໍ ອນາຄຕນ຺ຕິ ສກ຺ກາ ວິຎ຺ຎາຕຸໍ ອວິເສເສເນວ ຣູປາຍຕເນນ ຕຓ຺ຫາມານທິຏ຺ຐິຄາຫາຠາວສ຺ສ ໂຊຕິຕຕ຺ຕາ. ເຕນາຫ ‘‘ນ ຍິທໍ ລພ຺ຠຕີ’’ຕິ. ຣູປເມວາຕິ ຣູປາຍຕນເມວ. ຍທິ ເອວໍ ‘‘ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓວິຎ຺ຎາຕພ຺ເພສຸ ຘມ຺ເມສູ’’ຕິ ປທໍ ກຖໍ ເນຕພ຺ພນ຺ຕິ ອາຫ – ‘‘ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ປນາ’’ຕິອາທິ. ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາເຓນ ສທ຺ຘິໍ ວິຎ຺ຎາຕພ຺ເພສູຕິ ເຍນ ມໂນວິຎ຺ຎາເຓນ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ອນິຈ຺ຈນ຺ຕິອາທິນາ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາເຓນ ສທ຺ຘິໍ ເຕນ ວິຎ຺ຎາຕພ຺ເພສຸ ຕໍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ເມສູຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຓ຺ຫາຉນ຺ໂທຕິ ຕສ຺ສນສຠາໂວ ຉນ຺ໂທ, ນ ກຕ຺ຕຸກມ຺ຍຕາ ຉນ຺ໂທເຍວາຕິ ຕຓ຺ຫາຉນ຺ໂທ. ຣຊ຺ຊນວເສນາຕິ ວຕ຺ຖໍ ວິຍ ຣງ຺ຄຊາຕໍ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອນຸຣຎ຺ຊນວເສນ. ອຠິນນ຺ທນວເສນາຕິ ອາຣມ຺ມເຓ ອຠິຣມິຕ຺ວາ ນນ຺ທນວເສນ. ສປ຺ປີຕິກຕຓ຺ຫາ ຫິ ນນ຺ທີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຕຓ຺ຫາຍນວເສນ ຕຓ຺ຫາ.

໑໐໒. ອຫງ຺ກາໂຣຕິ ‘‘ເສຍ຺ໂຍຫມສ຺ມີ’’ຕິອາທິນາ (ຘ. ສ. ໑໑໒໑, ໑໒໓໙; ວິຠ. ໘໓໒, ໘໖໖; ສໍ. ນິ. ໔.໑໐໘; ມຫານິ. ໒໑, ໑໗໘) ອຫໍກຣຓໍ. ເຍນ ຫິ ມມໍ ກໂຣຕິ, ເອຕໍ ມມງ຺ກາໂຣ. ສ຺ເວວາຕິ ‘‘ອຫງ຺ກາໂຣ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕມາໂນ. ເອວໍ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌາເນ ນິທ຺ທິຏ຺ເຐ ສພ຺ພາສຸ ໂລກິຍາຠິຎ຺ຎາສຸ ວຸຈ຺ຈມານາສຸ ເຫຏ຺ຐາ ວິຊ຺ຊາທ຺ວຍໍ ວຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາເຍນ, ‘‘ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸຎ຺ຈ ອວຕ຺ວາ ກສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ອາຫ? ອິຕໂຣ ອິຘ ສພ຺ພວາເຣສຸປິ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມປຸຈ຺ຉາ ອຘິກຕາ ຕສ຺ມາ ‘‘ໂສ ເອວໍ ສມາຫິເຕ’’ຕິອາທິນາ ຕຕິຍາ ວິຊ຺ຊາ ກຖິຕາຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ, ‘‘ຠິກ຺ຂູ ໂລກິຍຘມ຺ມໍ ນ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕີ’’ຕິອາທິມາຫ. ເອກວິສ຺ສຊ຺ຊິຕສຸຕ຺ຕໍ ນາເມຕໍ ຕຕິຍວິຊ຺ຊາຍ ເອວ ອາຄຕຕ຺ຕາ. ອຣິຍຘມ຺ມວເສນປິສ຺ສ ສມຎ຺ຎາ ອຕ຺ເຖວາຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ, ‘‘ຉພ຺ພິໂສຘນນ຺ຕິປິສ຺ສ ນາມ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ເຠທໍ ທສ຺ເສຕຸໍ, ‘‘ເອຕ຺ຖ ຫີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ວິສຸທ຺ຘາຕິ ຕສ຺ສາ ໂຈທນາຍ ໂສຘນວເສນ ວິໂສຘິຕາ. ເອກເມວ ກຕ຺ວາຕິ ເອກວາຣວເສເນວ ປາຬິຍໍ ເອກຊ຺ຌໍ ອາຄຕຕ຺ຕາ ເອກເມວ ໂກຏ຺ຐາສໍ ກຕ຺ວາ. ຍທິ ເອວໍ ກຖໍ ວາ ຉພ຺ພິໂສຘນຕາຕິ ອາຫ – ‘‘ຈຕູຫິ ອາຫາເຣຫິ ສທ຺ຘິ’’ນ຺ຕິ ກຖໍ ປເນຕ຺ຖ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອາຫາຣາ ຄເຫຕພ຺ພາຕິ? ເກຈິ ຕາວ ອາຫຸ – ‘‘ສາຘູຕິ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອນຸໂມທິຕ຺ວາ ອຸຕ຺ຕຣິ ປຎ຺ໂຫ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ’’ຕິ ເຫຏ຺ຐາ ອາຄເຕນ ນເຍນ ອາຫາຣວາໂຣ ອາຫຣິຕ຺ວາ ວຕ຺ຕພ຺ໂພຕິ. ‘‘ພຫິທ຺ຘາ ສພ຺ພນິມິຕ຺ເຕສູ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ອາຫາຣານມ຺ປິ ສງ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາ ອາຫາຣາ ອຕ຺ຖໂຕ ອາຄຕາ ເອວາຕິ ອຎ຺ເຎ. ອປເຣ ປນ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘຄ຺ຄຫເຓນ ກພຬີກາໂຣ ອາຫາໂຣ, ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ຘຄ຺ຄຫເຓນ ຜສ຺ສາຫາໂຣ, ມໂນສຎ຺ເຈຕນາຫາຣຄ຺ຄຫເຓນ ວິຎ຺ຎາຓາຫາໂຣ ສຣູປໂຕປິ ຄຫິໂຕຕິ ວທນ຺ຕິ.

‘‘ຉພ຺ພິໂສຘນ’’ນ຺ຕິ ອິມສ຺ສ ສຸຕ຺ຕສ຺ສ ສມຎ຺ຎາຍ ອນ຺ວຕ຺ຖຕໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອາຍຕິມ຺ປິ ຕາທິເສນ ພ຺ຍາກຣເຓນ ຠິກ຺ຂູນໍ ປຏິປຕ຺ຕິມ຺ປິ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ, ‘‘ອິເມ ປນາ’’ຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ວິນຍນິທ຺ເທສປຣິຍາເຍນາຕິ ວິນຍນິທ຺ເທເສ ອາຄເຕນ ກາຣເຓນ. ວິນເຍ ວາ ອາຄຕນິທ຺ເທສານຸກ຺ກເມນ.

ອຘິຄນ຺ຕພ຺ພໂຕ ອຘິຄໂມ, ຌານາທິອຘິຄມປຸຈ຺ຉາ. ເຕນາຫ – ‘‘ຌານວິໂມກ຺ຂາທີສູ’’ຕິອາທິ. ອຸປາຍປຸຈ຺ຉາຕິ ອຘິຄໂມປາຍປຸຈ຺ຉາ. ກິນ຺ຕີຕິ ເກນ ປກາເຣນ ວິຘິນາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ກຕເມສໍ ຕ຺ວໍ ຘມ຺ມານໍ ລາຠີຕິ ອິທໍ ປນ ປຸພ຺ເພ ‘‘ກິໍ ເຕ ອຘິຄຕ’’ນ຺ຕິ ອນິທ຺ຘາຣິຕເຠທາ ຌານາທິວິເສສາ ປຸຈ຺ຉິຕາຕິ ອິທານິ ເຕສໍ ນິທ຺ຘາເຣຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉນາກາຣທສ຺ສນໍ. ຕສ຺ມາຕິ ຍສ຺ມາ ຍຖາວຸຕ຺ເຕຫິ ອາກາເຣຫິ ອຘິຄມພ຺ຍາກຣຓໍ ໂສເຘຕພ຺ພໍ, ຕສ຺ມາ. ເອຕ຺ຕາວຕາວາຕິ ເອຕ຺ຕເກນ ພ຺ຍາກຣຓມຕ຺ເຕເນວ ນ ສກ຺ກາໂຣ ກາຕພ຺ໂພ. ພ຺ຍາກຣຓຎ຺ຫິ ເອກຈ຺ຈສ຺ສ ອຍາຖາວໂຕປິ ໂຫຕິ, ຍຖາ ນາມ ຊາຕຣູປປຕິຣູປໍ ຊາຕຣູປໍ ວິຍ ຂາຍຕີຕິ ຊາຕຣູປໍ ນິຆໍສນຕາປນເຉທເນຫິ ໂສເຘຕພ຺ພໍ ເອວເມວໍ ອິເມສຸ ອິທາເນວ ວຸຕ຺ເຕສຸ ຉສຸ ຐາເນສຸ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ໂສຘນຕ຺ຖໍ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ ວິໂມກ຺ຂາທີສູຕິ ອາທິ-ສທ຺ເທນ ສມາຘິ-ສມາປຕ຺ຕິ-ຎາຓທສ຺ສນ-ມຄ຺ຄຠາວນາ-ຜລສຈ຺ຉິກິຣິຍາ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ.

ປາກໂຏ ໂຫຕິ ອຘິຄຕວິເສສສ຺ສ ສຕິສມ຺ໂມສາຠາວໂຕ. ເສສປຸຈ຺ຉາສຸປິ ‘‘ປາກໂຏ ໂຫຕີ’’ຕິ ປເທ ເອເສວ ນໂຍ. ອຸຄ຺ຄຫປຣິປຸຈ຺ຉາກຸສລາຕິ ສຊ຺ຌາຍມຄ຺ຄສໍວຓ຺ຓນາສຸ ນິປຸຓາ. ຍາຍ ປຏິປທາຍ ຍສ຺ສ ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ອາຄຈ຺ຉຕິ, ສາ ປຸພ຺ພຠາຄປຏິປຕ຺ຕິ ອາຄມນປຏິປທາ. ໂສເຘຕພ຺ພາຕິ ສຸທ຺ຘາ ອຸທາຫຸ ອສຸທ຺ຘາຕິ ວິຈາຣຓວເສນ ໂສເຘຕພ຺ພາ. ນ ສຸຊ຺ຌຕີຕິ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ປມາທປຏິປຕ຺ຕິຠາວໂຕ. ອປເນຕພ຺ໂພ ອຕ຺ຕໂນ ປຏິຎ຺ຎາຍ. ‘‘ສຸຊ຺ຌຕີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ສຸຊ຺ຌນາກາຣໍ ທສ຺ເສຕຸໍ, ‘‘ທີຆຣຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຎ຺ຎາຍຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ຍທີ’’ຕິ ປທໍ ອາເນຕ຺ວາ ຍທິ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຕາຍ ປຏິປທາຍ ຍທິ ປຎ຺ຎາຍຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຂີຓາສວປຏິປຕ຺ຕິສທິສາ ປຏິປທາ ໂຫຕິ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ວິກ຺ຂມ຺ຠິຕກິເລສຕ຺ຕາ.

ນທິຍາ ສມຸທ຺ທໍ ປກ຺ຂນ຺ທນຏ຺ຐານໍ ນທີມຸຂທ຺ວາຣໍ. ມທ຺ທມາໂນຕິ ພທຣສາຬວໍ ສຣສໍ ປຕ຺ເຕ ປກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ມທ຺ທມາໂນ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ຉພ຺ພິໂສຘນສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາຍ ລີນຕ຺ຖປ຺ປກາສນາ ສມຕ຺ຕາ.