໑໔. ອຘິຏ຺ຐານຫາຣວຓ຺ຓນາ

‘‘ສພ຺ພຘມ຺ມມູລປຣິຍາຍ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ສພ຺ພຘມ຺ມຄ຺ຄຫຓໍ ສາມຎ຺ຎໂຕ ອຘິຏ຺ຐານໍ. ‘‘ປຖວິໍ ອາປ’’ນ຺ຕິອາທິ ປນ ຕໍ ອວິກປ຺ເປຕ຺ວາ ວິເສສວຈນໍ. ຕຖາ ‘‘ມູລປຣິຍາຍ’’ນ຺ຕິ ສາມຎ຺ຎໂຕ ອຘິຏ຺ຐານໍ, ຕໍ ອວິກປ຺ເປຕ຺ວາ ວິເສສວຈນໍ ‘‘ປຖວິໍ ມຎ຺ຎຕິ…ເປ… ອຠິນນ຺ທຕີ’’ຕິ. ‘‘ປຖວິໍ ມຎ຺ຎຕີ’’ຕິ ຈ ສາມຎ຺ຎໂຕ ອຘິຏ຺ຐານໍ ຕຓ຺ຫາທິຄ຺ຄາຫານໍ ສາຘາຣຓຕ຺ຕາ ມຎ຺ຎນາຍ, ຕໍ ອວິກປ຺ເປຕ຺ວາ ວິເສສວຈນໍ ‘‘ເອຕໍ ມມ, ເອໂສຫມສ຺ມິ, ເອໂສ ເມ ອຕ຺ຕາ’’ຕິ, ເອວໍ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕຣປທານິປິ ອາເນຕ຺ວາ ວິເສສວຈນໍ ນິທ຺ຘາເຣຕພ຺ພໍ. ເສສວາເຣສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ‘‘ເສກ຺ໂຂ’’ຕິ ສາມຎ຺ຎໂຕ ອຘິຏ຺ຐານໍ, ຕໍ ອວິກປ຺ເປຕ຺ວາ ວິເສສວຈນໍ ‘‘ກາຍສກ຺ຂີ ທິຏ຺ຐິປ຺ປຕ຺ໂຕ ສທ຺ຘາວິມຸຕ຺ໂຕ ສທ຺ຘານຸສາຣີ ຘມ຺ມານຸສາຣີ’’ຕິ. ຕຖາ ‘‘ເສກ຺ໂຂ’’ຕິ ສາມຎ຺ຎໂຕ ອຘິຏ຺ຐານໍ, ຕໍ ອວິກປ຺ເປຕ຺ວາ ວິເສສວຈນໍ ‘‘ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ເສກ຺ຂາຍ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິຍາ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ…ເປ… ເສກ຺ເຂນ ສມ຺ມາສມາຘິນາ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕີ’’ຕິ (ສໍ. ນິ. ໕.໑໓). ‘‘ອຣຫ’’ນ຺ຕິ ສາມຎ຺ຎໂຕ ອຘິຏ຺ຐານໍ, ຕໍ ອວິກປ຺ເປຕ຺ວາ ວິເສສວຈນໍ ‘‘ອຸຠໂຕຠາຄວິມຸຕ຺ໂຕ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ໂຕ (ປຸ. ປ. ໑໓.໒; ໑໕.໑ ມາຕິກາ), ເຕວິຊ຺ໂຊ ຉຬຠິຎ຺ໂຎ’’ຕິ (ປຸ. ປ. ໗.໒໖, ໒໗ ມາຕິກາ) ຈ. ‘‘ຂີຓາສໂວ’’ຕິ ສາມຎ຺ຎໂຕ ອຘິຏ຺ຐານໍ, ຕໍ ອວິກປ຺ເປຕ຺ວາ ວິເສສວຈນໍ ‘‘ກາມາສວາປິ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈິຕ຺ຖ, ຠວາສວາປິ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈິຕ຺ຖາ’’ຕິອາທິ (ປາຣາ. ໑໔). ເສສປເທສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ‘‘ອຠິຊານາຕີ’’ຕິ ສາມຎ຺ຎໂຕ ອຘິຏ຺ຐານໍ, ຕໍ ອວິກປ຺ເປຕ຺ວາ ວິເສສວຈນໍ ‘‘ມຎ຺ຎຕີ’’ຕິ. ມຎ຺ຎນາຠາໂວ ຫິສ຺ສ ປຫານປຏິເວຘສິທ຺ໂຘ, ປຫານປຏິເວໂຘ ຈ ປຣິຎ຺ຎາສຈ຺ຉິກິຣິຍາຠາວນາປຏິເວເຘຫິ ນ ວິນາຕິ ສພ຺ເພປິ ອຠິຎ຺ຎາວິເສສາ ມຎ຺ຎນາປຏິກ຺ເຂເປນ ອຕ຺ຖໂຕ ຄຫິຕາວ ໂຫນ຺ຕີຕິ. ຕຖາ ‘‘ອຣຫ’’ນ຺ຕິ ສາມຎ຺ຎໂຕ ອຘິຏ຺ຐານໍ, ຕໍ ອວິກປ຺ເປຕ຺ວາ ວິເສສວຈນໍ ‘‘ວີຕຣາຄຕ຺ຕາ ວີຕໂທສຕ຺ຕາ ວີຕໂມຫຕ຺ຕາ’’ຕິ. ອິມິນາ ນເຍນ ເສສປເທສຸປິ ສາມຎ຺ຎວິເສສນິທ຺ຘາຣຓາ ເວທິຕພ຺ພາ. ອຍໍ ອຘິຏ຺ຐາໂນ ຫາໂຣ.