໒໘. ກມ຺ມນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ

໑໙໙. ວຄ຺ເຄນ ອຘມ຺ມກມ຺ມຎ຺ຈ ສມຄ຺ເຄນ ອຘມ຺ມກມ຺ມຎ຺ຈ ວຄ຺ເຄນ ຘມ຺ມກມ຺ມຎ຺ຈ ສມຄ຺ເຄນ ຘມ຺ມກມ຺ມຎ຺ຈາຕິ ຈຕ຺ຕາຣິ ກມ຺ມານິ ໂຫນ຺ຕີຕິ ເສໂສ. ຕຕ຺ຖ ວຄ຺ເຄນ ອຘມ຺ມກມ຺ມນ຺ຕິ ວຄ຺ເຄນ ສງ຺ເຆນ ກຣຓີຍໍ ອຘມ຺ມກມ຺ມໍ. ເອສ ນໂຍ ສພ຺ພຕ຺ຖ. ວຄ຺ໂຄຕິ ຈ ສມູໂຫ ວຸຈ຺ຈຕິ, ໂສ ຈ ຈຕຸວຄ຺ຄາທິກຣຓີຍາທີສຸ ຍາວຕິການໍ ກມ຺ມປ຺ປຕ຺ຕານໍ ອສມ຺ມຸຂີຠາເວນ, ຉນ຺ທາຣຫານໍ ຉນ຺ທານາຫຣເຓນ, ສມ຺ມຸຂີຠູຕານຎ຺ຈ ປຏິກ຺ໂກສເນນ, ເຕສຸ ເອເກນາປິ ວາ ອິຘ ອຘິປ຺ເປໂຕ. ອຘມ຺ມກມ຺ມນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ຘມ຺ໂມ ນາມ ‘‘ອຸຕ຺ຕິທຸຕິເຍ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ກມ຺ເມ ເອກາຍ ອຸຕ຺ຕິຍາ ກມ຺ມໍ ກໂຣຕິ, ນ ຈ ກມ຺ມວາຈໍ ອນຸສ຺ສາເວຕິ, ອຘມ຺ມກມ຺ມ’’ນ຺ຕິອາທິນາ (ມຫາວ. ໓໘໗) ເອກາເຍວ ຎຕ຺ຕິຍາ, ຕຖາ ທ຺ວີຫິ ຎຕ຺ຕີຫິ ເອກາເຍວ ວາ ກມ຺ມວາຈາຍ, ຕຖາ ທ຺ວີຫິ ກມ຺ມວາຈາຫີຕິ ອາຄຕາຍ ຈ ຕຖາ ຫາປນອຎ຺ຎຖາກຣຓຠາເວນ ຎຕ຺ຕິກມ຺ມໍ ຐເປຕ຺ວາ ຎຕ຺ຕິຈຕຸຕ຺ເຖ ຈ ກມ຺ເມ ອາຄຕາຍ ຈ ອກມ຺ມາຣຫສ຺ສ ຕຊ຺ຊນີຍປພ຺ພາຊນີຍປຏິສາຣຓີຍນິຍສ຺ສຕິວິຘອຸກ຺ເຂປນີຍານໍ ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ກມ຺ມານໍ ກຣຓວເສນ, ກມ຺ມາຣຫສ຺ສ ຈ ວິຣາເຘຕ຺ວາ ກຣຓວເສນ ອາຄຕາຍ ຈ ປາຬິຍາ ວິປຣີຕາ ຈ ປາຬິ, ອຸປສມ຺ປທາທິກມ຺ມວເສນ ອາຄຕາ ຈ ປາຬິ, ສມ຺ມຸຂາວິນຍສຕິວິນຍອມູຬ຺ຫວິນຍປຏິຎ຺ຎາກຣຓເຍຠຸຍ຺ຍສິກາຕສ຺ສປາປິ- ຍສິກາຕິຓວຕ຺ຖາຣກສງ຺ຂາຕານໍ ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ກມ຺ມານໍ ຍຖາລາຠກຣຓວເສນ ອາຄຕາ ຈ ປາຬິ, ເຕນ ກຣຓີຍໍ ອປໂລກນຎຕ຺ຕິຎຕ຺ຕິທຸຕິຍຎຕ຺ຕິຈຕຸຕ຺ຖສງ຺ຂາຕໍ ຈຕຸພ຺ພິຘໍ ກມ຺ມໍ ຘມ຺ມກມ຺ມໍ, ຕປ຺ປຏິປກ຺ຂໍ ອຘມ຺ມກມ຺ມໍ. ຕພ຺ພິປຣິຍາເຍນ ສມຄ຺ໂຄ ຘມ຺ມກມ຺ມຎ຺ຈ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຘມ຺ໂມ ຍຖາວຸຕ຺ຕາ ປາຬິ ອສ຺ສ ອຕ຺ຖິ, ຘມ຺ເມນ ກຕໍ ວາຕິ ຘມ຺ມິກໍ. ຕພ຺ພິປຣີຕໍ ອຘມ຺ມິກໍ. ຈຕຸຕ຺ຖໍເຍວາຕິ ເຕສຸ ຈຕູສຸ ກມ຺ເມສຸ ຈຕຸນ຺ນໍ ປູຣຓໍ ສມຄ຺ເຄນ ຘມ຺ມິກໍ. ເສສກມ຺ມານໍ ຠາເວນ ຠິກ຺ຂຸນາ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ ຠວນໍ ລກ຺ຂີຍຕີຕິ ເສສກມ຺ເມສູຕິ ຠາວລກ຺ຂເຓ ສຕ຺ຕມີ. ທຸກ຺ກຏນ຺ຕິ ກຸປ຺ປານໍ ອຘມ຺ມກມ຺ມວຄ຺ຄກມ຺ມານໍ ກຕຕ຺ຕາ ທຸກ຺ກຏໍ.

໒໐໐. ອິທານິ ຍທິທໍ ສມຄ຺ເຄນ ຘມ຺ມິກໍ ນາມ, ຕໍ ເຍຫິ ສງ຺ເຆຫິ ກາຕພ຺ພໍ, ເຕສໍ ປເຠທໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຈຕຸວຄ຺ໂຄ’’ຕິອາທິມາຫ. ຈຕ຺ວາທີນໍ ສງ຺ຂ຺ເຍຍວຸຕ຺ຕິຕ຺ຕາ ຈຕຸນ຺ນໍ ວຄ຺ໂຄຕິອາທິນາ ວິຄ຺ຄໂຫ. ທສວີສຕິວຄ຺ຄິໂກຕິ ທສນ຺ນໍ ວີສຕິຍາ ຈ ວຄ຺ຄເຠທວເສນ ທສວີສຕີນໍ ວຄ຺ໂຄຕິ ວິຄ຺ຄໂຫ, ຓິໂກ ສກຕ຺ເຖ. ວີສຕິຍາ ວຄ຺ໂຄ, ອຕິເຣເກນ ສຫິໂຕ ວີສຕິວຄ຺ໂຄຕິ ວິຄ຺ຄໂຫ.

໒໐໑-໒. ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ກມ຺ມານໍ ນິຍເມຕິ ‘‘ຈຕູ’’ຕິອາທິນາ. ອພ຺ຠານໍ ອຸປສມ຺ປທໍ ປວາຣຓໍ ຐເປຕ຺ວາ ຈຕຸວຄ຺ໂຄ ຈາຕິອາທິນາ ໂຍເຊຕ຺ວາ ສພ຺ພກມ຺ເມສຸ ກມ຺ມປ຺ປຕ຺ໂຕຕິ ທີປິໂຕຕິ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຈ-ສທ຺ໂທ ຈຕຸວຄ຺ຄາທໂຍ ກມ຺ມປຕ຺ຕິກິຣິຍາຍໍ ສມຸຈ຺ຈິໂນຕິ. ອິຘ ປນ ສພ຺ພ-ສທ຺ໂທ ອພ຺ຠານາທີນໍ ເກສຎ຺ຈິ ຐປິຕຕ຺ຕາ ປເທສສພ຺ເພ ຄຍ຺ຫຕິ. ກມ຺ມປຕ຺ໂຕຕິ ກມ຺ມສ຺ສ ປຕ຺ໂຕ ຍຸຕ຺ໂຕ ອນຸຣູໂປ. ອິຕໂຣຕິ ວີສຕິວຄ຺ໂຄ ອຕິເຣກວີສຕິວຄ຺ໂຄ. ສພ຺ພກມ຺ເມສູຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ສພ຺ພ-ສທ຺ໂທ ສພ຺ພສພ຺ເພ. ນນຸ ຈ ວີສຕິວຄ຺ຄສ຺ສ ກມ຺ມປ຺ປຕ຺ຕຠາເວສຕິ ອຕິເຣກວີສຕິວຄ຺ຄສ຺ສ ປເຄວາຕິ ວິຎ຺ຎາຍຕິ. ຕຖາ ສຕິ ໂສ ກສ຺ມາ ວຸຕ຺ໂຕຕິ? ສຈ຺ຈໍ, ຕຖາປິ ໂສ ຈຕຸວຄ຺ຄາທິນາ ສງ຺ເຆນ ກຕ຺ຕພ຺ພກມ຺ມໍ ອູນກຕເຣນ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ອຕິເຣເກນ ປນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ຎາປນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ໂຕ.

໒໐໓. ອິທານິ ຈຕຸວຄ຺ຄາທິເກນ ຉນ຺ທາຫຣເຓນ ປູເຣຕພ຺ໂພຕິ ທສ຺ເສຕິ ‘‘ຈຕູ’’ຕິອາທິນາ. ປາຣາຊິກາທິຠາວມນາປນ຺ນຕ຺ຕາ ປກຕິຍາ ສຠາເວເນວ ຐິໂຕ ອຕ຺ຕາ ເຍສໍ, ປກໂຕ ວາ ຕໂຕເຍວ ກມ຺ເມສຸ ອວິຄໂຕ ອຕ຺ຕາ ເຍສໍ ເຕຕິ ປກຕຕ຺ຕກາ, ປາຣາຊິກອຸກ຺ຂິຕ຺ຕກລທ຺ຘິນານາສໍວາສເກຫິ ອຎ຺ເຎ. ປເຣຕິ ເອກສີມຏ຺ຐາ ຕາທິສາເຍວ ອຎ຺ເຎ. ເສເສປີຕິ ອວເສເສ ປຎ຺ຈວຄ຺ຄາທິກຣຓີເຍປິ.

໒໐໔. ອິທານິ ວຕ຺ຖຸຎຕ຺ຕິອນຸສ຺ສາວນສີມາທິວິປຕ຺ຕິໂຕ, ກມ຺ມວິປຕ຺ຕີສຸ ປຣິສໂຕ ຈ ປຏິກ຺ໂກສໂຕ ຈ ກມ຺ມສ຺ສ ກຸປ຺ປາກຸປ຺ປຠາວໍ ຕຕ຺ຖ ຈ ອາປຕ຺ຕິອາທິໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຈຕູ’’ຕິອາທິ ມາຫ. ຈຕຸວຄ຺ຄາທິກຕ຺ຕພ຺ພໍ ອສໍວາສຄຓປູຣໍ ວາ ກມ຺ມາຣຫຄຓປູຣໍ ວາ ກມ຺ມຎ຺ຈ ຄຣຸກຏ຺ຐຄຓປູຣໍ ວາ ປຣິວາສາທິກມ຺ມຎ຺ຈາຕິ ໂຍຊນາ. ເອຕ຺ຖ ຈ ກມ຺ມາຣໂຫ ຄຣຸກຏ຺ຐໂຕ ອຎ຺ໂຎ, ນິກ຺ຂິຕ຺ຕວຕ຺ໂຕ ປນ ຄຣຸກຏ຺ໂຐ ຄຓປູຣໂກ ໂຫຕິເຍວ. ກຕນ຺ຕິ ຈຕຸວຄ຺ຄາທິນາ ກຕໍ.

໒໐໕. ວາເຣຍ຺ຍາຕິ ອນ຺ຕຣາເຍ ອສຕິ ອນ຺ຕມໂສ ເອໂກປິ ວາເຣຍ຺ຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອນ຺ຕຣາເຍຕິ ປາເປຫິ ກຣິຍມາເນ ຊີວິຕພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍນ຺ຕຣາເຍ ສຕິ. ອນນ຺ຕຣາຍິກາ ເຈ ນ ວາເຣນ຺ຕິ, ທຸກ຺ກຏໍ. ທິຏ຺ຐາວິນ຺ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ທິຏ຺ຐິໍ ລທ຺ຘິໍ ‘‘ອຘມ຺ມກມ຺ມໍ ອິທໍ, ນ ເມຕໍ ຂມຕີ’’ຕິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ອາວິ ກເຣຍ຺ຍຸນ຺ຕິ ເສໂສ. ເອໂກຘິຏ຺ຐານນ຺ຕິ ເອໂກ ຠິກ຺ຂຸ ‘‘ນ ເມຕໍ ຂມຕີ’’ຕິ ອຘິຏ຺ຐານໍ ກເຣຍ຺ຍາຕິ ເສໂສ. ຕໂຕຘິກາຕິ ຕີຫິ ອຘິກາ. ເຕ ປນ ສງ຺ຆຕ຺ຕາ ປໂຫນ຺ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ກມ຺ມໍ ນິຕ຺ຖຣິຕຸໍ.

໒໐໖. ຂິຕ຺ຕຈິຕ຺ໂຕ ນາມ ອຸມ຺ມຕ຺ຕໂກ. ທຸຂຏ຺ຏິໂຕຕິ ເວທນຏ຺ໂຏ. ນ ຣູຫຕີຕິ ຄຍ຺ຫຕ຺ຕໍ ນ ໂຣຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໒໐໗. ອນ຺ຕມໂສ ອນນ຺ຕຣສ຺ສາປິ ອາໂຣເຈນ຺ຕສ຺ສ ປກຕ…ເປ… ຠິກ຺ຂຸໂນຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເອກສີມາຍໍ ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ເອກສີມຏ຺ໂຐ. ສໂມ ສໍວາໂສ ອສ຺ສາຕິ ສມສໍວາໂສ. ເອກສີມຏ຺ໂຐ ຈ ໂສ ສມສໍວາໂສ ຈ, ປກຕຕ຺ໂຕ ຈ ໂສ ເອກສີມຏ຺ຐສມສໍວາໂສ ຈ, ໂສ ຈາຍໍ ຠິກ຺ຂຸ ຈາຕິ ສພ຺ພຕ຺ຖ ກມ຺ມຘາຣໂຍ, ຕສ຺ສ. ເອຕ຺ຖ ປນ ອວິປນ຺ນສີໂລ ປກຕຕ຺ໂຕຕິ ອຘິປ຺ເປໂຕ. ອາໂຣເຈນ຺ຕສ຺ສາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ລທ຺ຘິໍ ປກາເສນ຺ຕສ຺ສ. ຣູຫຕີຕິ ປຏິກ຺ເຂໂປ ຣຸຫຕິ.

໒໐໘. ຘມ຺ມິກໍ ກມ຺ມນ຺ຕິ ຘມ຺ເມນ ກຕ຺ຕພ຺ພໍ ອປໂລກນາທິກມ຺ມໍ. ປຏິກ຺ໂກເສຍ຺ຍາຕິ ນິວາເຣຍ຺ຍ. ຕິໂຣກ຺ຂາ ກາຍສາມຄ຺ຄິໍ ວາ ຉນ຺ທໍ ວາຕິ ວາ-ສທ຺ທໍ ເນຕ຺ວາ ອຕ຺ໂຖ ເນຕພ຺ໂພ. ຕິໂຣກ຺ຂາຕິ ປຣມ຺ມຸຂາ. ໂສ ສມ຺ມຸຂາ-ສທ຺ໂທ ວິຍ ນິປາໂຕ, ອຖ ວາ ອກ຺ຂາ ອິນ຺ທ຺ຣິຍວິສຍໂຕ ຕິໂຣ ພຫີຕິ ອຕ຺ໂຖຕິ.

ກມ຺ມນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.