໔໔. ອຸໂປສຖນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ

໔໑໑. ສຸຕ຺ຕຸທ຺ເທໂສ ສງ຺ຆສ຺ເສວ. ເສສານນ຺ຕິ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຕິຓ຺ຓໍ ວາ.

໔໑໒. ປຸພ຺ພກຣເຓ ປຸພ຺ພກິຈ຺ເຈ, ປຕ຺ຕກລ຺ເລ ສມານິເຕຕິ ສພ຺ພປຐມໍ ກຕ຺ຕພ຺ພໍ ປຸພ຺ພກຣຓໍ. ຕທນນ຺ຕຣໍ ກຕ຺ຕພ຺ພໍ ປຸພ຺ພກິຈ຺ຈໍ ນາມ. ເອຕ຺ຖ –

‘‘ສມ຺ມຊ຺ຊນີ ປທີໂປ ຈ, ອຸທກໍ ອາສເນນ ຈ;

ອຸໂປສຖສ຺ສ ເອຕານິ, ປຸພ຺ພກຣຓນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

‘‘ຉນ຺ທປາຣິສຸທ຺ຘິອຸຕຸກ຺ຂານໍ, ຠິກ຺ຂຸຄຓນາ ຈ ໂອວາໂທ;

ອຸໂປສຖສ຺ສ ເອຕານິ, ປຸພ຺ພກິຈ຺ຈນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ –. (ມຫາວ. ອຏ຺ຐ. ໑໖໘);

ເອວໍ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ປຸພ຺ພກຣຓຎ຺ຈ ປຸພ຺ພກິຈ຺ຈຎ຺ຈ ເວທິຕພ຺ພໍ.

‘‘ອຸໂປສໂຖ ຍາວຕິກາ ຈ ຠິກ຺ຂູ ກມ຺ມປ຺ປຕ຺ຕາ,

ສຠາຄາປຕ຺ຕິໂຍ ຈ ນ ວິຊ຺ຊນ຺ຕິ;

ວຊ຺ຊນີຍາ ຈ ປຸຄ຺ຄລາ ຕສ຺ມິໍ ນ ໂຫນ຺ຕິ,

ປຕ຺ຕກລ຺ລນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ –. (ມຫາວ. ອຏ຺ຐ. ໑໖໘);

ວຸຕ຺ຕວເສນ ປຕ຺ຕກລ຺ເລ ສມານິເຕ, ປຊ຺ຊິເຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຕິໂມກ຺ຂຸທ຺ເທສາ. ນິທານໍ ອຸທ຺ທິສິຕ຺ວາ ອວເສສໍ ສຸເຕນ ສາເວຕພ຺ພໍ, ອຍໍ ປຐໂມ ປາຕິໂມກ຺ຂຸທ຺ເທໂສ. ນິທານໍ ອຸທ຺ທິສິຕ຺ວາ ຈຕ຺ຕາຣິ ປາຣາຊິການິ ອຸທ຺ທິສິຕ຺ວາ ອວເສສໍ ສຸເຕນ ສາເວຕພ຺ພໍ, ອຍໍ ທຸຕິໂຍ ປາຕິໂມກ຺ຂຸທ຺ເທໂສ. ນິທານໍ ອຸທ຺ທິສິຕ຺ວາ ຈຕ຺ຕາຣິ ປາຣາຊິການິ ອຸທ຺ທິສິຕ຺ວາ ເຕຣສ ສງ຺ຆາທິເສເສ ອຸທ຺ທິສິຕ຺ວາ ອວເສສໍ ສຸເຕນ ສາເວຕພ຺ພໍ, ອຍໍ ຕຕິໂຍ ປາຕິໂມກ຺ຂຸທ຺ເທໂສ. ນິທານໍ ອຸທ຺ທິສິຕ຺ວາ ຈຕ຺ຕາຣິ ປາຣາຊິການິ ອຸທ຺ທິສິຕ຺ວາ ເຕຣສ ສງ຺ຆາທິເສເສ ອຸທ຺ທິສິຕ຺ວາ ທ຺ເວ ອນິຍເຕ ອຸທ຺ທິສິຕ຺ວາ ອວເສສໍ ສຸເຕນ ສາເວຕພ຺ພໍ, ອຍໍ ຈຕຸຕ຺ໂຖ ປາຕິໂມກ຺ຂຸທ຺ເທໂສ. ວິຕ຺ຖາເຣເນວ ປຎ຺ຈໂມ. ອິເມ ໂຂ ຠິກ຺ຂເວ ປຎ຺ຈ ປາຕິໂມກ຺ຂຸທ຺ເທສາ’’ຕິ (ມຫາວ. ໑໕໐) ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ໂສ ສຸຕ຺ຕຸທ຺ເທໂສ ປຎ຺ຈຘາ ວິຠາວິໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໔໑໓. ວິນານ຺ຕຣາຍນ຺ຕິ (ມຫາວ. ໑໕໐) ຣາຊນ຺ຕຣາຍາທິທສວິຘໍ ອນ຺ຕຣາຍໍ ວິນາ ສງ຺ເຂເປນຸທ຺ເທໂສ ວິນິວາຣິໂຕ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຖໂຣວາຕິ ສງ຺ຆຕ຺ເຖໂຣວ. ເອຕ຺ຖາຕິ ປຎ຺ຈສຸ ອຸທ຺ເທເສສຸ. ‘‘ທ຺ວີສຸ ວາ ຕີສຸ ວາ ວິສເທສຸ ເຖໂຣວ ອິສ຺ສໂຣ’’ຕິ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອວຕ຺ຕນ຺ເຕປິ ອນ຺ຕຣາເຍ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ອຸທ຺ທິສິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ກຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເຈ? ‘‘ໂຍ ຕຕ຺ຖ ຠິກ຺ຂຸ ພ຺ຍຕ຺ໂຕ ປຏິພໂລ, ຕສ຺ສາເຘຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ (ມຫາວ. ໑໕໕) ວຸຕ຺ຕປາຬິຍາ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ໂຍ ຕຕ຺ຖ ຠິກ຺ຂຸ ພ຺ຍຕ຺ໂຕ ປຏິພໂລຕິ ເອຕ຺ຖ ກິຎ຺ຈາປິ ທຫຣສ຺ສາປິ ພ຺ຍຕ຺ຕສ຺ສ ປາຕິໂມກ຺ໂຂ ອນຸຎ຺ຎາໂຕ, ອຖ ໂຂ ເອຕ຺ຖ ອຍມຘິປ຺ປາໂຍ – ສເຈ ສງ຺ຆຕ຺ເຖຣສ຺ສ ປຎ຺ຈ ວາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ວາ ຕໂຍ ວາ ປາຕິໂມກ຺ຂຸທ຺ເທສາ ນາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ທ຺ເວ ປນ ອຂຓ຺ຑາ ສຸວິສທາ ວາຈຸຄ຺ຄຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ເຖຣາຍຕ຺ໂຕວ ປາຕິໂມກ຺ໂຂ. ສເຈ ປນ ເອຕ຺ຕກມ຺ປິ ວິສທໍ ກາຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ພ຺ຍຕ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອາຍຕ຺ໂຕວ ໂຫຕີ’’ຕິ ອຕ຺ໂຖ ວຸຕ຺ໂຕ. ປາຬິຍມ຺ປິ ວຸຕ຺ຕເມວ ‘‘ເຕຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂູຫິ ເອໂກ ຠິກ຺ຂຸ ສາມນ຺ຕາ ອາວາສາ ສຊ຺ຊຸກໍ ປາເຫຕພ຺ໂພ ‘ຄຈ຺ຉ, ອາວຸໂສ, ສໍຂິຕ຺ເຕນ ວາ ວິຕ຺ຖາເຣນ ວາ ປາຕິໂມກ຺ຂໍ ປຣິຍາປຸຓິຕ຺ວາ ອາຄຈ຺ຉາ’’’ຕິ (ມຫາວ. ໑໖໓).

໔໑໔. ອຸທ຺ທິສນ຺ເຕ ວາຕິ (ມຫາວ. ໑໗໒) ປາຕິໂມກ຺ເຂ ອຸທ຺ທິສິຍມາເນ ສມາ ວາ ໂຖກຕຣາ ວາ ຍທິ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ, ອຸທ຺ທິຏ຺ຐໍ ສຸອຸທ຺ທິຏ຺ຐໍ, ເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ນິສີທິຕ຺ວາ ອວເສສກໍ ໂສຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໔໑໕. ອຸທ຺ທິຏ຺ຐມຕ຺ເຕ (ມຫາວ. ໑໗໒) ວາ ສກລາຍ ວາ ເອກຈ຺ຈາຍ ວາ ປຣິສາຍ ວຸຏ຺ຐິຕາຍ ສມາ ວາ ໂຖກຕຣາ ວາ ຍທິ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍຸນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ປາຣິສຸທ຺ຘິນ຺ຕິ ປາຣິສຸທ຺ຘິອຸໂປສຖໍ. ກເຣຍ຺ເຍສນ຺ຕິ ກເຣຍ຺ຍ ເອສໍ, ເອເຕສໍ ສນ຺ຕິເກຕິ ອຕ຺ໂຖ. ພຫຸກາຖ ເຈຕິ ອຖ ພຫຸກາ ເຈ, ປຸນ ອາຄຕາ ພຫຸກາ ເຈຕິ ອຕ຺ໂຖ,. ‘‘ອຸທ຺ທິສ຺ສມາເນ, ອຸທ຺ທິຏ຺ຐມຕ຺ເຕ ເອກຈ຺ຈາຍ ວຸຏ຺ຐິຕາຍ ສກລາຍ ວຸຏ຺ຐິຕາຍາ’’ຕິ (ມຫາວ. ໑໗໒) ອາຄເຕສຸ ສພ຺ພວິກປ຺ເປສຸ ປຸພ຺ພກິຈ຺ຈໍ ກຕ຺ວາ ປຸນ ອາທິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປາຕິໂມກ຺ຂໍ ອຸທ຺ທິເສຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໔໑໖. ອິຕຣານນ຺ຕິ ອາຄນ຺ຕຸການໍ. ສເຈຕໂຣຕິ ສເຈ ຈາຕຸທ຺ທສິໂກຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສມາເນຕເຣນຸວຕ຺ຕນ຺ຕູຕິ ສມາ ວາ ອູນາ ວາ ອິຕເຣ ອາຄນ຺ຕຸກາ ປຸຣິມານໍ ອາວາສິການໍ ອນຸວຕ຺ຕນ຺ຕູຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສເຈຘິກາຕິ ອາຄນ຺ຕຸກາ ສເຈ ອຘິກາ, ປຸຣິມາ ອາວາສິກາ ອນຸວຕ຺ຕນ຺ຕູຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສເສປ຺ຍຍໍ ນໂຍຕິ ‘‘ອາຄນ຺ຕຸການໍ ປນ຺ນຣໂສ ໂຫຕິ, ອາວາສິການໍ ຈາຕຸທ຺ທໂສ’’ຕິ ອິຕເຣປິ ສມໂຖກາ ອາຄນ຺ຕຸກາ ອາວາສິການໍ ອນຸວຕ຺ຕນ຺ຕູຕິອາທິນາ ນເຍນ ວິນິຈ຺ຉໂຍ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໔໑໗. ມູລຏ຺ຐາຕິ ອາວາສິກາ. ສມໂຖການໍ ອາຄນ຺ຕຸການໍ. ສາມຄ຺ຄິໍ ເທນ຺ຕຸ ກາມໂຕຕິ ຍທິ ອິຈ຺ຉນ຺ຕິ, ເທນ຺ຕູຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໔໑໘. ໂນ ເຈ ເທນ຺ຕິ, ອາຄນ຺ຕຸເກຫິ ພຫິ ຄນ຺ຕ຺ວານ ອຸໂປສໂຖ ກາຕພ຺ໂພຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອນິຈ຺ຉາຍ ສາມຄ຺ຄີ ເທຍ຺ຍາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໔໑໙. ‘‘ນ ຠິກ຺ຂເວ ປາຕິໂມກ຺ຂຸທ຺ເທສເກນ ສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ນ ສາເວຕພ຺ພໍ. ໂຍ ນ ສາເວຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ (ມຫາວ. ໑໕໔) ‘‘ສາເວຍ຺ຍ ສຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຕິໂມກ຺ຂຸທ຺ເທສເກນ ວາຍມິຕຸໍ ກຖໍ ສາເວຍ຺ຍນ຺ຕິ, ວາຍມນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕີ’’ຕິ (ມຫາວ. ໑໕໔) ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ‘‘ສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ອສ຺ສາເວນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

໔໒໐. ຕຖາຕິ ທຸກ຺ກຏນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກລ຺ໂລຕິ ອຄິລາໂນ. ເປສິໂຕຕິ ອາຓຕ຺ໂຕ. ‘‘ນ ຠິກ຺ຂເວ ເຖເຣນ ອາຓຕ຺ເຕນ ອຄິລາເນນ ນ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ໂຍ ນ ສມ຺ມຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິອາທິ (ມຫາວ. ໑໕໙) ວຸຕ຺ຕໍ.

໔໒໑-໓. ອິທານິ ປາຣິສຸທ຺ຘິອຸໂປສຖໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ສມ຺ມຊ຺ຊິຕ຺ວາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຎ຺ຊລິໍ (ມຫາວ. ໑໖໘) ປຄ຺ຄຍ຺ຫາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເຕຕິ ອວເສສາ ທ຺ເວ ເອວໍ ສມຸທີຣິຍາ ວຕ຺ຕພ຺ພາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອກໍສໍ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄາທິກຣຓວເສນ ສມຕ຺ຕປຸພ຺ພາຣມ຺ເຠນ ເຕ ທ຺ເວ ຠິກ຺ຂູ ນເວນ ເອວມີຣິຍາ ວຕ຺ຕພ຺ພາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໔໒໔-໕. ອິທານິ ທ຺ວີຫິ ກຕ຺ຕພ຺ພໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ທ຺ວີສຸ ເຖເຣນາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

໔໒໖. ເອຕ຺ຕາວຕາ ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸນ຺ນໍ ປາຕິໂມກ຺ຂໍ ອຸທ຺ທິສິຕຸ’’ນ຺ຕິ (ມຫາວ. ໑໖໘) ຈ ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕິຓ຺ຓໍ ປາຣິສຸທ຺ຘິອຸໂປສຖໍ ກາຕຸ’’ນ຺ຕິ (ມຫາວ. ໑໖໘) ຈ ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ທ຺ວິນ຺ນໍ ປາຣິສຸທ຺ຘິອຸໂປສຖໍ ກາຕຸ’’ນ຺ຕິ (ມຫາວ. ໑໖໘) ຈ ວຸຕ຺ຕໍ ສງ຺ຆຸໂປສຖຎ຺ຈ ປາຣິສຸທ຺ຘິອຸໂປສຖຎ຺ຈ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ຍຕ຺ຖ ເອໂກ ຠິກ຺ຂຸ ວິຫຣຕິ, ຕສ຺ສ ອນຸຎ຺ຎາຕໍ ອຘິຏ຺ຐານຸໂປສຖໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ປຸພ຺ພກິຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິອາທິມາຫ. ເອຕ຺ຖ ຈ ປຸພ຺ພກິຈ຺ຈໍ ນາມ ສມ຺ມຊ຺ຊນາທິກໍເຍວ.

໔໒໗. ສງ຺ຆຸໂປສຖປາຣິສຸທ຺ຘິອຸໂປສຖອຘິຏ຺ຐານອຸໂປສຖານໍ ວເສນ ຕໍ ຕໍ ອຸໂປສຖໍ ຍທິ ກຍິຣຸນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໔໒໘. ວຄ຺ເຄ (ມຫາວ. ໑໗໓) ຈ ສມຄ຺ເຄ ຈ ‘‘ວຄ຺ໂຄ’’ຕິ ສຎ຺ຎິໂນ ຈ ‘‘ວຄ຺ໂຄ ນຸ ໂຂ, ສມຄ຺ໂຄ ນຸ ໂຂ’’ຕິ ເອວໍ ວິມຕິສ຺ສ ຈ ທຸກ຺ກຏໍ, ‘‘ນສ຺ສນ຺ເຕເຕ ວິນສ຺ສນ຺ເຕເຕ, ໂກ ເຕຫິ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ ເອວໍ ອນາຄຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຕ຺ຖິຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ເຠທາຘິປ຺ປາເຍນ ອຸໂປສຖໍ ກໂຣໂຕ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕທຸຠເຍປິ ‘‘ສມຄ຺ໂຄ’’ຕິ ສຎ຺ຎິໂນ ອນາປຕ຺ຕິ.

໔໒໙-໔໓໐. ເສສສຫຘມ຺ມິກາ ນາມ ຠິກ຺ຂຸໍ ຐເປຕ຺ວາ ອວເສສາ ຈຕ຺ຕາໂຣ. ອຠພ຺ພສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ປຓ຺ຑກເຖຍ຺ຍສໍວາສກ ຕິຕ຺ຖິຍປກ຺ກນ຺ຕກ ຕິຣຈ຺ຉານຄຕ ມາຕຸຆາຕກ ປິຕຸຆາຕກ ອຣຫນ຺ຕຆາຕກ ຠິກ຺ຂຸນິທູສກ ສງ຺ຆເຠທກ ໂລຫິຕຸປ຺ປາທກອຸຠໂຕພ຺ຍຎ຺ຊນກາ ອຠພ຺ພາ ຄຫິຕາ. ເອຕ຺ຖ ປນ ນາຄມາຓວກາທໂຍ ຕິຣຈ຺ຉານຄຕປກ຺ຂິກາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ເອເຕສໍ ນິສິນ຺ນປຣິສາຍຎ຺ຈ ປາຕິໂມກ຺ຂໍ ນ ອຸທ຺ທິເສຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ຕຖາຕິ ໂຍ ປນ ສງ຺ໂຆ ສຠາຄາປຕ຺ຕິໂກ, ໂສປິ ນ ອຸທ຺ທິເສ, ປຣິວຸຕ຺ເຖນ ຉນ຺ເທນປິ ນ ອຸທ຺ທິເສຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອຕ຺ຖ ປນ ຈຕຸພ຺ພິຘໍ ປາຣິວາສິຍໍ ປຣິສປາຣິວາສິຍໍ ຣຕ຺ຕິປາຣິວາສິຍໍ ຉນ຺ທປາຣິວາສິຍໍ ອຊ຺ຌາສຍປາຣິວາສິຍນ຺ຕິ.

ເອຕ຺ຖ ປນ ຠິກ຺ຂູ ເກນຈິເທວ ກຣຓີເຍນ ສນ຺ນິປຕິຕາ ເມຆາທີຫິ ອຸປທ຺ທຸຕາ ‘‘ອໂນກາສາ ມຍໍ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຄຈ຺ຉາມາ’’ຕິ ຉນ຺ທໍ ອວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາວ ອຸຏ຺ຐຫນ຺ຕິ. ອິທໍ ປຣິສປາຣິວາສິຍໍ. ກິຎ຺ຈາປິ ປຣິສປາຣິວາສິຍໍ, ຉນ຺ທສ຺ສ ປນ ອວິສ຺ສຏ຺ຐຕ຺ຕາ ກມ຺ມໍ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

ປຸນປິ ຠິກ຺ຂູນໍ ‘‘ອຸໂປສຖາທີນິ ກຣິສ຺ສາມາ’’ຕິ ຣຕ຺ຕິໍ ສນ຺ນິປຕິຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ສຸຓນ຺ຕານໍເຍວ ອຣຸໂຓ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ. ສເຈ ‘‘ຈາຕຸທ຺ທສິກໍ ກຣິສ຺ສາມາ’’ຕິ ນິສິນ຺ນາ, ‘‘ປນ຺ນຣໂສ’’ຕິ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈ ປນ຺ນຣສິກໍ ກາຕຸໍ ນິສິນ຺ນາ, ປາຏິປເທ ອນຸໂປສເຖ ອຸໂປສຖໍ ກາຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ອຎ຺ຎໍ ປນ ສງ຺ຆກິຈ຺ຈໍ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ອິທໍ ຣຕ຺ຕິປາຣິວາສິຍໍ ນາມ.

ປຸນ ຠິກ຺ຂູ ‘‘ຍໍກິຎ຺ຈິເທວ ອພ຺ຠານາທິກມ຺ມໍ ກຣິສ຺ສາມາ’’ຕິ ສນ຺ນິປຕິຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕຕ຺ເຣໂກ ນກ຺ຂຕ຺ຕປາຐໂກ ເອວໍ ວທຕິ ‘‘ອຊ຺ຊ ນກ຺ຂຕ຺ຕໍ ທາຣຸຓ’’ນ຺ຕິ, ເຕ ຕສ຺ສ ວຈເນນ ຉນ຺ທໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ຕຕ຺ເຖວ ນິສິນ຺ນາ ໂຫນ຺ຕິ. ອຖຎ຺ໂຎ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ກິໍ ນກ຺ຂຕ຺ເຕນ, ກໂຣຖາ’’ຕິ ວທຕິ. ອິທໍ ຉນ຺ທປາຣິວາສິຍຎ຺ເຈວ ອຊ຺ຌາສຍປາຣິວາສິຍຎ຺ຈ. ຕສ຺ມິໍ ປາຣິວາສິເຍ ປຸນ ຉນ຺ທປາຣິສຸທ຺ຘິໍ ອນາເນຕ຺ວາ ກມ຺ມໍ ກາຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ອິທໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ຉນ຺ເທນ ປຣິວຸຕ຺ເຖນາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

໔໓໑. ອາປນ຺ນມາປຕ຺ຕິໍ (ມຫາວ. ໑໖໙; ມຫາວ. ອຏ຺ຐ. ໑໖໙) ອເທສຍິຕ຺ວານ ວາ ‘‘ອຫໍ, ອາວຸໂສ, ອິຕ຺ຖນ຺ນາມາຍ ອາປຕ຺ຕິຍາ ເວມຕິໂກ, ຍທາ ນິພ຺ເພມຕິໂກ ຠວິສ຺ສາມິ, ຕໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ປຏິກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ວິມຕິໍ ອນາວິກຕ຺ວານ ວາ ‘‘ນ ຈ ຠິກ຺ຂເວ ອນຸໂປສເຖ ອຸໂປສໂຖ ກາຕພ຺ໂພ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ສງ຺ຆສາມຄ຺ຄິຍາ’’ຕິ (ມຫາວ. ໑໘໓) ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອນຸໂປສເຖປິ ວາ ກາຕຸໍ ນ ຈ ກປ຺ປຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໔໓໒. ‘‘ນ ຈ ຠິກ຺ຂເວ ຕທຫຸໂປສເຖ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ສງ຺ເຆນ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ’’ຕິ (ມຫາວ. ໑໘໑) ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ‘‘ອຏ຺ຐິໂຕໂປສຖາວາສາ’’ຕິ (ມຫາວ. ອຏ຺ຐ. ໑໘໑) ວຸຕ຺ຕໍ. ນ ວເຊ ນ ຄຈ຺ເຉ. ອຘິຏ຺ຐາຕຸໍ ສີມເມວ ວາຕິ ສເຈ ວິຫາເຣ ອຸໂປສຖໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ອຸໂປສຖາຘິຏ຺ຐານຕ຺ຖໍ ສີມາປິ ນທີປິ ນ ຄນ຺ຕພ຺ພາ. ສເຈ ປເນຕ຺ຖ ໂກຈິ ຠິກ຺ຂຸ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ວິສ຺ສຏ຺ຐອຸໂປສຖາປິ ອາວາສາ ຄນ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ເອວໍ ຄໂຕ ອຘິຏ຺ຐາຕຸມ຺ປິ ລຠຕີຕິ. ອຸໂປສຖວິນິຈ຺ຉໂຍ.

ອຸໂປສຖນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.