ປາຣາຊິກກຓ຺ຑໍ

ອຠິລາປມຕ຺ຕເມວາຕິ ເອຕ຺ຖ ທຫຣວເສນ ‘‘ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ຈ ວຸຑ຺ຒວເສນ ‘‘ອາວຸໂສ’’ຕິ ຈ ຕຕ຺ຖ ທຸວິໂຘ ອຠິລາໂປ, ອິຘ ປນ ວຸຑ຺ຒທຫຣານໍ ‘‘ອຍ຺ຍາ’’ຕິ ເອກເມວ.

ກາຍສໍສຄ຺ເຄ ວຸຕ຺ຕນເຍນາຕິ ເອຕ຺ຖ ຕພ຺ພຫຸລນເຍນ ກິຣິຍສມຸຏ຺ຐານຕາ ວຸຕ຺ຕາ. ‘‘ກາຍສໍສຄ຺ຄໍ ສມາປຊ຺ເຊຍ຺ຍາ’’ຕິ ອວຕ຺ວາ ປນ ‘‘ສາທິເຍຍ຺ຍາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອກິຣິຍໂຕປິ ສມຸຏ຺ຐາຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຍຖາ ເຈຕ຺ຖ, ເອວໍ ເຫຏ຺ຐາ ‘‘ມນຸສ຺ສິຕ຺ຖິຍາ ຕໂຍ ມຄ຺ເຄ ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສວນ຺ຕສ຺ສ ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສາ’’ຕິອາທິນາ (ປາຣາ. ໕໖) ນເຍນ ກິຣິຍສມຸຏ຺ຐານຕໍ ວຕ຺ວາ ຕທນນ຺ຕຣໍ ‘‘ຠິກ຺ຂຸປຈ຺ຈຕ຺ຖິກາ ມນຸສ຺ສິຕ຺ຖິໍ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ອາເນຕ຺ວາ ວຈ຺ຈມຄ຺ເຄນ ອງ຺ຄຊາຕໍ ອຠິນິສີເທນ຺ຕິ, ໂສ ເຈ ປເວສນໍ ສາທິຍຕີ’’ຕິອາທິນາ (ປາຣາ. ໕໘) ນເຍນ ອກິຣິຍສມຸຏ຺ຐານສ຺ສປິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ປຐມປາຣາຊິກາຍປິ ຕພ຺ພຫຸລນເຍເນວ ກິຣິຍສມຸຏ຺ຐານຕາ ເວທິຕພ຺ພາ. ນ ຫິ ປເວສນສາທິຍນາທິມ຺ຫິ ກິຣິຍສມຸຏ຺ຐານຕາ ທິສ຺ສຕິ.

ອງ຺ຄຊາຕຈລນຎ຺ເຈຕ຺ຖ ນ ສາຣໂຕ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ ‘‘ໂສ ເຈ ປເວສນໍ ນ ສາທິຍຕິ, ປວິຏ຺ຐໍ ນ ສາທິຍຕິ, ຐິຕໍ ນ ສາທິຍຕິ, ອຸທ຺ຘຣຓໍ ສາທິຍຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສາ’’ຕິ (ປາຣາ. ໕໘) ເອຕ຺ຖ ຐິຕນສາທິຍເນ ປກຕິຍາປິ ປຣິປຸຓ຺ຓຈລນຕ຺ຕາ. ສາທິຍນປຈ຺ຈຍາ ປຏິເສວນຈລນຎ຺ເຈຕ຺ຖ ນ ທິສ຺ສເຕວາຕິ ຕພ຺ພຫຸລນເຍເນວ ກິຣິຍສມຸຏ຺ຐານຕາ ຄເຫຕພ຺ພາ.

ອປິຈ ຠິກ຺ຂຸນິຍາປິ ປຐມປາຣາຊິເກ ຕສ຺ສ ສາທິຍນສ຺ສ ສຣູເປນ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຕທນຸຣູປວເສນ ວິຠງ຺ຄນຍມໂນໂລເກຕ຺ວາ ‘‘ກິຣິຍສມຸຏ຺ຐານ’’ມິຈ຺ເຈວ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍຖາ ເຈເຕສຸ ຕພ຺ພຫຸລນເຍນ ກິຣິຍສມຸຏ຺ຐານຕາ ວຸຕ຺ຕາ, ຕຖາ ສຸຣາທີນໍ ອກຸສເລເນວ ປາຕພ຺ພຕາ. ອິຕຣຖາ ‘‘ຍໍ ອກຸສເລເນວ ອາປຊ຺ຊຕິ, ອຍໍ ໂລກວຊ຺ຊາ, ເສສາ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວຊ຺ຊາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ໂລກວຊ຺ຊປຓ຺ຓຕ຺ຕິວຊ຺ຊານໍ ນິຍມລກ຺ຂຓສິທ຺ຘິ ໂຫຕິ, ຕຖາ ຕໍ ອວຕ຺ວາ ‘‘ຍສ຺ສາ ສຈິຕ຺ຕກປກ຺ເຂ ຈິຕ຺ຕໍ ອກຸສລເມວ ໂຫຕິ, ອຍໍ ໂລກວຊ຺ຊາ, ເສສາ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວຊ຺ຊາ’’ຕິ (ກງ຺ຂາ. ອຏ຺ຐ. ປຐມປາຣາຊິກວຓ຺ຓນາ) ວຸຕ຺ເຕ ໂລກວຊ຺ຊວຈນໍ ນິຣຕ຺ຖກໍ ສິຍາ ວຕ຺ຖຸອຊານນປກ຺ເຂປິ ອກຸສເລເນວ ປາຕພ຺ພຕ຺ຕາ. ຍສ຺ມາ ຕຕ຺ຖ ສຸຣາປານວີຕິກ຺ກມສ຺ສ ອກຸສລຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາໂທ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ຂນ຺ຘກຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ມຊ຺ຊປາເນ ປນ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຊານິຕ຺ວາປິ ພີຊໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ມຊ຺ຊໍ ປິວນ຺ຕສ຺ສ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ສາມເຓໂຣ ຊານິຕ຺ວາວ ປິວນ຺ໂຕ ສີລເຠທໍ ອາປຊ຺ຊຕິ, ນ ອຊານິຕ຺ວາ’’ຕິ (ມຫາວ. ອຏ຺ຐ. ໑໐໘) ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ວຕ຺ຖຸອຊານນປກ຺ເຂ ປາຓາຕິປາຕາທີນໍ ສິທ຺ຘິກຣອກຸສລຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທສທິເສ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາເທ ສຕິປິ ສາມເຓໂຣ ສີລເຠທໍ ນາປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ. ອຠິນິເວສວຈນໍ ປາຓາຕິປາຕາທີຫິ ສມານຄຕິກຕ຺ຕາ ສາມເຓຣານໍ ສຸຣາປານສ຺ສ. ‘‘ສຸຣາເມຣຍິເມ’’ຕິ ວຕ຺ຖຸໍ ຊານິຕ຺ວາ ປາຕພ຺ພຕາທິວເສນ ວີຕິກ຺ກມນ຺ຕສ຺ສ ອກຸສລສ຺ສ ອສມ຺ຠໂວ ນຕ຺ຖິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຍສ຺ສາ ສຈິຕ຺ຕກປກ຺ເຂ’’ຕິອາທິ.

ກິຎ຺ເຈຕ຺ຖ – ຍຸຕ຺ຕິວຈເນນ ອຣຫນ຺ຕານໍ ອປ຺ປວິສນໂຕ ສຈິຕ຺ຕກາຈິຕ຺ຕກປກ຺ເຂສຸ ອກຸສລນິຍໂມຕິ ເຈ? ນ, ຘມ຺ມຕາວເສນ ເສກ຺ຂານມ຺ປິ ອປ຺ປວິສນໂຕ. ອຈິຕ຺ຕກປກ຺ເຂ ອກຸສລນິຍມາຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ສຸປນ຺ຕສ຺ສ ມຸເຂ ປກ຺ຂິຕ຺ຕຊລພິນ຺ທຸມິວ ສຸຣາພິນ຺ທຸອາທໂຍ ອຸທາຫຣິຕພ຺ພາ. ຕພ຺ພຫຸລນເຍນ ຫິ ອຕ຺ເຖ ຄຫິເຕ ປຸພ຺ເພນາປຣໍ ອຏ຺ຐກຖາຍ ສເມຕິ ສທ຺ຘິໍ ປາຬິຍາ ຈາຕິ. ອາຈຣິຍາປິ ສຸຣາປາເນ ອກຸສລນິຍມາຠາວເມວ ວທນ຺ຕິ. ເອກຈ຺ເຈ ປນ ກິຣິຍສມຸຏ຺ຐານຕາ ປນສ຺ສ ຕພ຺ພຫຸລນຍເມວ, ນ ປຐມປາຣາຊິເກ. ກຖໍ? ກາຍສໍສຄ຺ຄສິກ຺ຂາປທໍ ປຐມປາຣາຊິກສມຸຏ຺ຐານໍ. ເອຕ຺ຖ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ຈ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ຈ ກາຍສໍສຄ຺ຄຠາເວ ສຕິ ຠິກ຺ຂຸນີ ກາຍງ຺ຄໍ ອໂຈປຍມານາປິ ຈິຕ຺ເຕເນວ ອຘິວາເສຕິ, ອາປຊ຺ຊຕິ, ນ ເອວໍ ຠິກ຺ຂຸ. ຠິກ຺ຂຸ ປນ ໂຈປຍມາໂນວ ອາປຊ຺ຊຕິ, ເອວເມວ ປຐມປາຣາຊິເກປິ ໂຈປເນ ສຕິ ເອວ ອາປຊ຺ຊຕິ, ນາສຕິ. ປເວສນໍ ສາທິຍຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ປເວສນສາທິຍນໍ ນາມ ເສວນຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທນໍ, ມຄ຺ເຄນ ວາ ມຄ຺ຄປ຺ປຏິປນ຺ນມ຺ປິ ອິຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຕສ຺ສາປິ ກາຍຈລນໍ ເອກນ຺ຕໍ ອຕ຺ຖິ ເອວ. ເອວໍ ສນ຺ເຕປິ ວີມໍສິຕ຺ວາ ຄເຫຕພ຺ພນ຺ຕິ ວທນ຺ຕີຕິ ລິຂິຕໍ

ປາຣາຊິກວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.