໘. ທຸຏ຺ຐໂທສສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ອຏ຺ຐເມ ທຸຏ຺ໂຐ ໂທໂສຕິ ທູສິໂຕ ເຈວ ທູສໂກ ຈ. ອຸປ຺ປນ຺ເນ ຫິ ໂທເສ ປຸຄ຺ຄໂລ ເຕນ ໂທເສນ ທູສິໂຕ ໂຫຕິ, ປກຕິຠາວໍ ຊຫາປິໂຕ, ຕສ຺ມາ ‘‘ທຸຏ຺ໂຐ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ປຣຎ຺ຈ ທູເສຕິ ວິນາເສຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ໂທໂສ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອິຕິ ‘‘ທຸຏ຺ໂຐ ໂທໂສ’’ຕິ ເອກສ຺ເສເວຕໍ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອາກາຣນານຕ຺ເຕນ ນິທສ຺ສນໍ. ອປ຺ປຕີໂຕຕິ ນປ຺ປຕີໂຕ, ປີຕິສຸຂາທີຫິ ວິວຊ຺ຊິໂຕ, ນ ອຠິສໂຏຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອມູລເກນາຕິ ຍໍ ໂຈທເກນ ຈຸທິຕກມ຺ຫິ ປຸຄ຺ຄເລ ອທິຏ຺ຐໍ ອສ຺ສຸຕໍ ອປຣິສງ຺ກິຕໍ, ອິທໍ ເອເຕສໍ ທສ຺ສນສວນປຣິສງ຺ກາສງ຺ຂາຕານໍ ມູລານໍ ອຠາວໂຕ ອມູລກໍ ນາມ. ຕໍ ປນ ໂສ ອາປນ຺ໂນ ວາ ໂຫຕຸ, ອນາປນ຺ໂນ ວາ, ເອຕໍ ອິຘ ອປ຺ປມາຓໍ. ເອຕ຺ຖ ຈ ອທິຏ຺ຐໍ ນາມ ອຕ຺ຕໂນ ປສາທຈກ຺ຂຸນາ ວາ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸນາ ວາ ອທິຏ຺ຐໍ, ອສ຺ສຸຕໍ ນາມ ຕເຖວ ເກນຈິ ວຸຈ຺ຈມານໍ ນ ສຸຕໍ, ອປຣິສງ຺ກິຕໍ ນາມ ອຕ຺ຕໂນ ວາ ປຣສ຺ສ ວາ ທິຏ຺ຐສຸຕມຸຕວເສນ ເຈຕສາ ອປຣິສງ຺ກິຕໍ, ອິຕິ ເອວຣູເປນ ອມູລເກນ. ປາຣາຊິເກນາຕິ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອນຸຣູເປສຸ ເອກູນວີສຕິຍາ ອຎ຺ຎຕເຣນ, ປທຠາຊເນ (ປາຣາ. ໓໘໖) ປນ ປາຣາຊິກຸທ຺ເທເສ ອາຄຕາເນວ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ຈຕຸນ຺ນໍ ອຎ຺ຎຕເຣນາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອນຸທ຺ຘໍເສຍ຺ຍາຕິ ຘໍເສຍ຺ຍ ວິທ຺ຘໍເສຍ຺ຍ ປຘໍເສຍ຺ຍ ອຠິຠເວຍ຺ຍ. ຕໍ ປນ ອນຸທ຺ຘໍສນໍ ຍສ຺ມາ ອຕ຺ຕນາ ໂຈເທນ຺ໂຕປິ ປເຣນ ໂຈທາເປນ຺ໂຕປິ ກໂຣຕິ, ຕສ຺ມາສ຺ສ ປທຠາຊເນ ‘‘ໂຈເທຕິ ວາ ໂຈທາເປຕິ ວາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ວຕ຺ຖຸສນ຺ທສ຺ສນາ ອາປຕ຺ຕິສນ຺ທສ຺ສນາ ສໍວາສປ຺ປຏິກ຺ເຂໂປ ສາມີຈິປ຺ປຏິກ຺ເຂໂປຕິ ສງ຺ເຂປໂຕ ຈຕສ຺ໂສ ໂຈທນາ. ຕາສຸ ວຕ຺ຖຸສນ຺ທສ຺ສນາ ນາມ ‘‘ຕ຺ວໍ ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສວີ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ປວຕ຺ຕາ. ອາປຕ຺ຕິສນ຺ທສ຺ສນາ ນາມ ‘‘ຕ຺ວໍ ເມຖຸນຘມ຺ມາປຕ຺ຕິໍ ອາປນ຺ໂນ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ປວຕ຺ຕາ. ສໍວາສປ຺ປຏິກ຺ເຂໂປ ນາມ ‘‘ນຕ຺ຖິ ຕຍາ ສທ຺ຘິໍ ອຸໂປສໂຖ ວາ ປວາຣຓາ ວາ ສງ຺ຆກມ຺ມໍ ວາ’’ຕິ ເອວໍ ປວຕ຺ໂຕ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ປນ ສີສໍ ນ ເອຕິ, ‘‘ອສ຺ສມໂຓສີ’’ຕິອາທີຫິ ວຈເນຫິ ສທ຺ຘິໍ ຆຏິເຕເຍວ ສີສໍ ເອຕິ. ສາມີຈິປ຺ປຏິກ຺ເຂໂປ ນາມ ອຠິວາທນປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານອຎ຺ຊລິກມ຺ມສາມີຈິກມ຺ມພີຊນິກມ຺ມາທີນໍ ອກຣຓໍ, ຕໍ ປຏິປາຕິຍາ ວນ຺ທນາທີນິ ກໂຣໂຕ ເອກສ຺ສ ອກຕ຺ວາ ເສສານໍ ກຣຓກາເລ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ຈ ໂຈທນາ ນາມ ໂຫຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປນ ສີສໍ ນ ເອຕິ. ‘‘ກສ຺ມາ ມມ ວນ຺ທນາທີນິ ນ ກໂຣສີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິເຕ ປນ ‘‘ອສ຺ສມໂຓສີ’’ຕິອາທິວຈເນຫິ ສທ຺ຘິໍ ຆຏິເຕເຍວ ສີສໍ ເອຕິ, ຕສ຺ມາ ໂຍ ຠິກ຺ຂຸ ຠິກ຺ຂຸໍ ສມີເປ ຐຕ຺ວາ ‘‘ຕ຺ວໍ ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສວີ’’ຕິ ວາ ‘‘ອສ຺ສມໂຓສີ’’ຕິ ວາ ອາທີຫິ ວຈເນຫິ ຫຕ຺ຖມຸທ຺ທາຍ ເອວ ວາ ເອຕມຕ຺ຖໍ ທີເປນ຺ໂຕ ສຍໍ ວາ ໂຈເທຕິ, ຄຫຏ຺ຐປພ຺ພຊິເຕສຸ ວາ ອຎ຺ຎຕເຣນ ໂຈທາເປຕິ, ອຍໍ ອນຸທ຺ຘໍເສຕິ ນາມ. ອປ຺ເປວ ນາມ ນໍ ອິມມ຺ຫາ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍາ ຈາເວຍ຺ຍນ຺ຕິ ອປິ ເອວ ນາມ ນໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ອິມມ຺ຫາ ເສຏ຺ຐຈຣິຍາ ອປເນຍ຺ຍໍ. ‘‘ສາຘຸ ວຕສ຺ສ ສຈາຫໍ ອິມໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ອິມມ຺ຫາ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍາ ຈາເວຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ອຘິປ຺ປາເຍນ ອນຸທ຺ຘໍເສຍ຺ຍາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເອເຕນ ເອກໍ ຈາວນາຘິປ຺ປາຍໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອວເສສາ ອກ຺ໂກສາຘິປ຺ປາໂຍ ກມ຺ມາຘິປ຺ປາໂຍ ວຸຏ຺ຐານາຘິປ຺ປາໂຍ ອຸໂປສຖຏ຺ຐປນາຘິປ຺ປາໂຍ ປວາຣຓຏ຺ຐປນາຘິປ຺ປາໂຍ ອນຸວິຊ຺ຊນາຘິປ຺ປາໂຍ ຘມ຺ມກຖາຘິປ຺ປາໂຍຕິ ສຕ຺ຕ ອຘິປ຺ປາຍາ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ໂຫນ຺ຕິ. ຕໂຕ ອປເຣນ ສມເຍນາຕິ ຍສ຺ມິໍ ສມເຍ ອນຸທ຺ຘໍສິໂຕ ໂຫຕິ, ຕໂຕ ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ສມເຍ. ສມນຸຄ຺ຄາຫີຍມາໂນ ວາຕິ ອນຸວິຊ຺ຊເກນ ກິໍ ເຕ ທິຏ຺ຐນ຺ຕິອາທິນາ ນເຍນ ອນຸວິຊ຺ຊິຍມາໂນ ອຸປປຣິກ຺ຂິຍມາໂນ. ອສມນຸຄ຺ຄາຫີຍມາໂນ ວາຕິ ທິຏ຺ຐາທີສຸ ເກນຈິ ວຕ຺ຖຸນາວາ ອນຸວິຊ຺ຊກາທີສຸ ເຍນ ເກນຈິ ປຸຄ຺ຄເລນ ວາ ອວຸຈ຺ຈມາໂນ. ອິເມສໍ ປນ ປທານໍ ປຣໂຕ ‘‘ຠິກ຺ຂຸ ຈ ໂທສໍ ປຕິຏ຺ຐາຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອິທຎ຺ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ເອວໍ ສມນຸຄ຺ຄາຫີຍມາໂນ ວາ ອສມນຸຄ຺ຄາຫີຍມາໂນ ວາ ຠິກ຺ຂຸ ຈ ໂທສໍ ປຕິຏ຺ຐາຕິ ປຏິຈ຺ຈ ຕິຏ຺ຐຕິ ປຏິຊານາຕິ, ສງ຺ຆາທິເສໂສຕິ. ອິທຎ຺ຈ ອມູລກຠາວສ຺ສ ປາກຏກາລທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອາປຕ຺ຕິໍ ປນ ອນຸທ຺ຘໍສິຕກ຺ຂເຓເຍວ ອາປຊ຺ຊຕິ. ອມູລກຎ຺ເຈວ ຕໍ ອຘິກຣຓໍ ໂຫຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ທິຏ຺ຐມູລາທີນໍ ອຠາເວນ ອມູລກໍ, ສມເຖຫິ ອຘິກຣຓີຍຠາເວນ ອຘິກຣຓໍ. ຍຎ຺ຫິ ອຘິກິຈ຺ຈ ອາຣພ຺ຠ ປຏິຈ຺ຈ ສນ຺ຘາຍ ສມຖາ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ຕໍ ອຘິກຣຓໍ. ອິຘ ປນ ປາຣາຊິກສງ຺ຂາຕໍ ອາປຕ຺ຕາຘິກຣຓເມວ ອຘິປ຺ເປຕໍ. ຍທິ ຫິ ຕໍ ອຘິກຣຓໍ ທິຏ຺ຐາທີຫິ ມູເລຫິ ອມູລກຎ຺ເຈວ ໂຫຕິ, ອຍໍ ໂຈເທຕຸໍ ອາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ຈ ໂທສໍ ປຕິຏ຺ຐາຕິ ປຏິຈ຺ຈ ຕິຏ຺ຐຕິ, ‘‘ຕຸຈ຺ຉກໍ ມຍາ ຠຓິຕ’’ນ຺ຕິອາທີນິ (ປາຣາ. ໓໘໖) ວທນ຺ໂຕ ປຏິຊານາຕິ, ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອນຸທ຺ຘໍສິຕກ຺ຂເຓເຍວ ສງ຺ຆາທິເສໂສຕິ, ອຍໍ ສິກ຺ຂາປທສ຺ສ ປທານຸກ຺ກເມນ ອຕ຺ໂຖ.

ຣາຊຄເຫ ເມຕ຺ຕິຍຠູມຊເກ ຠິກ຺ຂູ ອາຣພ຺ຠ ອມູລເກນ ປາຣາຊິເກນ ອນຸທ຺ຘໍສນວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ສາຘາຣຓປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ສາຓຕ຺ຕິກໍ, ກຕູປສມ຺ປທໍ ສຸທ຺ຘໍ ວາ ອສຸທ຺ຘໍ ວາ ປຸຄ຺ຄລໍ ເຍນ ປາຣາຊິເກນ ໂຈເທຕິ, ຕໍ ‘‘ອຍໍ ອນຊ຺ຌາປນ຺ໂນ’’ຕິ ຎຕ຺ວາ ຈາວນາຘິປ຺ປາເຍນ ‘‘ກໂຣຕຸ ເມ ອາຍສ຺ມາ ໂອກາສໍ, ອຫໍ ຕໍ ວຕ຺ຕຸກາໂມ’’ຕິ ເອວໍ ໂອກາສໍ ອກາເຣຕ຺ວາ ໂຈເທນ຺ຕສ຺ສ ສເຈ ໂສ ຕງ຺ຂເຓເຍວ ຊານາຕິ ‘‘ມໍ ໂຈເທຕີ’’ຕິ, ວາຈາຍ ວາຈາຍ ສງ຺ຆາທິເສໂສ ເຈວ ທຸກ຺ກຏຎ຺ຈ. ໂອກາສໍ ກາເຣຕ຺ວາ ໂຈເທນ຺ຕສ຺ສ ສງ຺ຆາທິເສໂສເຍວ. ຫຕ຺ຖມຸທ຺ທາຍ ສມ຺ມຸຂາ ໂຈເທນ຺ຕສ຺ສາປິ ເອເສວ ນໂຍ. ປຣມ຺ມຸຂາ ໂຈເທນ຺ຕສ຺ສ ປນ ສີສໍ ນ ເອຕິ. ອຕ຺ຕນາ ສມີເປ ຐຕ຺ວາ ອຎ຺ຎໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາຓາເປຕິ, ໂສ ຕສ຺ສ ວຈເນນ ຕໍ ໂຈເທຕິ, ໂຈທາປກສ຺ເສວ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ອາປຕ຺ຕິໂຍ. ອຖ ໂສປິ ‘‘ມຍາ ທິຏ຺ຐໍ ສຸຕໍ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ໂຈເທຕິ, ທ຺ວິນ຺ນມ຺ປິ ຊານານໍ ຕເຖວ ອາປຕ຺ຕິໂຍ. ອກ຺ໂກສາຘິປ຺ປາເຍນ ປນ ໂອກາສໍ ອກາເຣຕ຺ວາ ວທນ຺ຕສ຺ສ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ປາຈິຕ຺ຕິຍຎ຺ເຈວ ທຸກ຺ກຏຎ຺ຈ. ໂອກາສໍ ກາເຣຕ຺ວາ ວທນ຺ຕສ຺ສ ປາຈິຕ຺ຕິຍເມວ. ກມ຺ມາຘິປ຺ປາເຍນ ອສມ຺ມຸຂາ ສຕ຺ຕວິຘມ຺ປິ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏເມວ. ວຸຏ຺ຐານາຘິປ຺ປາເຍນ ‘‘ຕ຺ວໍ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປນ຺ໂນ, ຕໍ ປຏິກໂຣຫີ’’ຕິ ວທນ຺ຕສ຺ສ, ອຸໂປສຖໍ ວາ ປວາຣຓໍ ວາ ຐເປນ຺ຕສ຺ສ ຈ ໂອກາສກມ຺ມໍ ນຕ຺ຖິ, ຐປນກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ປນ ຊານິຕພ຺ພໍ, ອນຸວິຊ຺ຊກສ຺ສາປິ ໂອສເຏ ວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ‘‘ອຕ຺ເຖຕໍ ຕວາ’’ຕິ ອນຸວິຊ຺ຊນາຘິປ຺ປາເຍນ ວທນ຺ຕສ຺ສ ໂອກາສກມ຺ມໍ ນຕ຺ຖິ, ຘມ຺ມກຖິກສ຺ສາປິ ‘‘ໂຍ ອິທຎ຺ຈ ອິທຎ຺ຈ ກໂຣຕິ, ອຍໍ ອສ຺ສມໂຓ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ອໂນທິສກໍ ຘມ຺ມໍ ກເຖນ຺ຕສ຺ສ ໂອກາສກມ຺ມໍ ນຕ຺ຖິ. ສເຈ ປນ ໂອທິສ຺ສ ນິຍເມຕ຺ວາ ‘‘ອສຸໂກ ຈ ອສຸໂກ ຈ ອສ຺ສມໂຓ ອນຸປາສໂກ’’ຕິ ກເຖຕິ, ອາສນໂຕ ໂອຣຸຍ຺ຫ ອາປຕ຺ຕິໍ ເທເສຕ຺ວາ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ອຸມ຺ມຕ຺ຕກາທີນຎ຺ຈ ອນາປຕ຺ຕິ, ສີລວິປຕ຺ຕິ, ຍໍ ໂຈເທຕິ ວາ ໂຈທາເປຕິ ວາ, ຕສ຺ສ ‘‘ອຸປສມ຺ປນ຺ໂນ’’ຕິ ສງ຺ຂ຺ຍຸປຄມນໍ, ຕສ຺ມິໍ ສຸທ຺ຘສຎ຺ຎິຕາ, ເຍນ ປາຣາຊິເກນ ໂຈເທຕິ, ຕສ຺ສ ທິຏ຺ຐາທິວເສນ ອມູລກຕາ, ຈາວນາຘິປ຺ປາເຍນ ສມ຺ມຸຂາໂຈທນາ, ຕສ຺ສ ຕງ຺ຂຓວິຊານນນ຺ຕິ ອິມາເນຕ຺ຖ ປຎ຺ຈ ອງ຺ຄານິ. ສມຸຏ຺ຐານາທີນິ ອທິນ຺ນາທານສທິສານິ. ເວທນາ ປເນຕ຺ຖ ທຸກ຺ຂາເຍວາຕິ.

ທຸຏ຺ຐໂທສສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.