໑໐. ສງ຺ຆເຠທສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ທສເມ ສມຄ຺ຄສ຺ສ ສງ຺ຆສ຺ສາຕິ ສຫິຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ, ຈິຕ຺ເຕນ ຈ ສຣີເຣນ ຈ ອວິຍຸຕ຺ຕສ຺ສາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕເນວສ຺ສ ປທຠາຊເນ (ປາຣາ. ໔໑໒) ‘‘ສມຄ຺ໂຄ ນາມ ສງ຺ໂຆ ສມານສໍວາສໂກ ສມານສີມາຍໍ ຐິໂຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສມານສໍວາສໂກ ຫິ ສມຈິຕ຺ຕຕາຍ ຈິຕ຺ເຕນ ອວິຍຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ສມານສີມາຍໍ ຐິໂຕ ກາຍສາມຄ຺ຄິທານໂຕ ສຣີເຣນ ອວິຍຸຕ຺ໂຕ. ເຠທາຍ ປຣກ຺ກເມຍ຺ຍາຕິ ‘‘ກຖໍ ນາມາຍໍ ຠິຊ຺ເຊຍ຺ຍາ’’ຕິ ເຠທນຕ຺ຖາຍ ວາຍາເມຍ຺ຍ. ເຠທນສໍວຕ຺ຕນິກໍ ວາ ອຘິກຣຓນ຺ຕິ ເຠທນສ຺ສ ສງ຺ຆເຠທສ຺ສ ອຕ຺ຖາຍ ສໍວຕ຺ຕນິກໍ ກາຣຓໍ. ອິມສ຺ມິຎ຺ຫິ ໂອກາເສ ‘‘ກາມເຫຕຸ ກາມນິທານໍ ກາມາຘິກຣຓ’’ນ຺ຕິ ອາທີສຸ (ມ. ນິ. ໑.໑໖໘, ໑໗໘) ວິຍ ກາຣຓໍ ‘‘ອຘິກຣຓ’’ນ຺ຕິ ອຘິປ຺ເປຕໍ. ຕໍ ເຠທກຣວຕ຺ຖຸວເສນ ອຏ຺ຐາຣສວິຘໍ. ສມາທາຍາຕິ ຄເຫຕ຺ວາ. ປຄ຺ຄຍ຺ຫ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍາຕິ ຕໍ ສງ຺ຆເຠທສ຺ສ ອຕ຺ຖາຍ ສໍວຕ຺ຕນິກໍ ສງ຺ຆເຠທນິພ຺ພຕ຺ຕິສມຕ຺ຖໍ ກາຣຓໍ ຄເຫຕ຺ວາ ທີເປຍ຺ຍ ເຈວ ນປ຺ປຏິນິສ຺ສຊ຺ເຊຍ຺ຍ ຈ. ຠິກ຺ຂູຫິ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍຕິ ເຍ ຕໍ ປຄ຺ຄຍ຺ຫ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕໍ ສມ຺ມຸຂາ ປສ຺ສນ຺ຕິ, ເຍ ວາ ‘‘ອສຸກສ຺ມິໍ ນາມ ວິຫາເຣ’’ຕິ ສຸຓນ຺ຕິ, ເຕຫິ ສພ຺ພນ຺ຕິເມນ ປຣິຈ຺ເຉເທນ ອຑ຺ຒໂຍຊນມຕ຺ຕໍ ຄນ຺ຕ຺ວາປິ ຍ຺ວາຍໍ ອນນ຺ຕເຣ ‘‘ມາຍສ຺ມາ’’ຕິອາທິວຈນກ຺ກໂມ ວຸຕ຺ໂຕ, ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ. ທິສ຺ວາ ວາ ສຸຕ຺ວາ ວາ ອວທນ຺ຕານໍ ທຸກ຺ກຏໍ. ເອຕ຺ຖ ຈ ມາອິຕິ ປທໍ ‘‘ປຣກ຺ກມີ’’ຕິປເທນ ‘‘ອຏ຺ຐາສີ’’ຕິປເທນ ຈ ສທ຺ຘິໍ ‘‘ມາ ປຣກ຺ກມິ, ມາ ອຏ຺ຐາສີ’’ຕິ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ສເມຕາຍສ຺ມາ ສງ຺ເຆນາຕິ ອາຍສ຺ມາ ສງ຺ເຆນ ສທ຺ຘິໍ ສເມຕຸ ສມາຄຈ຺ຉຕຸ, ເອກລທ຺ຘິໂກ ໂຫຕູຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກິໍ ກາຣຓາ? ສມຄ຺ໂຄ ຫິ ສງ຺ໂຆ…ເປ… ວິຫຣຕີຕິ. ຕຕ຺ຖ ສມ຺ໂມທມາໂນຕິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ສຸຏ຺ຐຸ ໂມທມາໂນ. ອວິວທມາໂນຕິ ‘‘ອຍໍ ຘມ຺ໂມ, ນາຍໍ ຘມ຺ໂມ’’ຕິ ເອວໍ ນ ວິວທມາໂນ. ເອໂກ ອຸທ຺ເທໂສ ອສ຺ສາຕິ ເອກຸທ຺ເທໂສ, ເອກໂຕ ປວຕ຺ຕປາຕິໂມກ຺ຂຸທ຺ເທໂສຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຜາສຸ ວິຫຣຕີຕິ ສຸຂໍ ວິຫຣຕິ. ເອວໍ ວິສຸມ຺ປິ ສງ຺ຆມຊ຺ເຌປິ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ວຸຈ຺ຈມານສ຺ສ ອປ຺ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊໂຕ ທຸກ຺ກຏໍ. ເອວຎ຺ຈ ໂສຕິອາທິມ຺ຫິ ສມນຸຠາສິຕພ຺ໂພຕິ ສມນຸຠາສນກມ຺ມໍ ກາຕພ຺ພໍ. ອິຈ຺ເຈຕໍ ກຸສລນ຺ຕິ ອິຕິ ເອຕໍ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ກຸສລໍ ເຂມໍ ໂສຕ຺ຖິຠາໂວ ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ. ໂນ ເຈ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ສງ຺ຆາທິເສໂສຕິ ເອຕ຺ຖ ສມນຸຠາສນກມ຺ມປຣິໂຍສາເນ ອປ຺ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ສງ຺ຆາທິເສໂສ. ເສສໍ ອຸຕ຺ຕານປທຕ຺ຖເມວ.

ຣາຊຄເຫ ເທວທຕ຺ຕໍ ອາຣພ຺ຠ ສງ຺ຆເຠທາຍ ປຣກ຺ກມນວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ສາຘາຣຓປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ອນາຓຕ຺ຕິກໍ, ສມນຸຠາສນກມ຺ເມ ກຣິຍມາເນ ອປ຺ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ຎຕ຺ຕິປຣິໂຍສາເນ ທຸກ຺ກຏໍ, ທ຺ວີຫິ ກມ຺ມວາຈາຫິ ທ຺ເວ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍາ, ‘‘ຍສ຺ສ ນກ຺ຂມຕິ, ໂສ ຠາເສຍ຺ຍາ’’ຕິ ເອວໍ ຍ຺ຍ-ກາຣປຕ຺ຕາຍ ຕຕິຍກມ຺ມວາຈາຍ ຕຎ຺ຈ ທຸກ຺ກຏໍ ເຕ ຈ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍາ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠນ຺ຕິ, ສງ຺ຆາທິເສໂສເຍວ ຕິຏ຺ຐຕິ. ອສມນຸຠາສິຍມານສ຺ສ ຈ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ຈ ອຸມ຺ມຕ຺ຕກາທີນຎ຺ຈ ອນາປຕ຺ຕິ. ສີລວິປຕ຺ຕິ, ເຠທາຍ ປຣກ຺ກມນໍ, ຘມ຺ມກມ຺ເມນ ສມນຸຠາສນໍ, ກມ຺ມວາຈາປຣິໂຍສານໍ, ອປ຺ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊນນ຺ຕິ ອິມາເນຕ຺ຖ ຈຕ຺ຕາຣິ ອງ຺ຄານິ. ສມນຸຠາສນສມຸຏ຺ຐານໍ, ອກິຣິຍໍ, ສຎ຺ຎາວິໂມກ຺ຂໍ, ສຈິຕ຺ຕກໍ, ໂລກວຊ຺ຊໍ, ກາຍກມ຺ມໍ, ວຈີກມ຺ມໍ, ອກຸສລຈິຕ຺ຕໍ, ທຸກ຺ຂເວທນນ຺ຕິ.

ສງ຺ຆເຠທສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.