ສງ຺ຆາທິເສສກຓ຺ໂຑ

໑. ອຸສ຺ສຍວາທິກາສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ສງ຺ຆາທິເສເສສຸ ປຐເມ ອຸສ຺ສຍວາທິກາຕິ ມານຸສ຺ສຍວເສນ ໂກຘຸສ຺ສຍວເສນ ອຑ຺ຑກຣຓຕ຺ຖາຍ ວິນິຈ຺ຉຍມຫາມຕ຺ຕານໍ ສນ຺ຕິເກ ວິວທມານາ. ຄຫປຕິນາ ວາຕິອາທີຫິ ຐເປຕ຺ວາ ປຎ຺ຈ ສຫຘມ຺ມິເກ ອວເສສາ ຄຫຏ຺ຐປພ຺ພຊິຕາ ສງ຺ຄຫິຕາ. ອຍໍ ຠິກ຺ຂຸນີ ປຐມາປຕ຺ຕິກນ຺ຕິ ອາທິມ຺ຫິ ປຐມໍ ອາປຕ຺ຕິ ເອຕສ຺ສາຕິ ປຐມາປຕ຺ຕິໂກ, ວີຕິກ຺ກມກ຺ຂເຓເຍວ ອາປຊ຺ຊິຕພ຺ໂພຕິ ອຕ຺ໂຖ, ຕໍ ປຐມາປຕ຺ຕິກໍ. ອາປນ຺ນາຕິ ອຑ຺ຑປຣິໂຍສາເນ ອາປນ຺ນາ. ຠິກ຺ຂຸນິໍ ສງ຺ຆໂຕ ນິສ຺ສາເຣຕີຕິ ນິສ຺ສາຣຓີໂຍ, ຕໍ ນິສ຺ສາຣຓີຍໍ. ສງ຺ຆາທິເສສນ຺ຕິ ເອວໍນາມກໍ.

ສາວຕ຺ຖິຍໍ ຖຸລ຺ລນນ຺ທໍ ອາຣພ຺ຠ ອຸສ຺ສຍວາທິກວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ສາຓຕ຺ຕິກໍ, ‘‘ອຑ຺ຑໍ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຍໍກິຎ຺ຈິ ທຸຕິຍິກໍ ວາ ສກ຺ຂິໍ ວາ ສຫາຍໍ ວາ ປຣິເຍສນ຺ຕິຍາ ປຣິເຍສເນ ທຸກ຺ກຏໍ, ຍຕ຺ຖ ຐິຕາຍ ‘‘ອຑ຺ຑໍ ກາຕຸໍ ຄຈ຺ຉາມີ’’ຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິຍາ ປເທ ປເທ ທຸກ຺ກຏໍ, ຍຕ຺ຖກຕ຺ຖຈິ ອນ຺ຕມໂສ ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສຍໍ ອາຄເຕປິ ໂວຫາຣິເກ ທິສ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ກຖໍ ອາໂຣເຈນ຺ຕິຍາ ທຸກ຺ກຏໍ. ອິຕເຣນ ອຕ຺ຕໂນ ກຖາຍ ອາໂຣຈິຕາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ, ປຐມໍ ອິຕເຣນ ປຈ຺ຉາ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ອາໂຣຈເນປິ ເອເສວ ນໂຍ. ສເຈ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ຕໍ ວທຕິ ‘‘ມມ ຈ ຕວ ຈ ກຖໍ ຕ຺ວໍເຍວ ອາໂຣເຈຫີ’’ຕິ, ໂສ ອຕ຺ຕໂນ ວາ ກຖໍ ປຐມໍ ອາໂຣເຈຕຸ, ຕສ຺ສາ ວາ, ປຐມາໂຣຈເນ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ທຸກ຺ກຏໍ, ທຸຕິເຍ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ, ເຕນ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ອາໂຣຈເນປິ ເອເສວ ນໂຍ. ສເຈ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ອຎ຺ເຎນ ກຖາເປຕິ, ຕຕ຺ຣາປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຍຖາ ວາ ຕຖາ ວາ ຫິ ອາໂຣຈິຍມາເນ ປຐມາໂຣຈເນ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ທຸກ຺ກຏໍ, ທຸຕິເຍ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ. ອຸຠິນ຺ນໍ ປນ ກຖໍ ສຸຕ຺ວາ ໂວຫາຣິເກຫິ ວິນິຈ຺ຉເຍ ກເຕ ອຑ຺ຑປຣິໂຍສານໍ ນາມ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມິໍ ອຑ຺ຑປຣິໂຍສາເນ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ຊເຍປິ ປຣາຊເຍປິ ສງ຺ຆາທິເສໂສ.

ຍາ ປນ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິກມນຸສ຺ເສຫິ ທູຕໍ ວາ ປຫິຓິຕ຺ວາ, ສຍໍ ວາ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ເອຫິ, ອຍ຺ເຍ’’ຕິ ອາກຑ຺ຒິຍມານາ ຄຈ຺ຉຕິ, ຍາ ວາ ອຸປສ຺ສເຍ ອຎ຺ເຎຫິ ກຕໍ ອນາຈາຣໍ ອໂນທິສ຺ສ ອາຈິກ຺ຂນ຺ຕີ ຣກ຺ຂໍ ຍາຈຕິ, ຍາຍ ຈ ກິຎ຺ຈິ ອວຸຕ຺ຕາ ໂວຫາຣິກາ ອຎ຺ຎໂຕ ສຸຕ຺ວາ ສຍເມວ ອຑ຺ຑໍ ປຣິໂຍສາເປນ຺ຕິ, ຕສ຺ສາ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາທີນຎ຺ຈ ອນາປຕ຺ຕິ. ອຎ຺ເຎຫິ ອນາກຑ຺ຒິຕາຍ ອຑ຺ຑກຣຓໍ, ອຑ຺ຑປຣິໂຍສານນ຺ຕິ ອິມາເນຕ຺ຖ ທ຺ເວ ອງ຺ຄານິ. ສມຸຏ຺ຐານາທີນິ ປຐມກຖິນສທິສານິ, ອິທໍ ປນ ກິຣິຍເມວາຕິ.

ອຸສ຺ສຍວາທິກາສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໒. ໂຈຣິວຸຏ຺ຐາປິກາສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ທຸຕິເຍ ຍາຍ ປຎ຺ຈມາສຄ຺ຆນກໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍໍກິຎ຺ຈິ ປຣສນ຺ຕກໍ ອວຫຣິຕໍ, ອຍໍ ໂຈຣີ ນາມ, ຕໍ ໂຈຣິໍ. ວຊ຺ຌໍ ວິທິຕນ຺ຕິ ເຕນ ກມ຺ເມນ ‘‘ວຘາຣຫາ ອຍ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ວິທິຕໍ. ອນປໂລເກຕ຺ວາຕິ ອນາປຸຈ຺ຉາ. ຄຓນ຺ຕິ ມລ຺ລຄຓຠຏິປຸຕ຺ຕຄຓາທິກໍ. ປູຄນ຺ຕິ ຘມ຺ມຄຓໍ. ເສຓິນ຺ຕິ ຄນ຺ຘິກເສຓິທຸສ຺ສິກເສຓິອາທິກໍ. ຍຕ຺ຖ ຍຕ຺ຖ ຫິ ຣາຊາໂນ ຄຓາທີນໍ ຄາມນິຄເມ ນິຍ຺ຍາເຕນ຺ຕິ ‘‘ຕຸມ຺ເຫວ ເອຕ຺ຖ ອນຸສາສຖາ’’ຕິ, ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ເຕເຍວ ອິສ຺ສຣາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ເຕ ສນ຺ຘາຍ ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອຕ຺ຖ ຈ ຣາຊານໍ ວາ ຄຓາທິເກ ວາ ອປໂລເກຕ຺ວາປິ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ໂຆ ອປໂລເກຕພ຺ໂພວ. ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ກປ຺ປາຕິ ຕິຕ຺ຖິເຍສຸ ວາ ອຎ຺ຎຠິກ຺ຂຸນີສຸ ວາ ປພ຺ພຊິຕປຸພ຺ພາ ກປ຺ປາ ນາມ, ຕໍ ຐເປຕ຺ວາ ອຎ຺ຎໍ ອຸປສມ຺ປາເທນ຺ຕິຍາ ຄຓອາຈຣິນີ ປຕ຺ຕຈີວຣປຣິເຍສເນສຸ ສີມາສມ຺ມຸຕິຍາ ຎຕ຺ຕິຍາ ຈ ທຸກ຺ກຏໍ, ທ຺ວີຫິ ກມ຺ມວາຈາຫິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ, ກມ຺ມວາຈາປຣິໂຍສາເນ ສງ຺ຆາທິເສໂສ.

ສາວຕ຺ຖິຍໍ ຖຸລ຺ລນນ຺ທໍ ອາຣພ຺ຠ ໂຈຣິໍ ວຸຏ຺ຐາປນວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ໂຈຣິຍາ ເວມຕິກາຍ ທຸກ຺ກຏໍ, ຕຖາ ອໂຈຣິຍາ ໂຈຣິສຎ຺ຎາຍ ເຈວ ເວມຕິກາຍ ຈ. ອໂຈຣິສຎ຺ຎາຍ, ອຊານນ຺ຕິຍາ, ອປໂລເກຕ຺ວາ ວຸຏ຺ຐາເປນ຺ຕິຍາ, ກປ຺ປໍ ວຸຏ຺ຐາເປນ຺ຕິຍາ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາທີນຎ຺ຈ ອນາປຕ຺ຕິ. ໂຈຣິຕາ, ໂຈຣິສຎ຺ຎິຕາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນຸຎ຺ຎາຕກາຣຓາ ວຸຏ຺ຐາປນນ຺ຕິ, ອິມາເນຕ຺ຖ ຕີຓິ ອງ຺ຄານິ. ໂຈຣິວຸຏ຺ຐາປນສມຸຏ຺ຐານໍ, ກິຣິຍາກິຣິຍໍ, ສຎ຺ຎາວິໂມກ຺ຂໍ, ສຈິຕ຺ຕກໍ, ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວຊ຺ຊໍ, ກາຍກມ຺ມໍ, ວຈີກມ຺ມໍ, ຕິຈິຕ຺ຕໍ, ຕິເວທນນ຺ຕິ.

ໂຈຣິວຸຏ຺ຐາປິກາສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໓. ເອກຄາມນ຺ຕຣຄມນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ຕຕິເຍ ຄາມນ຺ຕຣນ຺ຕິອາທີສຸ ສກຄາມໂຕ ຕາວ ນິກ຺ຂມນ຺ຕິຍາ ອນາປຕ຺ຕິ, ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ປນ ອຎ຺ຎໍ ຄາມໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິຍາ ປເທ ປເທ ທຸກ຺ກຏໍ, ເອເກນ ປາເທນ ອິຕຣສ຺ສ ຄາມສ຺ສ ປຣິກ຺ເຂເປ ວາ ອຸປຈາເຣ ວາ ອຕິກ຺ກນ຺ເຕ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ, ທຸຕິເຍນ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມຕ຺ເຕ ສງ຺ຆາທິເສໂສ, ຕໂຕ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ປຸນ ສກຄາມໍ ປວິສນ຺ຕິຍາປິ ເອເສວ ນໂຍ. ສເຈ ປນ ຂຓ຺ຑປາກາເຣນ ວາ ວຕິຈ຺ຉິທ຺ເທນ ວາ ຠິກ຺ຂຸນິວິຫາຣຠູມິໍເຍວ ສກ຺ກາ ໂຫຕິ ປວິສິຕຸໍ, ເອວໍ ປວິສມານາຍ ກປ຺ປິຍຠູມິຍາ ປວິຏ຺ຐາ ນາມ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ວຏ຺ຏຕິ. ພຫິຄາເມ ຐຕ຺ວາ ຍໍກິຎ຺ຈິ ສກຄາມໍ ວາ ປຣຄາມໍ ວາ ອກປ຺ປິຍຠູມິໍ ປທສາ ປວິສນ຺ຕິຍາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ສງ຺ເຂໂປ.

ນທິປາຣຄມເນ ວຸຕ຺ຕລກ຺ຂຓາຍ ນທິຍາ ທຸຕິຍິກໍ ວິນາ ປຣຕີຣໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິຍາ ວາ ອນ຺ຕຣານທິຍໍ ທຸຕິຍິກາຍ ສທ຺ຘິໍ ຠຓ຺ຑິຕ຺ວາ ປຸນ ໂອຣິມຕີຣເມວ ປຈ຺ຈຸຕ຺ຕຣນ຺ຕິຍາ ວາ ປຐມປາທໍ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ຕີເຣ ຐປິຕກ຺ຂເຓ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ, ທຸຕິຍປາທຸທ຺ຘາເຣ ສງ຺ຆາທິເສໂສ. ອິທ຺ຘິເສຕຸຍານນາວາຫິ ປນ ປຣຕີຣໍ ໂອຕຣິຕຸໍ, ນຫານາທິກາຣເຓນ ຈ ໂອຕິຓ຺ຓາຍ ໂອຣິມຕີຣໍ ປທສາປິ ປຈ຺ຈຸຕ຺ຕຣິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

ຣຕ຺ຕິວິປ຺ປວາເສ ‘‘ປຸເຣອຣຸເຓເຍວ ທຸຕິຍິກາຍ ຫຕ຺ຖປາສໍ ໂອກ຺ກມິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອາໂຠຄໍ ວິນາ ເອກຄພ຺ເຠປິ ທຸຕິຍິກາຍ ຫຕ຺ຖປາສາຕິກ຺ກເມ ຐຕ຺ວາ ອຣຸຓໍ ອຸຏ຺ຐາເປນ຺ຕິຍາ ອາປຕ຺ຕິ.

ເອກາ ວາ ຄຓມ຺ຫາຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ເອກາ ຠິກ຺ຂຸນີປິ ຄໂຓເຍວ. ໂອຫີເຍຍ຺ຍາຕິ ອວຫີເຍຍ຺ຍ, ທສ຺ສນູປຈາຣໍ ວາ ສວນູປຈາຣໍ ວາ ວິຊເຫຍ຺ຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕສ຺ມາ ອິນ຺ທຂີລາຕິກ຺ກມໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ພຫິຄາເມ ຣຸກ຺ຂຖມ຺ຠສາຓິປາກາຣາທິອນ຺ຕຣິຕຠາເວນາປິ ທຸຕິຍິກາຍ ທສ຺ສນູປຈາເຣ ວິຊຫິເຕ ສເຈປິ ສວນູປຈາໂຣ ອຕ຺ຖິ, ອາປຕ຺ຕິເຍວ. ອຊ຺ໂຌກາເສ ປນ ທູເຣປິ ທສ຺ສນູປຈາໂຣ ໂຫຕິ, ຕຕ຺ຖ ມຄ຺ຄມູຬ຺ຫສທ຺ເທນ ວິຍ ຘມ຺ມສ຺ສວນາໂຣຈນສທ຺ເທນ ວິຍ ຈ ‘ອຍ຺ເຍ’ຕິ ສທ຺ທາຍນ຺ຕິຍາ ສທ຺ທສ຺ສວນາຕິກ຺ກເມ ອາປຕ຺ຕິເຍວ. ສເຈ ປນ ມຄ຺ຄໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີ ໂອຫີຍິຕ຺ວາ ‘‘ອິທານິ ປາປຸຓິສ຺ສາມີ’’ຕິ ສອຸສ຺ສາຫາ ອນຸພນ຺ຘຕິ, ວຏ຺ຏຕິ.

ສາວຕ຺ຖິຍໍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ອາຣພ຺ຠ ຄາມນ຺ຕຣຄມນວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ‘‘ເອກາ ວາ ນທິປາຣ’’ນ຺ຕິອາທິກາ ເອຕ຺ຖ ຕິວິຘາ ອນຸປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ປຸເຣ ອຣຸເຓ ສກຄາມໂຕ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ອຣຸຓຸຄ຺ຄມນກາເລ ຄາມນ຺ຕຣປຣິຍາປນ຺ນໍ ນທິປາຣໍ ໂອກ຺ກມນນ຺ຕິຍາ ປນ ຈຕສ຺ໂສປິ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ເອກກ຺ຂເຓເຍວ ໂຫນ຺ຕິ. ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕໍ –

‘‘ສິກ຺ຂາປທາ ພຸທ຺ຘວເຣນ ວຓ຺ຓິຕາ;

ສງ຺ຆາທິເສສາ ຈຕຸໂຣ ຠເວຍ຺ຍຸໍ;

ອາປຊ຺ເຊຍ຺ຍ ເອກປໂຍເຄນ ສພ຺ພາ;

ປຎ຺ຫາ ເມສາ ກຸສເລຫິ ຈິນ຺ຕິຕາ’’ຕິ. (ປຣິ. ໔໗໙);

ເອເຕນຸປາເຍນ ຕິຓ຺ຓໍ, ທ຺ວິນ຺ນຎ຺ຈ ເອກໂຕຠາໂວ ເວທິຕພ຺ໂພ. ທຸຕິຍິກາຍ ປນ ປກ຺ກນ຺ຕາຍ ວາ ວິພ຺ຠນ຺ຕາຍ ວາ ກາລງ຺ກຕາຍ ວາ ປກ຺ຂສງ຺ກນ຺ຕາຍ ວາ ອາປທາສຸ ວາ ຄາມນ຺ຕຣຄມນາທີນິ ກໂຣນ຺ຕິຍາ ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາທີນຎ຺ຈ ອນາປຕ຺ຕິ. ອນ຺ຕຣາເຍນ ເອກໂຕຠາໂວ, ຄາມນ຺ຕຣຄມນາທີສຸ ອຎ຺ຎຕຣຕາປຊ຺ຊນໍ, ອາປທາຍ ອຠາໂວຕິ ອິມາເນຕ຺ຖ ຕີຓິ ອງ຺ຄານິ. ສມຸຏ຺ຐານາທີນິ ປຐມປາຣາຊິກສທິສານິ, ອິທໍ ປນ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວຊ຺ຊໍ, ຕິຈິຕ຺ຕໍ, ຕິເວທນນ຺ຕິ.

ເອກຄາມນ຺ຕຣຄມນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໔. ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕກໂອສາຣຓສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ຈຕຸຕ຺ເຖ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສນາທີສຸ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕໍ. ອນຎ຺ຎາຍ ຄຓສ຺ສ ຉນ຺ທນ຺ຕິ ຕສ຺ເສວ ກາຣກສງ຺ຆສ຺ສ ຉນ຺ທໍ ອຊານິຕ຺ວາ. ໂອສາເຣຍ຺ຍາຕິ ໂອສາຣຓກມ຺ມໍ ກເຣຍ຺ຍ. ຕສ຺ສາ ເອວໍ ກໂຣນ຺ຕິຍາ, ຄຓປຣິເຍສເນ ສີມາສມ຺ມຸຕິຍາ ຎຕ຺ຕິຍາ ຈ ທຸກ຺ກຏໍ, ທ຺ວີຫິ ກມ຺ມວາຈາຫິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ, ກມ຺ມວາຈາປຣິໂຍສາເນ ສງ຺ຆາທິເສໂສ.

ສາວຕ຺ຖິຍໍ ຖຸລ຺ລນນ຺ທໍ ອາຣພ຺ຠ ເອວໍ ໂອສາຣຓວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ຕິກສງ຺ຆາທິເສສໍ, ອຘມ຺ມກມ຺ເມ ຕິກທຸກ຺ກຏໍ, ກາຣກສງ຺ຆໍ ວາ ອາປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ, ຄຓສ຺ສ ວາ ຉນ຺ທໍ ຊານິຕ຺ວາ, ວຕ຺ເຕ ວາ ວຕ຺ຕນ຺ຕິໍ, ອສນ຺ເຕ ກາຣກສງ຺ເຆ ໂອສາເຣນ຺ຕິຍາ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາທີນຎ຺ຈ ອນາປຕ຺ຕິ. ຘມ຺ມກມ຺ເມນ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕຕາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນຸຎ຺ຎາຕກາຣຓາ ໂອສາຣຓນ຺ຕິ ອິມາເນຕ຺ຖ ທ຺ເວ ອງ຺ຄານິ. ສມຸຏ຺ຐານາທີນິ ສງ຺ຆເຠທສິກ຺ຂາປເທ ວຸຕ຺ຕນຍາເນວ, ອິທໍ ປນ ກິຣິຍາກິຣິຍນ຺ຕິ.

ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕກໂອສາຣຓສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໕. ໂຠຊນປ຺ປຏິຄ຺ຄຫຓປຐມສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ປຎ຺ຈເມ ອວສ຺ສຸຕາຕິ ຉນ຺ທຣາເຄນ ຕິນ຺ຕາ. ອວສ຺ສຸຕສ຺ສາຕິ ຕາທິສສ຺ເສວ. ຂາເທຍ຺ຍ ວາ ຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍ ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ປຏິຄ຺ຄຫເຓ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ, ອຊ຺ໂຌຫາເຣ ອຊ຺ໂຌຫາເຣ ສງ຺ຆາທິເສໂສ.

ສາວຕ຺ຖິຍໍ ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທໍ ອາຣພ຺ຠ ອວສ຺ສຸຕາຍ ອວສ຺ສຸຕສ຺ສ ຫຕ຺ຖໂຕ ອາມິສປ຺ປຏິຄ຺ຄຫຓວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ເອກໂຕອວສ຺ສຸເຕ ປຏິຄ຺ຄຫເຓ ທຸກ຺ກຏໍ, ອຊ຺ໂຌຫາເຣ ອຊ຺ໂຌຫາເຣ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ, ຍກ຺ຂເປຕປຓ຺ຑກຕິຣຈ຺ຉານຄຕມນຸສ຺ສວິຄ຺ຄຫານໍ ຫຕ຺ຖໂຕ ອຸຠໂຕອວສ຺ສຸເຕປິ ສຕິ ເອເສວ ນໂຍ. ຕຕ຺ຖ ປນ ເອກໂຕອວສ຺ສຸເຕ ສຕິ ທຸກ຺ກຏໍ, ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸທກທນ຺ຕໂປນຄ຺ຄຫເຓປິ ປຣິໂຠເຄປິ ທຸກ຺ກຏເມວ. ອຸໂຠສຸ ອນວສ຺ສຸເຕສຸ, ‘‘ອນວສ຺ສຸໂຕ’’ຕິ ວາ ຎຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິຍາ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາທີນຎ຺ຈ ອນາປຕ຺ຕິ. ອຸທກທນ຺ຕໂປນໂຕ ອຎ຺ຎໍ ອຊ຺ໂຌຫຣຓີຍໍ, ອຸຠໂຕອວສ຺ສຸຕຕາ, ສຫຕ຺ຖາ ຄຫຓໍ, ອຊ຺ໂຌຫຣຓນ຺ຕິ ອິມາເນຕ຺ຖ ຈຕ຺ຕາຣິ ອງ຺ຄານິ. ສມຸຏ຺ຐານາທີນິ ປຐມປາຣາຊິກສທິສານີຕິ.

ໂຠຊນປ຺ປຏິຄ຺ຄຫຓປຐມສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໖. ໂຠຊນປ຺ປຏິຄ຺ຄຫຓທຸຕິຍສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ຉຏ຺ເຐ ຍໂຕ ຕ຺ວນ຺ຕິ ຍສ຺ມາ ຕ຺ວໍ. ອິງ຺ຆາຕິ ອຸຍ຺ໂຍຊນຕ຺ເຖ ນິປາໂຕ. ອຍມ຺ປີຕິ ຍາ ເອວໍ ອຸຍ຺ໂຍເຊຕິ, ສາ ເອວໍ ອຸຍ຺ໂຍຊເນນ ຈ ເຕນ ວຈເນນ ອິຕຣິສ຺ສາ ປຏິຄ຺ຄຫເຓນ ຈ ທຸກ຺ກຏານິ, ອຊ຺ໂຌຫາຣຄຓນາຍ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍານິ ຈ ອາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ໂຠຊນປຣິໂຍສາເນ ສງ຺ຆາທິເສສໍ ອາປຊ຺ຊຕິ.

ສາວຕ຺ຖິຍໍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ອາຣພ຺ຠ ເອວໍ ອຸຍ຺ໂຍຊນວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ສາຓຕ຺ຕິກເມວ, ປຸຣິສສ຺ສ ວາ ຍກ຺ຂາທີນໍ ວາ ຫຕ຺ຖໂຕ ອຸທກທນ຺ຕໂປນປ຺ປຏິຄ຺ຄຫຓຸຍ຺ໂຍຊເນ ຈ ເຕສໍ ປຣິໂຠເຄ ຈ ທຸກ຺ກຏໍ, ເອສ ນໂຍ ຍກ຺ຂາທີນໍ ຫຕ຺ຖໂຕ ອວເສສຄ຺ຄຫຓຕ຺ຖໍ ອຸຍ຺ໂຍຊເນ, ເຕສໍ ຄຫເຓ, ອຊ຺ໂຌຫາເຣ ຈ. ໂຠຊນປຣິໂຍສາເນ ປນ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ. ‘‘ອນວສ຺ສຸໂຕ’’ຕິ ຎຕ຺ວາ ວາ, ‘‘ກຸປິຕາ ນ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫຕີ’’ຕິ ວາ, ‘‘ກຸລານຸທ຺ທຍຕາຍ ນ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫຕີ’’ຕິ ວາ ອຸຍ຺ໂຍເຊນ຺ຕິຍາ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາທີນຎ຺ຈ ອນາປຕ຺ຕິ. ມນຸສ຺ສປຸຣິສຕາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນຸຎ຺ຎາຕກາຣຓາ, ‘‘ຂາທນີຍໍ ໂຠຊນີຍໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊາ’’ຕິ ອຸຍ຺ໂຍຊນາ, ເຕນ ວຈເນນ ຄເຫຕ຺ວາ ອິຕຣິສ຺ສາ ໂຠຊນປຣິໂຍສານນ຺ຕິ ອິມາເນຕ຺ຖ ຕີຓິ ອງ຺ຄານິ. ສມຸຏ຺ຐານາທີນິ ອທິນ຺ນາທານສທິສານີຕິ.

ໂຠຊນປ຺ປຏິຄ຺ຄຫຓທຸຕິຍສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໗-໘-໙. ສຎ຺ຈຣິຕ຺ຕາທິສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ສຕ຺ຕມອຏ຺ຐມນວມສິກ຺ຂາປທານໍ ສຎ຺ຈຣິຕ຺ຕາທິຕ຺ຕເຍ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ວິນິຈ຺ຉໂຍ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ສຎ຺ຈຣິຕ຺ຕາທິສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໑໐. ສິກ຺ຂໍປຈ຺ຈາຈິກ຺ຂຓສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ທສເມ ກິໍນຸມາວ ສມຓິໂຍຕິ ກິໍນຸ ອິມາ ເອວ ສມຓິໂຍ. ຕາສາຫນ຺ຕິ ຕາສໍ ອຫໍ. ຍາວຕຕິຍກປທຕ຺ໂຖ ຠິກ຺ຂຸປາຕິໂມກ຺ຂວຓ຺ຓນາຍໍ (ກງ຺ຂາ. ອຏ຺ຐ. ນິຄມນວຓ຺ຓນາ), ອວເສສວິນິຈ຺ຉໂຍ ຈ ຕຕ຺ເຖວ ສງ຺ຆເຠທສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາຍໍ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ໂພ, ອິທໍ ປນ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ຈຓ຺ຑກາຬິຠິກ຺ຂຸນິໍ (ປາຈິ. ໗໐໙) ອາຣພ຺ຠ ‘‘ພຸທ຺ຘໍ ປຈ຺ຈາຈິກ຺ຂາມີ’’ຕິອາທິວຈນວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ເອວໍ ວຈນເມວ ເຈຕ຺ຖ ຈຕູສຸ ອງ຺ເຄສຸ ປຐມໍ ອງ຺ຄນ຺ຕິ ອຍໍ ວິເສໂສ, ເສສໍ ຕາທິສເມວາຕິ.

ສິກ຺ຂໍປຈ຺ຈາຈິກ຺ຂຓສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໑໑. ອຘິກຣຓກຸປິຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ເອກາທສເມ ກິສ຺ມິຎ຺ຈິເທວ ອຘິກຣເຓຕິ ຈຕຸນ຺ນໍ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ. ປຈ຺ຈາກຕາຕິ ປຣາຊິຕາ. ອິທມ຺ປິ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ຈຓ຺ຑກາຬິໍ ອາຣພ຺ຠ ‘‘ຉນ຺ທຄາມິນິໂຍ ຈ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ’’ຕິອາທິວຈນວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ເສສໍ ທສເມ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ.

ອຘິກຣຓກຸປິຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໑໒. ປາປສມາຈາຣປຐມສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ທ຺ວາທສເມ ສໍສຏ຺ຐາຕິ ປພ຺ພຊິຕານໍ ອນນຸໂລເມນ ຄິຫີນໍ ໂກຏ຺ຏນປຈນສາສນຫຣຓາທິນາ ກາຍິກວາຈສິເກນ ມິສ຺ສີຠູຕາ. ປາໂປ ກາຍິກວາຈສິໂກ ອາຈາໂຣ ເອຕາສນ຺ຕິ ປາປາຈາຣາ. ປາໂປ ກິຕ຺ຕິສທ຺ໂທ ເອຕາສນ຺ຕິ ປາປສທ຺ທາ. ປາໂປ ອາຊີວສງ຺ຂາໂຕ ສິໂລໂກ ເອຕາສນ຺ຕິ ປາປສິໂລກາ. ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆສ຺ສ ວິເຫສິກາຕິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎິສ຺ສາ ກມ຺ເມ ກຣິຍມາເນ ປຏິກ຺ໂກສເນນ ວິເຫສິກາ. ວຊ຺ຊປ຺ປຏິຈ຺ຉາທິກາຕິ ຂຸທ຺ທານຸຂຸທ຺ທກສ຺ສ ວຊ຺ຊສ຺ສ ປຏິຈ຺ຉາທິກາ.

ສາວຕ຺ຖິຍໍ ສມ຺ພຫຸລາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອາຣພ຺ຠ ສໍສຏ຺ຐວິຫາຣວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ເສສເມຕ຺ຖາປິ ທສເມ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ, ສມນຸຠາສນກມ຺ມກາເລ ປນ ທ຺ເວຕິສ຺ໂສ ເອກໂຕ ສມນຸຠາສິຕພ຺ພາຕິ.

ປາປສມາຈາຣປຐມສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໑໓. ປາປສມາຈາຣທຸຕິຍສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ເຕຣສເມ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍາຕິ ຕາ ສມນຸຠຏ຺ຐາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ. ເອວາຈາຣາຕິ ເອວໍອາຈາຣາ, ຍາທິໂສ ຕຸມ຺ຫາກໍ ອາຈາໂຣ, ຕາທິໂສ ອາຈາໂຣຕິ ອຕ຺ໂຖ, ເອສ ນໂຍ ສພ຺ພຕ຺ຖ. ອຸຎ຺ຎາຍາຕິ ອວຎ຺ຎາຍ ນີຈໍ ກຕ຺ວາ ຊານນາຍ. ປຣິຠເວນາຕິ ‘‘ກິໍ ອິມາ ກຣິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ ເອວໍ ປຣິຠວິຕ຺ວາ ຊານເນນ. ອກ຺ຂນ຺ຕິຍາຕິ ອສຫນຕາຍ, ໂກເຘນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເວຠສ຺ສິຍາຕິ ພລວນ຺ຕສ຺ສ ຠາເວນ, ອຕ຺ຕໂນ ພລປ຺ປກາສເນນ ສມຸຕ຺ຣາເສນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທຸພ຺ພລ຺ຍາຕິ ຕຸມ຺ຫາກໍ ທຸພ຺ພລຠາເວນ, ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຎ຺ຎາຍ ຈ ປຣິຠເວນ ຈາຕິ ເອວໍ ສມຸຈ຺ຈຍຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ວິວິຈ຺ຈຖາຕິ ນານາ ໂຫຖ, ອນນຸໂລມິກໍ ກາຍິກວາຈສິກສໍສຄ຺ຄໍ ປຊຫຖາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ສາວຕ຺ຖິຍໍ ຖຸລ຺ລນນ຺ທໍ ອາຣພ຺ຠ ‘‘ສໍສຏ຺ຐາວ, ອຍ຺ເຍ, ຕຸມ຺ເຫ ວິຫຣຖ, ມາ ຕຸມ຺ເຫ ນານາ ວິຫຣິຕ຺ຖາ’’ຕິ ອຸຍ຺ໂຍຊນວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ເສສເມຕ຺ຖາປິ ທສເມ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ.

ປາປສມາຈາຣທຸຕິຍສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໑໔. ສງ຺ຆເຠທກາທິສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

ສງ຺ຆເຠທາທີສຸ ຈຕູສຸ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ວິນິຈ຺ຉໂຍ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເກວລຎ຺ຫິ ຠິກ຺ຂຸນີ ສງ຺ຆໍ ນ ຠິນ຺ທຕິ, ເຠທາຍ ປນ ປຣກ຺ກມຕິ ເຈວ ອນຸວຕ຺ຕຕິ ຈ. ອຸທ຺ທິຏ຺ຐາ ໂຂ ອຍ຺ຍາໂຍ ສຕ຺ຕຣສ ສງ຺ຆາທິເສສາ ຘມ຺ມາຕິ ຠິກ຺ຂູ ອາຣພ຺ຠ ປຎ຺ຎຕ຺ຕາ ສາຘາຣຓາ ສຕ຺ຕ, ອສາຘາຣຓາ ທສາຕິ ເອວໍ ສຕ຺ຕຣສ. ອຸຠໂຕສງ຺ເຆ ປກ຺ຂມານຕ຺ຕໍ ຈຣິຕພ຺ພນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ຫິ ອາປຕ຺ຕິໍ ຉາເທນ຺ຕິຍາປິ ປຣິວາໂສ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ຉາທນປຈ຺ຈຍາປິ ນ ທຸກ຺ກຏໍ ອາປຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ມາ ຉາເທຕ຺ວາປິ ອຉາເທຕ຺ວາປິ ເອກໍ ປກ຺ຂມານຕ຺ຕເມວ ຈຣິຕພ຺ພໍ. ຕໍ ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ອຕ຺ຕໂນ ສີມໍ ໂສເຘຕ຺ວາ ວິຫາຣສີມາຍ ວາ, ໂສເຘຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ຕີຫິ ຂຓ຺ຑສີມາຍ ວາ ສພ຺ພນ຺ຕິເມນ ປຣິຈ຺ເຉເທນ ຈຕຸວຄ຺ຄໍ ຄຓໍ ສນ຺ນິປາຕາເປຕ຺ວາ ທາຕພ຺ພໍ. ສເຈ ເອກາ ອາປຕ຺ຕິ ໂຫຕິ, ເອກິສ຺ສາ ວເສນ, ສເຈ ທ຺ເວ ວາ ຕິສ຺ໂສ ວາ ສມ຺ພຫຸລາ ວາ ເອກວຕ຺ຖຸກາ ວາ ນານາວຕ຺ຖຸກາ ວາ, ຕາສໍ ຕາສໍ ວເສນ ຠິກ຺ຂຸປາຕິໂມກ຺ຂວຓ຺ຓນາຍໍ ວຸຕ຺ຕວຕ຺ຖຸໂຄຕ຺ຕນາມອາປຕ຺ຕິເຠເທສຸ ຍໍ ຍໍ ອິຈ຺ຉຕິ, ຕໍ ຕໍ ອາທາຍ ໂຍຊນາ ກາຕພ຺ພາ.

ຕຕ຺ຣິທໍ ປຐມາປຕ຺ຕິວເສນ ມຸຂມຕ຺ຕນິທສ຺ສນໍ – ຕາຍ ອາປນ຺ນາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອກໍສໍ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄໍ ກຣິຕ຺ວາ ວຸຑ຺ຒານໍ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ປາເທ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ອຸກ຺ກຸຏິກໍ ນິສີທິຕ຺ວາ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ເອວມສ຺ສວຈນີໂຍ ‘‘ອຫໍ, ອຍ຺ເຍ, ເອກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊິໍ ອຸສ຺ສຍວາທໍ, ສາຫໍ, ອຍ຺ເຍ, ສງ຺ຆໍ ເອກິສ຺ສາ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອຸສ຺ສຍວາທາຍ ປກ຺ຂມານຕ຺ຕໍ ຍາຈາມີ’’ຕິ, ເອວໍ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຍາຈາເປຕ຺ວາ ພ຺ຍຕ຺ຕາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ປຏິພລາຍ ສງ຺ໂຆ ຎາເປຕພ຺ໂພ –

‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ອຍ຺ເຍ, ສງ຺ໂຆ, ອຍໍ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມາ ຠິກ຺ຂຸນີ ເອກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊິໍ ອຸສ຺ສຍວາທໍ, ສາ ສງ຺ຆໍ ເອກິສ຺ສາ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອຸສ຺ສຍວາທາຍ ປກ຺ຂມານຕ຺ຕໍ ຍາຈຕິ, ຍທິ ສງ຺ຆສ຺ສ ປຕ຺ຕກລ຺ລໍ, ສງ຺ໂຆ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ເອກິສ຺ສາ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອຸສ຺ສຍວາທາຍ ປກ຺ຂມານຕ຺ຕໍ ທເທຍ຺ຍ, ເອສາ ຎຕ຺ຕິ.

‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ອຍ຺ເຍ, ສງ຺ໂຆ, ອຍໍ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມາ ຠິກ຺ຂຸນີ…ເປ… ທຸຕິຍມ຺ປິ…ເປ… ຕຕິຍມ຺ປິ ເອຕມຕ຺ຖໍ ວທາມິ, ສຸຓາຕຸ ເມ, ອຍ຺ເຍ, ສງ຺ໂຆ…ເປ… ສາ ຠາເສຍ຺ຍ. ທິນ຺ນໍ ສງ຺ເຆນ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ເອກິສ຺ສາ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອຸສ຺ສຍວາທາຍ ປກ຺ຂມານຕ຺ຕໍ. ຂມຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ, ຕສ຺ມາ ຕຸຓ຺ຫີ, ເອວເມຕໍ ຘາຣຍາມີ’’ຕິ.

ກມ຺ມວາຈາປຣິໂຍສາເນ ‘‘ວຕ຺ຕໍ ສມາທິຍາມິ, ມານຕ຺ຕໍ ສມາທິຍາມີ’’ຕິ ສມາທິຍິຕ຺ວາ ສງ຺ຆສ຺ສ ອາໂຣເຈຕ຺ວາ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕວຕ຺ເຕນ ຕາວ ວສິຕຸກາມາຍ ຕຕ຺ເຖວ ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ວາ ປກ຺ກນ຺ຕາສຸ ຠິກ຺ຂຸນີສຸ ເອກຠິກ຺ຂຸນິຍາ ວາ ທຸຕິຍິກາຍ ວາ ສນ຺ຕິເກ ‘‘ວຕ຺ຕໍ ນິກ຺ຂິປາມິ, ມານຕ຺ຕໍ ນິກ຺ຂິປາມີ’’ຕິ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ. ອຎ຺ຎິສ຺ສາ ປນ ອາຄນ຺ຕຸກາຍ ສນ຺ຕິເກ ອາໂຣເຈຕ຺ວາ ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ, ນິກ຺ຂິຕ຺ຕກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປກຕຕ຺ຕຏ຺ຐາເນ ຕິຏ຺ຐຕິ, ຕໂຕ ປຸເຣອຣຸເຓເຍວ ຈຕູຫິ ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຄາມູປຈາຣໂຕ ຈ ຠິກ຺ຂູນໍ ວິຫາຣູປຈາຣໂຕ ຈ ທ຺ເວ ເລຑ຺ຑຸປາເຕ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ມຫາມຄ຺ຄາ ໂອກ຺ກມ຺ມ ຄຸມ຺ພວຕິອາທີຫິ ປຏິຈ຺ຉນ຺ເນ ໂອກາເສ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ຈຕູຫິ ຠິກ຺ຂູຫິປິ ຕຕ຺ຖ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ, ຄນ຺ຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ອວິທູເຣ ວິສຸໍ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ອຖ ຕາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ວຕ຺ຕໍ ສມາທິຍິຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆສ຺ສ ຕາວ ເອວໍ ອາໂຣເຈຕພ຺ພໍ –

‘‘ອຫໍ, ອຍ຺ເຍ, ເອກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊິໍ ອຸສ຺ສຍວາທໍ, ສາຫໍ ສງ຺ຆໍ ເອກິສ຺ສາ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອຸສ຺ສຍວາທາຍ ປກ຺ຂມານຕ຺ຕໍ ຍາຈິໍ, ຕສ຺ສາ ເມ ສງ຺ໂຆ ເອກິສ຺ສາ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອຸສ຺ສຍວາທາຍ ປກ຺ຂມານຕ຺ຕໍ ອທາສິ, ສາຫໍ ມານຕ຺ຕໍ ຈຣາມິ, ເວທຍາມຫໍ, ອຍ຺ເຍ, ‘ເວທຍຕີ’ຕິ ມໍ ສງ຺ໂຆ ຘາເຣຕູ’’ຕິ.

ຕໂຕ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ເອວໍ ອາໂຣເຈຕພ຺ພໍ ‘‘ອຫໍ, ອຍ຺ຍາ, ເອກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊິໍ…ເປ… ເວທຍາມຫໍ, ອຍ຺ຍາ, ‘ເວທຍຕີ’ຕິ ມໍ ສງ຺ໂຆ ຘາເຣຕູ’’ຕິ. ອາໂຣເຈຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆສ຺ເສວ ສນ຺ຕິເກ ນິສີທິຕພ຺ພໍ, ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຠິກ຺ຂູສຸ ວາ, ທຸຕິຍິກໍ ຐເປຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸນີສຸ ວາ ປກ຺ກນ຺ຕາສຸປິ ອຸຠໂຕສງ຺ເຆ ມານຕ຺ຕໍ ຈິຓ຺ຓເມວ ໂຫຕິ. ຍາວ ອຣຸຓໍ ນ ອຸຏ຺ຐຫຕິ, ຕາວ ຍໍ ປຐມໍ ປສ຺ສຕິ ຠິກ຺ຂຸໍ ວາ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ວາ, ຕສ຺ສາ ອາໂຣເຈຕພ຺ພໍ. ອຸຏ຺ຐິເຕ ອຣຸເຓ ວຕ຺ຕໍ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ອຸປສ຺ສຍໍ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ, ເອວໍ ປຎ຺ຈທສ ອຣຸຓາ ຄເຫຕພ຺ພາ.

ອນິກ຺ຂິຕ຺ຕວຕ຺ຕາຍ ປນ ອາຄນ຺ຕຸເກສຸ ອສຕິ ຈຕຸນ຺ນໍ ຠິກ຺ຂູນຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂຸນີນຎ຺ຈ ເທວສິກໍ ອາໂຣເຈຕ຺ວາ, ອາຄນ຺ຕຸເກສຸ ສຕິ ສພ຺ເພສມ຺ປິ ອາຄນ຺ຕຸການໍ ອາໂຣເຈນ຺ຕິຍາ ປຎ຺ຈທສ ທິວສານິ ປາຣິວາສິກກ຺ຂນ຺ຘເກ (ຈູຬວ. ໗໕ ອາທໂຍ) ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ສມ຺ມາ ວຕ຺ຕິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ສງ຺ເຂໂປ, ວິຕ຺ຖາໂຣ ປນ ສມນ຺ຕປາສາທິກາຍໍ (ຈູຬວ. ອຏ຺ຐ. ໗໕ ອາທໂຍ) ວຸຕ຺ໂຕ, ຈິຓ຺ຓມານຕ຺ຕາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາຕິ ຍທາ ເອວໍ ຈິຓ຺ຓມານຕ຺ຕາ ຠິກ຺ຂຸນີ ໂຫຕິ, ອຖສ຺ສາ ຍຕ຺ຖ ສິຍາ ວີສຕິຄໂຓ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ໂຆຕິ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ອພ຺ຠານກມ຺ມໍ ກາຕພ຺ພໍ, ເສສໍ ອຸຕ຺ຕານເມວາຕິ.

ກງ຺ຂາວິຕຣຓິຍາ ປາຕິໂມກ຺ຂວຓ຺ຓນາຍ

ຠິກ຺ຂຸນິປາຕິໂມກ຺ເຂ

ສງ຺ຆາທິເສສວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.