໔. ໂສຓທຓ຺ຑສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໐໐. ສຸນ຺ທຣຠາເວນ ສາຕິສຍານິ ອງ຺ຄານິ ເອເຕສໍ ອຕ຺ຖີຕິ ອງ຺ຄາ, ຣາຊກຸມາຣາຕິ ອາຫ ‘‘ອງ຺ຄາ ນາມ ອງ຺ຄປາສາທິກຕາຍາ’’ຕິອາທິ. ອິຘາປິ ອຘິປ຺ເປຕາ, ນ ອມ຺ພຏ຺ຐສຸຕ຺ເຕ ເອວ. ອາຄນ຺ຕຸໍ ນ ທສ຺ສນ຺ຕີຕິ ອາຄມເນ ອາທີນວໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ປຏິກ຺ຂິປນວເສນ ອາຄນ຺ຕຸໍ ນ ທສ຺ສນ຺ຕິ, ນານຸຊານິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ນີລາໂສກກຓິກາຣໂກວິຬາຣກຸນ຺ທຣາຊຣຸກ຺ເຂຫິ ສມ຺ມິສ຺ສຕາຍ ຕໍ ຈມ຺ປກວນໍ ‘‘ນີລາທິປຎ຺ຈວຓ຺ຓກຸສຸມປຏິມຓ຺ຑິຕ’’ນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ນ ຈມ຺ປກຣຸກ຺ຂານໍເຍວ ນີລາທິປຎ຺ຈກຸສຸມຕາຍາຕິ ວທນ຺ຕິ. ‘‘ຠຄວາ ກຸສຸມຄນ຺ຘສຸຄນ຺ເຘ ຈມ຺ປກວເນ ວິຫຣຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ນ ມາປນກາເລ ເອວ ຕສ຺ມິໍ ນຄເຣ ຈມ຺ປກຣຸກ຺ຂາ ອຸສ຺ສນ຺ນາ, ອຖ ໂຂ ອປຣຠາເຄ ປີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ມາປນກາເລ ຫິ ຈມ຺ປການໍ ອຸສ຺ສນ຺ນຕາຍ ສາ ນຄຣີ ‘‘ຈມ຺ປາ’’ຕິ ນາມໍ ລຠິ. ອິສ຺ສຣຕ຺ຕາຕິ ອຘິປຕິຠາວໂຕ. ເສນາ ເອຕສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ເສນິໂກ, ເສນິໂກ ເອວ ເສນິໂຍ, ອຕ຺ຖິຕາ ເຈຕ຺ຖ ພຫຸຠາວວິສິຏ຺ຐາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ມຫຕິຍາ ເສນາຍ ສມນ຺ນາຄຕຕ຺ຕາ’’ຕິ.

໓໐໑-໒. ສໍຫຕາຕິ ສນ຺ນິປຕິຕາ, ‘‘ສງ຺ຆິໂນ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ‘‘ສງ຺ຆີ’’ຕິ ປຸຖຸຕ຺ເຖ ເອກວຈນໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຄຫປຕິການໍ ອຘິປ຺ເປຕຕ຺ຕາ, ເຕນາຫ ‘‘ເອເຕສ’’ນ຺ຕິ. ຣາຊຣາຊຎ຺ຎາທີນໍ ຠຓ຺ຑຘຣາ ປຸຣິສາ ຂຕາ, ເນສໍ ຕາຍນໂຕ ຂຕ຺ຕາ. ໂສ ຫິ ເຍຫິ ຍຕ຺ຖ ເປສິໂຕ, ຕຕ຺ຖ ເຕສໍ ໂທສໍ ປຣິຫຣນ຺ໂຕ ຍຸຕ຺ຕປຕ຺ຕວເສນ ປຸຈ຺ຉິຕມຕ຺ຖໍ ກເຖຕິ, ເຕນາຫ ‘‘ປຸຈ຺ຉິຕປຎ຺ເຫ ພ຺ຍາກຣຓສມຕ຺ໂຖ’’ຕິ. ກຸລາປເທສາທິນາ ມຫຕີ ມຕ຺ຕາ ເອຕສ຺ສາຕິ ມຫາມຕ຺ໂຕ.

ໂສຓທຓ຺ຑຄຸຓກຖາວຓ຺ຓນາ

໓໐໓. ວິສິຏ຺ຐໍ ຣຊ຺ຊໍ ວິຣຊ຺ຊໍ, ວິຣຊ຺ຊເມວ ເວຣຊ຺ຊໍ ຍຖາ ‘‘ເວກຕໍ ເວສຍ’’ນ຺ຕິ, ນານາວິຘໍ ເວຣຊ຺ຊໍ ນານາເວຣຊ຺ຊໍ, ຕຕ຺ຖ ຊາຕາຕິອາທິນາ ສພ຺ພໍ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອຸຕ຺ຕມພ຺ຣາຫ຺ມໂຓຕິ ອຠິຊນສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ວິຕ຺ຕສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ວິຊ຺ຊາສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ອຸຄ຺ຄຕຕໂຣ, ອຸຬາໂຣ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ. ອສນ຺ນິປາໂຕຕິ ລາຠມຈ຺ຉເຣນ ນິປ຺ປີຬິຕຕາຍ ອສນ຺ນິປາໂຕ ວິຍ ຠວິສ຺ສຕິ.

‘‘ອງ຺ເຄຕິ ຄເມຕິ ຎາເປຕີຕິ ອງ຺ຄໍ, ເຫຕູຕິ ອາຫ ‘‘ອິມິນາປິ ກາຣເຓນາ’’ຕິ. ‘‘ອຸຠໂຕ ສຸຊາໂຕ’’ຕິ ເອຕ຺ຕເກ ວຸຕ຺ເຕ ເຍຫິ ເກຫິຈິ ທ຺ວີຫິ ຠາເຄຫິ ສຸຊາຕຕາ ວິຎ຺ຎາເຍຍ຺ຍ. ສຸຊາຕ-ສທ຺ໂທ ຈ ‘‘ສຸຊາໂຕ ຈາຣຸທສ຺ສໂນ’’ຕິອາທີສຸ (ເຖຣຄາ. ໘໑໘) ອາໂຣຫສມ຺ປຕ຺ຕິປຣິຍາໂຍຕິ ຊາຕິວເສເນວ ສຸຊາຕຕໍ ວິຠາເວຕຸໍ ‘‘ມາຕິໂຕ ຈ ປິຕິໂຕ ຈາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອໂນຣສປຸຕ຺ຕວເສນາປິ ໂລເກ ມາຕຸປິຕຸສມຎ຺ຎາ ທິສ຺ສຕິ, ອິຘ ປນສ຺ສ ໂອຣສປຸຕ຺ຕວເສເນວ ອິຈ຺ຉິຕາຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ສໍສຸທ຺ຘຄຫຓິໂກ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຄພ຺ຠໍ ຄຓ຺ຫາຕິ ຘາເຣຕີຕິ ຄຫຓີ, ຄພ຺ຠາສຍສຎ຺ຎິໂຕ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິປ຺ປເທໂສ. ຍຖາຠຸຕ຺ຕສ຺ສ ອາຫາຣສ຺ສ ວິປາຈນວເສນ ຄຓ຺ຫນໂຕ ອຉຑ຺ຑນໂຕ ຄຫຓີ, ກມ຺ມຊເຕໂຊຘາຕຸ.

ປິຕາ ຈ ມາຕາ ຈ ປິຕໂຣ, ປິຕູນໍ ປິຕໂຣ ປິຕາມຫາ, ເຕສໍ ຍຸໂຄ ທ຺ວນ຺ໂທ ປິຕາມຫຍຸໂຄ, ຕສ຺ມາ, ຍາວ ສຕ຺ຕມາ ປິຕາມຫຍຸຄາ ປິຕາມຫທ຺ວນ຺ທາຕິ ເອວເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ເອວຎ຺ຫິ ປິຕາມຫຄ຺ຄຫເຓເນວ ມາຕາມໂຫປິ ຄຫິໂຕຕິ. ໂສ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ວິສຸໍ ນ ອຸທ຺ຘໂຏ. ຍຸຄ-ສທ຺ໂທ ເຈຕ຺ຖ ເອກເສສນເຍນ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ ‘‘ຍຸໂຄ ຈ ຍຸໂຄ ຈ ຍຸຄາ’’ຕິ. ເອວຎ຺ຫິ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ທ຺ວນ຺ທໍ ຄຫິຕເມວ ໂຫຕິ, ເຕນາຫ ‘‘ຕໂຕ ອຸທ຺ຘໍ ສພ຺ເພປິ ປຸພ຺ພປຸຣິສາ ປິຕາມຫຄ຺ຄຫເຓເນວ ຄຫິຕາ’’ຕິ. ປຸຣິສຄ຺ຄຫຓຎ຺ເຈຕ຺ຖ ອຸກ຺ກຏ຺ຐນິທ຺ເທສວເສນ ກຕນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເອວຎ຺ຫິ ‘‘ມາຕິໂຕ’’ຕິ ປາຬິວຈນໍ ສມຕ຺ຖິຕໍ ໂຫຕິ. ອກ຺ຂິຕ຺ໂຕຕິ ອປ຺ປຕ຺ຕເຂໂປ. ອນວກ຺ຂິຕ຺ໂຕຕິ ສທ຺ຘຖາລິປາກາທີສຸ ນ ອວກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ນ ຉຑ຺ຑິໂຕ. ຊາຕິວາເທນາຕິ ເຫຕຸມ຺ຫິ ກຣຓວຈນນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ເກນ ກາຣເຓນາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອຕ຺ຖ ຈ ‘‘ອຸຠໂຕ…ເປ… ປິຕາມຫຍຸຄາ’’ຕິ ເອເຕນ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ໂຍນິໂທສາຠາໂວ ທສ຺ສິໂຕ ສໍສຸທ຺ຘຄຫຓິກຠາວກິຕ຺ຕນໂຕ, ‘‘ອກ຺ຂິຕ຺ໂຕ’’ຕິ ອິມິນາ ກິຣິຍາປຣາຘາຠາໂວ. ກິຣິຍາປຣາເຘນ ຫິ ສຕ຺ຕາ ເຂປໍ ປາປຸຓນ຺ຕິ. ‘‘ອນຸປກ຺ກຸຏ຺ໂຐ’’ຕິ ອິມິນາ ອຍຸຕ຺ຕສໍສຄ຺ຄາຠາໂວ. ອຍຸຕ຺ຕສໍສຄ຺ຄມ຺ປິ ຫິ ປຏິຈ຺ຈ ສຕ຺ຕາ ອກ຺ໂກສໍ ລຠນ຺ຕິ.

ອິສ຺ສໂຣຕິ ອາຘິປເຕຍ຺ຍສໍວຕ຺ຕນິຍກມ຺ມພເລນ ອີສນສີໂລ, ສາ ປນສ຺ສ ອິສ຺ສຣຕາ ວິຠວສມ຺ປຕ຺ຕິປຈ຺ຈຍາ ປາກຏາ ຊາຕາຕິ ອຑ຺ຒຕາປຣິຍາຍຠາເວເນວ ວທນ຺ໂຕ ‘‘ອຑ຺ໂຒຕິ ອິສ຺ສໂຣ’’ຕິ ອາຫ. ມຫນ຺ຕໍ ຘນໍ ອສ຺ສ ຠູມິຄຕຎ຺ເຈວ ເວຫາສຏ຺ຐຎ຺ຈາຕິ ມຫທ຺ຘໂນ. ຕສ຺ສາຕິ ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ. ວທນ຺ຕິ ‘‘ອນ຺ວຍໂຕ, ພ຺ຍຕິເຣກໂຕ ຈ ອນຸປສງ຺ກມນກາຣຓໍ ກິຕ຺ເຕມາ’’ຕິ.

ອຘິກຣູໂປຕິ ວິສິຏ຺ຐຣູໂປ ອຸຕ຺ຕມສຣີໂຣ. ທສ຺ສນໍ ອຣຫຕີຕິ ທສ຺ສນີໂຍ, ເຕນາຫ ‘‘ທສ຺ສນໂຍຄ຺ໂຄ’’ຕິ. ປສາທໍ ອາວຫຕີຕິ ປາສາທິໂກ, ເຕນາຫ ‘‘ຈິຕ຺ຕປ຺ປສາທຊນນໂຕ’’ຕິ. ວຓ຺ຓສ຺ສາຕິ ວຓ຺ຓຘາຕຸຍາ. ສຣີຣນ຺ຕິ ສນ຺ນິເວສວິສິຏ຺ຐໍ ກຣຈຣຓຄີວາສີສາທິອວຍວສມຸທາຍໍ, ໂສ ຈ ສຓ຺ຐານມຸເຂນ ຄຍ຺ຫຕີຕິ ‘‘ປຣມາຍ ວຓ຺ຓໂປກ຺ຂຣຕາຍາຕິ…ເປ… ສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຈາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສພ຺ພວຓ຺ເຓສຸ ສຸວຓ຺ຓວຓ຺ໂຓວ ອຸຕ຺ຕໂມຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ເສຏ຺ເຐນ ສຸວຓ຺ຓວຓ຺ເຓນ ສມນ຺ນາຄໂຕ’’ຕິ. ຕຖາ ຫິ ພຸທ຺ຘາ, ຈກ຺ກວຕ຺ຕິໂນ ຈ ສຸວຓ຺ຓວຓ຺ຓາວ ໂຫນ຺ຕິ. ພ຺ຣຫ຺ມວຈ຺ຉສີຕິ ອຸຕ຺ຕມສຣີຣາໂຠ, ສຸວຓ຺ຓາໂຠ ອິຈ຺ເຈວ ອຕ຺ໂຖ. ອິມເມວ ຫິ ອຕ຺ຖໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ມຫາພ຺ຣຫ຺ມຸໂນ ສຣີຣສທິເສເນວ ສຣີເຣນ ສມນ຺ນາຄໂຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ພ຺ຣຫ຺ມຸຊຸຄຕ຺ຕຕໍ. ອຂຸທ຺ທາວກາໂສ ທສ຺ສນາຍາຕິ ອາໂຣຫປຣິຓາຫສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ, ອວຍວປາຣິປູຣິຍາ ຈ ທສ຺ສນາຍ ໂອກາໂສ ນ ຂຸທ຺ທໂກ, ເຕນາຫ ‘‘ສພ຺ພາເນວາ’’ຕິອາທິ.

ຍມນິຍມລກ຺ຂຓໍ ສີລມສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ສີລວາ. ຕໍ ປນສ຺ສ ຣຕ຺ຕຎ຺ຎຸຕາຍ ວຸທ຺ຘໍ ວຑ຺ຒິຕໍ ອຕ຺ຖີຕິ ວຸທ຺ຘສີລີ. ເຕນ ຈ ສພ຺ພທາ ສມ຺ມາໂຍຄໂຕ ວຸທ຺ຘສີເລນ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ສພ຺ພເມຕໍ ປຎ຺ຈສີລມຕ຺ຕເມວ ສນ຺ຘາຍ ວທນ຺ຕິ ຕໂຕ ປຣໍ ສີລສ຺ສ ຕຕ຺ຖ ອຠາວໂຕ, ເຕສຎ຺ຈ ອຊານນໂຕ.

ຐານກຣຓສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ, ສິກ຺ຂາສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຈ ກຕ຺ຖຈິປິ ອນູນຕາຍ ປຣິມຓ຺ຑລປທານິ ພ຺ຍຎ຺ຊນານິ ອກ຺ຂຣານິ ເອຕິສ຺ສາຕິ ປຣິມຓ຺ຑລປທພ຺ຍຎ຺ຊນາ. ອຖ ວາ ປຊ຺ຊຕິ ອຕ຺ໂຖ ເອເຕນາຕິ ປທໍ, ນາມາທິ. ຍຖາຘິປ຺ເປຕມຕ຺ຖໍ ພ຺ຍຎ຺ເຊຕີຕິ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ, ວາກ຺ຍໍ. ເຕສໍ ປຣິປຸຓ຺ຓຕາຍ ປຣິມຓ຺ຑລປທພ຺ຍຎ຺ຊນາ. ອຕ຺ຖຎາປເນ ສາຘນຕາຍ ວາຈາວ ກຣຓນ຺ຕິ ວາກ຺ກຣຓໍ, ອຸທາຫາຣໂຆໂສ. ຄຸຓປຣິປຸຓ຺ຓຠາເວນ ຕສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ, ເຕນ ວາ ຠາສິຕພ຺ພອຕ຺ຖສ຺ສ. ປູເຣ ປຸຓ຺ຓຠາເວ. ປູເຣຕິ ຈ ປຸຣິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອາຘາເຣ ຠຸມ຺ມໍ, ທຸຕິຍສ຺ມິໍ ວິສເຍ. ‘‘ສຸຂຸມາລຕ຺ຕເນນາ’’ຕິ ອິມິນາ ຕສ຺ສາ ວາຈາຍ ມຸທຸສຓ຺ຫຠາວມາຫ. ອປລິພຸທ຺ຘາຍ ປິຕ຺ຕເສມ຺ຫາທີຫິ. ສນ຺ທິຏ຺ຐໍ ສພ຺ພໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ວິຍ ເອກເທສໍ ກຖນໍ. ວິລມ຺ພິຕໍ ສຓິກໍ ຈິຣາຍິຕ຺ວາ ກຖນໍ. ‘‘ສນ຺ທິທ຺ຘວິລມ຺ພິຕາທີ’’ຕິ ວາ ປາໂຐ. ຕຕ຺ຖ ສນ຺ທິທ຺ຘໍ ສນ຺ເທຫຊນກໍ. ອາທິ-ສທ຺ເທນ ທຸກ຺ຂລິຕານຸກຑ຺ຒິຕາທິໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ‘‘ອາທິມຊ຺ຌປຣິໂຍສານໍ ປາກຏໍ ກຕ຺ວາ’’ຕິ ອິມິນາ ຕສ຺ສາ ວາຈາຍ ອຕ຺ຖປາຣິປູຣິໍ ວທນ຺ຕິ.

‘‘ຊິຓ຺ໂຓ’’ຕິອາທີນິ ປທານິ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍານິ, ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖານິ ຈ. ທຸຕິຍນເຍ ປນ ຊິຓ຺ໂຓຕິ ນາຍໍ ຊິຓ຺ຓຕາ ວໂຍມຕ຺ເຕນ, ອຖ ໂຂ ກຸລປຣິວຏ຺ເຏນ ປຸຣາຓຕາຕິ ອາຫ ‘‘ຊິຓ຺ໂຓຕິ ໂປຣາໂຓ’’ຕິອາທິ, ເຕນ ຕສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ກຸລວເສນ ອຸທິໂຕທິຕຠາວມາຫ. ຊາຕິວຸທ຺ຘິຍາ ‘‘ວໂຍອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕ’’ຕິ ວກ຺ຂມານຕ຺ຕາ, ຄຸຓວຸທ຺ຘິຍາ ຕໂຕ ສາຕິສຍຕ຺ຕາ ຈ ‘‘ວຸທ຺ໂຘຕິ ສີລາຈາຣາທິຄຸຓວຸທ຺ຘິຍາ ຍຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ ອາຫ. ຕຖາ ຊາຕິມຫລ຺ລກຕາຍ ວກ຺ຂມານຕ຺ຕາ ‘‘ມຫລ຺ລໂກ’’ຕິ ປເທນ ວິຠວມຫຕ຺ຕຕາ ໂຍຊິຕາ. ມຄ຺ຄປຏິປນ຺ໂນຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ປຏິປຕ຺ຕິວີຖິໍ ອຸປຄໂຕ ຕໍ ອໂວກ຺ກມ຺ມ ຈຣຓໂຕ. ອນ຺ຕິມວຍນ຺ຕິ ປຈ຺ຉິມວຍໍ.

ພຸທ຺ຘຄຸຓກຖາວຓ຺ຓນາ

໓໐໔. ຕາທິເສຫິ ມຫານຸຠາເວຫິ ສທ຺ຘິໍ ຍຸຄຄ຺ຄາຫວເສນປິ ທຫນໍ ນ ມາທິສານໍ ອນຸຈ຺ຉວິກໍ, ກຸໂຕ ປນ ອຸກ຺ກໍສນນ຺ຕິ ອິທໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ນ ຍຸຕ຺ຕຣູປນ຺ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ນ ໂຂ ປນ ເມຕໍ ຍຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິອາທິ. ສທິສາຕິ ເອກເທເສນ ສທິສາ. ນ ຫິ ພຸທ຺ຘານໍ ຄຸເຓຫິ ສພ຺ພຖາ ສທິສາ ເກຈິປິ ຄຸຓາ ອຎ຺ເຎສຸ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ອິຕເຣຕິ ອຕ຺ຕໂນ ຄຸເຓຫິ ອສທິສຄຸເຓ. ອິທນ຺ຕິ ອິທໍ ອຕ຺ຖຊາຕໍ. ໂຄປທກນ຺ຕິ ຄາວິຍາ ປເທ ຐິຕອຸທກໍ.

ສຏ຺ຐິກຸລສຕສຫສ຺ສນ຺ຕິ ສຏ຺ຐິສຫສ຺ສາຘິກໍ ກຸລສຕສຫສ຺ສໍ ກຸລປຣິຍາເຍນາຕິ ສຸທ຺ໂຘທນມຫາຣາຊສ຺ສ ກຸລານຸກ຺ກເມນ ອາຄຕໍ. ເຕສຸປີຕິ ເຕສຸປິ ຈຕູສຸ ນິຘີສຸ. ຄຫິຕຄຫິຕນ຺ຕິ ຄຫິຕໍ ຄຫິຕໍ ຐານໍ ປູຣຕິເຍວ ຘເນນ ປຏິປາກຕິກເມວ ໂຫຕິ. ອປຣິມາໂຓເຍວາຕິ ‘‘ເອຕ຺ຕໂກ ເອໂສ’’ຕິ ເກນຈິ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕຸໍ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍຕາຍ ອປຣິຈ຺ຉິນ຺ໂນ ເອວ.

ຕຕ຺ຖາຕິ ມຎ຺ຈເກ. ສີຫເສຍ຺ຍໍ ກປ຺ເປສີຕິ ຍຖາ ຣາຫຸ ອສຸຣິນ຺ໂທ ອາຍາມໂຕ, ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ອຸພ຺ເພຘໂຕ ຈ ຠຄວໂຕ ຣູປກາຍສ຺ສ ປຣິຈ຺ເຉທໍ ຄເຫຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ຕຖາ ຣູປໍ ອິທ຺ຘາຠິສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂໂຣນ຺ໂຕ ສີຫເສຍ຺ຍໍ ກປ຺ເປສິ.

ກິເລເສຫິ ອາຣກຕ຺ຕາ ປຣິສຸທ຺ຘຏ຺ເຐນ ອຣິຍນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ອຣິຍໍ ອຸຕ຺ຕມໍ ປຣິສຸທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ. ອນວຊ຺ຊຏ຺ເຐນ ກຸສລໍ, ນ ສຸຂວິປາກຏ຺ເຐນ. ກຕ຺ຖຈິ ຈຕຸຣາສີຕິປາຓສຫສ຺ສານິ, ກຕ຺ຖຈິ ອປຣິມາຓາປິ ເທວມນຸສ຺ສາ ຍສ຺ມາ ຈຕຸວີສຕິຍາ ຐາເນສຸ ອສງ຺ຂ຺ເຍຍ຺ຍາ ອປຣິເມຍ຺ຍາ ເທວມນຸສ຺ສາ ມຄ຺ຄຜລາມຕໍ ປິວິໍສຸ, ໂກຏິສຕສຫສ຺ສາທິປຣິມາເຓນປິ ພຫູ ເອວ, ຕສ຺ມາ ອນຸຕ຺ຕຣາຈາຣສິກ຺ຂາປນວເສນ ຠຄວາ ພຫູນໍ ອາຈຣິໂຍ. ເຕຕິ ກາມຣາຄໂຕ ອຎ຺ເຎ ຠຄວໂຕ ປຫີນກິເລເສ. ເກຬນາຕິ ເກຬາຍນາ ຘນາຍນາ.

ອປາປປຸເຣກ຺ຂາໂຣຕິ ອປາເປ ປຸເຣ ກໂຣຕິ, ນ ວາ ປາປໍ ປຸຣໂຕ ກໂຣຕີຕິປິ ອປາປປຸເຣກ຺ຂາໂຣຕິ ອິມມຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອປາເປ ນວໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ເມ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ອປາເປຕິ ປາປປຏິປກ຺ເຂ, ປາປຣຫິເຕ ຈ. ພ຺ຣຫ຺ມນິ ເສຏ຺ເຐ ພຸທ຺ເຘ ຠຄວຕິ ຠວາ ຕສ຺ສ ຘມ຺ມເທສນາວເສນ ອຣິຍາຍ ຊາຕິຍາ ຊາຕຕ຺ຕາ, ພ຺ຣຫ຺ມຸໂນ ວາ ຠຄວໂຕ ຫິຕາ ຄຣຸກຣຓາທິນາ, ຍຖານຸສິຏ຺ຐປຏິປຕ຺ຕິຍາ ຈ, ພ຺ຣຫ຺ມໍ ວາ ເສຏ຺ຐໍ ອຣິຍມຄ຺ຄໍ ຊານາຕີຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎາ, ອຣິຍສາວກສງ຺ຂາຕາ ປຊາ, ເຕນາຫ ‘‘ສາຣິປຸຕ຺ຕາ’’ຕິອາທິ. ປກຕິພ຺ຣາຫ຺ມຓຊາຕິວເສນາປິ ‘‘ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎາຍ ປຊາຍາ’’ຕິ ປທສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອປິຈາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຕິໂຣຣຏ຺ຐາ ຕິໂຣຊນປທາຕິ ເອຕ຺ຖ ຣຊ຺ຊໍ ຣຏ຺ຐໍ, ຣາຊນ຺ຕິ ຣາຊາໂນ ເອເຕນາຕິ, ຕເທກເທສຠູຕາ ປເທສາ ປນ ຊນປໂທ,ຊນາ ປຊ຺ຊນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ສຸຂຊີວິກໍ ປາປຸຓນ຺ຕີຕິ. ປຸຈ຺ຉາຍ ວາ ໂທສໍ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອສມຕ຺ຖຕນ຺ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ອສມຕ຺ຖຕໍ. ຠຄວາ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕິ ເຕສໍ ອຸປນິສ຺ສຍສມ຺ປຕ຺ຕິໍ, ຎາຓປຣິປາກໍ, ຈິຕ຺ຕາຈາຣຎ຺ຈ ຎຕ຺ວາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

‘‘ເອຫິ ສ຺ວາຄຕວາທີ’’ຕິ ອິມິນາ ສຸຂສມ຺ຠາສປຸພ຺ພກໍ ປິຍວາທິຕໍ ທສ຺ເສຕິ, ‘‘ສຂິໂລ’’ຕິ ອິມິນາ ສຓ຺ຫວາຈຕໍ, ‘‘ສມ຺ໂມທໂກ’’ຕິ ອິມິນາ ປຏິສນ຺ຘາຣກຸສລຕໍ, ‘‘ອຠາກຸຏິໂກ’’ຕິ ອິມິນາ ສພ຺ພຕ຺ເຖວ ວິປ຺ປສນ຺ນມຸຂຕໍ, ‘‘ອຸຕ຺ຕານມຸໂຂ’’ຕິ ອິມິນາ ສຸຂາລາປຕໍ, ‘‘ປຸພ຺ພຠາສີ’’ຕິ ອິມິນາ ຘມ຺ມານຸຄ຺ຄຫສ຺ສ ໂອກາສກຣຓໂຕ ຫິຕຊ຺ຌາສຍຕໍ ຠຄວໂຕ ວິຠາເວຕິ.

ຍຕ຺ຖ ກິຣາຕິ ກິຣ-ສທ຺ໂທ ອຣຸຈິສູຈນຕ຺ໂຖ, ເຕນ ຠຄວຕາ ອຘິວຸຕ຺ຖປເທເສ ນ ເທວຕານຸຠາເວນ ມນຸສ຺ສານໍ ອນຸປທ຺ທວຕາ, ອຖ ໂຂ ພຸທ຺ຘານຸຠາເວນາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ອປິຈາ’’ຕິອາທິ.

ອນຸສາສິຕພ຺ໂພຕິ ວິເນຍ຺ຍຊນສມູໂຫ ຄຍ຺ຫຕີຕິ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕໍ ອຣິຍສງ຺ຆເມວ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ສຍໍ ວາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ, ອນນ຺ຕຣສ຺ສ ວິຘິ ປຏິເສໂຘ ວາຕິ ກຕ຺ວາ. ‘‘ຕາທິໂສວາ’’ຕິ ອິມິນາ ‘‘ສຍໍ ວາ’’ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ຕວິກປ຺ໂປ ເອວ ປຈ຺ຈາມຏ຺ໂຐຕິ. ‘‘ປຸຣິມປທສ຺ເສວ ວາ’’ຕິ ວິກປ຺ປນ຺ຕຣຄ຺ຄຫຓໍ. ພຫູນໍ ຕິຕ຺ຖກຣານນ຺ຕິ ປູຣຓາທີນໍ ອເນເກສໍ ຕິຕ຺ຖກຣານໍ, ນິທ຺ຘາຣເຓ ເຈຕໍ ສາມິວຈນໍ. ກາຣເຓນາຕິ ອປ຺ປິຈ຺ຉສນ຺ຕຸຏ຺ຐຕາທິສມາໂຣປນລກ຺ຂເຓນ ກາຣເຓນ. ອາຄນ຺ຕຸກາ ນວກາຕິ ອຠິນວາ ອາຄນ຺ຕຸກາ ອພ຺ຠາຄຕາ. ປຣິຍາປຸຓາມີຕິ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕຸໍ ຊານາມິ ສກ຺ໂກມິ, ເຕນາຫ ‘‘ຊານາມີ’’ຕິ. ‘‘ກປ຺ປມ຺ປິ ເຈ ອຎ຺ຎມຠາສມາໂນ’’ຕິ ອຠູຕປຣິກປ຺ປນວຈນເມຕໍ ຕຖາ ຠາສມານສ຺ສ ອຠາວໂຕ.

໓໐໕. ອລໍ-ສທ຺ໂທ ອຣຫຕ຺ໂຕປິ ໂຫຕິ ‘‘ອລເມວ ນິພ຺ພິນ຺ທິຕຸ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ (ສໍ. ນິ. ໑.໑໒໔) ວິຍາຕິ ອາຫ ‘‘ອລເມວາຕິ ຍຸຕ຺ຕເມວາ’’ຕິ. ປຸເຏນ ເນຕ຺ວາ ອສິຕພ຺ພໂຕ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໂຕ ປຸໂຏສໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ປາເຖຍ຺ຍໍ. ປຸຏໍເສນ ປຸຣິເສນ.

ໂສຓທຓ຺ຑປຣິວິຕກ຺ກວຓ຺ຓນາ

໓໐໗. ອຸຠໂຕປກ຺ຂິກາຕິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິສມ຺ມາທິຏ຺ຐີນໍ ວເສນ ອຸຠຍປກ຺ຂິກາ. ເກຣາຏິກາຕິ ສຐາ.

ພ຺ຣາຫ຺ມຓປຎ຺ຎຕ຺ຕິວຓ຺ຓນາ

໓໐໙. ວິຆາຕນ຺ຕິ ຈິຕ຺ຕທຸກ຺ຂໍ.

໓໑໑-໓. ສຸຊນ຺ຕິ ໂຫມທພ຺ພິໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ເຕສູຕິ ຊຸຫນຕ຺ຖໍ ຄຓ຺ຫນເກສຸ, ອິຣຸພ຺ພິຊ຺ເຊສູຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຐໂມ ວາຕິ ຕຕ຺ຖ ສນ຺ນິປຕິເຕສຸ ຍຊນກິຣິຍາຍໍ ສພ຺ພປຘາໂນ ວາ. ທຸຕິໂຍ ວາຕິ ຕທນນ຺ຕໂຣ ວາ. ‘‘ສຸຊ’’ນ຺ຕິ ກຣເຓ ເອຕໍ ອຸປໂຍຄວຈນນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ສຸຊາຍາ’’ຕິ. ອຄ຺ຄິຫຸຕ຺ຕປມຸຂຕາຍ ຍຎ຺ຎສ຺ສ ຍຎ຺ເຎ ທິຍ຺ຍມານໍ ສຸຊາມຸເຂນ ທີຍຕີຕິ ອາຫ ‘‘ສຸຊາຍ ທິຍ຺ຍມານ’’ນ຺ຕິ. ໂປຣາຓາຕິ ອຏ຺ຐກຖາຈຣິຍາ. ວິເສສໂຕຕິ ວິຊ຺ຊາຈຣຓວິເສສໂຕ, ນ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓຫິ ອິຈ຺ຉິຕວິຊ຺ຊາຈຣຓມຕ຺ຕໂຕ. ອຸຕ຺ຕມພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສາຕິ ອນຸຕ຺ຕຣທກ຺ຂິເຓຍ຺ຍຕາຍ ອຸກ຺ກຏ຺ຐພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ. ພ຺ຣາຫ຺ມຓສມຍນ຺ຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສິທ຺ຘນ຺ຕໍ. ມາ ຠິນ຺ທິ ມາ ວິນາເສສິ.

໓໑໖. ສມສໂມຕິ ສໂມເຍວ ຫຸຕ຺ວາ ສໂມ. ຫີໂນປມວເສນປິ ສມຕາ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ຕໍ ນິວຕ຺ເຕນ຺ໂຕ ‘‘ຐເປຕ຺ວາ ເອກເທສສມຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິອາທິມາຫ. ກຸລໂກຏິປຣິທີປນນ຺ຕິ ກຸລອາທິປຣິທີປນໍ ອຖາປິ ສິຍາຕິ ອຖາປິ ຕຸມ຺ຫາກໍ ເອວໍ ປຣິວິຕກ຺ໂກ ສິຍາ. ພ຺ຣາຫ຺ມຓຠາວໍ ສາເຘຕິ ວຓ຺ໂຓ. ມນ຺ຕຊາຕີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ສີລເມວ ສາເຘສ຺ສຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຠາວໍ. ກສ຺ມາຕິ ເຈ? ອາຫ ‘‘ຕສ຺ມິຎ຺ຫິສ຺ສາ’’ຕິອາທິ. ສມ຺ໂມຫມຕ຺ຕໍ ວຓ຺ຓາທໂຍຕິ ວຓ຺ຓມນ຺ຕຊາຕິໂຍ ຫິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຠາວສ຺ສ ອງ຺ຄນ຺ຕິ ສມ຺ໂມຫມຕ຺ຕເມຕໍ ອສມເວກ຺ຂິຕາຠິມານຠາວໂຕ.

ສີລປຎ຺ຎາກຖາວຓ຺ຓນາ

໓໑໗. ກຖິໂຕ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓນ ປຎ຺ໂຫຕິ ‘‘ສີລວາ ຈ ໂຫຕີ’’ຕິອາທິນາ ທ຺ວິນ຺ນເມວ ອງ຺ຄານໍ ວເສນ ຍຖາປຸຈ຺ຉິໂຕ ປຎ຺ໂຫ ຍາຖາວໂຕ ວິສ຺ສຊ຺ຊິໂຕ ເອຕ຺ຖາຕິ ເອຕສ຺ມິໍ ຍຖາວິສ຺ສຊ຺ຊິເຕ ອຕ຺ເຖ. ຕສ຺ສາຕິ ໂສຓທຓ຺ຑສ຺ສ. ສີລປຣິສຸທ຺ຘາຕິ ສີລສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ສພ຺ພໂສ ສຸທ຺ຘາ ອນຸປກ຺ກິລິຏ຺ຐາ. ກຸໂຕ ທຸສ຺ສີເລ ປຎ຺ຎາ ອສມາຫິຕຕ຺ຕາ ຕສ຺ສ. ຊເຬ ເອຬມູເຄ ກຸໂຕ ສີລນ຺ຕິ ຊເຬ ເອຬມູເຄ ທຸປ຺ປຎ຺ເຎ ກຸໂຕ ສີລໍ ສີລວິຠາຄສ຺ສ, ສີລປຣິໂສຘນູປາຍສ຺ສ ຈ ອຊານນໂຕ. ປກຏ຺ຐໍ ອຸກ຺ກຏ຺ຐໍ ຎາຓໍ ປຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ, ປາກຕິກໍ ຎາຓໍ ນິວຕ຺ເຕຕຸໍ ‘‘ປຎ຺ຎາຓ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ຕຍິທໍ ປກາເຣຫິ ຊານນໂຕ ປຎ຺ຎາວາຕິ ອາຫ ‘‘ປຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ປຎ຺ຎາ ເຍວາ’’ຕິ.

ສີເລນໂຘຕາຕິ ສມາຘິປທຏ຺ຐາເນນ ສີເລນ ສກລສໍກິເລສມລວິສຸທ຺ຘິຍາ ໂຘຕາ ວິສຸທ຺ຘາ, ເຕນາຫ ‘‘ກຖໍ ປນາ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ໂຘວຕີຕິ ສຸຊ຺ຌຕິ. ມຫາສຏ຺ຐິວສ຺ສຕ຺ເຖໂຣ ວິຍາຕິ ສຏ຺ຐິວສ຺ສມຫາເຖໂຣ ວິຍ. ເວທນາປຣິຄ຺ຄຫມຕ຺ຕມ຺ປີຕິ ເອຕ຺ຖ ເວທນາປຣິຄ຺ຄໂຫ ນາມ ຍຖາອຸປ຺ປນ຺ນໍ ເວທນໍ ສຠາວຣສໂຕ ອຸປຘາເຣຕ຺ວາ ‘‘ອຍໍ ເວທນາ ຜສ຺ສໍ ປຏິຈ຺ຈ, ໂສ ຜສ຺ໂສ ອນິຈ຺ໂຈ ທຸກ຺ໂຂ ວິປຣິຓາມຘມ຺ໂມ’’ຕິ ລກ຺ຂຓຕ຺ຕຍໍ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕິຕວິປສ຺ສນາ. ເອວໍ ວິປສ຺ສນ຺ເຕນ ‘‘ສຸເຂນ ສກ຺ກາ ສາ ເວທນາ ອຘິວາເສຕຸໍ ‘‘ເວທນາ ເອວ ເວທິຍຕີ’’ຕິ. ເວທນໍ ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕ຺ວາຕິ ຍຖາອຸປ຺ປນ຺ນໍ ທຸກ຺ຂໍ ເວທນໍ ອນນຸວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນໍ ອາຣຠິຕ຺ວາ ວີຖິໍ ປຏິປນ຺ນາຍ ວິປສ຺ສນາຍ ຕໍ ວິໂນເທຕ຺ວາ. ສໍສຸມາຣປຕິເຕນາຕິ ກຸມ຺ຠີເລນ ວິຍ ຠູມິຍໍ ອຸເຣນ ນິປຊ຺ຊເນນ. ປຎ຺ຎາຍ ສີລໍ ໂຘວິຕ຺ວາຕິ ອຂຓ຺ຑາທິຠາວາປາທເນນ ສີລໍ ອາທິມຊ຺ຌປຣິໂຍສາເນສຸ ປຎ຺ຎາຍ ສຸວິໂສຘິຕໍ ກຕ຺ວາ.

໓໑໘. ‘‘ກສ຺ມາ ອາຫາ’’ຕິ ອຸປຣິເທສນາຍ ກາຣຓໍ ປຸຈ຺ຉຕິ. ລຊ຺ຊາ ນາມ ‘‘ສີລສ຺ສ ຊາຕິຍາ ຈ ຄຸຓໂທສປກາສເນນ ສມເຓນ ໂຄຕເມນ ປຸຈ຺ຉິຕປຎ຺ຫໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊສີ’’ຕິ ປຣິສາຍ ປຎ຺ຎາຕຕາ. ເອຕ຺ຕກປຣມາຕິ ເອຕ຺ຕກອຸກ຺ກໍສໂກຏິກາ ປຎ຺ຈ ສີລານິ, ເວທຕ຺ຕຍວິຠາວນໍ ປຎ຺ຎຎ຺ຈ ລກ຺ຂຓາທິໂຕ ນິທ຺ຘາເຣຕ຺ວາ ຊານນໍ ນຕ຺ຖິ, ເກວລໍ ຕຕ຺ຖ ວຈີປຣມາ ມຍນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕີຕິ ອາຫ ‘‘ສີລປຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ວຈນເມວ ປຣມໍ ອມ຺ຫາກ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ອຍໍ ປນ ວິເສໂສ’’ຕິ ອິທໍ ນິຍ຺ຍາຕນາເປກ຺ຂໍ ສີລນິທ຺ເທເສ, ເຕນາຫ ‘‘ສີລມິຈ຺ເຈວ ນິຍ຺ຍາຕິຕ’’ນ຺ຕິ. ສາມຎ຺ຎຜເລ ປນ ‘‘ສາມຎ຺ຎຜລ’’ ມິຈ຺ເຈວ ນິຍ຺ຍາຕິຕໍ, ປຎ຺ຎານິທ຺ເທເສ ປນ ຌານປຎ຺ຎໍ ອຘິຏ຺ຐານໍ ກຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນາປຎ຺ຎາວເສເນວ ປຎ຺ຎານິຍ຺ຍາຕນໍ ກຕໍ, ເຕນາຫ ‘‘ປຐມຊ຺ຌານາທີນີ’’ຕິ.

ໂສຓທຓ຺ຑອຸປາສກຕ຺ຕປຏິເວທນາກຖາວຓ຺ຓນາ

໓໒໑-໒. ນຕ຺ຕາຕິ ປຸຕ຺ຕປຸຕ຺ໂຕ. ອຄາຣວໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ນ ຈາຍໍ ຠຄວຕິ ອຄາຣເວນ ‘‘ອຫຎ຺ເຈວ ໂຂ ປນາ’’ຕິອາທິມາຫ, ອຖ ໂຂ ອຕ຺ຕລາຠປຣິຫານິຠເຍນ. ອຍຎ຺ຫິ ຍຖາ ຕຖາ ອຕ຺ຕໂນ ມຫາຊນສ຺ສ ສມ຺ຠາວນໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ໂກຫຎ຺ເຎນ ປເຣ ວິມ຺ຫາເປຕ຺ວາ ລາຠຸປ຺ປາທໍ ນິຊິຄິສນ຺ໂຕ ວິຈຣຕິ, ຕສ຺ມາ ຕຖາ ອໂວຈ, ເຕນາຫ ‘‘ອິມິນາ ກິຣາ’’ຕິອາທິ.

ຕງ຺ຂຓານຸຣູປາຍາຕິ ຍາທິສີ ຕທາ ຕສ຺ສ ອຊ຺ຌາສຍປ຺ປວຕ຺ຕິ, ຕທນຸຣູປາຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕສ຺ສ ຕທາ ຕາທິສສ຺ສ ວິວຏ຺ຏສນ຺ນິສ຺ສິຕສ຺ສ ຎາຓສ຺ສ ປຣິປາກສ຺ສ ອຠາວໂຕ ເກວລໍ ອພ຺ຠຸທຍນິສ຺ສິໂຕ ເອວ ອຕ຺ໂຖ ທສ຺ສິໂຕຕິ ອາຫ ‘‘ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກສມ຺ປຣາຍິກມຕ຺ຖໍ ສນ຺ທສ຺ເສຕ຺ວາ’’ຕິ, ປຈ຺ຈກ຺ຂໂຕ ວິຠາເວຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກຸສເລ ຘມ຺ເມຕິ ເຕຠູມເກ ກຸສເລ ຘມ຺ເມ, ‘‘ຈຕຸຠູມເກ’’ຕິປິ ວຕ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິເຍວ, ເຕເນວາຫ ‘‘ອາຍຕິໍ ນິພ຺ພານຕ຺ຖາຍ ວາສນາຠາຄິຍາ ວາ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖາຕິ ກຸສລຘມ຺ເມ ຍຖາ ສມາທປິເຕ. ນນ຺ຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ສມຸຕ຺ເຕເຊຕ຺ວາຕິ ສມ຺ມເທວ ອຸປຣູປຣິ ນິສາເນຕ຺ວາ ປຸຎ຺ຎກິຣິຍາຍ ຕິກ຺ຂວິສທຠາວໍ ອາປາເທຕ຺ວາ. ຕໍ ປນ ອຕ຺ຖໂຕ ຕຕ຺ຖ ອຸສ຺ສາຫຊນນໍ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ສອຸສ຺ສາຫໍ ກຕ຺ວາ’’ຕິ. ເອວໍ ປຸຎ຺ຎກິຣິຍາຍ ສອຸສ຺ສາຫຕາ, ເອວຣູປໍ ຄຸຓສມງ຺ຄິຕາ ຈ ນິຍມໂຕ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກາ ອຕ຺ຖສມ຺ປາທນີຕິ ເອວໍ ສອຸສ຺ສາຫຕາຍ, ອຎ຺ເຎຫິ ຈ ຕສ຺ມິໍ ວິຊ຺ຊມານຄຸເຓຫິ ສມ຺ປຫໍເສຕ຺ວາ ສມ຺ມເທວ ຫຏ຺ຐຕຸຏ຺ຐຠາວໍ ອາປາເທຕ຺ວາ.

ຍທິ ຠຄວາ ຘມ຺ມຣຕນວສ຺ສໍ ວສ຺ສິ, ອຖ ກສ຺ມາ ໂສ ວິເສສໍ ນາຘິຄຈ຺ຉຕີຕິ ອາຫ ‘‘ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ປນາ’’ຕິອາທິ. ຍທິ ເອວໍ ກສ຺ມາ ຠຄວາ ຕສ຺ສ ຕຖາ ຘມ຺ມຣຕນວສ຺ສໍ ວສ຺ສີຕິ ອາຫ ‘‘ເກວລມສ຺ສາ’’ຕິອາທິ. ນ ຫິ ຠຄວໂຕ ນິຣຕ຺ຖກາ ເທສນາ ໂຫຕີຕິ.

ໂສຓທຓ຺ຑສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາຍ ລີນຕ຺ຖປ຺ປກາສນາ.