໑໒. ໂລຫິຈ຺ຈສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

ໂລຫິຈ຺ຈພ຺ຣາຫ຺ມຓວຕ຺ຖຸວຓ຺ຓນາ

໕໐໑. ສາລວຕິກາຕິ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄວເສນ ຕສ຺ສ ຄາມສ຺ສ ນາມໍ. ຄາມຓິກາຠາເວນາຕິ ເກຈິ. ໂລຫິໂຕ ນາມ ຕສ຺ສ ກຸເລ ປຸພ຺ພປຸຣິໂສ, ຕສ຺ສ ວເສນ ໂລຫິຈ຺ໂຈຕິ ຕສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ໂຄຕ຺ຕໂຕ ອາຄຕໍ ນາມໍ.

໕໐໒. ‘‘ທິຏ຺ຐິຄຕ’’ນ຺ຕິ ລທ຺ຘິມຕ຺ຕໍ ອຘິປ຺ເປຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ນ ປນ ອຸຈ຺ເຉທສສ຺ສຕານໍ ອຎ຺ຎຕຣ’’ນ຺ຕິ. ນ ຫິ ອຸຈ຺ເຉທສສ຺ສຕຄາຫວິນິມຸຕ຺ໂຕ ໂກຈິ ທິຏ຺ຐິຄາໂຫ ອຕ຺ຖິ. ‘‘ຠາສຕິ ເຍວາ’’ຕິ ຕສ຺ສາ ລທ຺ຘິຍາ ໂລເກ ປາກຏຠາວໍ ທສ຺ເສຕິ. ອຕ຺ຕໂຕ ອຎ຺ໂຎ ປໂຣຕິ ຍຖາ ອນຸສາສກໂຕ ອນຸສາສິຕພ຺ໂພ ປໂຣ, ເອວໍ ອນຸສາສິຕພ຺ພໂຕປິ ອນຸສາສໂກ ປໂຣຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ປໂຣ ປຣສ຺ສາຕິ ປໂຣ ໂຍ’’ຕິອາທິ. ກິໍ-ສທ຺ທາເປກ຺ຂາຍ ເຈຕ຺ຖ ‘‘ກຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ ອນາຄຕກາລວຈນໍ, ອນາຄເຕປິ ວາ ເຕນ ຕສ຺ສ ກາຕພ຺ພໍ ນຕ຺ຖີຕິ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ. ກຸສລໍ ຘມ຺ມນ຺ຕິ ອນວຊ຺ຊຘມ຺ມໍ ນິກ຺ກິເລສຘມ຺ມໍ ວິໂມກ຺ຂຘມ຺ມນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ປເຣສໍ ຘມ຺ມໍ ກເຖສ຺ສາມີ’’ຕິ ເຕຫິ ອຕ຺ຕານໍ ປຣິວາຣາເປຕ຺ວາ ວິຈຣຓໍ ກິໍ ອຕ຺ຖິຍໍ ອາສຍພຸທ຺ຘສ຺ສາປິ ອນຸໂຣເຘນ ວິນາ ຕໍ ນ ໂຫຕີຕິ ຕສ຺ມາ ອຕ຺ຕນາ ປຏິລທ຺ຘໍ…ເປ… ວິຫາຕພ຺ພນ຺ຕິ ວທຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ເອວໍ ສມ຺ປທມິທໍ ປາປກໍ ໂລຠຘມ຺ມໍ ວທາມີ’’ຕິ.

໕໐໔. ໂສຕິ ໂລຫິຈ຺ໂຈ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ.

໕໐໘. ກຖາຜາສຸກຕ຺ຖນ຺ຕິ ກຖາສຸຂຕ຺ຖໍ, ສຸເຂນ ກຖໍ ກເຖຕຸຎ຺ເຈວ ໂສຕຸຎ຺ຈາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອປ຺ເປວ ນາມ ສິຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ປີຕິວເສນ ອາເມຑິຕໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຕຖາ ຫິ ຕໍ ‘‘ພຸທ຺ຘຄຊ຺ຊິຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຠຄວາ ຫິ ອີທິເສສຸ ຐາເນສຸ ວິເສສໂຕ ປີຕິໂສມນສ຺ສຊາໂຕ ໂຫຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ອຍໍ ກິເຣຕ຺ຖ ອຘິປ຺ປາໂຍ’’ຕິອາທິ.

ໂລຫິຈ຺ຈພ຺ຣາຫ຺ມຓານຸໂຍຄວຓ຺ຓນາ

໕໐໙. ສມຸທຍສຎ຺ຊາຕີຕິ ອາຍຸປ຺ປາໂທ. ອນຸປຸພ຺ໂພ ກມ຺ປີ-ສທ຺ໂທ ອາກງ຺ຂນຕ຺ໂຖ ໂຫຕີຕິ ‘‘ອິຈ຺ຉຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສາຕິສເຍນ ວາ ຫິເຕນ ອນຸກມ຺ປໂກ ອນຸຄ຺ຄຓ຺ຫນໂກ ຫິຕານຸກມ຺ປີ. ສມ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ອາເສວນລາເຠນ ນິປ຺ປຊ຺ຊຕິ ພລວຕີ ໂຫຕິ, ອວຄ຺ຄຫາຕິ ອຕ຺ໂຖ, ເຕນາຫ ‘‘ນິຍຕາ ໂຫຕີ’’ຕິ. ນິຣເຍ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິໂກ.

໕໑໐-໑໑. ທຸຕິຍໍ ອຸປປຕ຺ຕິນ຺ຕິ ‘‘ນນຸ ຣາຊາ ປເສນທີ ໂກສໂລ’’ຕິອາທິນາ ທຸຕິຍໍ ອຸປປຕ຺ຕິໍ ສາຘນຍຸຕ຺ຕິໍ. ກາຣຓຎ຺ຫິ ຠຄວາ ອຸປມາມຸເຂນ ທສ຺ເສຕິ. ເຍ ຈິເມຕິ ເຍ ຈ ອິເມ ກຸລປຸຕ຺ຕາ ທິພ຺ພາ ຄພ຺ຠາ ປຣິປາເຈນ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ. ອສກ຺ກຸຓນ຺ຕາ ອຸປນິສ຺ສຍສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ, ຎາຓປຣິປາກສ຺ສ ວາ ອຠາເວນ. ເຍ ປນ ‘‘ປຣິປຈ຺ຈນ຺ຕີ’’ຕິ ປຐນ຺ຕິ, ເຕສໍ ‘‘ທິພ຺ເພ ຄພ຺ເຠ’’ຕິ ວຈນວິປລ຺ລາເສນ ປໂຍຊນໍ ນຕ຺ຖິ. ອຕ຺ໂຖ ຈ ທຸຕິຍວິກປ຺ເປ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອຫິຕານຸກມ຺ປິຕາ ຈ ຕໍສມງ຺ຄິສຕ຺ຕວເສນ. ທິວິ ຠວາຕິ ທິພ຺ພາ. ຄພ຺ເຠນ຺ຕິ ປຣິປຈ຺ຈນວເສນ ສນ຺ຕານໍ ປພນ຺ເຘນ຺ຕີຕິ ຄພ຺ຠາ. ‘‘ຉນ຺ນໍ ເທວໂລການ’’ນ຺ຕິ ນິທສ຺ສນວຈນເມຕໍ. ພ຺ຣຫ຺ມໂລກສ຺ສາປິ ຫິ ທິພ຺ພຄພ຺ຠຠາໂວ ລພ຺ຠເຕວ ທິພ຺ພວິຫາຣເຫຕຸກຕ຺ຕາ. ເອວຎ຺ຈ ກຕ຺ວາ ‘‘ຠາວນໍ ຠາວຍມານາ’’ຕິ ອິທມ຺ປິ ວຈນໍ ສມຕ຺ຖິຕໍ ໂຫຕິ. ຠວນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຍຖາຣຸຈິ ສຸຂສມປ຺ປິຕາຕິ ຠວາ, ວິມານານິ. ເທວຠາວາວຫຕ຺ຕາ ທິພ຺ພາ. ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ຄພ຺ຠາ. ທານາທໂຍ ເທວໂລກສໍວຕ຺ຕນິຍປຸຎ຺ຎວິເສສາ.ທິພ຺ພາ ຠວາຕິ ເທວໂລກປຣິຍາປນ຺ນາ ອຸປປຕ຺ຕິຠວາ. ຕທາວໂຫ ຫິ ກມ຺ມຠໂວ ປຸພ຺ເພ ຄຫິໂຕ.

ຕໂຍໂຈທນາຣຫວຓ຺ຓນາ

໕໑໓. ອນິຍມິເຕເນວາຕິ ອນິຍເມເນວ ‘‘ຕ຺ວໍ ເອວໍທິຏ຺ຐິໂກ ເອວໍ ສຕ຺ຕານໍ ອນຕ຺ຖສ຺ສ ກາຣໂກ’’ຕິ ເອວໍ ອນຸທ຺ເທສິເກເນວ. ມານນ຺ຕິ ‘‘ອຫເມຕໍ ຊານາມິ, ອຫເມຕໍ ປສ຺ສາມີ’’ຕິ ເອວໍ ປຓ຺ຑິຕມານໍ. ຠິນ຺ທິຕ຺ວາຕິ ວິຘເມຕ຺ວາ, ຊຫາເປຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕໂຍ ສຕ຺ຖາເຣຕິ ອສມ຺ປາທິຕອຕ຺ຕຫິໂຕ ອໂນວາທກຣສາວໂກ, ອສມ຺ປາທິຕອຕ຺ຕຫິໂຕ ໂອວາທກຣສາວໂກ, ສມ຺ປາທິຕອຕ຺ຕຫິໂຕ ອໂນວາທກຣສາວໂກຕິ ອິເມ ຕໂຍ ສຕ຺ຖາເຣ. ຈຕຸຕ຺ໂຖ ປນ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ນ ໂຈທນາຣໂຫ ໂຫຕີຕິ ‘‘ເຕນ ປຸຈ຺ຉິເຕ ເອວ ກເຖສ຺ສາມີ’’ຕິ ໂຈທນາຣເຫ ຕໂຍ ສຕ຺ຖາເຣ ປຐມໍ ທສ຺ເສສິ, ປຈ຺ຉາ ຈຕຸຕ຺ຖໍສຕ຺ຖາຣໍ. ກາມຎ຺ເຈຕ຺ຖ ຈຕຸຕ຺ໂຖ ສຕ຺ຖາ ເອໂກ ອທຸຕິໂຍ ອນຎ຺ຎສາຘາຣໂຓ, ຕຖາປິ ໂສ ເຍສໍ ອຸຕ຺ຕຣິມນຸສ຺ສຘມ຺ມານໍ ວເສນ ‘‘ຘມ຺ມມໂຍ ກາໂຍ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ເຕສໍ ສມຸທາຍຠູໂຕປິ ເຕ ຄຸຓາວຍເວ ສຕ຺ຖຸຏ຺ຐານິເຍ ກຕ຺ວາ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ຠຄວາ ‘‘ອຍມ຺ປິ ໂຂ, ໂລຫິຈ຺ຈ, ສຕ຺ຖາ’’ຕິ ອຠາສິ.

ອຎ຺ຎາຕິ ຍ-ກາຣໂລເປນ ນິທ຺ເທໂສ ‘‘ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ’’ຕິ ອາທີສຸ (ທີ. ນິ. ໑.໒໘, ໓໗, ໕໒; ມ. ນິ. ໑.໒໘໔; ໒.໓໔໑; ອ. ນິ. ໒.໕; ໑໐.໑໑; ມຫາວ. ໑໑; ຘ. ປ. ໓໕໓; ກຖາ. ໔໐໕) ວິຍ. ອຎ຺ຎາຍາຕິ ຈ ຕທຕ຺ຖິເຍ ສມ຺ປທານວຈນນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ອາຊານນຕ຺ຖາຍາ’’ຕິ. ສາວກຕ຺ຕໍ ປຏິຊານິຕ຺ວາ ຐິຕຕ຺ຕາ ເອກເທເສນສ຺ສ ສາສນໍ ກໂຣນ຺ຕີຕິ ອາຫ ‘‘ນິຣນ຺ຕຣໍ ຕສ຺ສ ສາສນໍ ອກຕ຺ວາ’’ຕິ. ອຸກ຺ກມິຕ຺ວາ ວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ ຍຖິຈ຺ຉິຕໍ ກໂຣນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຏິກ຺ກມນ຺ຕິຍາຕິ ອນຠິຣຕິຍາ ອຄາຣເວນ ອປຄຈ຺ຉນ຺ຕິຍາ, ເຕນາຫ ‘‘ອນິຈ຺ຉນ຺ຕິຍາ’’ຕິອາທິ. ເອກາຍາຕິ ເອກາຍ ອິຕ຺ຖິຍາ. ເອໂກ ອິຈ຺ເຉຍ຺ຍາຕິ ເອໂກ ປຸຣິໂສ ຕາຍ ອນິຈ຺ຉນ຺ຕິຍາ ສມ຺ປໂຍຄໍ ກາເມຍ຺ຍ. ໂອສກ຺ກນາທິມຸເຂນ ອິຕ຺ຖິປຸຣິສສມ຺ພນ຺ຘນິທສ຺ສນໍ ເຄຫສິຕອເປກ຺ຂາວເສນ ຕສ຺ສ ສຕ຺ຖຸໂນ ສາວເກສຸ ປຏິປຕ຺ຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອຕິວິຍ ວິຣຕ຺ຕຠາວໂຕ ທຏ຺ຐຸມ຺ປິ ອນິຈ຺ຉມານໍ. ໂລເຠນາຕິ ປຣິວາຣວເສນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນກລາຠສກ຺ກາຣໂລເຠນ. ຕຕ຺ຖ ສມ຺ປາເທຫີຕິ ຕສ຺ມິໍ ປຏິປຕ຺ຕິຘມ຺ເມ ປຕິຏ຺ຐິຕໍ ກຕ຺ວາ ສມ຺ປາເທຫິ. ອຸຊຸໍ ກໂຣຫິ ກາຍວງ຺ກາທິວິຄເມນ.

໕໑໕. ເອວໍ ໂຈທນໍ ອຣຫຕີຕິ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ສາວເກສຸ ອປ຺ໂປສ຺ສຸກ຺ກຠາວາປາທເນ ນິໂຍຊນວເສນ ໂຈທນໍ ອຣຫຕິ, ນ ປຐໂມ ວິຍ ‘‘ເອວຣູໂປ ຕວ ໂລຠຘມ຺ໂມ’’ຕິອາທິນາ, ນ ຈ ທຸຕິໂຍ ວິຍ ‘‘ອຕ຺ຕານເມວ ຕາວ ຕຕ຺ຖ ສມ຺ປາເທຫີ’’ຕິອາທິນາ. ກສ຺ມາ? ສມ຺ປາທິຕອຕ຺ຕຫິຕຕາຍ ຕຕິຍສ຺ສ.

ນໂຈທນາຣຫສຕ຺ຖຸວຓ຺ຓນາ

໕໑໖. ‘‘ນ ໂຈທນາຣໂຫ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ໂຈທນາຣຫຕາ ນາມ ສຕ຺ຖຸວິປ຺ປຏິປຕ຺ຕິຍາ ວາ ສາວກວິປ຺ປຏິປຕ຺ຕິຍາ ວາ ອຸຠຍວິປ຺ປຏິປຕ຺ຕິຍາ ວາ, ຕຍິທໍ ສພ຺ພມ຺ປິ ອິມສ຺ມິໍ ສຕ຺ຖຣິ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ນ ໂຈທນາຣໂຫຕິ ອິມມຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອຍຎ຺ຫີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ.

໕໑໗. ມຍາ ຄຫິຕາຍ ທິຏ຺ຐິຍາຕິ ສພ຺ພໂສ ອນວຊ຺ເຊ ສມ຺ມາປຏິປນ຺ເນ ປເຣສໍ ສມ຺ມເທວ ສມ຺ມາປຏິປຕ຺ຕິໍ ເທສ຺ເສນ຺ເຕ ສຕ຺ຖຣິ ອຠູຕໂທສາໂຣປນວເສນ ມິຈ຺ຉາຄຫິຕາຍ ນິຣຍຄາມິນິຍາ ປາປທິຏ຺ຐິຍາ. ນຣກປປາຕນ຺ຕິ ນຣກສງ຺ຂາຕໍ ມຫາປປາຕໍ. ປປຕນ຺ຕິ ຕຕ຺ຖາຕິ ຫິ ປປາໂຕ. ສຄ຺ຄມຄ຺ຄຖເລຕິ ສຄ຺ຄຄາມິມຄ຺ຄຠູເຕ ປຸຎ຺ຎຘມ຺ມຖເລ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ໂລຫິຈ຺ຈສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາຍ ລີນຕ຺ຖປ຺ປກາສນາ.