ອຸຈ຺ເຉທວາທວຓ຺ຓນາ

໘໔. ອສໂຕ ວິນາສາສມ຺ຠວໂຕ ອຕ຺ຖິຠາວນິພນ຺ຘໂນ ອຸຈ຺ເຉໂທຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສໂຕ’’ຕິ. ຍຖາ ເຫຕຸຜລຠາເວນ ປວຕ຺ຕມານານໍ ສຠາວຘມ຺ມານໍ ສຕິປິ ເອກສນ຺ຕານປຣິຍາປນ຺ນານໍ ຠິນ຺ນສນ຺ຕຕິປຕິເຕຫິ ວິເສເສ ເຫຕຸຜລານໍ ປຣມຕ຺ຖໂຕ ຠິນ຺ນສຠາວຕ຺ຕາ ຠິນ຺ນສນ຺ຕານປຕິຕານໍ ວິຍ ອຈ຺ຈນ຺ຕເຠທສນ຺ນິຏ຺ຐາເນນ ນານຕ຺ຕນຍສ຺ສ ມິຈ຺ຉາຄຫຓໍ ອຸຈ຺ເຉທາຠິນິເວສສ຺ສ ກາຣຓໍ, ເອວໍ ເຫຕຸຜລຠູຕານໍ ຘມ຺ມານໍ ວິຊ຺ຊມາເນປິ ສຠາວເຠເທ ເອກສນ຺ຕຕິປຣິຍາປນ຺ນຕາຍ ເອກຕ຺ຕນເຍນ ອຈ຺ຈນ຺ຕມເຠທຄ຺ຄຫຓມ຺ປິ ກາຣຓໍ ເອວາຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ສຕ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ປາຬິຍໍ. ສນ຺ຕານວເສນ ຫິ ວຕ຺ຕມາເນສຸ ຂນ຺ເຘສຸ ຆນວິນິພ຺ໂຠຄາຠາເວນ ສຕ຺ຕຄາໂຫ, ສຕ຺ຕສ຺ສ ຈ ອຕ຺ຖິຠາວຄາຫນິພນ຺ຘໂນ ອຸຈ຺ເຉທຄາໂຫ ຍາວາຍໍ ອຕ຺ຕາ ນ ອຸຈ຺ຉິຊ຺ຊຕິ, ຕາວາຍໍ ວິຊ຺ຊຕິເຍວາຕິ ຄຫຓໂຕ, ນິຣຸທຍວິນາໂສ ວາ ອິຘ ອຸຈ຺ເຉໂທຕິ ອຘິປ຺ເປໂຕຕິ ອາຫ ‘‘ອຸປຈ຺ເຉທ’’ນ຺ຕິ. ວິເສເສນ ນາໂສ ວິນາໂສ, ອຠາໂວ. ໂສ ປນ ມໍສຈກ຺ຂຸປຎ຺ຎາຈກ຺ຂູນໍ ທສ຺ສນປຖາຕິກ຺ກໂມເຍວ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ອທສ຺ສນ’’ນ຺ຕິ. ອທສ຺ສເນ ຫິ ນາສ-ສທ຺ໂທ ໂລເກ ນິຣຸຬ຺ໂຫຕິ. ຠາວວິຄມນ຺ຕິ ສຠາວາປຄມໍ. ໂຍ ຫິ ນິຣຸທຍວິນາສວເສນ ອຸຈ຺ຉິຊ຺ຊຕິ, ນ ໂສ ອຕ຺ຕໂນ ສຠາເວນ ຕິຏ຺ຐຕີຕິ. ລາຠີຕິ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸຎາຓລາຠີ. ຈຸຕິມຕ຺ຕເມວາຕິ ເສກ຺ຂປຸຖຸຊ຺ຊນານມ຺ປິ ຈຸຕິມຕ຺ຕເມວ. ນ ອຸປປາຕນ຺ຕິ ປຸພ຺ພໂຍຄາຠາເວນ, ປຣິກມ຺ມາກຣເຓນ ວາ ອຸປປາຕໍ ທຏ຺ຐຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ. ‘‘ອລາຠີ ຈ ໂກ ປຣໂລກໍ ນ ຊານາຕີ’’ຕິ ນຕ຺ຖິກວາທວເສນ, ມຫາມູຬ຺ຫຠາເວເນວ ວາ ‘‘ອິໂຕ ອຎ຺ໂຎ ປຣໂລໂກ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ອນວໂພຘມາຫ. ເອຕ຺ຕໂກເຍວ ວິສໂຍ, ໂຍ ຍໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍໂຄຈໂຣຕິ. ອຕ຺ຕໂນ ຘີຕຸຍາ ຫຕ຺ຖຄຓ຺ຫນກຣາຊາທິ ວິຍ ກາມສຸຂຄິທ຺ຘຕາຍ ວາ. ‘‘ນ ປຸນ ວິຣຸຫນ຺ຕີ’’ຕິ ປຕິຕປຓ຺ຓານໍ ວຓ຺ເຏນ ອປ຺ປຏິສນ຺ຘິກຠາວມາຫ. ເອວເມວ ສຕ຺ຕາຕິ ຍຖາ ປຓ຺ຑຸປລາໂສ ພນ຺ຘນາ ປວຸຕ຺ໂຕ ນ ປຏິສນ຺ຘິຍຕິ, ເອວໍ ສພ຺ເພ ສຕ຺ຕາ ອປ຺ປຏິສນ຺ຘິກມຣຓເມວ ນິຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ. ຊລປຸພ຺ພູຬກູປມາ ຫິ ສຕ຺ຕາຕິ ຕສ຺ສ ລທ຺ຘິ. ຕຖາຕິ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາເຣນ. ລາຠິໂນປິ ຈຸຕິໂຕ ອຸທ຺ຘໍ ອທສ຺ສເນເນວ ອິມາ ທິຏ຺ຐິໂຍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ອາຫ ‘‘ວິກປ຺ເປຕ຺ວາ ວາ’’ຕິ.

ເອຕ຺ຖາຫ – ຍຖາ ອມຣາວິກ຺ເຂປິກວາທາ ເອກນ຺ຕອລາຠີວເສເນວ ທສ຺ສິຕາ, ຍຖາ ຈ ອຸທ຺ຘມາຆາຕນິກສຎ຺ຎີວາທຈຕຸກ຺ໂກ ເອກນ຺ຕລາຠີວເສເນວ, ນ ເອວມຍໍ. ອຍໍ ປນ ສສ຺ສເຕກຈ຺ຈສສ຺ສຕວາທາທໂຍ ວິຍ ລາຠີອລາຠີວເສນ ປວຕ຺ໂຕ. ຕຖາ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຕຕ຺ຖ ທ຺ເວ ຊນາ’’ຕິອາທິ. ຍທິ ເອວໍ ກສ຺ມາ ສສ຺ສຕວາທາທິເທສນາຫິ ອິຘ ອຎ຺ຎຖາ ເທສນາ ປວຕ຺ຕາຕິ? ວຸຈ຺ຈເຕ – ເທສນາວິລາສປ຺ປຕ຺ຕິໂຕ. ເທສນາວິລາສປ຺ປຕ຺ຕາ ຫິ ພຸທ຺ຘາ ຠຄວນ຺ໂຕ, ເຕ ເວເນຍ຺ຍຊ຺ຌາສຍານຸຣູປໍ ວິວິເຘນາກາເຣນ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ຕິ, ອຎ຺ຎຖາ ອິຘາປິ ຈ ເອວໍ ຠຄວາ ເທເສຍ຺ຍ ‘‘ອິຘ ຠິກ຺ຂເວ ເອກຈ຺ໂຈ ສມໂຓ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ອາຕປ຺ປມນ຺ວາຍ…ເປ… ຍຖາສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ ສຕ຺ຕານໍ ຈຸຕູປປາຕຎາຓາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຠິນິນ຺ນາເມຕິ, ໂສ ທິພ຺ເພນ ຈກ຺ຂຸນາ ວິສຸທ຺ເຘນ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມານຸສເກນ ອຣຫໂຕ ຈຸຕິຈິຕ຺ຕໍ ປສ຺ສຕິ, ປຸຖູນໍ ວາ ປຣສຕ຺ຕານໍ, ນ ເຫວ ໂຂ ຕທຸທ຺ຘໍ ອຸປປຕ຺ຕິໍ, ໂສ ເອວມາຫ ‘ຍຖາ ໂຂ ໂຠ ອຍໍ ອຕ຺ຕາ’’’ ຕິອາທິນາ ວິເສສລາຠິໂນ, ຕກ຺ກິໂນ ຈ ວິສຸໍ ກຕ຺ວາ, ຕສ຺ມາ ເທສນາວິລາເສນ ເວເນຍ຺ຍຊ຺ຌາສຍານຸຣູປໍ ສສ຺ສຕວາທາທິເທສນາຫິ ອຎ຺ຎຖາຍໍ ເທສນາ ປວຕ຺ຕາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

ອຖ ວາ ເອກຈ຺ຈສສ຺ສຕວາທາທີສຸ ວິຍ ນ ອິຘ ຕກ຺ກີວາທິໂຕ ວິເສສລາຠີວາໂທ ຠິນ຺ນາກາໂຣ, ອຖ ໂຂ ສມານເຠທຕາຍ ສມານາກາໂຣເຍວາຕິ ອິມສ຺ສ ວິເສສສ຺ສ ປກາສນຕ຺ຖໍ ຠຄວຕາ ອຍມຸຈ຺ເຉທວາໂທ ປຸຣິມວາເທຫິ ວິສິຏ຺ຐາກາໂຣ ເທສິໂຕ. ສມ຺ຠວຕິ ຫິ ຕກ຺ກິໂນປິ ອນຸສ຺ສວາທິວເສນ ອຘິຄມວໂຕ ວິຍ ອິຘ ອຠິນິເວໂສ. ອຖ ວາ ນ ອິມາ ທິຏ຺ຐິໂຍ ຠຄວຕາ ອນາຄເຕ ເອວໍ ຠາວີວເສນ ເທສິຕາ, ນາປິ ປຣິກປ຺ປວເສນ, ອຖ ໂຂ ຍຖາ ຍຖາ ທິຏ຺ຐິຄຕິເກຫິ ‘‘ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ, ໂມຆມຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕາ, ຕຖາ ຕຖາ ຍຖາຠຸຈ຺ຈໍ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາເຓນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ປກາສິຕາ. ເຍຫິ ຄມ຺ຠີຣາທິປ຺ປກາຣາ ອປຸຖຸຊ຺ຊນໂຄຈຣາ ພຸທ຺ຘຘມ຺ມາ ປກາສນ຺ຕິ, ເຍສຎ຺ຈ ປຣິກິຕ຺ຕເນນ ຕຖາຄຕາ ສມ຺ມເທວ ໂຖມິຕາ ໂຫນ຺ຕິ. ອຸຈ຺ເຉທວາທີຫິ ຈ ທິຏ຺ຐິຄຕິເກຫິ ຍຖາ ອຸຕ຺ຕຣຸຕ຺ຕຣຠວທສ຺ສີຫິ ອປຣຠວທສ຺ສີນໍ ເຕສໍ ວາທປຏິເສຘວເສນ ສກສກວາທາ ປຕິຏ຺ຐາປິຕາ, ຕຖາຍໍ ເທສນາ ປວຕ຺ຕາຕິ ປຸຣິມເທສນາຫິ ອິມິສ຺ສາ ເທສນາຍ ປວຕ຺ຕິເຠໂທ ນ ໂຈເທຕພ຺ໂພ. ເອວຎ຺ຈ ກຕ຺ວາ ອຣູປຠວເຠທວເສນ ວິຍ ກາມຣູປຠວເຠທວເສນາປິ ອຸຈ຺ເຉທວາໂທ ວິຠຊິຕ຺ວາ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ອຖ ວາ ປຈ຺ເຈກໍ ກາມຣູປຠວເຠທວເສນ ວິຍ ອຣູປຠວວເສນາປິ ນ ວິຠຊິຕ຺ວາ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ, ເອວຎ຺ຈ ສຕິ ຠຄວຕາ ວຸຕ຺ຕສຕ຺ຕກໂຕ ພຫຸຕຣເຠໂທ, ອປ຺ປຕຣເຠໂທ ວາ ອຸຈ຺ເຉທວາໂທ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ ເອວໍ ປກາຣາປິ ໂຈທນາ ອນວກາສາວາຕິ.

ເອຕ຺ຖາຫ – ຍຸຕ຺ຕໍ ຕາວ ປຸຣິເມສຸ ຕີສຸ ວາເທສຸ ‘‘ກາຍສ຺ສ ເຠທາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຈໂວກາຣຠວປຣິຍາປນ຺ນໍ ອຕ຺ຕຠາວໍ ອາຣພ຺ຠ ປວຕ຺ຕຕ຺ຕາ ເຕສໍ ວາທານໍ, ຈຕຸໂວກາຣຠວປຣິຍາປນ຺ນໍ ປນ ອຕ຺ຕຠາວໍ ນິສ຺ສາຍ ປວຕ຺ເຕສຸ ຈຕຸຕ຺ຖາທີສຸ ຈຕູສຸ ວາເທສຸ ກສ຺ມາ ‘‘ກາຍສ຺ສ ເຠທາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ນ ຫິ ອຣູປີນໍ ກາໂຍ ວິຊ຺ຊຕີຕິ? ສຈ຺ຈເມຕໍ, ຣູປຕ຺ຕຠາເວ ປວຕ຺ຕໂວຫາເຣເນວ ປນ ທິຏ຺ຐິຄຕິໂກ ອຣູປຕ຺ຕຠາເວປິ ກາຍໂວຫາຣໍ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ອາຫ ‘‘ກາຍສ຺ສ ເຠທາ’’ຕິ. ຍຖາ ຈ ທິຏ຺ຐິຄຕິກາ ທິຏ຺ຐິໂຍ ປຎ຺ຎາເປນ຺ຕິ, ຕຖາ ຈ ຠຄວາ ທສ຺ເສຕີຕິ, ອຣູປກາຍຠາວໂຕ ວາ ຜສ຺ສາທິຘມ຺ມສມູຫຠູເຕ ອຣູປຕ຺ຕຠາເວ ກາຍນິທ຺ເທໂສ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ເອຕ຺ຖ ຈ ກາມເທວຕ຺ຕຠາວາທິນິຣວເສສວິຠວປຕິຏ຺ຐາປການໍ ທຸຕິຍວາທາທີນໍ ຍຸຕ຺ໂຕ ອປຣນ຺ຕກປ຺ປິກຠາໂວ ອນາຄຕທ຺ຘວິສຍຕ຺ຕາ ເຕສໍ ວາທານໍ, ນ ປນ ທິຏ຺ຐິຄຕິກປຈ຺ຈກ຺ຂຠູຕມນຸສ຺ສຕ຺ຕຠາວສມຸຈ຺ເຉທປຕິຏ຺ຐາປກສ຺ສ ປຐມວາທສ຺ສ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນວິສຍຕ຺ຕາ. ທຸຕິຍວາທາທີນຎ຺ຫິ ປຸຣິມປຸຣິມວາທສງ຺ຄຫິຕສ຺ເສວ ອຕ຺ຕໂນ ຕທຸຕ຺ຕຣຸຕ຺ຕຣິຠໂວປປນ຺ນສ຺ສ ສມຸຈ຺ເຉທໂຕ ຍຸຊ຺ຊຕິ ອປຣນ຺ຕກປ຺ປິກຕາ, ຕຖາ ຈ ‘‘ໂນ ຈ ໂຂ ໂຠ ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ເອຕ຺ຕາວຕາ ສມ຺ມາ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ໂນ ໂຫຕີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຍໍ ປນ ຕຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອຕ຺ຖິ ໂຂ ໂຠ ອຎ຺ໂຎ ອຕ຺ຕາ’’ຕິ, ຕໍ ມນຸສ຺ສກາຍວິເສສາເປກ຺ຂາຍ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ສພ຺ພຖາ ອຎ຺ຎຠາວໂຕຕິ? ໂນ ນ ຍຸຕ຺ໂຕ, ອິຘໂລກປຣິຍາປນ຺ນຕ຺ເຕປິ ຈ ປຐມວາທວິສຍສ຺ສ ອນາຄຕກາລສ຺ເສວ ຕສ຺ສ ອຘິປ຺ເປຕຕ຺ຕາ ປຐມວາທິໂນປິ ອປຣນ຺ຕກປ຺ປິກຕາຍ ນ ໂກຈິ ວິໂຣໂຘຕິ.