ສຎ຺ຎີວາທວຓ຺ຓນາ

໗໕. ອຸທ຺ຘມາຆາຕນາຕິ ປວຕ຺ໂຕ ວາໂທ ອຸທ຺ຘມາຆາຕໂນ, ໂສ ເອເຕສໍ ອຕ຺ຖີຕິ ອຸທ຺ຘມາຆາຕນິກາ. ຍສ຺ມາ ປນ ເຕ ທິຏ຺ຐິຄຕິກາ ‘‘ອຸທ຺ຘໍ ມຣຓາ ອຕ຺ຕາ ນິພ຺ພິກາໂຣ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ອຸທ຺ຘມາຆາຕນາ ອຕ຺ຕານໍ ວທນ຺ຕີຕິ ອຸທ຺ຘມາຆາຕນິກາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສຎ຺ຎີວາໂທ ເອເຕສໍ ອຕ຺ຖີຕິ ສຎ຺ຎີວາທາ ‘‘ພຸທ຺ຘໍ ອສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ພຸທ຺ໂຘ’’ຕິ ຍຖາ. ອຖ ວາ ສຎ຺ຎີຕິ ປວຕ຺ໂຕ ວາໂທ ສຎ຺ຎີ ສຫຈຣຓນເຍນ, ສຎ຺ຎີ ວາໂທ ເອເຕສນ຺ຕິ ສຎ຺ຎີວາທາ.

໗໖-໗໗. ຣູປີ ອຕ຺ຕາຕິ ເອຕ຺ຖ ນນຸ ຣູປວິນິມຸຕ຺ເຕນ ອຕ຺ຕນາ ຠວິຕພ຺ພໍ ສຎ຺ຎາຍ ວິຍ ຣູປສ຺ສປິ ອຕ຺ຕນິຍຕ຺ຕາ. ນ ຫິ ‘‘ສຎ຺ຎີ ອຕ຺ຕາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ສຎ຺ຎາ ອຕ຺ຕາ. ເຕເນວ ຫິ ‘‘ຕຕ຺ຖ ປວຕ຺ຕສຎ຺ຎຎ຺ຈສ຺ສ ສຎ຺ຎາຕິ ຄເຫຕ຺ວາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອວໍ ສຕິ ກສ຺ມາ ກສິຓຣູປໍ ‘‘ອຕ຺ຕາ’’ຕິ ຄເຫຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ? ນ ໂຂ ປເນຕໍ ເອວໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ ‘‘ຣູປໍ ອສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ຣູປີ’’ຕິ, ອຖ ໂຂ ‘‘ຣຸປ຺ປນສີໂລ ຣູປີ’’ຕິ. ຣຸປ຺ປນຎ຺ເຈຕ຺ຖ ຣູປສຣິກ຺ຂຕາຍ ກສິຓຣູປສ຺ສ ວຑ຺ຒິຕາວຑ຺ຒິຕກາລວເສນ ວິເສສາປຕ຺ຕິ, ສາ ຈ ‘‘ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ນ ສກ຺ກາ ວຕ຺ຕຸໍ ປຣິຕ຺ຕວິປຸລຕາທິວິເສສສພ຺ຠາວໂຕ. ຍທິ ເອວໍ ອິມສ຺ສ ວາທສ຺ສ ສສ຺ສຕທິຏ຺ຐິສງ຺ຄໂຫ ນ ຍຸຊ຺ຊຕີຕິ? ໂນ ນ ຍຸຊ຺ຊຕິ ກາຍເຠທໂຕ ອຸທ຺ຘໍ ອຕ຺ຕໂນ ນິພ຺ພິກາຣຕາຍ ເຕນ ອຘິປ຺ເປຕຕ຺ຕາ. ຕຖາ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ’’ຕິ. ອຖ ວາ ‘‘ຣູປໍ ອສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ຣູປີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈມາເນປິ ນ ໂທໂສ. ກປ຺ປນາສິທ຺ເຘນປິ ຫິ ເຠເທນ ອເຠທສ຺ສາປິ ນິທ຺ເທສທສ຺ສນໂຕ, ຍຖາ ‘‘ສິລາປຸຕ຺ຕກສ຺ສ ສຣີຣ’’ນ຺ຕິ. ຣຸປ຺ປນໍ ວາ ຣູປສຠາໂວ ຣູປໍ, ຕໍ ເອຕສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ຣູປີ, ອຕ຺ຕາ ‘‘ຣູປິໂນ ຘມ຺ມາ’’ຕິອາທີສຸ (ຘ. ສ. ທຸກມາຕິກາ ໑໑) ວິຍ. ເອວຎ຺ຈ ກຕ຺ວາ ຣູປສຠາວຕ຺ຕາ ອຕ຺ຕໂນ ‘‘ຣູປີ ອຕ຺ຕາ’’ຕິ ວຈນໍ ຎາຍາຄຕເມວາຕິ ‘‘ກສິຓຣູປໍ ‘ອຕ຺ຕາ’ຕິ ຄເຫຕ຺ວາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ນິຍຕວາທິຕາຍ ກມ຺ມຜລປຏິກ຺ເຂປໂຕ ນຕ຺ຖິ ອາຊີວເກສຸ ຌານສມາປຕ຺ຕິລາໂຠຕິ ອາຫ ‘‘ອາຊີວກາທໂຍ ວິຍ ຕກ຺ກມຕ຺ເຕເນວ ວາ ຣູປີ ອຕ຺ຕາ’’ຕິ. ຕຖາ ຫິ ກຓ຺ຫາຠິຊາຕິອາທີສຸ ຉຬາຠິຊາຕີສຸ ອຎ຺ຎຕຣໍ ອຕ຺ຕານໍ ເອກຈ຺ເຈ ອາຊີວກາ ປຏິຊານນ຺ຕິ. ນຕ຺ຖິ ເອຕສ຺ສ ໂຣໂຄ ຠງ຺ໂຄຕິ ອໂຣໂຄຕິ ອໂຣຄ-ສທ຺ທສ຺ສ ນິຈ຺ຈປຣິຍາຍຕາ ເວທິຕພ຺ພາ, ໂຣຄຣຫິຕຕາສີເສນ ວາ ນິພ຺ພິກາຣຕາຍ ນິຈ຺ຈຕໍ ປຏິຊານາຕິ ທິຏ຺ຐິຄຕິໂກຕິ ອາຫ ‘‘ອໂຣໂຄຕິ ນິຈ຺ໂຈ’’ຕິ.

ກສິຓຸຄ຺ຆາຏິມາກາສປຐມາຣຸປ຺ປວິຎ຺ຎາຓນຕ຺ຖິຠາວອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນານິ ອຣູປສມາປຕ຺ຕິນິມິຕ຺ຕໍ ນິມ຺ພປຓ຺ເຓ ຕິຕ຺ຕກຣໂສ ວິຍ ສຣີຣປຣິມາໂຓ ອຣູປີ ອຕ຺ຕາ ຕຕ຺ຖ ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ນິຄຓ຺ຐາຕິ ອາຫ ‘‘ນິຄຓ຺ຐາທໂຍ ວິຍາ’’ຕິ. ມິສ຺ສກຄາຫວເສນາຕິ ຣູປາຣູປສມາປຕ຺ຕີນໍ ນິມິຕ຺ຕານິ ເອກຊ຺ຌໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ເອໂກ ອຕ຺ຕາ’’ຕິ, ຕຕ຺ຖ ປວຕ຺ຕສຎ຺ຎຎ຺ຈສ຺ສ ‘‘ສຎ຺ຎາ’’ຕິ ຄຫຓວເສນ. ອຍຎ຺ຫິ ທິຏ຺ຐິຄຕິໂກ ຣູປາຣູປສມາປຕ຺ຕິລາຠິຕາຍ ຕນ຺ນິມິຕ຺ຕໍ ຣູປຠາເວນ ອຣູປຠາເວນ ຈ ອຕ຺ຕາ ອຸປຕິຏ຺ຐຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ຣູປີ ຈ ອຣູປີ ຈາ’’ຕິ ອຠິນິເວສໍ ຊເນສິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕວາທິໂນ ວິຍ, ຕກ຺ກມຕ຺ເຕເນວ ວາ ຣູປາຣູປຘມ຺ມານໍ ມິສ຺ສກຄ຺ຄຫຓວເສນ ‘‘ຣູປີ ອຣູປີ ຈ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕີ’’ຕິ.

ຕກ຺ກຄາເຫເນວາຕິ ສງ຺ຂາຣາວເສສສຸຂຸມຠາວປ຺ປຕ຺ຕຘມ຺ມາ ວິຍ ອຈ຺ຈນ຺ຕສຸຂຸມຠາວປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ສກິຈ຺ຈສາຘນາສມຕ຺ຖຕາຍ ຖມ຺ຠກຸຏ຺ຏຫຕ຺ຖປາທາທິສງ຺ຆາໂຕ ວິຍ ເນວ ຣູປີ, ຣູປສຠາວານຕິວຕ຺ຕນໂຕ ນ ອຣູປີຕິ ເອວໍ ປວຕ຺ຕຕກ຺ກຄາເຫນ. ອຖ ວາ ອນ຺ຕານນ຺ຕິກຈຕຸກ຺ກວາເທ ວິຍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຏິກ຺ເຂປວເສນ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເກວລໍ ປນ ຕຕ຺ຖ ເທສກາລເຠທວເສນ ຕຕິຍຈຕຸຕ຺ຖວາທາ ທສ຺ສິຕາ, ອິຘ ກາລວຕ຺ຖຸເຠທວເສນາຕິ ອຍເມວ ວິເສໂສຕິ. ກາລເຠທວເສນ ເຈຕ຺ຖ ຕຕິຍວາທສ຺ສ ປວຕ຺ຕິ ຣູປາຣູປນິມິຕ຺ຕານໍ ສຫ ອນຸປຏ຺ຐານໂຕ. ຈຕຸຕ຺ຖວາທສ຺ສ ປນ ວຕ຺ຖຸເຠທວເສນ ປວຕ຺ຕິ ຣູປາຣູປຘມ຺ມານໍ ສມູຫໂຕ ‘‘ເອໂກ ອຕ຺ຕາ’’ຕິ ຕກ຺ກນວເສນາຕິ ຕຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕນຍານຸສາເຣນ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ທຸຕິຍຈຕຸກ຺ເກ ຍໍ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ, ຕໍ ‘‘ອມຕິ ຄຈ຺ຉຕິ ເອຕ຺ຖ ຠາໂວ ໂອສານ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ອນ຺ຕານນ຺ຕິກວາເທ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ຍທິປິ ອຏ຺ຐສມາປຕ຺ຕິລາຠິໂນ ທິຏ຺ຐິຄຕິກສ຺ສ ວເສນ ສມາປຕ຺ຕິເຠເທນ ສຎ຺ຎາເຠທສມ຺ຠວໂຕ ‘‘ນານຕ຺ຕສຎ຺ຎີ ອຕ຺ຕາ’’ຕິ ອຍມ຺ປິ ວາໂທ ສມາປນ຺ນກວເສນ ລພ຺ຠຕິ. ຕຖາປິ ສມາປຕ຺ຕິຍໍ ເອກຣູເປເນວ ສຎ຺ຎາຍ ອຸປຏ຺ຐານໂຕ ສມາປນ຺ນກວເສນ ‘‘ເອກຕ຺ຕສຎ຺ຎີ’’ຕິ ອາຫ. ເຕເນເວຕ຺ຖ ສມາປນ຺ນກຄ຺ຄຫຓໍ ກຕໍ. ເອກສມາປຕ຺ຕິລາຠິໂນ ເອວ ວາ ວເສນ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ສມາປຕ຺ຕິເຠເທນ ສຎ຺ຎາເຠທສມ຺ຠເວປິ ພຫິທ຺ຘາ ປຸຖຸຕ຺ຕາຣມ຺ມເຓ ສຎ຺ຎານານຕ຺ເຕນ ໂອຬາຣິເກນ ນານຕ຺ຕສຎ຺ຎິຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອສມາປນ຺ນກວເສນ ນານຕ຺ຕສຎ຺ຎີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ປຣິຕ຺ຕກສິຓວເສນ ປຣິຕ຺ຕສຎ຺ຎີ’’ຕິ ອິມິນາ ສຕິປິ ສຎ຺ຎາວິນິມຸຕ຺ເຕ ຘມ຺ເມ ‘‘ສຎ຺ຎາເຍວ ອຕ຺ຕາ’’ຕິ ວທຕີຕິ ທສ຺ສິຕໍ ໂຫຕິ. ກສິຓຄ຺ຄຫຓຎ຺ເຈຕ຺ຖ ສຎ຺ຎາຍ ວິສຍທສ຺ສນໍ, ເອວໍ ວິປຸລກສິຓວເສນາຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເອວຎ຺ຈ ກຕ຺ວາ ອນ຺ຕານນ຺ຕິກວາເທ, ອິຘ ຈ ອນ຺ຕານນ຺ຕິກຈຕຸກ຺ເກ ປຐມທຸຕິຍວາເທຫິ ອິເມສໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ວາທານໍ ວິເສໂສ ສິທ຺ໂຘ ໂຫຕິ, ອຎ຺ຎຖາ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາເຣສຸ ວາເທສຸ ປຸພ຺ພນ຺ຕາປຣນ຺ຕກປ຺ປນເຠເທນ ສຕິປິ ເກຫິຈິ ວິເສເສ ເກຫິຈິ ນຕ຺ຖິ ເຍວາຕິ. ອຖ ວາ ‘‘ອງ຺ຄຸຏ຺ຐປ຺ປມາໂຓ ອຕ຺ຕາ, ຍວປ຺ປມາໂຓ, ອຓຸມຕ຺ໂຕ ວາ ອຕ຺ຕາ’’ຕິ ອາທິທສ຺ສນວເສນ ປຣິຕ຺ໂຕ ສຎ຺ຎີ ຈາຕິ ປຣິຕ຺ຕສຎ຺ຎີ, ກປິລກຓາທາທໂຍ ວິຍ ອຕ຺ຕໂນ ສພ຺ພຄຕຠາວປຏິຊານນວເສນ ອປ຺ປມາໂຓ ສຎ຺ຎີ ຈາຕິ ອປ຺ປມາຓສຎ຺ຎີຕິ ເອວມ຺ເປຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ.

ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸປຣິຠຓ຺ຑຕາຍ ຍຖາກມ຺ມູປຄຎາຓສ຺ສ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸປຠາວຊນິເຕນ ຍຖາກມ຺ມູປຄຎາເຓນ ທິສ຺ສມານາປິ ສຕ຺ຕານໍ ສຸຂາທິສມງ຺ຄິຕາ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸນາວ ທິຏ຺ຐາ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ທິພ຺ເພນ ຈກ຺ຂຸນາ’’ຕິອາທິ. ນນຸ ຈ ‘‘ເອກນ຺ຕສຸຂີ ອຕ຺ຕາ’’ຕິອາທິວາທານໍ ອປຣນ຺ຕທິຏ຺ຐິຠາວໂຕ ‘‘ນິພ຺ພຕ຺ຕມານໍ ທິສ຺ວາ’’ຕິ ວຈນໍ ອນຸປນ຺ນນ຺ຕິ? ນານຸປປນ຺ນໍ, ອນາຄຕສ຺ສ ເອກນ຺ຕສຸຂິຠາວາທິກສ຺ສ ປກປ຺ປນໍ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນາຍ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຍາ ທສ຺ສເນນ ອຘິປ຺ເປຕນ຺ຕິ. ເຕເນວາຫ ‘‘ນິພ຺ພຕ຺ຕມານໍ ທິສ຺ວາ ‘ເອກນ຺ຕສຸຂີ’ຕິ ຄຓ຺ຫາຕີ’’ຕິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ຕສ຺ສໍ ຕສ຺ສໍ ຠູມິຍໍ ພຫຸລໍ ສຸຂາທິສຫິຕຘມ຺ມປ຺ປວຕ຺ຕິທສ຺ສເນນ ເຕສໍ ‘‘ເອກນ຺ຕສຸຂີ’’ຕິ ຄາໂຫ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ອຖ ວາ ຫຕ຺ຖິທສ຺ສກອນ຺ຘາ ວິຍ ທິຏ຺ຐິຄຕິກາ ຍໍ ຍເທວ ປສ຺ສນ຺ຕິ, ຕໍ ຕເທວ ອຠິນິວິສ຺ສ ໂວຫຣນ຺ຕີຕິ ນ ເອຕ຺ຖ ຍຸຕ຺ຕິ ມຄ຺ຄິຕພ຺ພາ.