໓. ຘາຕຸວິຠງ຺ໂຄ

໑. ສຸຕ຺ຕນ຺ຕຠາຊນີຍວຓ຺ຓນາ

໑໗໒. ຍທິປິ ຘາຕຸສໍຍຸຕ຺ຕາທີສຸ ‘‘ຘາຕຸນານຕ຺ຕໍ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ເທເສສ຺ສາມິ, ກຕມຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘາຕຸນານຕ຺ຕໍ? ຈກ຺ຂຸຘາຕຸ…ເປ… ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕູ’’ຕິອາທິນາ (ສໍ. ນິ. ໒.໘໕) ອຏ຺ຐາຣສ ຘາຕຸໂຍ ອາຄຕາ, ຕາ ປນ ອຠິຘມ຺ເມ ຈ ອາຄຕາຕິ ສາຘາຣຓຕ຺ຕາ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ສຸຕ຺ຕນ຺ເຕສ຺ເວວ ອາຄເຕ ຕໂຍ ຘາຕຸຉກ຺ເກ ຄເຫຕ຺ວາ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕຠາຊນີຍໍ ວິຠຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ສພ຺ພາ ຘາຕຸໂຍຕິ ອຏ຺ຐາຣສປິ. ສຸຎ຺ເຎ ສຠາວມຕ຺ເຕ ນິຣຸຬ຺ໂຫ ຘາຕຸ-ສທ຺ໂທ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ອສມ຺ຜຸຏ຺ຐຘາຕູຕິ ຈຕູຫິ ມຫາຠູເຕຫິ ອພ຺ຍາປິຕຠາໂວຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໑໗໓. ປຖວີຘາຕຸທ຺ວຍນ຺ຕິ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປທຸທ຺ຘາໂຣ ກໂຕ, ປາຬິຍໍ ປນ ‘‘ທ຺ເວຍ’’ນ຺ຕິ ອາຄຈ຺ຉຕິ, ອຕ຺ໂຖ ປນ ຍຖາວຸຕ຺ໂຕວ. ທ຺ວຍນ຺ຕິ ປນ ປາເຐ ສຕິ ອຍມ຺ປິ ອຕ຺ໂຖ ສມ຺ຠວຕິ. ທ຺ເວ ອວຍວາ ເອຕສ຺ສາຕິ ທ຺ວຍໍ, ປຖວີຘາຕູນໍ ທ຺ວຍໍ ປຖວີຘາຕຸທ຺ວຍໍ, ທ຺ວິນ຺ນໍ ປຖວີຘາຕູນໍ ສມຸທາໂຍຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທ຺ເວ ເອວ ວາ ອວຍວາ ສມຸທິຕາ ທ຺ວຍໍ, ປຖວີຘາຕຸທ຺ວຍນ຺ຕິ. ‘‘ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ປຖວີຘາຕຸ? ປຖວີຘາຕຸທ຺ວຍໍ, ເອສາ ປຖວີຘາຕູ’’ຕິ ສງ຺ເຂເປນ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕິ. ອຕ຺ຖິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາ ອຕ຺ຖິ ພາຫິຣາຕິ ເອຕ຺ຖ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກພາຫິຣ-ສທ຺ທາ ນ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກທຸເກ ວິຍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກພາຫິຣາຍຕນວາຈກາ, ນາປິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕຕ຺ຕິເກ ວຸຕ຺ເຕຫິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕພຫິທ຺ຘາ-ສທ຺ເທຫິ ສມານຕ຺ຖາ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘານິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘວາຈກາ ປນ ເອເຕ. ເຕນ ‘‘ສຕ຺ຕສນ຺ຕານປຣິຍາປນ຺ນາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ນິຍກຊ຺ຌຕ຺ຕາຕິ ຈ ນ ປຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ອຕ຺ຕນິ ຊາຕຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ, ອຖ ໂຂ ສພ຺ພສຕ຺ຕສນ຺ຕາເນສຸ ຊາຕຕນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຕນ຺ຕິ ວຈເນນ ຫິ ສຕ຺ຕສນ຺ຕານປຣິຍາປນ຺ນຕາຍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກຠາວໍ ທສ຺ເສຕິ, ນ ປາຏິປຸຄ຺ຄລິກຕາຍ. ສຠາວາກາຣໂຕຕິ ອາປາທີຫິ ວິສິຏ຺ເຐນ ອຕ຺ຕໂນ ເອວ ສຠາວຠູເຕນ ຄເຫຕພ຺ພາກາເຣນ.

ເກສາ ກກ຺ຂຬຕ຺ຕລກ຺ຂຓາຕິ ກກ຺ຂຬຕາຘິກຕາຍ ວຸຕ຺ຕາ. ປາຏິເຍກ຺ໂກ ໂກຏ຺ຐາໂສຕິ ປຖວີໂກຏ຺ຐາສມຕ຺ໂຕ ສຸຎ຺ໂຎຕິ ອຕ຺ໂຖ. ມຕ຺ຖລຸງ຺ຄໍ ອຏ຺ຐິມິຎ຺ຊຄ຺ຄຫເຓນ ຄຫິຕນ຺ຕິ ອິຘ ວິສຸໍ ນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ອິມິນາຕິ ‘‘ເສຍ຺ຍຖິທໍ ເກສາ’’ຕິອາທິນາ. ກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາຕິ ປໂຍຄໍ ວີຣິຍໍ ອາຍູຫນໍ ວາ ກຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂຠຄກາເມນ ກສິຍາທີສຸ ວິຍ ອຣຫຕ຺ຕກາເມນ ຈ ອິມສ຺ມິໍ ມນສິກາເຣ ກມ຺ມໍ ກຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ. ປຸພ຺ພປລິໂພຘາຕິ ອາວາສາທໂຍ ທີຆເກສາທິເກ ຂຸທ຺ທກປລິໂພເຘ ອປຣປລິໂພຘາຕິ ອເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕາ.

ວຓ຺ຓາທີນໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ວເສນ ມນສິກາໂຣ ຘາຕຸປຏິກູລວຓ຺ຓມນສິກາຣານໍ ສາຘາຣໂຓ ປຸພ຺ພຠາໂຄຕິ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕຘາຕຸມນສິກາຣໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອວສາເນ ເອວໍ ມນສິກາໂຣ ປວຕ຺ເຕຕພ຺ໂພ’’ຕິ ອາຫ. ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ອາໂຠຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຣຫິຕາຕິ ກາຣຓສ຺ສ ຈ ຜລສ຺ສ ຈ ອພ຺ຍາປາຣຕາຍ ຘາຕຸມຕ຺ຕຕໍ ທສ຺ເສຕິ. ອາໂຠຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາທີນມ຺ປິ ເອວເມວ ອພ຺ຍາປາຣຕາ ທຏ຺ຐພ຺ພາ. ນ ຫິ ຕານິ, ເຕສຎ຺ຈ ກາຣຓານິ ອາຠຸຊິຕ຺ວາ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕ຺ວາ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ ກໂຣນ຺ຕິ ຈາຕິ. ລກ຺ຂຓວເສນາຕິ ‘‘ກກ຺ຂຬໍ ຂຣິຄຕ’’ນ຺ຕິອາທິວຈນໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ.

ເວກນ຺ຕກໍ ເອກາ ໂລຫຊາຕິ. ນາຄນາສິກໂລຫໍ ໂລຫສທິສໍ ໂລຫວິຊາຕິ ຫລິທ຺ທິວິຊາຕິ ວິຍ. ຕິປຸຕມ຺ພາທີຫິ ມິສ຺ເສຕ຺ວາ ກຕໍ ກຣເຓນ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕ຺ຕາ ກິຕ຺ຕິມໂລຫໍ. ໂມຣກ຺ຂາທີນິ ເອວໍນາມາເນເວຕານິ. ສາມຸທ຺ທິກມຸຕ຺ຕາຕິ ນິທສ຺ສນມຕ຺ຕເມຕໍ, ສພ຺ພາປິ ປນ ມຸຕ຺ຕາ ມຸຕ຺ຕາ ເອວ.

໑໗໔. ອປ຺ເປຕີຕິ ອາໂປ, ອາພນ຺ຘນວເສນ ເສສຠູຕຕ຺ຕຍໍ ປາປຸຓາຕິ ສິເລສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍູສຠູໂຕຕິ ຣສຠູໂຕ. ວກ຺ກຫທຍຍກນປປ຺ຜາສານິ ເຕເມນ຺ຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຍກນໍ ເຫຏ຺ຐາຠາຄປູຣເຓນ, ອິຕຣານິ ເຕສໍ ອຸປຣິ ໂຖກໍ ໂຖກໍ ປຄ຺ຆຣເຓນ ເຕເມຕິ. ເຫຏ຺ຐາ ເລຑ຺ຑຸຂຓ຺ຑານິ ເຕມຍມາເນຕິ ເຕມກເຕມິຕພ຺ພານໍ ອພ຺ຍາປາຣສາມຎ຺ຎນິທສ຺ສນຕ຺ຖາເຍວ ອຸປມາ ທຏ຺ຐພ຺ພາ, ນ ຐານສາມຎ຺ຎນິທສ຺ສນຕ຺ຖາຍ. ສນ຺ນິຈິຕໂລຫິເຕນ ເຕເມຕພ຺ພານໍ ເກສຎ຺ຈິ ເຫຏ຺ຐາ, ກສ຺ສຈິ ອຸປຣິ ຐິຕຕຎ຺ຫິ ສຕິປຏ຺ຐານວິຠງ຺ເຄ ວກ຺ຂຕີຕິ, ຍກນສ຺ສ ເຫຏ຺ຐາຠາໂຄ ‘‘ຐິຕໍ ມຍິ ໂລຫິຕ’’ນ຺ຕິ ນ ຊານາຕິ, ວກ຺ກາທີນິ ‘‘ອມ຺ເຫ ເຕມຍມານໍ ໂລຫິຕໍ ຐິຕ’’ນ຺ຕິ ນ ຊານນ຺ຕີຕິ ເອວໍ ໂຍຊນາ ກາຕພ຺ພາ. ຍຖາ ປນ ເຠສຊ຺ຊສິກ຺ຂາປເທ ນິຍໂມ ອຕ຺ຖິ ‘‘ເຍສໍ ມໍສໍ ກປ຺ປຕິ, ເຕສໍ ຂີຣ’’ນ຺ຕິ, ເອວມິຘ ນຕ຺ຖິ.

໑໗໕. ເຕຊນວເສນາຕິ ນິສິຕຠາເວນ ຕິກ຺ຂຠາເວນ. ສຣີຣສ຺ສ ປກຕິໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ອຸຓ຺ຫຠາໂວ ສນ຺ຕາໂປ, ສຣີຣທຫນວເສນ ປວຕ຺ໂຕ ມຫາທາໂຫ ປຣິທາໂຫ. ອຍເມເຕສໍ ວິເສໂສ. ເຍນ ຊີຣີຍຕີຕິ ເອກາຫິກາທິຊຣໂຣເຄນ ຊີຣີຍຕີຕິປິ ອຕ຺ໂຖ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ສຕວາຣໍ ຕາເປຕ຺ວາ ອຸທເກ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ອຸທ຺ຘຏສປ຺ປິ ສຕໂຘຕສປ຺ປີຕິ ວທນ຺ຕິ. ຣສໂສຓິຕເມທມໍສນ຺ຫາຣຸອຏ຺ຐິອຏ຺ຐິມິຎ຺ຊາ ຣສາທໂຍ. ເກຈິ ນ຺ຫາຣຸໍ ອປເນຕ຺ວາ ສຸກ຺ກໍ ສຕ຺ຕມຘາຕຸໍ ອໂວຈຸນ຺ຕິ. ປາກຕິໂກຕິ ໂຂຠໍ ອປ຺ປຕ຺ໂຕ ສທາ ວິຊ຺ຊມາໂນ. ເປຕຄ຺ຄິ ມຸຂໂຕ ພຫິ ນິຄ຺ຄໂຕວ ອິຘ ຄຫິໂຕ.

໑໗໖. ວາຍນວເສນາຕິ ສເວຄຄມນວເສນ, ສມຸທີຣຓວເສນ ວາ.

໑໗໗. ອິມິນາ ຍສ຺ມິໍ ອາກາເສ…ເປ… ຕໍ ກຖິຕນ຺ຕິ ອິທໍ ກສິຓຸຄ຺ຆາຏິມາກາສສ຺ສ ອກຖິຕຕໍ, ອຊຏາກາສສ຺ສ ຈ ກຖິຕຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

໑໗໙. ສຸຂທຸກ຺ຂານໍ ຜຣຓຠາໂວ ສຣີຣຏ຺ຐກອຸຕຸສ຺ສ ສຸຂທຸກ຺ຂໂຜຏ຺ຐພ຺ພສມຸຏ຺ຐານປຈ຺ຈຍຠາເວນ ຍຖາພລໍ ສຣີເຣກເທສສກລສຣີຣຜຣຓສມຕ຺ຖຕາຍ ວຸຕ຺ໂຕ, ໂສມນສ຺ສໂທມນສ຺ສານໍ ອິຏ຺ຐານິຏ຺ຐຈິຕ຺ຕຊສມຸຏ຺ຐາປເນນ ຕເຖວ ຜຣຓສມຕ຺ຖຕາຍ. ເອວໍ ເອເຕສໍ ສຣີຣຜຣຓຕາຍ ເອກສ຺ສ ຐານໍ ອິຕຣໍ ປຫຣຕິ, ອິຕຣສ຺ສ ຈ ອຎ຺ຎນ຺ຕິ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎນ ສປ຺ປຏິປກ຺ຂຕໍ ທສ຺ເສຕິ, ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຏິປກ຺ຂໂອຬາຣິກປ຺ປວຕ຺ຕິ ເອວ ວາ ເອເຕສໍ ຜຣຓໍ. ວຕ຺ຖາຣມ຺ມຓານິ ຈ ປພນ຺ເຘນ ປວຕ຺ຕິເຫຕຸຠູຕານິ ຜຣຓຏ຺ຐານໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ, ອຸຠຍວໂຕ ຈ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ວເສນ ອຍໍ ສປ຺ປຏິປກ຺ຂຕາ ທສ຺ສິຕາ ສຸຂທສ຺ສນີຍຕ຺ຕາ.

໑໘໑. ກິເລສກາມໍ ສນ຺ຘາຍາຕິ ‘‘ສງ຺ກປ຺ໂປ ກາໂມ ຣາໂຄ ກາໂມ’’ຕິ (ມຫານິ. ໑; ຈູຬນິ. ອຊິຕມາຓວປຸຈ຺ຉານິທ຺ເທສ ໘) ເອຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕໍ ສງ຺ກປ຺ປໍ ສນ຺ຘາຍາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ໂສປິ ຫິ ວິພາຘຕິ ອຸປຕາເປຕິ ຈາຕິ ກິເລສສນ຺ຖວສມ຺ຠວໂຕ ກິເລສກາໂມ ວິຠຕ຺ໂຕ ກິເລສວຕ຺ຖຸສມ຺ຠວໂຕ ວາ. ກາມປຏິສໍຍຸຕ຺ຕາຕິ ກາມຣາຄສງ຺ຂາເຕນ ກາເມນ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ກາມປຏິພທ຺ຘາ ວາ. ອຎ຺ເຎສຸ ຈ ກາມປຏິສໍຍຸຕ຺ຕຘມ຺ເມສຸ ວິຊ຺ຊມາເນສຸ ວິຕກ຺ເກເຍວ ກາໂມປປໂທ ຘາຕຸສທ຺ໂທ ນິຣຸຬ຺ໂຫ ເວທິຕພ຺ໂພ ວິຕກ຺ກສ຺ສ ກາມປ຺ປສງ຺ຄປ຺ປວຕ຺ຕິຍາ ສາຕິສຍຕ຺ຕາ. ເອສ ນໂຍ ພ຺ຍາປາທຘາຕຸອາທີສຸ. ປຣສ຺ສ ອຕ຺ຕໂນ ຈ ທຸກ຺ຂາຍນໍ ວິຫິໍສາ. ວິຫິໍສນ຺ຕີຕິ ຫນ຺ຕຸໍ ອິຈ຺ຉນ຺ຕິ.

໑໘໒. ອຸຠຍຕ຺ຖ ອຸປ຺ປນ຺ໂນປິ ອຠິຊ຺ຌາສໍໂຍເຄນ ກມ຺ມປຖຊນນໂຕ ອນຠິຊ຺ຌາກມ຺ມປຖຠິນ຺ທນໂຕ ຈ ກາມວິຕກ຺ໂກ ‘‘ກມ຺ມປຖເຠໂທ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ພ຺ຍາປາໂທ ປນາຕິ ພ຺ຍາປາທວຈເນນ ພ຺ຍາປາທວິຕກ຺ກໍ ທສ຺ເສຕິ. ໂສ ຫິ ພ຺ຍາປາທຘາຕູຕິ. ຕຖາ ວິຫິໍສາຍ ວິຫິໍສາຘາຕຸຍາ ຈ ພ຺ຍາປາທວເສນ ຍຖາສມ຺ຠວໍ ປາຓາຕິປາຕາທິວເສນ ຈ ກມ຺ມປຖເຠໂທ ໂຍເຊຕພ຺ໂພ. ເອຕ຺ຖາຕິ ທ຺ວີສຸ ຕິເກສຸ. ສພ຺ພກາມາວຈຣສພ຺ພກຸສລສງ຺ຄາຫເກຫິ ອິຕເຣ ທ຺ເວ ທ຺ເວ ສງ຺ຄເຫຕ຺ວາ ກຖນໍ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫິກກຖາ. ເອຕ຺ຖາຕິ ປນ ເອຕສ຺ມິໍ ຉກ຺ເກຕິ ວຸຈ຺ຈມາເນ ກາມຘາຕຸວຈເນນ ກາມາວຈຣານໍ ເນກ຺ຂມ຺ມຘາຕຸອາທີນຎ຺ຈ ຄຫຓໍ ອາປຊ຺ຊຕິ.

ລຠາເປຕພ຺ພາຕິ ຈກ຺ຂຸຘາຕາທິຠາວໍ ລຠມານາ ຘມ຺ມາ ນີຫຣິຕ຺ວາ ທສ຺ສເນນ ລຠາເປຕພ຺ພາ. ຈຣຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ຈາໂຣ, ກິໍ ຈຣຕິ? ສມ຺ມສນໍ, ສມ຺ມສນສ຺ສ ຈາໂຣ ສມ຺ມສນຈາໂຣ, ເຕຠູມກຘມ຺ມານໍ ອຘິວຈນໍ.

ສຸຕ຺ຕນ຺ຕຠາຊນີຍວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໒. ອຠິຘມ຺ມຠາຊນີຍວຓ຺ຓນາ

໑໘໓. ຈກ຺ຂຸສ຺ສາຕິ ວິເສສກາຣຓໍ ອສາຘາຣຓສາມິຠາເວນ ນິທ຺ທິຏ຺ຐໍ. ຕຎ຺ຫິ ປຸຄ຺ຄລນ຺ຕຣາສາຘາຣຓໍ ນີລາທິສພ຺ພຣູປສາຘາຣຓຎ຺ຈ. ວິທຫຕີຕິ ເອວໍ ເອວຎ຺ຈ ຕຍາ ປວຕ຺ຕິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວິນິຍຸຊ຺ຊມານໍ ວິຍ ອຸປ຺ປາເທຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວິທຫຕີຕິ ຈ ຘາຕຸອຕ຺ໂຖ ເອວ ວິສິຏ຺ໂຐ ອຸປສຄ຺ເຄນ ທີປິໂຕຕິ ວິນາປິ ອຸປສຄ຺ເຄນ ຘາຕູຕິ ເອໂສ ສທ຺ໂທ ຕມຕ຺ຖໍ ວທຕີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ກຕ຺ຕຸກມ຺ມຠາວກຣຓອຘິກຣເຓສຸ ຘາຕຸປທສິທ຺ຘິ ໂຫຕີຕິ ປຎ຺ຈປິ ເອເຕ ອຕ຺ຖາ ວຸຕ຺ຕາ. ສຸວຓ຺ຓຣຊຕາທິຘາຕຸໂຍ ສຸວຓ຺ຓາທີນໍ ພີຊຠູຕາ ເສລາທໂຍ.

ອຕ຺ຕໂນ ສຠາວໍ ຘາເຣນ຺ຕີຕິ ຘາຕຸໂຍຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ຘາຕີຕິ ຘາຕູຕິ ປທສິທ຺ຘິ ເວທິຕພ຺ພາ. ຘາຕຸ-ສທ຺ໂທ ເອວ ຫິ ຘາຣຓຕ຺ໂຖປິ ໂຫຕີຕິ. ກຕ຺ຕຸອຕ຺ໂຖປິ ຈາຍໍ ປຸຣິເມນ ອສທິໂສຕິ ນິສ຺ສຕ຺ຕສຠາວມຕ຺ຕຘາຣຓຎ຺ຈ ຘາຕຸ-ສທ຺ທສ຺ສ ປຘາໂນ ອຕ຺ໂຖຕິ ວິສຸໍ ວຸຕ຺ໂຕ. ຘາຕຸໂຍ ວິຍ ຘາຕຸໂຍຕິ ເອຕ຺ຖ ສີຫ-ສທ຺ໂທ ວິຍ ເກສຣິມ຺ຫິ ນິຣຸຬ຺ໂຫ ປຸຣິເສສຸ, ເສລາວຍເວສຸ ນິຣຸຬ຺ໂຫ ຘາຕຸ-ສທ຺ໂທ ຈ ຈກ຺ຂາທີສຸ ອຸປຈຣິໂຕ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ຎາຓຎ຺ຈ ເຎຍ຺ຍຎ຺ຈ ຎາຓເຎຍ຺ຍານິ, ເຕສໍ ອວຍວາ ຕປ຺ປເຠທຠູຕາ ຘາຕຸໂຍ ຎາຓເຎຍ຺ຍາວຍວາ. ຕຕ຺ຖ ຎາຓປ຺ປເຠທາ ຘມ຺ມຘາຕຸເອກເທໂສ, ເຎຍ຺ຍປ຺ປເຠທາ ອຏ຺ຐາຣສາປີຕິ ຎາຓເຎຍ຺ຍາວຍວມຕ຺ຕາ ຘາຕຸໂຍ ໂຫນ຺ຕິ. ອຖ ວາ ຎາເຓນ ຎາຕພ຺ໂພ ສຠາໂວ ຘາຕຸສທ຺ເທນ ວຸຈ຺ຈມາໂນ ອວິປຣີຕໂຕ ຎາຓເຎຍ຺ໂຍ, ນ ທິຏ຺ຐິອາທີຫິ ວິປຣີຕຄ຺ຄາຫເກຫິ ເຎຍ຺ໂຍຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕສ຺ສ ຎາຓເຎຍ຺ຍສ຺ສ ອວຍວາ ຈກ຺ຂາທໂຍ. ວິສຠາຄລກ຺ຂຓາວຍເວສຸ ຣສາທີສຸ ນິຣຸຬ຺ໂຫ ຘາຕຸ-ສທ຺ໂທ ຕາທິເສສຸ ອຎ຺ຎາວຍເວສຸ ຈກ຺ຂາທີສຸ ອຸປຈຣິໂຕ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ, ຣສາທີສຸ ວິຍ ວາ ຈກ຺ຂາທີສຸ ນິຣຸຬ຺ໂຫວ. ນິຊ຺ຊີວມຕ຺ຕສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນນ຺ຕິ ເອເຕນ ນິຊ຺ຊີວມຕ຺ຕປທຕ຺ເຖ ຘາຕຸ-ສທ຺ທສ຺ສ ນິຣຸຬ຺ຫຕໍ ທສ຺ເສຕິ. ຉ ຘາຕຸໂຍ ເອຕສ຺ສາຕິ ຉຘາຕຸໂຍ, ໂຍ ໂລເກ ‘‘ປຸຣິໂສ’’ຕິ ຘມ຺ມສມຸທາໂຍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ໂສ ຉຘາຕຸໂຣ ຉນ຺ນໍ ປຖວີອາທີນໍ ນິຊ຺ຊີວມຕ຺ຕສຠາວານໍ ສມຸທາຍມຕ຺ໂຕ, ນ ເອຕ຺ຖ ຊີໂວ ປຸຣິໂສ ວາ ອຕ຺ຖີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຈກ຺ຂາທີນໍ ກໂມ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ອິຘ ເອເກກສ຺ມິໍ ຕິເກ ຕິຓ຺ຓໍ ຕິຓ຺ຓໍ ຘາຕູນໍ ກມໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ເຫຕຸຜລານຸປຸພ຺ພວວຕ຺ຖານວເສນາ’’ຕິ. ເຫຕຸຜລານໍ ອນຸປຸພ຺ພວວຕ຺ຖານໍ ເຫຕຸຜລຠາໂວວ. ຕຕ຺ຖ ເຫຕູຕິ ປຈ຺ຈໂຍ ອຘິປ຺ເປໂຕ. ຜລນ຺ຕິ ປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ຈກ຺ຂຸຘາຕູ’’ຕິອາທິ. ມໂນຘາຕຸຘມ຺ມຘາຕູນຎ຺ຈ ມໂນວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ເຫຕຸຠາໂວ ຍຖາສມ຺ຠວໍ ໂຍເຊຕພ຺ໂພ, ທ຺ວາຣຠູຕມໂນວເສນ ວາ ຕສ຺ສາ ມໂນຘາຕຸຍາ.

ສພ຺ພາສໍ ວເສນາຕິ ຍຖາວຸຕ຺ຕານໍ ອາຠາຘາຕຸອາທີນໍ ປຎ຺ຈຕິໍສາຍ ຘາຕູນໍ ວເສນ. ອປຣມຕ຺ຖສຠາວສ຺ສ ປຣມຕ຺ຖສຠາເວສຸ ນ ກທາຈິ ອນ຺ໂຕຄຘຕາ ອຕ຺ຖີຕິ ອາຫ ‘‘ສຠາວໂຕ ວິຊ຺ຊມານານ’’ນ຺ຕິ. ຈນ຺ທາຠາສູຣິຍາຠາທິກາ ວຓ຺ຓນິຠາ ເອວາຕິ ອາຫ ‘‘ຣູປຘາຕຸເຍວ ຫິ ອາຠາຘາຕູ’’ຕິ. ຣູປາທິປຏິພທ຺ຘາຕິ ຣາຄວຕ຺ຖຸຠາເວນ ຄເຫຕພ຺ພາກາໂຣ ສຸຠນິມິຕ຺ຕນ຺ຕິ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ຣູປາທໂຍວາ’’ຕິ ອວຕ຺ວາ ປຏິພທ຺ຘວຈນໍ ອາຫ. ອສຕິປິ ຣາຄວຕ຺ຖຸຠາເວ ‘‘ກຸສລວິປາກາຣມ຺ມຓາ ສຸຠາ ຘາຕູ’’ຕິ ທຸຕິໂຍ ວິກປ຺ໂປ ວຸຕ຺ໂຕ. ວິຫິໍສາຘາຕຸ ເຈຕນາ, ປຣວິເຫຐນຉນ຺ໂທ ວາ. ອວິຫິໍສາ ກຣຸຓາ.

ອຸໂຠປີຕິ ຘມ຺ມຘາຕຸມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸໂຍ. ຫີນາທີສຸ ປຸຣິມນເຍນ ຫີຬິຕາ ຈກ຺ຂາທໂຍ ຫີນາ, ສມ຺ຠາວິຕາ ປຓີຕາ, ນາຕິຫີຬິຕາ ນາຕິສມ຺ຠາວິຕາ ມຊ຺ຌິມາຕິ ຂນ຺ຘວິຠງ຺ເຄ ອາຄຕຫີນທຸກໂຕເຍວ ນີຫຣິຕ຺ວາ ມຊ຺ຌິມາ ຘາຕຸ ວຸຕ຺ຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸ ຍທິປິ ຉວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸວເສນ ວິຠຕ຺ຕາ, ຕຖາປິ ‘‘ວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸຄ຺ຄຫເຓນ ຕສ຺ສາ ປຸເຣຈາຣິກປຈ຺ຉາຈາຣິກຕ຺ຕາ ມໂນຘາຕຸ ຄຫິຕາວ ໂຫຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອາຫ ‘‘ວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸ…ເປ… ສຕ຺ຕວິຎ຺ຎາຓສງ຺ເຂໂປເຍວາ’’ຕິ. ອເນເກສໍ ຈກ຺ຂຸຘາຕຸອາທີນໍ, ຕາສຸ ຈ ເອເກກິສ຺ສາ ນານປ຺ປກາຣຕາຍ ນານາຘາຕູນໍ ວເສນ ອເນກຘາຕຸນານາຘາຕຸໂລໂກ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ອາຫ ‘‘ອຏ຺ຐາຣສຘາຕຸປ຺ປເຠທມຕ຺ຕເມວາ’’ຕິ.

‘‘ຈກ຺ຂຸໂສຕຆານຊິວ຺ຫາກາຍມໂນມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸເຠເທນາ’’ຕິ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ລິຂິຕໍ. ຕຕ຺ຖ ນ ຈກ຺ຂາທີນໍ ເກວເລນ ຘາຕຸ-ສທ຺ເທນ ສມ຺ພນ຺ໂຘ ອຘິປ຺ເປໂຕ ວິຊານນສຠາວສ຺ສ ປເຠທວຈນໂຕ. ວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸ-ສທ຺ເທນ ສມ຺ພນ຺ເຘ ກຣິຍມາເນ ທ຺ເວ ມໂນຄຫຓານິ ນ ກຕ຺ຕພ຺ພານິ. ນ ຫິ ທ຺ເວ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸໂຍ ອຕ຺ຖີຕິ. ‘‘ຈກ຺ຂຸ…ເປ… ກາຍມໂນວິຎ຺ຎາຓມໂນຘາຕູ’’ຕິ ວາ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ອຕຸລ຺ຍໂຍເຄ ທ຺ວນ຺ທສມາສາຠາວໂຕ. ອຍໍ ປເນຕ຺ຖ ປາໂຐ ສິຍາ ‘‘ຈກ຺ຂຸ…ເປ… ກາຍວິຎ຺ຎາຓມໂນມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸເຠເທນາ’’ຕິ.

ຂນ຺ຘາຍຕນເທສນາ ສງ຺ເຂປເທສນາ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍເທສນາ ວິຕ຺ຖາຣເທສນາຕິ ຕທຸຠຍໍ ອເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ນາຕິສງ຺ເຂປວິຕ຺ຖາຣາ ຘາຕຸເທສນາ. ອຖ ວາ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕຠາຊນີເຍ ວຸຕ຺ຕຘາຕຸເທສນາ ອຕິສງ຺ເຂປເທສນາ, ອາຠາຘາຕຸອາທີນໍ ອເນກຘາຕຸນານາຘາຕຸອນ຺ຕານໍ ວເສນ ເທເສຕພ຺ພາ ອຕິວິຕ຺ຖາຣເທສນາຕິ ຕທຸຠຍໍ ອເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ອຍໍ ‘‘ນາຕິສງ຺ເຂປວິຕ຺ຖາຣາ’’ຕິ.

ເຠຣີຕລໍ ວິຍ ຈກ຺ຂຸຘາຕຸ ສທ຺ທສ຺ສ ວິຍ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ນິສ຺ສຍຠາວໂຕ. ເອຕາຫິ ຈ ອຸປມາຫິ ນິຊ຺ຊີວານໍ ເຠຣີຕລທຓ຺ຑາທີນໍ ສມາໂຍເຄ ນິຊ຺ຊີວານໍ ສທ຺ທາທີນໍ ວິຍ ນິຊ຺ຊີວານໍ ຈກ຺ຂຸຣູປາທີນໍ ສມາໂຍເຄ ນິຊ຺ຊີວານໍ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓາທີນໍ ປວຕ຺ຕີຕິ ກາຣຓຜລານໍ ຘາຕຸມຕ຺ຕຕ຺ຕາ ກາຣກເວທກຠາວວິຣຫໍ ທສ຺ເສຕິ.

ປຸເຣຈຣານຸຈຣາ ວິຍາຕິ ນິຊ຺ຊີວສ຺ສ ກສ຺ສຈິ ເກຈິ ນິຊ຺ຊີວາ ປຸເຣຈຣານຸຈຣາ ວິຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ມໂນຘາຕຸເຍວ ວາ ອຕ຺ຕໂນ ຂຓໍ ອນຕິວຕ຺ຕນ຺ຕີ ອຕ຺ຕໂນ ຂຓໍ ອນຕິວຕ຺ຕນ຺ຕານໍເຍວ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓາທີນໍ ອວິຊ຺ຊມາເນປິ ປຸເຣຈຣານຸຈຣຠາເວ ປຸພ຺ພກາລາປຣກາລຕາຍ ປຸເຣຈຣານຸຈຣາ ວິຍ ທຏ຺ຐພ຺ພາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສລ຺ລມິວ ສູລມິວ ຕິວິຘທຸກ຺ຂຕາສມາໂຍຄໂຕ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ອາສາເຍວ ທຸກ຺ຂໍ ອາສາທຸກ຺ຂໍ, ອາສາວິຆາຕໍ ທຸກ຺ຂໍ ວາ. ສຎ຺ຎາ ຫິ ອຠູຕໍ ທຸກ຺ຂທຸກ຺ຂມ຺ປິ ສຸຠາທິໂຕ ສຎ຺ຊານນ຺ຕີ ຕໍ ອາສໍ ຕສ຺ສາ ຈ ວິຆາຕໍ ອາສີສິຕສຸຠາທິອສິທ຺ຘິຍາ ຊເນຕີຕິ. ກມ຺ມປ຺ປຘານາ ສງ຺ຂາຣາຕິ ‘‘ປຏິສນ຺ຘິຍໍ ປກ຺ຂິປນໂຕ’’ຕິອາທິມາຫ. ຊາຕິທຸກ຺ຂານຸພນ຺ຘນໂຕຕິ ອຕ຺ຕນາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຍມາເນນ ຊາຕິທຸກ຺ເຂນ ອນຸພນ຺ຘຕ຺ຕາ. ຠວປຈ຺ຈຍາ ຊາຕິ ຫິ ຊາຕິທຸກ຺ຂນ຺ຕິ. ປທຸມໍ ວິຍ ທິສ຺ສມານໍ ຂຸຣຈກ຺ກໍ ວິຍ ຣູປມ຺ປິ ອິຕ຺ຖິຍາທິຠາເວນ ທິສ຺ສມານໍ ນານາວິຘຸປທ຺ທວໍ ຊເນຕິ. ສພ຺ເພ ອນຕ຺ຖາ ຣາຄາທໂຍ ຊາຕິອາທໂຍ ຈ ວິສຠູຕາ ອສນ຺ຕາ ສປ຺ປຏິຠຍາ ຈາຕິ ຕປ຺ປຏິປກ຺ຂຠູຕຕ຺ຕາ ອມຕາທິໂຕ ທຏ຺ຐພ຺ພາ.

ມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາປິ ອຎ຺ຎໍ ຄເຫຕ຺ວາວາຕິ ເອເຕນ ມກ຺ກຏສ຺ສ ຄຫິຕໍ ສາຂໍ ມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາປິ ອາກາເສ ຐາຕຸໍ ອສມຕ຺ຖຕາ ວິຍ ຄຫິຕາຣມ຺ມຓໍ ມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາປິ ອຎ຺ຎໍ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕິຕຸໍ ອສມຕ຺ຖຕາຍ ມກ຺ກຏສມານຕໍ ທສ຺ເສຕິ. ອຏ຺ຐິເວຘວິທ຺ໂຘປິ ທມຖໍ ອນຸປຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ທຸຏ຺ຐສ຺ໂສ ອສ຺ສຂຬຸງ຺ໂກ. ຣງ຺ຄຄໂຕ ນໂຏ ຣງ຺ຄນໂຏ.

໑໘໔. ຈກ຺ຂຸຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຣູເປ ຈາຕິອາທິນາ ທ຺ວາຣາຣມ຺ມເຓສຸ ເອກວຈນພຫຸວຈນນິທ຺ເທສາ ເອກນານາສນ຺ຕານຄຕານໍ ເອກສນ຺ຕານຄຕວິຎ຺ຎາຓປຈ຺ຈຍຠາວໂຕ ເອກນານາຊາຕິກຕ຺ຕາ ຈ.

ສພ຺ພຘມ຺ເມສູຕິ ເອຕ຺ຖ ສພ຺ພ-ສທ຺ໂທ ອຘິກາຣວເສນ ຍຖາວຸຕ຺ຕວິຎ຺ຎາຓສງ຺ຂາເຕ ອາຣມ຺ມຓສງ຺ຂາເຕ ວາ ປເທສສພ຺ພສ຺ມິໍ ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸນິທ຺ເທເສ ‘‘ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸຍາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນິຣຸທ຺ຘສມນນ຺ຕຣາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ມໂນຘາຕຸ, ມໂນຘາຕຸຍາປິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນິຣຸທ຺ຘສມນນ຺ຕຣາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ຈິຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓຘາຕານນ຺ຕຣໍ ມໂນຘາຕຸ ວິຍ ມໂນຘາຕານນ຺ຕຣມ຺ປິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ຍາວ ອຎ຺ຎາ ມໂນຘາຕຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕິ, ຕາວ ປວຕ຺ຕໍ ສພ຺ພໍ ຈິຕ຺ຕໍ ເອກຕ຺ເຕນ ຄເຫຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເອວມ຺ປິ ອຕ຺ໂຖ ລພ຺ຠຕິ. ເອວຎ຺ຫິ ສຕິ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕານນ຺ຕຣໍ ອຸປ຺ປນ຺ນາຍ ມໂນຘາຕຸຍາ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸຠາວປ຺ປສງ຺ໂຄ ນ ໂຫຕິເຍວ. ປຎ຺ຈວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸມໂນຘາຕຸກ຺ກມນິທສ຺ສນຎ຺ຫິ ຕພ຺ພິຘຸຣສຠາເວນ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຏ຺ຐາເນນ ຈ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນສ຺ສ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖໍ, ນ ອນນ຺ຕຣຸປ຺ປຕ຺ຕິມຕ຺ເຕນາຕິ ຕພ຺ພິຘຸຣສຠາເວ ເອກຕ຺ຕໍ ອຸປເນຕ຺ວາ ທສ຺ສນໍ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ອນຸປນີເຕປິ ເອກຕ຺ເຕ ຕພ຺ພິຘຸຣສຠາເວ ເອກສ຺ມິໍ ທສ຺ສິເຕ ສາມຎ຺ຎວເສນ ອຎ຺ຎມ຺ປິ ສພ຺ພໍ ຕໍ ສຠາວໍ ທສ຺ສິຕໍ ໂຫຕີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ປິ-ສທ຺ເທນ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸສມ຺ປິຓ຺ຑເນ ຈ ສຕິ ‘‘ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸຍາປິ ສມນນ຺ຕຣາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ຈິຕ຺ຕໍ…ເປ… ຕຊ຺ຊາ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕູ’’ຕິ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸຄ຺ຄຫເຓນ ຠວງ຺ຄານນ຺ຕຣໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ມໂນຘາຕຸຈິຕ຺ຕໍ ນິວຕ຺ຕິຕໍ ໂຫຕີຕິ ເຈ? ນ, ຕສ຺ສາ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸຠາວາສິທ຺ຘິໂຕ. ນ ຫິ ຍໍ ໂຈທີຍຕິ, ຕເທວ ປຣິຫາຣາຍ ໂຫຕີຕິ.

ມໂນຘາຕຸຍາປິ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸຍາປີຕິ ມນທ຺ວຍວຈເນນ ທ຺ວິນ຺ນໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎວິຘຸຣສຠາວຕາ ທສ຺ສິຕາຕິ ເຕເນວ ມໂນຘາຕາວຊ຺ຊນສ຺ສ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸຠາໂວ ນິວຕ຺ຕິໂຕຕິ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ວຸຕ຺ໂຕ ຫິ ຕສ຺ສ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸວິຘຸໂຣ ມໂນຘາຕຸສຠາໂວ ‘‘ສພ຺ພຘມ຺ເມສຸ ວາ ປນ ປຐມສມນ຺ນາຫາໂຣ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີ’’ຕິອາທິນາ. ສາ ສພ຺ພາປີຕິ ເອຕໍ ມຸຂມຕ຺ຕນິທສ຺ສນໍ. ນ ຫິ ຊວນປຣິໂຍສານາ ເອວ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸ, ຕທາຣມ຺ມຓາທີນິປິ ປນ ໂຫນ຺ຕິເຍວາຕິ. ເອວໍ ປຎ຺ຈວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸມໂນຘາຕຸວິສິຏ຺ຐສຠາວວເສນ ສພ຺ພໍ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ປຸນ ມໂນທ຺ວາຣວເສນ ສາຕິສຍໍ ຊວນມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ມນຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຍທິ ປນ ຉນ຺ນໍ ທ຺ວາຣານໍ ວເສນ ຊວນາວສານາເນວ ຈິຕ຺ຕານິ ອິຘ ‘‘ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕູ’’ຕິ ທສ຺ສິຕານີຕິ ອຍມຕ຺ໂຖ ຄຍ຺ເຫຍ຺ຍ, ຈຸຕິປຏິສນ຺ຘິຠວງ຺ຄານໍ ອຄ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາ ສາວເສສາ ເທສນາ ອາປຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ມາ ຍຖາວຸຕ຺ເຕນ ນເຍນ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຉທ຺ວາຣິກຈິຕ຺ເຕຫິ ວາ ສມານລກ຺ຂຓານິ ອຎ຺ຎານິປິ ‘‘ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕູ’’ຕິ ທສ຺ສິຕານີຕິ ເວທິຕພ຺ພານິ.

ປຏິຈ຺ຈາຕິ ອາຄຕຏ຺ຐາເນຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ມໂນ ຈ ເນສໍ ໂຄຈຣວິສຍໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠຕີ’’ຕິອາທີສຸ (ມ. ນິ. ໑.໔໕໕) ວິສຸໍ ກາຕຸໍ ຍຸຕ຺ຕໍ, ອິຘ ປນ ‘‘ຈກ຺ຂຸຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈາ’’ຕິອາທີສຸ ຈ-ສທ຺ເທນ ສມ຺ປິຓ຺ເຑຕ຺ວາ ອາວຊ຺ຊນສ຺ສປິ ຈກ຺ຂາທິສນ຺ນິສ຺ສິຕຕາກຣຓໍ ວິຍ ມນຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈາຕິ ອາຄຕຏ຺ຐາເນ ມໂນທ຺ວາຣສງ຺ຂາຕຠວງ຺ຄສນ຺ນິສ຺ສິຕເມວ ອາວຊ຺ຊນໍ ກາຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ອຠິຘມ຺ມຠາຊນີຍວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໓. ປຎ຺ຫປຸຈ຺ຉກວຓ຺ຓນາ

ປຎ຺ຫປຸຈ຺ຉກໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນຍຕ຺ຕາ ອຸຕ຺ຕານເມວາຕິ.

ປຎ຺ຫປຸຈ຺ຉກວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ຘາຕຸວິຠງ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.