(໑.) ເອກກນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ

໗໖໑. ນ ເຫຕຸເມວາຕິ ເອຕ຺ຖ ຈ ນ ເຫຕູ ເອວາຕິ ອຕ຺ໂຖ, ພ຺ຍຎ຺ຊນສິລິຏ຺ຐຕາວເສນ ປນ ຣສ຺ສຕ຺ຕໍ ມ-ກາໂຣ ຈ ກໂຕ ‘‘ອທຸກ຺ຂມສຸຂາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ວິຍ. ອິມິນາປິ ນເຍນາຕິ ເອຕ຺ຖ ປຸຣິມນເຍນ ເຫຕຸຠາວາທິປຏິກ຺ເຂໂປ, ປຈ຺ຉິມນເຍນ ນເຫຕຸຘມ຺ມາທິໂກຏ຺ຐາສສງ຺ຄໂຫຕິ ອຍໍ ວິເສໂສ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຈຸຕິຄ຺ຄຫເຓນ ຈຸຕິປຣິຈ຺ຉິນ຺ນາຍ ເອກາຍ ຊາຕິຍາ ຄຫຓໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ, ຠວຄ຺ຄຫເຓນ ນວຘາ ວຸຕ຺ຕຠວສ຺ສ. ຕທນ຺ໂຕຄຘຕາຍ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ປຣິຍາປນ຺ນຕາ ວຸຕ຺ຕາ. ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ມໂນວິຎ຺ຎາຓວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວາຕິ ‘‘ນ ຣູປໍ ວິຍ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ຉວິຎ຺ຎາຓວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ’’ຕິ ຣູປໂຕ ເອເຕສໍ ວິເສສນໍ ກໂຣຕິ.

໗໖໒. ກປ຺ປໂຕ ກປ຺ປໍ ຄນ຺ຕ຺ວາປິ ນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ນ ກທາຈິ ຕຖາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ນ ຫິ ຂີຣາທີນໍ ວິຍ ເອເຕສໍ ຍຖາວຸຕ຺ຕລກ຺ຂຓວິລກ຺ຂຓຕາ ອຕ຺ຖີຕິ ທສ຺ເສຕິ.

໗໖໓. ສໂມຘາເນຕ຺ວາຕິ ໂລເກ ວິຊ຺ຊມານໍ ສພ຺ພໍ ຣູປໍ ສໂມຘາເນຕ຺ວາ. ເອເຕນ ມຫຕ຺ເຕປິ ອວິຠາວກຕ຺ຕໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ສຸຂຸມຕ຺ຕາ ນ ວິຠາເວສ຺ສຕີຕິ ວາທປຖໍ ຉິນ຺ທຕິ. ຈກ຺ຂຸປສາເທ ມມ ວຕ຺ຖຸມ຺ຫີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວິສໂຍຕິ ອິສ຺ສຣິຍຏ຺ຐານນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

໗໖໔. ອພ຺ໂພກິຓ຺ຓາຕິ ອພ຺ຍວຫິຕາ, ອນນ຺ຕຣິຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວວຕ຺ຖິຕານມ຺ປິ ປຏິປາຏິນິຍໂມ ເຕນ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອນນ຺ຕຣຕາຕິ ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈຍຕາ ເອເຕນ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໗໖໕. ສມນນ຺ຕຣຕາຕິ ຈ ສມນນ຺ຕຣປຈ຺ຈຍຕາ.

໗໖໖. ອາຠຸຊນໂຕຕິ ອາຠຸຄ຺ຄກຣຓໂຕ, ນິວຕ຺ຕນໂຕ ອິຈ຺ເຈວ ອຕ຺ໂຖ. ເອຕ຺ຖ ຈ ‘‘ປຎ຺ຈ ວິຎ຺ຎາຓາ ອນາໂຠຄາ’’ຕິ ອາໂຠຄສຠາວາ ນ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ, ‘‘ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ວິຎ຺ຎາຓານໍ ນຕ຺ຖິ ອາວຏ຺ຏນາ ວາ’’ຕິອາທີສຸປິ ອາວຏ຺ຏນຠາໂວ ວາຕິອາທິນາ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ.

ນ ກຎ຺ຈິ ຘມ຺ມໍ ປຏິວິຊານາຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ນ ສພ຺ເພ ຣູປາທິຘມ຺ມາ ຘມ຺ມຄ຺ຄຫເຓນ ຄຫິຕາຕິ ຍຖາຘິປ຺ເປຕຘມ຺ມທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ‘‘ມໂນປຸພ຺ພງ຺ຄມາ ຘມ຺ມາຕິ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ອາຫ.

ຣູປາທີສຸ ອຠິນິປຕນໍ ເຕຫິ ສມາຄໂມ ເຕສນ຺ຕິປິ ວຕ຺ຕຸໍ ຍຸຊ຺ຊຕີຕິ ອາຫ ‘‘ຣູປາທີນໍ ອຠິນິປາຕມຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ກມ຺ມຕ຺ເຖ ວາ ສາມິວຈນໍ. ວິຎ຺ຎາເຓຫິ ອຠິນິປຕິຕພ຺ພານິ ຫິ ຣູປາທີນີຕິ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕີຕິອາທີສຸ ຫິ ອຍໍ ອຘິປ຺ປາໂຍ – ອາຣມ຺ມຓກຣເຓນ ປຏິວິຊານິຕພ຺ພານິ ຣູປາທີນິ ຐເປຕ຺ວາ ກຸສລາກຸສລເຈຕນາຍ ຕໍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕານຎ຺ຈ ຍຖາວຸຕ຺ຕານໍ ສຫຊປຸພ຺ພງ຺ຄມຘມ຺ເມນ ປຏິວິຊານິຕພ຺ພານໍ ປຏິວິຊານນໍ ເອເຕສໍ ນຕ຺ຖີຕິ. ເອວຎ຺ຈ ກຕ຺ວາ ‘‘ທສ຺ສນາທິມຕ຺ຕໂຕ ປນ ມຸຕ຺ຕາ ອຎ຺ຎາ ເອເຕສໍ ກຸສລາທິປຏິວິຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ກິຈ຺ຈນ຺ຕຣໍ ປຏິເສເຘຕິ.

ອວິປາກຠາເວນ ອຎ຺ຎໍ ອພ຺ຍາກຕສາມຎ຺ຎໍ ອນິວາເຣນ຺ໂຕ ກຸສລາກຸສລຄ຺ຄຫຓຎ຺ຈ ກໂຣຕີຕິ ຈວນປຣິໂຍສານຎ຺ຈ ກິຈ຺ຈໍ. ປິ-ສທ຺ເທນ ສຫຊວນການິ ວີຖິຈິຕ຺ຕານິ ສມ຺ປິຓ຺ເຑຕ຺ວາ ປຎ຺ຈທ຺ວາເຣ ປຏິເສຘເນ ອຍໍ ອຘິປ຺ປາໂຍ ສິຍາ – ‘‘ມນສາ ເຈ ປທຸຏ຺ເຐນ…ເປ… ປສນ຺ເນນ ຠາສຕິ ວາ ກໂຣຕິ ວາ’’ຕິ (ຘ. ປ. ໑-໒) ເອວໍ ວຸຕ຺ຕາ ຠາສນກຣຓກຣາ, ຕໍສທິສາ ຈ ສຸຂທຸກ຺ຂຸປ຺ປາທກາ ພລວນ຺ໂຕ ຉຏ຺ຐທ຺ວາຣິກາ ເອວ ຘມ຺ມຄ຺ຄຫເຓນ ຄຫິຕາຕິ ນ ເຕສໍ ປຎ຺ຈທ຺ວາຣິກຊວເນນ ປຏິວິຊານນໍ ອຕ຺ຖິ, ທຸພ຺ພລານໍ ປນ ປຸພ຺ພງ຺ຄມປຏິວິຊານນໍ ຕຕ຺ຖ ນ ປຏິສິທ຺ຘໍ ‘‘ນ ກາຍກມ຺ມໍ ນ ວຈີກມ຺ມໍ ປຏ຺ຐເປຕີ’’ຕິ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິທ຺ວຍຊນກສ຺ເສວ ປຏ຺ຐປນປຏິກ຺ເຂເປນ ທຸພ຺ພລສ຺ສ ມໂນກມ຺ມສ຺ສ ອນຸຎ຺ຎາຕຕ຺ຕາ. ຕຖາ ກາຍສຸຈຣິຕາທິກຸສລກມ຺ມໍ ກໂຣມີຕິ, ຕພ຺ພິປຣີຕໍ ອກຸສລໍ ກມ຺ມໍ ກໂຣມີຕິ ຈ ກຸສລາກຸສລສມາທານໍ ປຎ຺ຈທ຺ວາຣິກຊວເນນ ນ ໂຫຕິ. ຕຖາ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທວຓ຺ຓນາຍໍ ວຸຕ຺ຕາ ‘‘ປຎ຺ຈທ຺ວາຣິກຈຸຕິ ຈ ນ ປຎ຺ຈທ຺ວາຣິກຈິຕ຺ເຕຫິ ໂຫຕິ ຈຸຕິຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອຕໍທ຺ວາຣິກຕ຺ຕາ’’ຕິ. ຍາ ປນາຍໍ ປາຬິ ‘‘ປຎ຺ຈຫິ ວິຎ຺ຎາເຓຫິ ນ ກຎ຺ຈິ ຘມ຺ມໍ ປຏິວິຊານາຕິ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອຠິນິປາຕມຕ຺ຕາ’’ຕິ, ຕສ຺ສາ ຣູປາທີນໍ ອາປາຖມຕ຺ຕໍ ມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎໍ ກຎ຺ຈິ ຘມ຺ມສຠາວໍ ນ ປຏິວິຊານາຕີຕິ ອຍມຕ຺ໂຖ ທິສ຺ສຕິ. ນ ຫິ ຣູປໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕມ຺ປິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ຣູປນ຺ຕິ ຈ ຄຓ຺ຫາຕີຕິ. ສມ຺ປຏິຈ຺ຉນສ຺ສປິ ຣູປນີລາທິອາກາຣປຏິວິຊານນໍ ນຕ຺ຖີຕິ ກິຎ຺ຈິ ຘມ຺ມສ຺ສ ປຏິວິຊານນໍ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ, ປຎ຺ຈຫິ ປນ ວິຎ຺ຎາເຓຫິ ສາຕິສຍໍ ຕສ຺ສ ວິຊານນນ຺ຕິ ‘‘ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອຠິນິປາຕມຕ຺ຕາ’’ຕິ ນ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍສ຺ສ ປາຬິຍໍ ພຫິທ຺ຘາປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນາຣມ຺ມຓຕາ ວຸຕ຺ຕາ, ຕໂຕ ອຎ຺ຎໍ ນິຣຸຕ຺ຕິປຏິສມ຺ຠິທໍ ອິຈ຺ຉນ຺ເຕຫິ ປຎ຺ຈທ຺ວາຣຊວເນນ ປຏິສມ຺ຠິທາຎາຓສ຺ສ ສຫຸປ຺ປຕ຺ຕິ ປຏິສິທ຺ຘາ. ຣູປາຣູປຘມ຺ເມຕິ ຣູປາຣູປາວຈຣຘມ຺ເມຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ປຎ຺ຈທ຺ວາຣິກຈິຕ຺ເຕນ ນ ປຏິພຸຊ຺ຌຕີຕິ ກສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕໍ, ນນຸ ຣູປາທີນໍ ອາປາຖຄມເນ ນິທ຺ທາປຏິໂພໂຘ ໂຫຕີຕິ? ນ, ປຐມໍ ມໂນທ຺ວາຣິກຊວນສ຺ສ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິໂຕຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ນິທ຺ທາຍນ຺ຕສ຺ສ ຫີ’’ຕິອາທິ. ປໂລເຠຕ຺ວາ ສຈ຺ຈສຸປິເນນ.

ອພ຺ຍາກໂຕເຍວ ອາວຊ຺ຊນມຕ຺ຕສ຺ເສວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນໂຕຕິ ວທນ຺ຕິ. ເອວໍ ວທນ຺ເຕຫິ ມໂນທ຺ວາເຣປິ ອາວຊ຺ຊນໍ ທ຺ວຕ຺ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຊວນຏ຺ຐາເນ ຐຕ຺ວາ ຠວງ຺ຄໍ ໂອຕຣຕີຕິ ອຘິປ຺ເປຕນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

ຕສ຺ສາ ເອວ ວເສນາຕິ ຕສ຺ສາ ວເສນ ເອກວິເຘນ ຎາຓວຕ຺ຖຸ ໂຫຕີຕິ ຈ, ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ຈ ໂຍຊນາ ກາຕພ຺ພາ.

ເອກກນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.