໒. ທຸຕິຍນໂຍ ສງ຺ຄຫິເຕນອສງ຺ຄຫິຕປທວຓ຺ຓນາ

໑໗໑. ສງ຺ຄຫິເຕນອສງ຺ຄຫິຕປທນິທ຺ເທເສ ຍໍ ຕໍ ອຸທ຺ເທເສ ອສງ຺ຄຫິຕຕາຍ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ ວິສ຺ສຊ຺ຊິຕພ຺ພຎ຺ຈ ສງ຺ຄຫິຕຕາວິສິຏ຺ຐໍ ອສງ຺ຄຫິຕໍ ຘມ຺ມຊາຕໍ ນິທ຺ຘາຣິຕໍ, ຕເທວ ຕາວ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ຈກ຺ຂາຍຕເນນ ເຍ ຘມ຺ມາ ຂນ຺ຘສງ຺ຄເຫນ ສງ຺ຄຫິຕາ ອາຍຕນຘາຕຸສງ຺ຄເຫນ ອສງ຺ຄຫິຕາ’’ຕິ ອາຫ. ສພ຺ພຕ຺ຖ ຂນ຺ຘາທິສງ຺ຄຫສາມຎ຺ຎານໍ ນິຈ຺ຈໍ ວິເສສາເປກ຺ຂຕ຺ຕາ ເຠທນິສ຺ສິຕຕ຺ຕາ ຈ ປຸຈ຺ຉາວິສ຺ສຊ຺ຊນານໍ ສວິເສສາວ ຂນ຺ຘາທິຄຓນາ ສຸທ຺ຘາ. ຕຕ຺ຖ ສງ຺ຄຫິເຕນອສງ຺ຄຫິຕວຈນມຕ຺ເຕນ ຘມ຺ມວິເສສສ຺ສ ນິທ຺ຘາຣິຕຕ຺ຕາ ຕີສຸ ສງ຺ຄເຫສຸ ເອເກນ ທ຺ວີຫິ ວາ ເຍ ສງ຺ຄຫິຕາ ຫຸຕ຺ວາ ອຎ຺ເຎຫິ ອສງ຺ຄຫິຕາ, ເຕເຍວ ຘມ຺ມາ ‘‘ຂນ຺ຘສງ຺ຄເຫນ ສງ຺ຄຫິຕາ ອາຍຕນຘາຕຸສງ຺ຄເຫນ ອສງ຺ຄຫິຕາ’’ຕິ ເອຕ຺ຕເກເນວ ທສ຺ເສຕພ຺ພາ ສິຍຸໍ, ເຕສໍ ປນ ເອວໍວິຘານໍ ອສມ຺ຠວາ ນຍມາຕິກາຍ ຈ ອພ຺ຠນ຺ຕຣພາຫິຣມາຕິກາເປກ຺ຂຕ຺ຕາ ອຸທ຺ເທເສປິ ຍໍ ຍໍ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘາທີສຸ ອຣຓນ຺ເຕສຸ ສງ຺ຄາຫກໍ, ຕໍ ຕໍ ອເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ສງ຺ຄຫິເຕນອສງ຺ຄຫິຕໍ ນິທ຺ຘາຣິຕນ຺ຕິ ວິຎ຺ຎາຍຕີຕິ ເຕນ ເຕນ ສງ຺ຄາຫເກນ ຍຖານິທ຺ຘາຣິຕໍ ຘມ຺ມໍ ນິຍເມຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຈກ຺ຂາຍຕເນນາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຍຕ຺ຖ ຫິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພວິສ຺ສຊ຺ຊິຕພ຺ພຘມ຺ມວິເສສນິທ຺ຘາຣຓໍ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມິໍ ປຐມນເຍ ຉຏ຺ຐນເຍ ຈ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພວິສ຺ສຊ຺ຊິຕພ຺ພຠາເວນ, ອິຕເຣສຸ ຈ ຍໍ ຍໍ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພວິສ຺ສຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ ນິທ຺ຘາຣິຕໍ, ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ນິຍາມກຠາເວນ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘາທໂຍ ອຣຓນ຺ຕາ ອຸທ຺ທິຏ຺ຐາຕິ.

ຕຕ຺ຖ ‘‘ຈກ຺ຂາຍຕເນນ…ເປ… ໂຜຏ຺ຐພ຺ພຘາຕຸຍາ’’ຕິ ກຕ຺ຕຸອຕ຺ເຖ ກຣຓນິທ຺ເທໂສ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ, ‘‘ຂນ຺ຘສງ຺ຄເຫນ ອາຍຕນສງ຺ຄເຫນ ຘາຕຸສງ຺ຄເຫນາ’’ຕິ ກຣຓຕ຺ເຖ. ເອຕ຺ຖ ຈ ເຍນ ເຍນ ສງ຺ຄາຫເກນ ຂນ຺ຘາທິສງ຺ຄເຫສຸ ເຕນ ເຕນ ສງ຺ຄເຫຕພ຺ພາສງ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ ອຎ຺ຎໍ ອຕ຺ຖິ, ຕໍ ຕເທວ ສງ຺ຄາຫກາສງ຺ຄາຫກຠາເວນ ອຸທ຺ຘຏໍ. ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນ ປນ ຂນ຺ຘສງ຺ຄເຫນ ສງ຺ຄເຫຕພ຺ໂພ ອຎ຺ໂຎ ຘມ຺ໂມ ນຕ຺ຖິ, ຕຖາ ເວທນາກ຺ຂນ຺ຘາທີຫິ, ນ ຈ ໂສ ເອວ ຕສ຺ສ ສງ຺ຄາຫໂກ ອສງ຺ຄາຫໂກ ວາ ໂຫຕິ. ຍຎ຺ຈ ‘‘ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ ເອເກນ ຂນ຺ເຘນ ສງ຺ຄຫິໂຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕຎ຺ຈ ນ ຕສ຺ເສວ ເຕນ ສງ຺ຄຫິຕຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ, ຣູປກ຺ຂນ຺ຘຠາເວນ ປນ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘວຈເນນ ວາ ຄຫິຕຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ປກາສິໂຕຍມຕ຺ໂຖ.

ຍທິ ຈ ໂສ ເອວ ເຕນ ສງ຺ຄຍ຺ເຫຍ຺ຍ, ສງ຺ຄຫິເຕນສມ຺ປຍຸຕ຺ຕວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປທນິທ຺ເທເສ – ‘‘ເວທນາກ຺ຂນ຺ເຘນ ເຍ ຘມ຺ມາ ຂນ຺ຘສງ຺ຄເຫນ ສງ຺ຄຫິຕາ ອາຍຕນສງ຺ຄເຫນ ສງ຺ຄຫິຕາ ຘາຕຸສງ຺ຄເຫນ ສງ຺ຄຫິຕາ, ເຕ ຘມ຺ມາ ຕີຫິ ຂນ຺ເຘຫິ ເອເກນາຍຕເນນ ສຕ຺ຕຫິ ຘາຕູຫິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ’’ຕິອາທິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສິຍາ, ນ ຈ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ຍຖາ ຈິຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ເຕນ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕຎ຺ຈ ນ ໂຫຕິ, ເອວໍ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນ ສງ຺ຄຫິໂຕ ອສງ຺ຄຫິໂຕ ຈ ນ ໂຫຕິ, ຕຖາ ເວທນາກ຺ຂນ຺ຘາທໂຍ ເວທນາກ຺ຂນ຺ຘາທີຫິ. ນ ຫິ ໂສ ເອວ ຕສ຺ສ ສຠາໂຄ ວິສຠາໂຄ ຈາຕິ. ເຕເນວ ນ ເອກເທສາ ວິຍ ສມຸທາຍສ຺ສ, ສມຸທາໂຍ ເອກເທສານໍ ສງ຺ຄາຫໂກ ອສງ຺ຄາຫໂກ ຈ. ຍຖາ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ ຈກ຺ຂາຍຕນາທີນໍ, ຘມ຺ມາຍຕນໍ ເວທນາກ຺ຂນ຺ຘາທີນໍ, ສຣຓາ ຘມ຺ມາ ຈຕຸນ຺ນໍ ຂນ຺ຘານໍ. ສມຸທາຍນ຺ໂຕຄຘານຎ຺ຫິ ເອກເທສານໍ ນ ວິຠາໂຄ ອຕ຺ຖິ, ເຍນ ເຕ ສມຸທາຍສ຺ສ ສມຸທາໂຍ ຈ ເຕສໍ ສຠາໂຄ ວິສຠາໂຄ ຈ ສິຍາຕິ, ຕຖາ ນ ສມຸທາໂຍ ເອກເທສສຠາຄວິສຠາຄານໍ ສງ຺ຄາຫໂກ ອສງ຺ຄາຫໂກ ຈ. ຍຖາ ຘມ຺ມາຍຕນໍ ສຸຂຸມຣູປສຠາຄສ຺ສ ເວທນາທິວິສຠາຄສ຺ສ ຈ ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘກເທສສ຺ສ ຂນ຺ຘສງ຺ຄເຫນ, ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ຣູປາຣູປຊີວິຕສຠາຄວິສຠາຄສ຺ສ ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘກເທສສ຺ສ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ເຘກເທສສ຺ສ ຈ ຊີວິຕວຊ຺ຊສ຺ສ ຂນ຺ຘສງ຺ຄເຫເນວ. ນ ຫິ ເອກເທສສຠາຄໍ ສມຸທາຍສຠາຄໍ, ນາປິ ເອກເທສວິສຠາຄໍ ສມຸທາຍວິສຠາຄນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ສຕິປິ ອຕ຺ຕໂຕ ອຕ຺ຕນິ ອນ຺ໂຕຄຘໂຕ ອຕ຺ເຕກເທສສຠາຄໂຕ ຈ ອຎ຺ຎສ຺ສ ອສງ຺ຄາຫກຕ຺ເຕ ສງ຺ຄາຫກຕ຺ຕເມວ ເອເຕສໍ ນຕ຺ຖິ, ເຍນ ສງ຺ຄຫິຕສ຺ສ ອສງ຺ຄາຫກາ ສິຍຸນ຺ຕິ ສງ຺ຄາຫກຕ຺ຕາຠາວໂຕ ເອວ ເອວຣູປານໍ ອຄ຺ຄຫຓໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ຍໍ ປນ ‘‘ຘມ຺ມາຍຕນໍ ອສງ຺ຂຕໍ ຂນ຺ຘໂຕ ຐເປຕ຺ວາ ຈຕູຫິ ຂນ຺ເຘຫິ ສງ຺ຄຫິຕ’’ນ຺ຕິ (ຘາຕຸ. ໒໕), ‘‘ຈກ຺ຂາຍຕນຎ຺ຈ ໂສຕາຍຕນຎ຺ຈ ເອເກນ ຂນ຺ເຘນ ສງ຺ຄຫິຕ’’ນ຺ຕິ (ຘາຕຸ. ໒໖) ຈ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ເຕນ ເອກເທສານໍ ສມຸທາຍສງ຺ຄາຫກຕ຺ຕໍ, ສມຸທາຍສ຺ສ ຈ ເອກເທສສງ຺ຄາຫກຕ຺ຕໍ ທສ຺ເສຕິ, ຈຕຸກ຺ຂນ຺ຘຄຓນເຠເທຫິ ປນ ຘມ຺ມາຍຕນສ຺ສ ຄເຓຕພ຺ພາຄເຓຕພ຺ພຠາເວນ ປຎ຺ຈຘາ ຠິນ຺ນຕໍ, ຈກ຺ຂາຍຕນາທີນໍ ເອກກ຺ຂນ຺ຘຄຓເນນ ຄເຓຕພ຺ພຕາຍ ເອກວິຘຕຎ຺ຈ ທສ຺ເສຕິ. ສງ຺ຄາຫກາສງ຺ຄາຫກນິຣເປກ຺ຂານໍ ຄເຓຕພ຺ພາຄເຓຕພ຺ພານໍ ຕໍຕໍຄຓເນຫິ ຄຓນທສ຺ສນມຕ຺ຕເມວ ຫິ ປຐມນໂຍ ກມ຺ມກຣຓມຕ຺ຕສພ຺ຠາວາ, ທຸຕິຍາທໂຍ ປນ ສງ຺ຄາຫກາສງ຺ຄາຫເກຫິ ສງ຺ຄຫິຕາສງ຺ຄຫິຕານໍ ອຄຓນາທິທສ຺ສນານິ ກຕ຺ຕຸກຣຓກມ຺ມຕ຺ຕຍສພ຺ຠາວາ. ຕຖາ ປຐມນເຍ ຕຖາ ຕຖາ ຄເຓຕພ຺ພາຄເຓຕພ຺ພຠາວສງ຺ຂາໂຕ ຕໍຕໍຂນ຺ຘາທິຠາວາຠາໂວ ສຠາຄວິສຠາຄຕາ, ທຸຕິຍາທີສຸ ຍຖານິທ຺ຘາຣິຕຘມ຺ມທສ຺ສເນ ສງ຺ຄາຫກສງ຺ຄເຫຕພ຺ພານໍ ສມານກ຺ຂນ຺ຘາທິຠາໂວ ສຠາຄຕາ, ຕທຠາໂວ ຈ ວິສຠາຄຕາ. ປຸຈ຺ຉາວິສ຺ສຊ຺ຊເນສຸ ຕໍຕໍຂນ຺ຘາທິຠາວາຠາໂວ ເອວາຕິ ອຍເມເຕສໍ ວິເສໂສຕິ.

ສມຸທຍສຈ຺ຈສຸຂິນ຺ທ຺ຣິຍສທິສານິ ປນ ເຕຫິ ສງ຺ຄເຫຕພ຺ພເມວ ອຕ຺ຖິ, ນ ສງ຺ຄຫິຕໍ ອສງ຺ຄເຫຕພ຺ພນ຺ຕິ ອສງ຺ຄາຫກຕ຺ຕາຠາວໂຕ ນ ອຸທ຺ຘຏານິ. ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈສທິສານິ ເຕຫິ ວິສຠາຄສມຸທາຍຠູເຕຫິ ອເນກກ຺ຂນ຺ເຘຫິ ຂນ຺ຘສງ຺ຄເຫນ ສງ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ, ອິຕເຣຫິ ອສງ຺ຄເຫຕພ຺ພຎ຺ຈ ນຕ຺ຖີຕິ ສງ຺ຄາຫກຕ຺ຕາສງ຺ຄາຫກຕ຺ຕາຠາວໂຕ. ເອວໍ ສງ຺ຄາຫກຕ຺ຕາຠາວໂຕ ອສງ຺ຄາຫກຕ຺ຕາຠາວໂຕ ອຸຠຍາຠາວໂຕ ຈ ຍຖາວຸຕ຺ຕສທິສານິ ອນຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ສງ຺ຄາຫກຕ຺ຕາສງ຺ຄາຫກຕ຺ຕຠາວໂຕ ຈກ຺ຂາຍຕນາທີເນວ ອຸທ຺ຘຏານີຕິ ເວທິຕພ຺ພານິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ຈກ຺ຂາຍຕເນນ ເຍ ຘມ຺ມາ ຂນ຺ຘສງ຺ຄເຫນ ສງ຺ຄຫິຕາ’’ຕິ ຈກ຺ຂາຍຕນວຊ຺ຊາ ຣູປຘມ຺ມາ ຂນ຺ຘສງ຺ຄເຫນ ສງ຺ຄຫິຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ, ນ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘຕິ. ນ ຫິ ເອກເທໂສ ສມຸທາຍສງ຺ຄາຫໂກຕິ ທສ຺ສິຕເມຕນ຺ຕິ.

ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ ຂນ຺ຘປເທນາຕິ ຂນ຺ຘປທສງ຺ຄເຫນາຕິ ອຕ຺ໂຖ, ນ ສງ຺ຄາຫເກນາຕິ. ‘‘ເກນຈິ ສງ຺ຄາຫເກນາ’’ຕິ ອິທໍ ປນ ອາເນຕ຺ວາ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ຕໍ ປນ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘາທີສຸ ນ ຍຸຊ຺ຊຕີຕິ ຕໍ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘາທີສຸ ສງ຺ຄາຫເກສຸ ນ ຍຸຊ຺ຊຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນ ຫິ…ເປ… ສງ຺ຄຫິໂຕຕິ ເອເຕນ ນເຍນ ຈກ຺ຂາຍຕເນນ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘວ ສງ຺ຄຫິໂຕ, ໂສ ຈ ອຑ຺ເຒກາທສຫິ ອາຍຕນຘາຕູຫິ ອສງ຺ຄຫິໂຕ ນາມ ນຕ຺ຖີຕິ ເອວໍ ຈກ຺ຂາຍຕນາທີນິປິ ນ ຄເຫຕພ຺ພານີຕິ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ ເຈ? ນາປຊ຺ຊຕິ. ນ ຫິ ອຎ຺ຎມຕ຺ຕນິວາຣຓໍ ເອວສທ຺ທສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ, ອຖ ໂຂ ສງ຺ຄາຫກໂຕ ອຎ຺ຎນິວາຣຓໍ. ໂສ ຈາຕິອາທິ ຈ ນ ນິຣເປກ຺ຂວຈນໍ, ອຖ ໂຂ ສງ຺ຄາຫກາເປກ຺ຂນ຺ຕິ. ກຖໍ? ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນ ຫິ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘວ ສງ຺ຄຫິໂຕຕິ ຍຖາ ຈກ຺ຂາຍຕເນນ ຈກ຺ຂາຍຕນໂຕ ອຎ຺ຎມ຺ປິ ຂນ຺ຘສງ຺ຄເຫນ ສງ຺ຄຫິຕໍ ອຕ຺ຖິ, ຍໍ ອາຍຕນຘາຕຸສງ຺ຄເຫຫິ ອສງ຺ຄຫິຕໍ ໂຫຕິ, ນ ເອວໍ ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘໂຕ ອຎ຺ຎໍ ຂນ຺ຘສງ຺ຄເຫນ ສງ຺ຄຫິຕໍ ອຕ຺ຖິ, ຍໍ ອາຍຕນຘາຕຸສງ຺ຄເຫຫິ ອສງ຺ຄຫິຕໍ ສິຍາ, ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນ ປນ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘວ ຂນ຺ຘສງ຺ຄເຫນ ສງ຺ຄຫິໂຕຕິ ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ອຘິປ຺ປາໂຍ ຍຸຕ຺ໂຕ. ສິຍາ ປເນຕໍ ‘‘ໂສ ເອວ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນ ອາຍຕນຘາຕຸສງ຺ຄເຫຫິ ອສງ຺ຄຫິໂຕ ໂຫຕູ’’ຕິ, ຕໍ ນິວາເຣນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ໂສ ຈ ອຑ຺ເຒກາທສຫິ ອາຍຕນຘາຕູຫິ ອສງ຺ຄຫິໂຕ ນາມ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ‘‘ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນາ’’ຕິ ອາເນຕ຺ວາ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຖ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ວາ ຕເທກເທສານໍ ວາ ຈກ຺ຂາທີນໍ ອາຍຕນຘາຕຸສງ຺ຄເຫຫິ ສງ຺ຄາຫໂກ ອສງ຺ຄາຫໂກ ຈ ນ ໂຫຕີຕິ ອິມິນາ ປຣິຍາເຍນ ອສງ຺ຄຫິຕຕາຍ ອຠາໂວ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ຍຸຊ຺ຊຕິ, ນ ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ຕເທກເທສານໍ ວາ ອຑ຺ເຒກາທສຫິ ອາຍຕນຘາຕຸສງ຺ຄເຫຫິ ສງ຺ຄຫິຕຕາຍ. ນ ຫິ ສາ ສງ຺ຄຫິຕຕາ ອຕ຺ຖິ. ຍທິ ສິຍາ, ສງ຺ຄຫິເຕນສມ຺ປຍຸຕ຺ຕວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປທນິທ຺ເທເສ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘປິ ອຸທ຺ຘຣິຕພ຺ໂພ ສິຍາ. ເຕນ ຫິ ຕີຫິປິ ສງ຺ຄເຫຫິ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ ຕເທກເທໂສ ວາ ສງ຺ຄຫິຕາ ສິຍຸໍ, ອຕ຺ຖິ ຈ ເຕສໍ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕຕາຕິ.

ເອວໍ ອສງ຺ຄຫິຕຕາຍ ອຠາວໂຕ ເອຕານິ, ອຎ຺ຎານິ ຈາຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ຈກ຺ຂາຍຕນາທີຫິ ວິຍ ເອເຕຫິ ອຎ຺ເຎຫິ ຈ ສງ຺ຄຫິຕານໍ ອສງ຺ຄຫິຕຕາຍ ອຠາວໂຕ ເອຕານິ ອຎ຺ຎານິ ຈ ຍຖາ ວາ ຕຖາ ວາ ເອຕານິ ວິຍ ອຍຸຊ຺ຊມານວິສ຺ສຊ຺ຊນຕ຺ຕາ ເອວຣູປານິ ປທານິ ສງ຺ຄາຫກຠາເວນ ນ ຄຫິຕານີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ຕຕ຺ຖ ຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນ ຫິ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘວ ສງ຺ຄຫິໂຕ’’ຕິ, ຕໍ ເຕເນວ ຕສ຺ສ ສງ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາສງ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາຠາວທສ຺ສເນນ ນິວາຣິຕໍ. ຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ອຄ຺ຄຫເຓ ກາຣຓໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕຎ຺ຈ ສຕິປິ ສງ຺ຄຫິຕຕ຺ເຕ ອສງ຺ຄຫິຕຕາຍ ອຠາວໂຕຕິ ວິຎ຺ຎາຍມານໍ ສມຸທຍສຈ຺ຈາທີສຸ ຍຸຊ຺ເຊຍ຺ຍ ສຕິ ເຕຫິ ສງ຺ຄຫິເຕ ຕທສງ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາຠາວໂຕ. ຣູປກ຺ຂນ຺ຘາທີຫິ ປນ ສງ຺ຄຫິຕເມວ ນຕ຺ຖິ, ກຸໂຕ ຕສ຺ສ ອສງ຺ຄຫິຕຕາ ຠວິສ຺ສຕິ, ຕສ຺ມາ ສງ຺ຄາຫກຕ຺ຕາຠາໂວ ເອເວຕ຺ຖ ອຄ຺ຄຫເຓ ກາຣຓນ຺ຕິ ຍຸຕ຺ຕໍ. ສງ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາຠາເວນ ອສງ຺ຄຫິຕຕ຺ຕໍ ຍທິປິ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘາທິນາ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕນິ ອນ຺ໂຕຄຘສ຺ສ ອຕ຺ເຕກເທສສຠາຄສ຺ສ ຈ ນຕ຺ຖິ, ອຎ຺ຎສ຺ສ ປນ ອຕ຺ຖີຕິ ນ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈາທີສຸ ວິຍ ອຸຠຍາຠາໂວ ເຈຕ຺ຖ ອຄ຺ຄຫເຓ ກາຣຓໍ ຠວິຕຸໍ ຍຸຕ຺ໂຕຕິ. ຘມ຺ມາຍຕນຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍາທີນຎ຺ຈ ຂນ຺ຘຈຕຸກ຺ກທຸກາທິສງ຺ຄາຫກຕ຺ເຕ ສຕິ ນ ເຕສໍ ສງ຺ຄຫິຕານໍ ເຕຫິ ຘມ຺ມາຍຕນຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍາທີຫິ ອາຍຕນຘາຕຸສງ຺ຄເຫຫິ ອສງ຺ຄຫິຕຕາ ນຕ຺ຖີຕິ ອສງ຺ຄຫິຕຕາຍ ອຠາໂວ ອເນກນ຺ຕິໂກ, ຕສ຺ມາ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ອຄ຺ຄຫິຕານໍ ອຄ຺ຄຫເຓ, ຄຫິຕານຎ຺ຈ ຄຫເຓ ກາຣຓໍ ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ.

ອນິທສ຺ສນໍ ປຸນເທວ ສປ຺ປຏິຆນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອນິທສ຺ສນນ຺ຕິ ເອເຕນ ‘‘ສນິທສ຺ສນສປ຺ປຏິຆ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ວຸຕ຺ເຕນ ສປ຺ປຏິຆສທ຺ເທນ ສທ຺ຘິໍ ໂຍເຊຕ຺ວາ ອນິທສ຺ສນສປ຺ປຏິຆາ ທສ຺ສິຕາ. ປຸນເທວາຕິ ເອເຕນ ຕຕ຺ເຖວ ອວິສິຏ຺ຐໍ ສນິທສ຺ສນປທໍ ນິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ສນິທສ຺ສນທຸກປທໍ ທສ຺ເສຕິ. ‘‘ຈກ຺ຂາຍຕເນນ ຈກ຺ຂາຍຕນເມເວກໍ ສງ຺ຄຫິຕ’’ນ຺ຕິ ອິທໍ ນ ສກ຺ກາ ວຕ຺ຕຸໍ. ນ ຫິ ‘‘ຈກ຺ຂາຍຕເນນ ຈກ຺ຂາຍຕນໍ ອາຍຕນສງ຺ຄເຫນ ສງ຺ຄຫິຕ’’ນ຺ຕິ ຈ ‘‘ອສງ຺ຄຫິຕ’’ນ຺ຕິ ຈ ວຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ທສ຺ສິໂຕຍໍ ນໂຍຕິ. ເອວໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ຕສ຺ເສວ ສມຸທາເຍກເທສານຎ຺ຈ ສງ຺ຄາຫກສງ຺ຄຫິຕນ຺ຕິ ວຈເນສຸ ອສງ຺ຄາຫກອສງ຺ຄຫິຕນ຺ຕິ ວຈເນສຸ ຈ ຕທວຕ຺ຕພ຺ພຕາ ໂຍເຊຕພ຺ພາ. ອສງ຺ຄາຫກຕ຺ຕາຠາວໂຕ ເອວ ຫິ ຈກ຺ຂາຍຕນາທີນິ ຈກ຺ຂາຍຕນາທີຫິ ອສງ຺ຄຫິຕານີຕິ ນ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ນ ສງ຺ຄາຫກຕ຺ຕາຠາວໂຕຕິ.

ທຸຕິຍນຍສງ຺ຄຫິເຕນອສງ຺ຄຫິຕປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.