໑. ອາຫຸເນຍ຺ຍວຄ຺ໂຄ

໑. ປຐມອາຫຸເນຍ຺ຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑. ຉກ຺ກນິປາຕສ຺ສ ປຐເມ ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ທິສ຺ວາຕິ ນິສ຺ສຍໂວຫາເຣນ ວຸຕ຺ຕໍ. ສສມ຺ຠາຣກນິທ຺ເທໂສຍໍ ຍຖາ ‘‘ຘນຸນາ ວິຊ຺ຌຕີ’’ຕິ, ຕສ຺ມາ ນິສ຺ສຍສີເສນ ນິສ຺ສິຕສ຺ສ ຄຫຓໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເຕນາຍມຕ຺ໂຖ ‘‘ຈກ຺ຂຸທ຺ວາເຣ ຣູປາຣມ຺ມເຓ ອາປາຖຄເຕ ຕໍ ຣູປໍ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາເຓນ ທິສ຺ວາ’’ຕິ. ເນວ ສຸມໂນ ໂຫຕີຕິ ຊວນກ຺ຂເຓ ອິຏ຺ເຐ ອາຣມ຺ມເຓ ຣາຄໍ ອນຸປ຺ປາເທນ຺ໂຕ ເນວ ສຸມໂນ ໂຫຕິ ເຄຫສ຺ສິຕເປມວເສນປິ ມຄ຺ເຄນ ສພ຺ພໂສ ຣາຄສ຺ສ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ນຕ຺ຕາ. ນ ທຸມ຺ມໂນຕິ ອນິຏ຺ເຐ ອທຸສ຺ສນ຺ໂຕ ນ ທຸມ຺ມໂນ. ປສາທຎ຺ຎຖຕ຺ຕວເສນປິ ອິຏ຺ເຐປິ ອນິຏ຺ເຐປິ ມຊ຺ຌຕ຺ເຕປິ ອາຣມ຺ມເຓ ນ ສມໍ ສມ຺ມາ ອໂຍນິໂສ ຄຫຓໍ ອສມເປກ຺ຂນໍ. ອຍຎ຺ຈສ຺ສ ປຏິປຕ຺ຕິ ສຕິເວປຸລ຺ລປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ປຎ຺ຎາເວປຸລ຺ລປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຈາຕິ ອາຫ ‘‘ສໂຕ ສມ຺ປຊາໂນ ຫຸຕ຺ວາ’’ຕິ. ສຕິຍາ ຍຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ສໂຕ. ສມ຺ປຊຎ຺ເຎນ ຍຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ສມ຺ປຊາໂນ. ຎາຓຸປ຺ປຕ຺ຕິປຈ຺ຈຍຣຫິຕກາເລປິ ປວຕ຺ຕິເຠທນໂຕ ‘‘ສຕຕວິຫາໂຣ ກຖິໂຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສຕຕວິຫາໂຣຕິ ຂີຓາສວສ຺ສ ນິຈ຺ຈວິຫາໂຣ ສພ຺ພທາ ປວຕ຺ຕນກວິຫາໂຣ. ຐເປຕ຺ວາ ຫິ ສມາປຕ຺ຕິເວລໍ ຠວງ຺ຄເວລຎ຺ຈ ຂີຓາສວາ ອິມິນາວ ຉຬງ຺ຄຸເປກ຺ຂາວິຫາເຣນ ວິຫຣນ຺ຕິ.

ເອຕ຺ຖ ຈ ‘‘ຉສຸ ທ຺ວາເຣສຸປິ ອຸເປກ຺ຂໂກ ວິຫຣຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ຉຬງ຺ຄຸເປກ຺ຂາ ກຖິຕາ. ‘‘ສມ຺ປຊາໂນ’’ຕິ ວຈນໂຕ ປນ ຈຕ຺ຕາຣິ ຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຈິຕ຺ຕານິ ລພ຺ຠນ຺ຕິ ເຕຫິ ວິນາ ສມ຺ປຊານຕາຍ ອສມ຺ຠວໂຕ. ສຕຕວິຫາຣຠາວໂຕ ອຏ຺ຐ ມຫາກິຣິຍຈິຕ຺ຕານິ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ‘‘ເນວ ສຸມໂນ ນ ທຸມ຺ມໂນ’’ຕິ ວຈນໂຕ ອຏ຺ຐ ມຫາກິຣິຍຈິຕ຺ຕານິ, ຫສິຕຸປ຺ປາໂທ, ໂວຏ຺ຐພ຺ພນຎ຺ຈາຕິ ທສ ຈິຕ຺ຕານິ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ຣາຄໂທສສຫຊາຕານໍ ໂສມນສ຺ສໂທມນສ຺ສານໍ ອຠາໂວ ເຕສມ຺ປິ ສາຘາຣໂຓຕິ ຉຬງ຺ຄຸເປກ຺ຂາວເສນ ອາຄຕານໍ ອິເມສໍ ສຕຕວິຫາຣານໍ ໂສມນສ຺ສໍ ກຖໍ ລພ຺ຠຕີຕິ ເຈ? ອາເສວນໂຕ. ກິຎ຺ຈາປິ ຂີຓາສໂວ ອິຏ຺ຐານິຏ຺ເຐປິ ອາຣມ຺ມເຓ ມຊ຺ຌຕ຺ໂຕ ວິຍ ພຫຸລໍ ອຸເປກ຺ຂໂກ ວິຫຣຕິ ອຕ຺ຕໂນ ປຣິສຸທ຺ຘປກຕິຠາວາວິຊຫນໂຕ, ກທາຈິ ປນ ຕຖາ ເຈໂຕຠິສງ຺ຂາຣາຠາເວ ຍໍ ຕໍ ສຠາວໂຕ ອິຏ຺ຐໍ ອາຣມ຺ມຓໍ, ຕສ຺ສ ຍາຖາວສຠາວຄ຺ຄຫຓວເສນປິ ອຣຫໂຕ ຈິຕ຺ຕໍ ປຸພ຺ພາເສວນວເສນ ໂສມນສ຺ສສຫຄຕໍ ຫຸຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕເຕວ.

ປຐມອາຫຸເນຍ຺ຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໒-໗. ທຸຕິຍອາຫຸເນຍ຺ຍສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໒-໗. ທຸຕິເຍ (ວິສຸທ຺ຘິ. ໒.໓໘໐) ອເນກວິຫິຕນ຺ຕິ ອເນກວິຘໍ ນານປ຺ປກາຣໍ. ອິທ຺ຘິວິຘນ຺ຕິ ອິທ຺ຘິໂກຏ຺ຐາສໍ. ປຈ຺ຈນຸໂຠຕີຕິ ປຈ຺ຈນຸຠວຕິ, ຜຸສຕິ ສຈ຺ຉິກໂຣຕິ ປາປຸຓາຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິທານິສ຺ສ ອເນກວິຫິຕຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ເອໂກປິ ຫຸຕ຺ວາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ເອໂກປິ ຫຸຕ຺ວາ’’ຕິ ອິມິນາ ກຣຓໂຕ ປຸພ຺ເພວ ປກຕິຍາ ເອໂກປິ ຫຸຕ຺ວາ. ພຫຸຘາ ໂຫຕີຕິ ພຫູນໍ ສນ຺ຕິເກ ຈງ຺ກມິຕຸກາໂມ ວາ ສຊ຺ຌາຍໍ ກາຕຸກາໂມ ວາ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉິຕຸກາໂມ ວາ ຫຸຕ຺ວາ ສຕມ຺ປິ ສຫສ຺ສມ຺ປິ ໂຫຕິ. ອາວິຠາວໍ ຕິໂຣຠາວນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອາວິຠາວໍ ກໂຣຕິ, ຕິໂຣຠາວໍ ກໂຣຕີຕິ ອຍມຕ຺ໂຖ. ອິທເມວ ຫິ ສນ຺ຘາຍ ປຏິສມ຺ຠິທາຍໍ (ປຏິ. ມ. ໓.໑໑) ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ອາວິຠາວນ຺ຕິ ເກນຈິ ອນາວຸຏໍ ໂຫຕິ ອປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ ວິວຏໍ, ຕິໂຣຠາວນ຺ຕິ ເກນຈິ ອາວຸຏໍ ໂຫຕິ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ ປິຫິຕໍ ປຏິກຸຊ຺ຊິຕ’’ນ຺ຕິ. ຕິໂຣກຸຏ຺ຏໍ ຕິໂຣປາກາຣໍ ຕິໂຣປພ຺ພຕໍ ອສຊ຺ຊມາໂນ ຄຈ຺ຉຕິ ເສຍ຺ຍຖາປິ ອາກາເສຕິ ເອຕ຺ຖ ຕິໂຣກຸຏ຺ຏນ຺ຕິ ປຣກຸຏ຺ຏໍ, ກຸຏ຺ຏສ຺ສ ປຣຠາຄນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເອສ ນໂຍ ອິຕເຣສຸ. ກຸຏ຺ໂຏຕິ ຈ ເຄຫຠິຕ຺ຕິຍາ ເອຕໍ ອຘິວຈນໍ. ປາກາໂຣຕິ ເຄຫວິຫາຣຄາມາທີນໍ ປຣິກ຺ເຂປປາກາໂຣ. ປພ຺ພໂຕຕິ ປໍສຸປພ຺ພໂຕ ວາ ປາສາຓປພ຺ພໂຕ ວາ. ອສຊ຺ຊມາໂນຕິ ອລຄ຺ຄມາໂນ ເສຍ຺ຍຖາປິ ອາກາເສ ວິຍ.

ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊນິມຸຊ຺ຊນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊນ຺ຕິ ອຸຏ຺ຐານໍ ວຸຈ຺ຈຕິ. ນິມຸຊ຺ຊນ຺ຕິ ສໍສີທນໍ. ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊຎ຺ຈ ນິມຸຊ຺ຊຎ຺ຈ ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊນິມຸຊ຺ຊໍ. ອຸທເກປິ ອຠິຊ຺ຊມາເນຕິ ເອຕ຺ຖ ຍໍ ອຸທກໍ ອກ຺ກມິຕ຺ວາ ສໍສີທຕິ, ຕໍ ຠິຊ຺ຊມານນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ວິປຣີຕໍ ອຠິຊ຺ຊມານໍ. ປລ຺ລງ຺ເກນ ຄຈ຺ຉຕິ. ປກ຺ຂີ ສກຸໂຓຕິ ປກ຺ເຂຫິ ຍຸຕ຺ຕສກຸໂຓ. ອິເມປິ ຈນ຺ທິມສູຣິເຍ ເອວໍມຫິທ຺ຘິເກ ເອວໍມຫານຸຠາເວ ປາຓິນາ ປຣາມສຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ຈນ຺ທິມສູຣິຍານໍ ທ຺ວາຈຕ຺ຕາລີສໂຍຊນສຫສ຺ສສ຺ສ ອຸປຣິ ຈຣເຓນ ມຫິທ຺ຘິກຕາ, ຕີສຸ ທີເປສຸ ເອກກ຺ຂເຓ ອາໂລກກຣເຓນ ມຫານຸຠາວຕາ ເວທິຕພ຺ພາ. ເອວໍ ອຸປຣິຈຣຓອາໂລກກຣເຓຫິ ມຫິທ຺ຘິເກ ມຫານຸຠາເວ. ປຣາມສຕີຕິ ຄຓ຺ຫາຕິ, ເອກເທເສ ວາ ຉຸປຕິ. ປຣິມຊ຺ຊຕີຕິ ສມນ຺ຕໂຕ ອາທາສຕລາ ວິຍ ປຣິມຊ຺ຊຕິ. ຍາວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາປີຕິ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກມ຺ປິ ປຣິຈ຺ເຉທໍ ກຕ຺ວາ. ກາເຍນ ວສໍ ວຕ຺ເຕຕີຕິ ຕຕ຺ຣ ພ຺ຣຫ຺ມໂລເກ ກາເຍນ ອຕ຺ຕໂນ ວສໍ ວຕ຺ເຕຕິ.

ທິພ຺ພາຍ ໂສຕຘາຕຸຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ທິພ຺ພສທິສຕ຺ຕາ ທິພ຺ພາ. ເທວຕານຎ຺ຫິ ສຸຈຣິຕກມ຺ມນິພ຺ພຕ຺ຕາ ປິຕ຺ຕເສມ຺ຫຣຸຫິຣາທີຫິ ອປລິພຸທ຺ຘາ ອຸປກ຺ກິເລສວິມຸຕ຺ຕຕາຍ ທູເຣປິ ອາຣມ຺ມຓສມ຺ປຏິຈ຺ຉນສມຕ຺ຖາ ທິພ຺ພາ ປສາທໂສຕຘາຕຸ ໂຫຕິ. ອຍຎ຺ຈາປິ ອິມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ວີຣິຍຠາວນາພເລນ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ ຎາຓໂສຕຘາຕຸ ຕາທິສາເຍວາຕິ ທິພ຺ພສທິສຕ຺ຕາ ທິພ຺ພາ. ອປິຈ ທິພ຺ພວິຫາຣວເສນ ປຏິລທ຺ຘຕ຺ຕາ ອຕ຺ຕນາ ຈ ທິພ຺ພວິຫາຣສນ຺ນິສ຺ສິຕຕ຺ຕາປິ ທິພ຺ພາ. ສວນຏ຺ເຐນ ນິຊ຺ຊີວຏ຺ເຐນ ຈ ໂສຕຘາຕຸ. ໂສຕຘາຕຸກິຈ຺ຈກຣເຓນ ໂສຕຘາຕຸ ວິຍາຕິປິ ໂສຕຘາຕຸ. ຕາຍ ໂສຕຘາຕຸຍາ. ວິສຸທ຺ຘາຍາຕິ ສຸທ຺ຘາຍ ນິຣຸປກ຺ກິເລສາຍ. ອຕິກ຺ກນ຺ຕມານຸສິກາຍາຕິ ມນຸສ຺ສູປຈາຣໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ສທ຺ທສວເນ ມານຸສິກໍ ມໍສໂສຕຘາຕຸໍ ອຕິກ຺ກນ຺ຕາຍ ວີຕິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ຐິຕາຍ. ອຸໂຠ ສທ຺ເທ ສຸຓາຕີຕິ ທ຺ເວ ສທ຺ເທ ສຸຓາຕິ. ກຕເມ ທ຺ເວ? ທິພ຺ເພ ຈ ມານຸເສ ຈ, ເທວານຎ຺ຈ ມນຸສ຺ສານຎ຺ຈ ສທ຺ເທຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເອເຕນ ປເທສປຣິຍາທານໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເຍ ທູເຣ ສນ຺ຕິເກ ຈາຕິ ເຍ ສທ຺ທາ ທູເຣ ປຣຈກ຺ກວາເຬປິ, ເຍ ຈ ສນ຺ຕິເກ ອນ຺ຕມໂສ ສເທຫສນ຺ນິສ຺ສິຕປາຓກສທ຺ທາປິ, ເຕ ສຸຓາຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເອເຕນ ນິປ຺ປເທສປຣິຍາທານໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ປຣສຕ຺ຕານນ຺ຕິ ອຕ຺ຕານໍ ຐເປຕ຺ວາ ເສສສຕ຺ຕານໍ. ປຣປຸຄ຺ຄລານນ຺ຕິ ອິທມ຺ປິ ອິມິນາ ເອກຕ຺ຖເມວ. ເວເນຍ຺ຍວເສນ ປນ ເທສນາວິລາເສນ ຈ ພ຺ຍຎ຺ຊນນານຕ຺ຕໍ ກຕໍ. ເຈຕສາ ເຈໂຕຕິ ອຕ຺ຕໂນ ຈິຕ຺ເຕນ ເຕສໍ ຈິຕ຺ຕໍ. ປຣິຈ຺ຈາຕິ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ. ປຊານາຕີຕິ ສຣາຄາທິວເສນ ນານປ຺ປກາຣໂຕ ຊານາຕິ. ສຣາຄໍ ວາ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິອາທີສຸ ປນ ອຏ຺ຐໂລຠສຫຄຕຈິຕ຺ຕໍ ສຣາຄໍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອວເສສໍ ຈາຕຸຠູມກໍ ກຸສລາພ຺ຍາກຕຈິຕ຺ຕໍ ວີຕຣາຄໍ. ທ຺ເວ ໂທມນສ຺ສຈິຕ຺ຕານິ, ທ຺ເວ ວິຈິກິຈ຺ຉຸທ຺ຘຈ຺ຈຈິຕ຺ຕານີຕິ ອິມານິ ປນ ຈຕ຺ຕາຣິ ຈິຕ຺ຕານິ ອິມສ຺ມິໍ ທຸເກ ສງ຺ຄຫໍ ນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ເກຈິ ປນ ເຖຣາ ຕານິປິ ສງ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ. ທຸວິຘໍ ປນ ໂທມນສ຺ສຈິຕ຺ຕໍ ສໂທສໍ ຈິຕ຺ຕໍ ນາມ. ສພ຺ພມ຺ປິ ຈາຕຸຠູມກໍ ກຸສລາພ຺ຍາກຕຈິຕ຺ຕໍ ວີຕໂທສໍ. ເສສານິ ທສ ອກຸສລຈິຕ຺ຕານິ ອິມສ຺ມິໍ ທຸເກ ສງ຺ຄຫໍ ນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ເກຈິ ປນ ເຖຣາ ຕານິປິ ສງ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ. ສໂມຫໍ ວີຕໂມຫນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ປາຏິປຸຄ຺ຄລິກນເຍນ ວິຈິກິຈ຺ຉຸທ຺ຘຈ຺ຈສຫຄຕທ຺ວຍເມວ ສໂມຫໍ. ໂມຫສ຺ສ ປນ ສພ຺ພາກຸສເລສຸ ສມ຺ຠວໂຕ ທ຺ວາທສວິຘມ຺ປິ ອກຸສລຈິຕ຺ຕໍ ສໂມຫໍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອວເສສໍ ວີຕໂມຫໍ. ຖິນມິທ຺ຘານຸຄຕໍ ປນ ສໍຂິຕ຺ຕໍ, ອຸທ຺ຘຈ຺ຈານຸຄຕໍ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ. ຣູປາວຈຣາຣູປາວຈຣໍ ມຫຄ຺ຄຕໍ, ອວເສສໍ ອມຫຄ຺ຄຕໍ. ສພ຺ພມ຺ປິ ເຕຠູມກໍ ສອຸຕ຺ຕຣໍ, ໂລກຸຕ຺ຕຣໍ ອນຸຕ຺ຕຣໍ. ອຸປຈາຣປ຺ປຕ຺ຕໍ ອປ຺ປນາປ຺ປຕ຺ຕຎ຺ຈ ສມາຫິຕໍ, ອຸຠຍມປ຺ປຕ຺ຕໍ ອສມາຫິຕໍ. ຕທງ຺ຄວິກ຺ຂມ຺ຠນສມຸຈ຺ເຉທປ຺ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິນິສ຺ສຣຓວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຈວິຘມ຺ປິ ເອຕໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ, ວິມຸຕ຺ຕິມປ຺ປຕ຺ຕໍ ວາ ອວິມຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ອເນກວິຫິຕນ຺ຕິ (ປາຣາ. ອຏ຺ຐ. ໑.໑໒) ອເນກວິຘໍ, ອເນເກຫິ ວາ ປກາເຣຫິ ປວຕ຺ຕິຕໍ ສໍວຓ຺ຓິຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຸພ຺ເພນິວາສນ຺ຕິ ສມນນ຺ຕຣາຕີຕຠວໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ນິວຸຕ຺ຖສນ຺ຕານໍ. ອນຸສ຺ສຣຕີຕິ ຂນ຺ຘປຏິປາຏິວເສນ, ຈຸຕິປຏິສນ຺ຘິວເສນ ວາ ອນຸຄນ຺ຕ຺ວາ ອນຸຄນ຺ຕ຺ວາ ສຣຕິ. ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ເອກມ຺ປິ ຊາຕິໍ…ເປ… ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ອນຸສ຺ສຣຕີຕິ. ຕຕ຺ຖ ເອກມ຺ປິ ຊາຕິນ຺ຕິ ເອກມ຺ປິ ປຏິສນ຺ຘິມູລໍ ຈຸຕິປຣິໂຍສານໍ ເອກຠວປຣິຍາປນ຺ນໍ ຂນ຺ຘສນ຺ຕານໍ. ເອສ ນໂຍ ທ຺ເວປິ ຊາຕິໂຍຕິອາທີສຸປິ. ອເນເກປິ ສໍວຏ຺ຏກປ຺ເປຕິອາທີສຸ ປນ ປຣິຫາຍມາໂນ ກປ຺ໂປ ສໍວຏ຺ຏກປ຺ໂປ, ວຑ຺ຒມາໂນ ວິວຏ຺ຏກປ຺ໂປຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຕຕ຺ຖ ສໍວຏ຺ເຏນ ສໍວຏ຺ຏຏ຺ຐາຍີ ຄຫິໂຕ ໂຫຕິ ຕໍມູລກຕ຺ຕາ, ວິວຏ຺ເຏນ ວິວຏ຺ຏຏ຺ຐາຍີ. ເອວຎ຺ຫິ ສຕິ ຍານິ ຕານິ ‘‘ຈຕ຺ຕາຣິມານິ, ຠິກ຺ຂເວ, ກປ຺ປສ຺ສ ອສງ຺ຂ຺ເຍຍ຺ຍານິ. ກຕມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ? ສໍວຏ຺ໂຏ ສໍວຏ຺ຏຏ຺ຐາຍີ ວິວຏ຺ໂຏ ວິວຏ຺ຏຏ຺ຐາຍີ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໔.໑໕໖) ວຸຕ຺ຕານິ, ຕານິ ປຣິຄ຺ຄຫິຕານິ ໂຫນ຺ຕິ.

ອມຸຕ຺ຣາສິນ຺ຕິ ອມຸມ຺ຫິ ສໍວຏ຺ຏກປ຺ເປ ອຫໍ ອມຸມ຺ຫິ ຠເວ ວາ ໂຍນິຍາ ວາ ຄຫິຍາ ວາ ວິຎ຺ຎາຓຏ຺ຐິຕິຍາ ວາ ສຕ຺ຕາວາເສ ວາ ສຕ຺ຕນິກາເຍ ວາ ອາສິໍ. ເອວໍນາໂມຕິ ຕິສ຺ໂສ ວາ ຜຸສ຺ໂສ ວາ. ເອວໍໂຄຕ຺ໂຕຕິ ໂຄຕໂມ ວາ ກຈ຺ຈາຍໂນ ວາ ກສ຺ສໂປ ວາ. ອິທມສ຺ສ ອຕີຕຠເວ ອຕ຺ຕໂນ ນາມໂຄຕ຺ຕານຸສ຺ສຣຓວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ສເຈ ປນ ຕສ຺ມິໍ ກາເລ ອຕ຺ຕໂນ ວຓ຺ຓສມ຺ປຕ຺ຕິລູຂປຓີຕຊີວິກຠາວໍ ສຸຂທຸກ຺ຂພຫຸລຕໍ ອປ຺ປາຍຸກທີຆາຍຸກຠາວໍ ວາ ອນຸສ຺ສຣິຕຸກາໂມ ໂຫຕິ, ຕມ຺ປິ ອນຸສ຺ສຣຕິເຍວ. ເຕນາຫ ‘‘ເອວໍວຓ຺ໂຓ…ເປ… ເອວມາຍຸປຣິຍນ຺ໂຕ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ເອວໍວຓ຺ໂຓຕິ ໂອທາໂຕ ວາ ສາໂມ ວາ. ເອວມາຫາໂຣຕິ ສາລິມໍໂສທນາຫາໂຣ ວາ ປວຕ຺ຕຜລໂຠຊໂນ ວາ. ເອວໍສຸຂທຸກ຺ຂປ຺ປຏິສໍເວທີຕິ ອເນນ ປກາເຣນ ກາຍິກເຈຕສິການໍ ສາມິສນິຣາມິສາທິປ຺ປເຠທານໍ ສຸຂທຸກ຺ຂານໍ ປຏິສໍເວທີ. ເອວມາຍຸປຣິຍນ຺ໂຕຕິ ເອວໍ ວສ຺ສສຕປຣິມາຓາຍຸປຣິຍນ຺ໂຕ ວາ ຈຕຸຣາສີຕິກປ຺ປສຫສ຺ສາຍຸປຣິຍນ຺ໂຕ ວາ. ໂສ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ອມຸຕ຺ຣ ອຸທປາທິນ຺ຕິ ໂສ ອຫໍ ຕໂຕ ຠວໂຕ ໂຍນິໂຕ ຄຫິໂຕ ວິຎ຺ຎາຓຏ຺ຐິຕິໂຕ ສຕ຺ຕາວາສໂຕ ສຕ຺ຕນິກາຍໂຕ ວາ ຈຸໂຕ ປຸນອມຸກສ຺ມິໍ ນາມ ຠເວ ໂຍນິຍາ ຄຕິຍາ ວິຎ຺ຎາຓຏ຺ຐິຕິຍາ ສຕ຺ຕາວາເສ ສກ຺ກນິກາເຍ ວາ ອຸທປາທິໍ. ຕຕ຺ຣາປາສິນ຺ຕິ ຕຕ຺ຣາປິ ຠເວ ໂຍນິຍາ ຄຕິຍາ ວິຎ຺ຎາຓຏ຺ຐິຕິຍາ ສຕ຺ຕາວາເສ ສຕ຺ຕນິກາເຍ ວາ ປຸນ ອໂຫສິໍ. ເອວໍນາໂມຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ.

ອປິຈ ອມຸຕ຺ຣາສິນ຺ຕິ ອິທໍ ອນຸປຸພ຺ເພນ ອາໂຣຫນ຺ຕສ຺ສ ຍາວທິຈ຺ຉກໍ ອນຸສ຺ສຣຓໍ. ໂສ ຕໂຕຕິ ປຏິນິວຕ຺ຕນ຺ຕສ຺ສ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓໍ, ຕສ຺ມາ ‘‘ອິຘູປປນ຺ໂນ’’ຕິ ອິມິສ຺ສາ ອິຘູປປຕ຺ຕິຍາ ອນນ຺ຕຣເມວ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຏ຺ຐານໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ອມຸຕ຺ຣ ອຸທປາທິ’’ນ຺ຕິ ອິທໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຣາປາສິນ຺ຕິ ເອວມາທິ ປນສ຺ສ ຕຕ຺ຣາປິ ອິມິສ຺ສາ ອຸປປຕ຺ຕິຍາ ອນ຺ຕເຣ ອຸປປຕ຺ຕິຏ຺ຐາເນ ນາມໂຄຕ຺ຕາທີນໍ ອນຸສ຺ສຣຓທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ໂສ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ອິຘູປປນ຺ໂນຕິ ສ຺ວາຫໍ ຕໂຕ ອນນ຺ຕຣຸປ຺ປຕ຺ຕິຏ຺ຐານໂຕ ຈຸໂຕ ອິຘ ອມຸກສ຺ມິໍ ນາມ ຂຕ຺ຕິຍກຸເລ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓກຸເລ ວາ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕຕິ. ອິຕີຕິ ເອວໍ. ສາກາຣໍ ສອຸທ຺ເທສນ຺ຕິ ນາມໂຄຕ຺ຕວເສນ ສອຸທ຺ເທສໍ, ວຓ຺ຓາທິວເສນ ສາກາຣໍ. ນາມໂຄຕ຺ເຕນ ຫິ ສຕ຺ໂຕ ‘‘ຕິສ຺ໂສ ກສ຺ສໂປ’’ຕິ ອຸທ຺ທິສີຍຕິ, ວຓ຺ຓາທີຫິ ‘‘ສາໂມ ໂອທາໂຕ’’ຕິ ນານຕ຺ຕໂຕ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ຕສ຺ມາ ນາມໂຄຕ຺ຕໍ ອຸທ຺ເທໂສ, ອິຕເຣ ອາກາຣາ.

ທິພ຺ເພນາຕິອາທີສຸ ທິພ຺ພສທິສຕ຺ຕາ ທິພ຺ພໍ. ເທວຕານຎ຺ຫິ ສຸຈຣິຕກມ຺ມນິພ຺ພຕ຺ຕໍ ປິຕ຺ຕເສມ຺ຫຣຸຫິຣາທີຫິ ອປລິພຸທ຺ຘໍ ອຸປກ຺ກິເລສວິມຸຕ຺ຕຕາຍ ທູເຣປິ ອາຣມ຺ມຓສມ຺ປຏິຈ຺ຉນສມຕ຺ຖໍ ທິພ຺ພໍ ປສາທຈກ຺ຂຸ ໂຫຕິ. ອິທຎ຺ຈາປິ ວີຣິຍຠາວນາພເລນ ນິພ຺ພຕ຺ຕໍ ຎາຓຈກ຺ຂຸ ຕາທິສເມວາຕິ ທິພ຺ພສທິສຕ຺ຕາ ທິພ຺ພໍ. ທິພ຺ພວິຫາຣວເສນ ປຏິລທ຺ຘຕ຺ຕາ ອຕ຺ຕໂນ ຈ ທິພ຺ພວິຫາຣສນ຺ນິສ຺ສິຕຕ຺ຕາປິ ທິພ຺ພໍ. ອາໂລກປຣິຄ຺ຄເຫນ ມຫາຊຸຕິກຕ຺ຕາປິ ທິພ຺ພໍ. ຕິໂຣກຸຏ຺ຏາທິຄຕຣູປທສ຺ສເນນ ມຫາຄຕິກຕ຺ຕາປິ ທິພ຺ພໍ. ຕໍ ສພ຺ພໍ ສທ຺ທສຕ຺ຖານຸສາເຣນ ເວທິຕພ຺ພໍ. ທສ຺ສນຏ຺ເຐນ ຈກ຺ຂຸ. ຈກ຺ຂຸກິຈ຺ຈກຣເຓນ ຈກ຺ຂຸມິວາຕິປິ ຈກ຺ຂຸ. ຈຸຕູປປາຕທສ຺ສເນນ ທິຏ຺ຐິວິສຸທ຺ຘິເຫຕຸຕ຺ຕາ ວິສຸທ຺ຘໍ. ໂຍ ຫິ ຈຸຕິເມວ ປສ຺ສຕິ, ນ ອຸປປາຕໍ, ໂສ ອຸຈ຺ເຉທທິຏ຺ຐິໍ ຄຓ຺ຫາຕິ. ໂຍ ອຸປປາຕເມວ ປສ຺ສຕິ, ນ ຈຸຕິໍ, ໂສ ນວສຕ຺ຕປາຕຸຠາວທິຏ຺ຐິໍ ຄຓ຺ຫາຕິ. ໂຍ ປນ ຕທຸຠຍໍ ປສ຺ສຕິ, ໂສ ຍສ຺ມາ ທຸວິຘມ຺ປິ ຕໍ ທິຏ຺ຐິຄຕໍ ອຕິວຕ຺ຕຕິ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ທສ຺ສນໍ ທິຏ຺ຐິວິສຸທ຺ຘິເຫຕຸ ໂຫຕິ. ອຸຠຍມ຺ປິ ເຈຕໍ ພຸທ຺ຘປຸຕ຺ຕາ ປສ຺ສນ຺ຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຈຸຕູປປາຕທສ຺ສເນນ ທິຏ຺ຐິວິສຸທ຺ຘິເຫຕຸຕ຺ຕາ ວິສຸທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ. ມນຸສ຺ສູປຈາຣໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ຣູປທສ຺ສເນນ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມານຸສກໍ, ມານຸສໍ ວາ ມໍສຈກ຺ຂຸໍ ອຕິກ຺ກນ຺ຕຕ຺ຕາ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມານຸສກນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເຕນ ທິພ຺ເພນ ຈກ຺ຂຸນາ ວິສຸທ຺ເຘນ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມານຸສເກນ.

ສຕ຺ເຕ ປສ຺ສຕີຕິ ມນຸສ຺ສານໍ ມໍສຈກ຺ຂຸນາ ວິຍ ສຕ຺ເຕ ໂອໂລເກຕິ. ຈວມາເນ ອຸປປຊ຺ຊມາເນຕິ ເອຕ຺ຖ ຈຸຕິກ຺ຂເຓ ວາ ອຸປປຕ຺ຕິກ຺ຂເຓ ວາ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸນາ ທຏ຺ຐຸໍ ນ ສກ຺ກາ. ເຍ ປນ ອາສນ຺ນຈຸຕິກາ ອິທານິ ຈວິສ຺ສນ຺ຕິ, ເຕ ຈວມານາຕິ, ເຍ ຈ ຄຫິຕປ຺ປຏິສນ຺ຘິກາ ສມ຺ປຕິນິພ຺ພຕ຺ຕາ ຈ, ເຕ ອຸປປຊ຺ຊມານາຕິ ອຘິປ຺ເປຕາ. ເຕ ເອວຣູເປ ຈວມາເນ ອຸປປຊ຺ຊມາເນ ຈ ປສ຺ສຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຫີເນຕິ ໂມຫນິສ຺ສນ຺ທຍຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຫີນານໍ ຊາຕິກຸລໂຠຄາທີນໍ ວເສນ ຫີຬິເຕ ອຸຎ຺ຎາເຕ. ປຓີເຕຕິ ອໂມຫນິສ຺ສນ຺ທຍຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຕພ຺ພິປຣີເຕ. ສຸວຓ຺ເຓຕິ ອໂທສນິສ຺ສນ຺ທຍຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອິຏ຺ຐກນ຺ຕມນາປວຓ຺ຓຍຸຕ຺ເຕ. ທຸພ຺ພຓ຺ເຓຕິ ໂທສນິສ຺ສນ຺ທຍຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອນິຏ຺ຐາກນ຺ຕາມນາປວຓ຺ຓຍຸຕ຺ເຕ, ວິຣູປວິຣູເປຕິປິ ອຕ຺ໂຖ. ສຸຄເຕຕິ ສຸຄຕິຄເຕ, ອໂລຠນິສ຺ສນ຺ທຍຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ວາ ອຑ຺ເຒ ມຫທ຺ຘເນ. ທຸຄ຺ຄເຕຕິ ທຸຄ຺ຄຕິຄເຕ, ໂລຠນິສ຺ສນ຺ທຍຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ວາ ທລິທ຺ເທ ອປ຺ປນ຺ນປາເນ.

ຍຖາກມ຺ມູປເຄຕິ ຍໍ ຍໍ ກມ຺ມໍ ອຸປຈິຕໍ, ເຕນ ເຕນ ອຸປຄເຕ. ກາຍທຸຈ຺ຈຣິເຕນາຕິອາທີສຸ ທຸຏ຺ຐຸ ຈຣິຕໍ ກິເລສປູຕິກຕ຺ຕາຕິ ທຸຈ຺ຈຣິຕໍ. ກາເຍນ ທຸຈ຺ຈຣິຕໍ, ກາຍໂຕ ວາ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ທຸຈ຺ຈຣິຕນ຺ຕິ ກາຍທຸຈ຺ຈຣິຕໍ. ອິຕເຣສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ສມນ຺ນາຄຕາຕິ ສມງ຺ຄິຠູຕາ. ອຣິຍານໍ ອຸປວາທກາຕິ ພຸທ຺ຘປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘສາວການໍ ອຣິຍານໍ ອນ຺ຕມໂສ ຄິຫິໂສຕາປນ຺ນານມ຺ປິ ອນຕ຺ຖກາມາ ຫຸຕ຺ວາ ອນ຺ຕິມວຕ຺ຖຸນາ ວາ ຄຸຓປຣິຘໍສເນນ ວາ ອຸປວາທກາ, ອກ຺ໂກສກາ ຄຣຫກາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິກາຕິ ວິປຣີຕທສ຺ສນາ. ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິກມ຺ມສມາທານາຕິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິວເສນ ສມາທິນ຺ນນານາວິຘກມ຺ມາ, ເຍປິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິມູລເກສຸ ກາຍກມ຺ມາທີສຸ ອຎ຺ເຎປິ ສມາທາເປນ຺ຕິ.

ກາຍສ຺ສ ເຠທາຕິ ອຸປາທິນ຺ນກ຺ຂນ຺ຘປຣິຈ຺ຈາຄາ. ປຣໍ ມຣຓາຕິ ຕທນນ຺ຕຣໍ ອຠິນິພ຺ພຕ຺ຕກ຺ຂນ຺ຘຄ຺ຄຫຓາ. ອຖ ວາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາຕິ ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍສ຺ສູປຈ຺ເຉທາ. ປຣໍ ມຣຓາຕິ ຈຸຕິຈິຕ຺ຕໂຕ ອຸທ຺ຘໍ. ອປາຍນ຺ຕິ ເອວມາທິ ສພ຺ພໍ ນິຣຍເວວຈນເມວ. ນິຣໂຍ ຫິ ສຄ຺ຄໂມກ຺ຂເຫຕຸຠູຕາ ປຸຎ຺ຎສມ຺ມຕາ ອຍາ ອເປຕຕ຺ຕາ, ສຸຂານໍ ວາ ອາຍສ຺ສ ອຠາວາ ອປາໂຍ. ທຸກ຺ຂສ຺ສ ຄຕິ ປຏິສຣຓນ຺ຕິ ທຸຄ຺ຄຕິ, ໂທສພຫຸລຕາຍ ວາ ທຸຏ຺ເຐນ ກມ຺ເມນ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ ຄຕີຕິ ທຸຄ຺ຄຕິ. ວິວສາ ນິປຕນ຺ຕິ ຕຕ຺ຖ ທຸກ຺ກຏ຺ຏກາຣິໂນຕິ ວິນິປາໂຕ, ວິນສ຺ສນ຺ຕາ ວາ ເອຕ຺ຖ ປຕນ຺ຕິ ສມ຺ຠິຊ຺ຊມານງ຺ຄປຈ຺ຈງ຺ຄາຕິ ວິນິປາໂຕ. ນຕ຺ຖິ ເອຕ຺ຖ ອສ຺ສາທສຎ຺ຎິໂຕ ອໂຍຕິ ນິຣໂຍ.

ອຖ ວາ ອປາຍຄ຺ຄຫເຓນ ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິໍ ທີເປຕິ. ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິ ຫິ ອປາໂຍ ສຸຄຕິໂຕ ອເປຕຕ຺ຕາ, ນ ທຸຄ຺ຄຕິ ມເຫສກ຺ຂານໍ ນາຄຣາຊາທີນໍ ສມ຺ຠວໂຕ. ທຸຄ຺ຄຕິຄ຺ຄຫເຓນ ເປຕ຺ຕິວິສຍຎ຺ຈ. ໂສ ຫິ ອປາໂຍ ເຈວ ທຸຄ຺ຄຕິ ຈ ສຸຄຕິໂຕ ອເປຕຕ຺ຕາ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ຈ ຄຕິຠູຕຕ຺ຕາ, ນ ຕຸ ວິນິປາໂຕ ອສຸຣສທິສໍ ອວິນິປຕິຕຕ຺ຕາ. ວິນິປາຕຄ຺ຄຫເຓນ ອສຸຣກາຍໍ. ໂສ ຫິ ຍຖາວຸຕ຺ເຕນ ອຕ຺ເຖນ ອປາໂຍ ເຈວ ທຸຄ຺ຄຕິ ຈ ສພ຺ພສມຸສ຺ສເຍຫິ ວິນິປຕິຕຕ຺ຕາ ວິນິປາໂຕຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ນິຣຍຄ຺ຄຫເຓນ ອວີຈິອາທິກມເນກປ຺ປກາຣໍ ນິຣຍເມວາຕິ. ອຸປປນ຺ນາຕິ ອຸປຄຕາ, ຕຕ຺ຖ ອຠິນິພ຺ພຕ຺ຕາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ວຸຕ຺ຕວິປຣິຍາເຍນ ສຸກ຺ກປກ຺ໂຂ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອຍໍ ປນ ວິເສໂສ – ຕຕ຺ຖ ສຸຄຕິຄ຺ຄຫເຓນ ມນຸສ຺ສາຄຕິປິ ສງ຺ຄຍ຺ຫຕິ, ສຄ຺ຄຄ຺ຄຫເຓນ ເທວຄຕິເຍວ. ຕຕ຺ຖ ສຸນ຺ທຣາ ຄຕີຕິ ສຸຄຕິ. ຣູປາທີຫິ ວິສເຍຫິ ສຸຏ຺ຐຸ ອຄ຺ໂຄຕິ ສຄ຺ໂຄ. ໂສ ສພ຺ໂພປິ ລຸຊ຺ຊນປ຺ປລຸຊ຺ຊນຏ຺ເຐນ ໂລໂກຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ສງ຺ເຂໂປ. ວິຕ຺ຖາໂຣ ປນ ສພ຺ພາກາເຣນ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ຄສໍວຓ຺ຓນາໂຕ ຄເຫຕພ຺ໂພ. ຕຕິຍາທີນິ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖານິ.

ທຸຕິຍອາຫຸເນຍ຺ຍສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໘. ອນຸຕ຺ຕຣິຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໘. ອຏ຺ຐເມ ນຕ຺ຖິ ເອເຕສໍ ອຸຕ຺ຕຣານິ ວິສິຏ຺ຐານີຕິ ອນຸຕ຺ຕຣານິ, ອນຸຕ຺ຕຣານິ ເອວ ອນຸຕ຺ຕຣິຍານິ ຍຖາ ‘‘ອນນ຺ຕເມວ ອນນ຺ຕຣິຍ’’ນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ນິຣຸຕ຺ຕຣານີ’’ຕິ. ທສ຺ສນານຸຕ຺ຕຣິຍໍ ນາມ ຜລວິເສສາວຫຕ຺ຕາ. ເອສ ນໂຍ ເສເສສຸປິ. ສຕ຺ຕວິຘອຣິຍຘນລາໂຠຕິ ສຕ຺ຕວິຘສທ຺ຘາທິໂລກຸຕ຺ຕຣຘນລາໂຠ. ສິກ຺ຂາຕ຺ຕຍສ຺ສ ປູຣຓນ຺ຕິ ອຘິສີລສິກ຺ຂາທີນໍ ຕິສ຺ສນ຺ນໍ ສິກ຺ຂານໍ ປູຣຓໍ. ຕຕ຺ຖ ປູຣຓໍ ນິປ຺ປຣິຍາຍໂຕ ອເສກ຺ຂານໍ ວເສນ ເວທິຕພ຺ພໍ. ກລ຺ຍາຓປຸຖຸຊ຺ຊນໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຫິ ສຕ຺ຕ ເສຂາ ຕິສ຺ໂສ ສິກ຺ຂາ ປູເຣນ຺ຕິ ນາມ, ອຣຫາ ປຣິປຸຓ຺ຓສິກ຺ໂຂຕິ. ອິຕິ ອິມານິ ອນຸຕ຺ຕຣິຍານິ ໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕຣານິ ກຖິຕານິ.

ອນຸຕ຺ຕຣິຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໙. ອນຸສ຺ສຕິຏ຺ຐານສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໙. ນວເມ ອນຸສ຺ສຕິໂຍ ເອວ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກສມ຺ປຣາຍິກາທິຫິຕສຸຂານໍ ກາຣຓຠາວໂຕ ຐານານີຕິ ອນຸສ຺ສຕິຏ຺ຐານານິ. ພຸທ຺ຘຄຸຓາຣມ຺ມຓາ ສຕີຕິ ຍຖາ ພຸທ຺ຘານຸສ຺ສຕິ ວິເສສາຘິຄມສ຺ສ ຐານໍ ໂຫຕິ, ເອວໍ ‘‘ອິຕິປິ ໂສ ຠຄວາ’’ຕິອາທິນາ ພຸທ຺ຘຄຸເຓ ອາຣພ຺ເຠ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ສຕິ. ເອວໍ ອນຸສ຺ສຣໂຕ ຫິ ປີຕິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ໂສ ຕໍ ປີຕິໍ ຂຍໂຕ ວຍໂຕ ປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓາຕິ. ອຸປຈາຣກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ນາເມຕໍ ຄິຫີນມ຺ປິ ລພ຺ຠຕິ. ອຸປຈາຣກມ຺ມຏ຺ຐານນ຺ຕິ ຈ ປຈ຺ຈກ຺ຂໂຕ ອຸປຈາຣຊ຺ຌານາວຫໍ ກມ຺ມຏ຺ຐານປຣມ຺ປຣາຍ ສມ຺ມສນໍ ຍາວ ອຣຫຕ຺ຕາ ໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕຣວິເສສາວຫໍ. ເອສ ນໂຍ ສພ຺ພຕ຺ຖ.

ອນຸສ຺ສຕິຏ຺ຐານສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໑໐. ມຫານາມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໐. ທສເມ ຕສ຺ມິໍ ສມເຍຕິ ພຸທ຺ຘາຄຸຓານຸສ຺ສຣຓສມເຍ. ຣາຄປຣິຍຸຏ຺ຐິຕນ຺ຕິ ຣາເຄນ ປຣິຍຸຏ຺ຐິຕໍ. ປຣິຍຸຏ຺ຐານປ຺ປຕ຺ຕິປິ, ຣາເຄນ ວາ ສໍຫິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຣຎ຺ຎມິວ ໂຈເຣຫິ ເຕນ ປຣິຍຸຏ຺ຐິຕນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ສ ປຣິຍຸຏ຺ຐານຏ຺ຐານຠາວໂຕປິ ປຣິຍຸຏ຺ຐິຕຣາຄນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ປນ ອນາທິຍິຕ຺ວາ ອຕ຺ຖມຕ຺ຕໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ອຸປ຺ປຊ຺ຊມາເນນ ຣາເຄນ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ຄຫິຕ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ອຸຊຸກເມວາຕິ ປເຄວ ກາຍວງ຺ກາທີນໍ ອປນີຕຕ຺ຕາ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຈ ອນຸຊຸຠາວກຣານໍ ມານາທີນໍ ອຠາວໂຕ, ຣາຄາທິປຣິຍຸຏ຺ຐານາຠາເວນ ວາ ໂອຓຕິອຸຓ຺ຓຕິວິຣຫໂຕ ອຸຊຸຠາວເມວ ຄຕໍ. ອຖ ວາ ອຸຊຸກເມວາຕິ ກມ຺ມຏ຺ຐານສ຺ສ ຖິນໍ ມິທ຺ຘໍ ໂອຕິຓ຺ຓຕາຍ ລີນຸທ຺ຘຈ຺ຈວິຄມໂຕ ມຊ຺ຌິມສມຖນິມິຕ຺ຕປ຺ປຏິປຕ຺ຕິຍາ ອຸຊຸຠາວເມວ ຄຕໍ. ອຏ຺ຐກຖໍ ນິສ຺ສາຍາຕິ ຠວຊາຕິອາທີນໍ ປທານໍ ອຕ຺ຖໍ ນິສ຺ສາຍ. ອຕ຺ຖເວທນ຺ຕິ ວາ ເຫຕຸຜລໍ ປຏິຈ຺ຈ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ຕຸຏ຺ຐິມາຫ. ຘມ຺ມເວທນ຺ຕິ ເຫຕຸໍ ປຏິຈ຺ຈ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ຕຸຏ຺ຐິໍ. ‘‘ອາຣກຕ຺ຕາ ອຣຫ’’ນ຺ຕິ ອນຸສ຺ສຣນ຺ຕສ຺ສ ຫິ ຍທິທໍ ຠຄວໂຕ ກິເລເສຫິ ອາຣກຕ຺ຕໍ, ໂສ ເຫຕຸ. ຎາປໂກ ເຈຕ຺ຖ ເຫຕຸ ອຘິປ຺ເປໂຕ, ນ ກາຣໂກ ສມ຺ປາປໂກ. ຕໂຕເນນ ຎາຍມາໂນ ອຣຫຕ຺ຕຕ຺ໂຖ ຜລໍ. ອິມິນາ ນເຍນ ເສສປເທສຸປິ ເຫຕຸໂສ ຜລວິປາໂກ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຘມ຺ມານຸສ຺ສຕິອາທີສຸປິ ຫິ ອາທິມຊ຺ຌປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓຕາທໂຍ ສຸປ຺ປຏິປຕ຺ຕິອາທໂຍ ຈ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ເຫຕຸຠາເວນ ນິທ຺ທິຏ຺ຐາເຍວ. ຘມ຺ມູປສໍຫິຕນ຺ຕິ ຍຖາວຸຕ຺ຕເຫຕຸຜລສງ຺ຂາຕຄຸຓູປສໍຫິຕໍ.

ມຫານາມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ອາຫຸເນຍ຺ຍວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.