(໑໘) ໓. ອຸປາສກວຄ຺ໂຄ

໑-໖. ສາຣຊ຺ຊສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໑໗໑-໑໗໖. ຕຕິຍສ຺ສ ປຐມທຸຕິຍຕຕິຍຈຕຸຕ຺ເຖ ນຕ຺ຖິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ປຎ຺ຈເມ ອຸປາສກປຈ຺ຉິມໂກຕິ ອຸປາສກນິຫີໂນ. ‘‘ອິມິນາ ທິຏ຺ຐາທິນາ ອິທໍ ນາມ ມງ຺ຄລໍ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ເອວໍ ພາລຊນປຣິກປ຺ປິຕໂກຕູຫລສງ຺ຂາເຕນ ທິຏ຺ຐສຸຕມຸຕມງ຺ຄເລນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂກຕູຫລມງ຺ຄລິໂກ. ເຕນາຫ ‘‘ອິມິນາ ອິທໍ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິອາທິ. ມງ຺ຄລໍ ປຈ຺ເຈຕີຕິ ທິຏ຺ຐມງ຺ຄລາທິເຠທໍ ມງ຺ຄລເມວ ປຕ຺ຖິຍາຍຕິ. ໂນ ກມ຺ມນ຺ຕິ ກມ຺ມສ຺ສກຕໍ ໂນ ປຕ຺ຖິຍາຍຕິ. ອິມມ຺ຫາ ສາສນາຕິ ອິໂຕ ສພ຺ພຎ຺ຎຸພຸທ຺ຘສາສນໂຕ. ພຫິທ຺ຘາຕິ ພາຫິຣກສມເຍ. ທກ຺ຂິເຓຍ຺ຍໍ ປຣິເຍສຕີຕິ ‘‘ທຸປ຺ປຏິປນ຺ນາ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ຍາ’’ຕິ ສຎ຺ຎີ ຄເວສຕິ. ເອຕ຺ຖ ທກ຺ຂິຓປຣິເຍສນປຸພ຺ພກາເຣ ເອກໍ ກຕ຺ວາ ປຎ຺ຈ ຘມ຺ມາ ເວທິຕພ຺ພາ. ຉຏ຺ຐໍ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

ສາຣຊ຺ຊສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໗-໘. ວຓິຊ຺ຊາສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໑໗໗-໘. ສຕ຺ຕເມ ສຕ຺ຖວຓິຊ຺ຊາຕິ ອາວຸຘຠຓ຺ຑໍ ກຕ຺ວາ ວາ ກາເຣຕ຺ວາ ວາ ກຕໍ ວາ ປຏິລຠິຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ວິກ຺ກໂຍ. ອາວຸຘຠຓ຺ຑໍ ກາເຣຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ວິກ຺ກໂຍຕິ ອິທໍ ປນ ນິທສ຺ສນມຕ຺ຕໍ. ສູກຣມິຄາທໂຍ ໂປເສຕ຺ວາ ເຕສໍ ວິກ຺ກໂຍຕິ ສູກຣມິຄາທໂຍ ໂປເສຕ຺ວາ ເຕສໍ ມໍສໍ ສມ຺ປາເທຕ຺ວາ ວິກ຺ກໂຍ. ເອຕ຺ຖ ຈ ສຕ຺ຖວຓິຊ຺ຊາ ປໂຣປຣາຘນິມິຕ຺ຕຕາຍ ອກຣຓີຍາ ວຸຕ຺ຕາ, ສຕ຺ຕວຓິຊ຺ຊາ ອຠຸຊິສ຺ສຠາວກຣຓໂຕ, ມໍສວິສວຓິຊ຺ຊາ ວຘເຫຕຸໂຕ, ມຊ຺ຊວຓິຊ຺ຊາ ປມາທຏ຺ຐານໂຕ. ອຏ຺ຐມໍ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

ວຓິຊ຺ຊາສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໙. ຄິຫິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໗໙. ນວເມ ອາຠິເຈຕສິການນ຺ຕິ ອຠິເຈໂຕຕິ ອຠິກ຺ກນ຺ຕໍ ວິສຸທ຺ຘຈິຕ຺ຕໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ອຘິຈິຕ຺ຕໍ ວາ, ອຠິເຈຕສິ ຊາຕານິ ອາຠິເຈຕສິການິ, ອຠິເຈໂຕ ສນ຺ນິສ຺ສິຕານີຕິ ວາ ອາຠິເຈຕສິການິ. ເຕເນວາຫ ‘‘ອຸຕ຺ຕມຈິຕ຺ຕນິສ຺ສິຕານ’’ນ຺ຕິ. ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂວິຫາຣານນ຺ຕິ ທິຏ຺ຐຘມ຺ເມ ສຸຂວິຫາຣານໍ. ທິຏ຺ຐຘມ຺ໂມຕິ ປຈ຺ຈກ຺ໂຂ ອຕ຺ຕຠາໂວ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕຕ຺ຖ ສຸຂວິຫາຣານນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຣູປາວຈຣຊ຺ຌານານເມຕໍ ອຘິວຈນໍ. ຕານິ ຫິ ອປ຺ເປຕ຺ວາ ນິສິນ຺ນາ ຌາຍິໂນ ອິມສ຺ມິໍເຍວ ອຕ຺ຕຠາເວ ອສໍກິລິຏ຺ຐໍ ເນກ຺ຂມ຺ມສຸຂໍ ວິນ຺ທນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂວິຫາຣານີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ.

ຈຕຸພ຺ພິຘເມຣຍນ຺ຕິ ປຸປ຺ຜາສໂວ, ຜລາສໂວ, ຄຸຬາສໂວ, ມຘ຺ວາສໂວຕິ ເອວໍ ຈຕຸປ຺ປເຠທໍ ເມຣຍໍ. ປຎ຺ຈວິຘຎ຺ຈ ສຸຣນ຺ຕິ ປູວສຸຣາ, ປິຏ຺ຐສຸຣາ, ໂອທນສຸຣາ, ກິຓ຺ຓປກ຺ຂິຕ຺ຕາ, ສມ຺ຠາຣສໍຍຸຕ຺ຕາຕິ ເອວໍ ປຎ຺ຈປ຺ປເຠທໍ ສຸຣໍ. ປຸຎ຺ຎໍ ອຕ຺ໂຖ ເອຕສ຺ສາຕິ ປຸຎ຺ຎຕ຺ໂຖ. ຍສ຺ມາ ປເນສ ປຸຎ຺ເຎນ ອຕ຺ຖິໂກ ນາມ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ປຸຎ຺ເຎນ ອຕ຺ຖິກສ຺ສາ’’ຕິ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

ຄິຫິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໑໐. ຄເວສີສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໘໐. ທສເມ ສຸກາຣຓນ຺ຕິ ໂພຘິປຣິປາຈນສ຺ສ ເອກນ຺ຕິກໍ ສຸນ຺ທຣໍ ກາຣຓໍ. ມນ຺ທຫສິຕນ຺ຕິ ອີສກໍ ຫສິຕໍ. ກຫໍ ກຫນ຺ຕິ ຫາສສທ຺ທສ຺ສ ອນຸກຣຓເມຕໍ. ຫຏ຺ຐປ຺ປຫຏ຺ຐາກາຣມຕ຺ຕນ຺ຕິ ຫຏ຺ຐສ຺ສ ປຫຏ຺ຐາກາຣມຕ຺ຕໍ. ຍຖາ ຄຫິຕສງ຺ເກຕາ ‘‘ປຫຏ຺ໂຐ ຠຄວາ’’ຕິ ສຎ຺ຊານນ຺ຕິ, ເອວໍ ອາກາຣນິທສ຺ສນມຕ຺ຕໍ.

ອິທານິ ອິມິນາ ປສງ຺ເຄນ ຫາສສມຸຏ຺ຐານໍ ວິຠາຄໂຕ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຫສິຕຎ຺ຈ ນາເມຕ’’ນ຺ຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ຕຕ຺ຖ ອຊ຺ຌຸເປກ຺ຂນວເສນປິ ຫາໂສ ນ ສມ຺ຠວຕິ, ປເຄວ ໂທມນສ຺ສວເສນາຕິ ອາຫ ‘‘ເຕຣສຫິ ໂສມນສ຺ສສຫຄຕຈິຕ຺ເຕຫີ’’ຕິ. ນນຸ ຈ ເກຈິ ໂກຘວເສນປິ ຫສນ຺ຕີຕິ? ນ, ເຕ ສມ຺ປິຍນ຺ຕິ ໂກຘວຕ຺ຖຸໍ ຕຕ຺ຖ ‘‘ມຍໍ ທານິ ຍຖາກາມກາຣິຕໍ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສາມາ’’ຕິ ທຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍນ຺ຕເຣນ ໂສມນສ຺ສຈິຕ຺ເຕເນວ ຫາສສ຺ສ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນໂຕ. ເຕສູຕິ ປຎ຺ຈສຸ ໂສມນສ຺ສສຫຄຕກິຣິຍຈິຕ຺ເຕສຸ. ພລວາຣມ຺ມເຓຕິ ອຸຬາຣຕເມ ອາຣມ຺ມເຓ ຍມກປາຏິຫາຣິຍສທິເສ. ທຸພ຺ພລາຣມ຺ມເຓຕິ ອນຸຬາຣອາຣມ຺ມເຓ.

‘‘ອິມສ຺ມິໍ ປນ ຐາເນ…ເປ… ອຸປ຺ປາເທຕີ’’ຕິ ອິທໍ ໂປຣາຓຏ຺ຐກຖາຍໍ ຕຖາ ອາຄຕຕ຺ຕາ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ສເຫຕຸກໂສມນສ຺ສສຫຄຕຈິຕ຺ເຕຫິ ຠຄວໂຕ ສິຕໍ ນ ໂຫຕີຕິ ທສ຺ສນຕ຺ຕໍ. ອຠິຘມ຺ມຏີກາຍໍ (ຘ. ສ. ມູລຏີ. ໙໖໘) ປນ ‘‘ອຕີຕໍສາທີສຸ ອປ຺ປຏິຫຕໍ ຎາຓໍ ວຕ຺ວາ ‘ອິເມຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ສພ຺ພໍ ກາຍກມ຺ມໍ ຎາຓປຸພ຺ພງ຺ຄມໍ ຎາຓານຸປຣິວຕ຺ຕີ’ຕິອາທິວຈນໂຕ (ມຫານິ. ໑໕໖; ປຏິ. ມ. ໓.໕) ‘ຠຄວໂຕ ອິທໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີ’ຕິ ວຸຕ຺ຕວຈນໍ ວິຈາເຣຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ອິມິນາ ຫສິຕຸປ຺ປາທຈິຕ຺ເຕນ ປວຕ຺ຕິຍມານມ຺ປິ ຠຄວໂຕ ສິຕກຣຓໍ ປຸພ຺ເພນິວາສອນາຄຕໍສສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓານໍ ອນຸວຕ຺ຕກຕ຺ຕາ ຎາຓານຸປຣິວຕ຺ຕິເຍວາຕິ ເອວໍ ປນ ຎາຓານຸປຣິວຕ຺ຕິຠາເວ ສຕິ ນ ໂກຈິ ປາຬິອຏ຺ຐກຖານໍ ວິໂຣໂຘ. ຕຖາ ຫິ ອຠິຘມ຺ມຏ຺ຐກຖາຍໍ (ຘ. ສ. ອຏ຺ຐ. ໕໖໘) ‘‘ເຕສໍ ຎາຓານໍ ຈິຓ຺ຓປຣິຍນ຺ເຕ ອິທໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອວສ຺ສຎ຺ເຈຕໍ ເອວໍ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ, ອຎ຺ຎຖາ ອາວຊ຺ຊນຈິຕ຺ຕສ຺ສປິ ຠຄວໂຕ ຕຖາຣູເປ ກາເລ ນ ຍຸຊ຺ເຊຍ຺ຍ. ຕສ຺ສປິ ຫິ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິສມຸຏ຺ຐາປກຠາວສ຺ສ ນິຈ຺ຉິຕຕ຺ຕາ. ຕຖາ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ເອວຎ຺ຈ ກຕ຺ວາ ມໂນທ຺ວາຣາວຊ຺ຊນສ຺ສປິ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິສມຸຏ຺ຐາປກຕ຺ຕໍ ອຸປປນ຺ນໍ ໂຫຕີ’’ຕິ (ຘ. ສ. ມູລຏີ. ໑ ກາຍກມ຺ມທ຺ວາຣກຖາວຓ຺ຓນາ) ນ ຈ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິສມຸຏ຺ຐາປກຕ຺ເຕ ຕໍສມຸຏ຺ຐານກາຍວິຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ກາຍກມ຺ມາທິຠາວໍ ອາປຊ຺ຊນຠາໂວ ວິສ຺ສຊ຺ຊຕີຕິ.

ຫສິຕນ຺ຕິ ສິຕເມວ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ເອວໍ ອປ຺ປມຕ຺ຕກມ຺ປີ’’ຕິ. ສໂມສຣິຕາ ວິຊ຺ຊຸລຕາ. ສາ ຫິ ອິຕຣວິຊ຺ຊຸລຕາ ວິຍ ຂຓຏ຺ຐິຕິຍາ ສີຆນິໂຣຘາ ຈ ນ ໂຫຕິ, ອປິຈ ໂຂ ທນ຺ຘນິໂຣຘາ, ນ ຈ ສພ຺ພກາລິກາ. ທີຘິຕິ ປາວກມຫາເມຆໂຕ ວາ ຈາຕຸທ຺ທີປິກມຫາເມຆໂຕ ວາ ນິຈ຺ຉຣຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ຈາຕຸທ຺ທີປິກມຫາເມຆມຸຂໂຕ’’ຕິ. ອຍໍ ກິຣ ຕາສໍ ຣສ຺ມີນໍ ຘມ຺ມຕາ, ຍທິທໍ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ສີສໍ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ທາຐຄ຺ເຄສຸເຍວ ອນ຺ຕຣຘານໍ. ເສສເມຕ຺ຖ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ຄເວສີສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ອຸປາສກວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.