໑໐-໑໑. ສມຓສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໒໔໑-໒. ທສເມ ເສສປເທສຸປີຕິ ‘‘ອິຘ ທຸຕິໂຍ ສມໂຓ’’ຕິອາທີສຸ ເສສປເທສຸປິ. ຍຖາ ຫິ ‘‘ວິວິຈ຺ເຈວ ກາເມຫີ’’ຕິ (ທີ. ນິ. ໑.໒໒໖; ມ. ນິ. ໑.໒໗໑, ໒໘໗, ໒໙໗; ສໍ. ນິ. ໒.໑໕໒; ອ. ນິ. ໔.໑໒໓) ເອຕ຺ຖ ກໂຕ ນິຍໂມ ‘‘ວິວິຈ຺ຈ ອກຸສເລຫີ’’ຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ກໂຕເຍວ ໂຫຕິ ສາວຘາຣຓອຕ຺ຖສ຺ສ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ, ເອວມິຘາປີຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ທຸຕິຍາທໂຍປິ ຫີ’’ຕິອາທິ. ສາມຎ຺ຎຜລາຘິຄມວເສນ ນິປ຺ປຣິຍາຍໂຕ ສມຓຠາໂວຕິ ເຕສໍ ວເສເນຕ຺ຖ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສມຓາ ເທສິຕາ. ອິມສ຺ມິຎ຺ຫິ ຐາເນ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຜລຏ຺ຐກສມຓາວ ອຘິປ຺ເປຕາ ສມິຕປາປສມຓຄ຺ຄຫຓໂຕ. ກສ຺ມາ ປເນຕ຺ຖ ມຫາປຣິນິພ຺ພາເນ ວິຍ ມຄ຺ຄຏ຺ຐາ ຕທຕ຺ຖາຍ ປຏິປນ຺ນາປິ ນ ຄຫິຕາຕິ? ເວເນຍ຺ຍຊ຺ຌາສຍໂຕ. ຕຕ຺ຖ ຫິ ມຄ຺ຄາຘິຄມຕ຺ຖາຍ ວິປສ຺ສນາປິ ອິໂຕ ພຫິທ຺ຘາ ນຕ຺ຖິ, ກຸໂຕ ມຄ຺ຄຜລານີຕິ ທສ຺ເສນ຺ເຕນ ຠຄວຕາ ‘‘ຎາຍສ຺ສ ຘມ຺ມສ຺ສ ປເທສວຕ຺ຕີ, ອິໂຕ ພຫິທ຺ຘາ ສມໂຓປິ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ (ທີ. ນິ. ໒.໒໑໔) ວຸຕ຺ຕໍ. ອິຘ ປນ ນິຏ຺ຐານປ຺ປຕ຺ຕເມວ ຕໍຕໍສມຓຠາວໍ ຄຓ຺ຫນ຺ເຕນ ຜລຏ຺ຐກສມຓາວ ຄຫິຕາ, ມຄ຺ຄຏ຺ຐໂຕ ຜລຏ຺ໂຐ ສວິເສສໍ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ໂຍຕິ. ສ຺ວາຍມຕ຺ໂຖ ທ຺ວີສຸ ສຸຕ຺ເຕສຸ ເທສນາເຠເທເນວ ວິຎ຺ຎາຍຕີຕິ. ຣິຕ຺ຕາຕິ ວິວິຕ຺ຕາ. ຕຸຈ຺ຉາຕິ ນິສ຺ສາຣາ ປຏິປນ຺ນກສາຣາຠາວໂຕ.

ປວທນ຺ຕິ ເອເຕຫີຕິ ປວາທາ. ທິຏ຺ຐິຄຕິການໍ ນານາທິຏ຺ຐິທີປກສມຍາຕິ ອາຫ ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ສສ຺ສຕວາທາ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສສ຺ສຕວາທາຕິ ລາຠິວເສນ ຕໂຍ, ຕກ຺ກິວເສນ ເອໂກຕິ ເອວໍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສສ຺ສຕວາທາ. ປຸພ຺ເພນິວາສຎາຓລາຠີ ຕິຕ຺ຖິໂຍ ມນ຺ທປຎ຺ໂຎ ອເນກຊາຕິສຕສຫສ຺ສມຕ຺ຕໍ ອນຸສ຺ສຣຕິ, ມຊ຺ຌປຎ຺ໂຎ ທສ ສໍວຏ຺ຏວິວຏ຺ຏກປ຺ປານິ, ຕິກ຺ຂປຎ຺ໂຎ ຈຕ຺ຕາລີສ ສໍວຏ຺ຏວິວຏ຺ຏກປ຺ປານິ, ນ ຕໂຕ ປຣໍ. ໂສ ເອວໍ ອນຸສ຺ສຣນ຺ໂຕ ‘‘ສສ຺ສໂຕ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈາ’’ຕິ ອຠິວທຕິ, ຕກ຺ກີ ປນ ຕກ຺ກປຣິຍາຫຕໍ ວີມໍສານຸຈຣິຕໍ ສຍໍປຏິຠານໍ ‘‘ສສ຺ສໂຕ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈາ’’ຕິ ອຠິວທຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ລາຠິວເສນ ຕໂຍ, ຕກ຺ກິວເສນ ເອໂກຕິ ເອວໍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສສ຺ສຕວາທາ’’ຕິ.

ສຕ຺ເຕສຸ ສງ຺ຂາເຣສຸ ຈ ເອກຈ຺ຈໍ ສສ຺ສຕນ຺ຕິ ປວຕ຺ໂຕ ວາໂທ ເອກຈ຺ຈສສ຺ສຕວາໂທ. ໂສ ປນ ພ຺ຣຫ຺ມກາຍິກຂິຑ຺ຑາປໂທສິກມໂນປໂທສິກຕ຺ຕຠາວໂຕ ຈວິຕ຺ວາ ອິຘາຄຕານໍ ຕກ຺ກິໂນ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນວເສນ ຈຕຸພ຺ພິໂຘຕິ ອາຫ ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ເອກຈ຺ຈສສ຺ສຕວາທາ’’ຕິ.

ຈຕ຺ຕາໂຣ ອນ຺ຕານນ຺ຕິກາຕິ ເອຕ຺ຖ ອມຕິ ຄຈ຺ຉຕິ ເອຕ຺ຖ ໂວສານນ຺ຕິ ອນ຺ໂຕ, ມຣິຍາທາ. ຕປ຺ປຏິເສເຘນ ອນນ຺ໂຕ. ອນ຺ໂຕ ຈ ອນນ຺ໂຕ ຈ ອນ຺ຕານນ຺ໂຕ ສາມຎ຺ຎນິທ຺ເທເສນ, ເອກເສເສນ ວາ ‘‘ນາມຣູປປຈ຺ຈຍາ ສຬາຍຕນ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ (ມ. ນິ. ໓.໑໒໖; ອຸທາ. ໑) ວິຍ. ອນ຺ຕານນ຺ຕສຫຈຣິໂຕ ວາໂທ ອນ຺ຕານນ຺ໂຕ ຍຖາ ‘‘ກຸນ຺ຕາ ຈຣນ຺ຕີ’’ຕິ. ອນ຺ຕານນ຺ຕສນ຺ນິສ຺ສໂຍ ວາ ຍຖາ ‘‘ມຎ຺ຈາ ໂຆສນ຺ຕີ’’ຕິ. ໂສ ເອເຕສໍ ອຕ຺ຖີຕິ ອນ຺ຕານນ຺ຕິກາ. ‘‘ອນ຺ຕວາ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈ, ອນນ຺ຕວາ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈ, ອນ຺ຕວາ ຈ ອນນ຺ຕວາ ຈ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈ, ເນວນ຺ຕວາ ນານນ຺ຕວາ’’ຕິ ເອວໍ ປວຕ຺ຕວາທາ ຈຕ຺ຕາໂຣ. ອວຑ຺ຒິຕກສິຓສ຺ສ ຕໍ ກສິຓໍ ອຕ຺ຕາຕິ ຈ ໂລໂກຕິ ຈ ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ວເສນ ປຐໂມ ວຸຕ຺ໂຕ, ທຸຕິໂຍ ວຑ຺ຒິຕກສິຓສ຺ສ ວເສນ ວຸຕ຺ໂຕ, ຕຕິໂຍ ຕິຣິຍໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ອຸທ຺ຘມໂຘ ອວຑ຺ຒິຕກສິຓສ຺ສ, ຈຕຸຕ຺ໂຖ ຕກ຺ກິວເສນ ວຸຕ຺ໂຕ. ເອຕ຺ຖ ຈ ຍຸຕ຺ຕໍ ຕາວ ປຸຣິມານໍ ຕິຓ຺ຓໍ ວາທານໍ ອນ຺ຕຎ຺ຈ ອນນ຺ຕຎ຺ຈ ອນ຺ຕານນ຺ຕຎ຺ຈ ອາຣພ຺ຠ ປວຕ຺ຕວາທຕ຺ຕາ ອນ຺ຕານນ຺ຕິກຕ຺ຕໍ, ປຈ຺ຉິມສ຺ສ ປນ ຕທຸຠຍນິເສຘນວເສນ ປວຕ຺ຕວາທຕ຺ຕາ ກຖມນ຺ຕານນ຺ຕິກຕ຺ຕນ຺ຕິ? ຕທຸຠຍປ຺ປຏິເສຘນວເສນ ປວຕ຺ຕວາທຕ຺ຕາ ເອວ. ອນ຺ຕານນ຺ຕິກປ຺ປຏິເສຘວາໂທປິ ຫິ ອນ຺ຕານນ຺ຕວິສໂຍ ເອວ ຕໍ ອາຣພ຺ຠ ປວຕ຺ຕຕ຺ຕາ.

ນ ມຣຕີຕິ ອມຣາ. ກາ ສາ? ‘‘ເອວນ຺ຕິປິ ເມ ໂນ’’ຕິອາທິນາ (ທີ. ນິ. ໑.໖໒) ນເຍນ ປຣິຍນ຺ຕຣຫິຕາ ທິຏ຺ຐິຄຕິກສ຺ສ ທິຏ຺ຐິ ເຈວ ວາຈາ ຈ. ວິວິໂຘ ເຂໂປຕິ ວິກ຺ເຂໂປ, ອມຣາຍ ທິຏ຺ຐິຍາ, ວາຈາຍ ວາ ວິກ຺ເຂໂປຕິ ອມຣາວິກ຺ເຂໂປ, ໂສ ເອຕສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ອມຣາວິກ຺ເຂປິໂກ. ອຖ ວາ ອມຣາ ນາມ ມຈ຺ຉຊາຕິ, ສາ ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊນາທິວເສນ ອຸທເກ ສນ຺ຘາວມານາ ຄາຫໍ ນ ຄຈ຺ຉຕິ, ເອວເມວໍ ອຍມ຺ປິ ວາໂທ ອິໂຕ ຈິໂຕ ຈ ສນ຺ຘາວຕິ, ຄາຫໍ ນ ອຸປຄຈ຺ຉຕີຕິ ອມຣາວິກ຺ເຂໂປຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ໂສ ເອເຕສໍ ອຕ຺ຖີຕິ ອມຣາວິກ຺ເຂປິກາ. ສ຺ວາຍໍ ວາໂທ ມຸສາວາທານຸໂຍຄຉນ຺ທຣາຄຠຍໂມຫຠາວເຫຕຸກຕາຍ ຈຕຸຘາ ປວຕ຺ໂຕຕິ ອາຫ ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ອມຣາວິກ຺ເຂປິກາ’’ຕິ.

ອຘິຈ຺ຈ ຍຖິຈ຺ຉກໍ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ກາຣຓໍ ກສ຺ສຈິ ພຸທ຺ຘິປຸພ຺ພໍ ວາ ວິນາ ສມຸປ຺ປນ຺ໂນຕິ ອຕ຺ຕໂລກສຎ຺ຎິຕານໍ ຂນ຺ຘານໍ ອຘິຈ຺ຈ ປວຕ຺ຕິອາກາຣາຣມ຺ມຓໍ ທສ຺ສນໍ ຕທາກາຣສນ຺ນິສ຺ສເຍນ ປວຕ຺ຕິໂຕ ຕທາກາຣສຫຈຣິຕຕາຍ ຈ ‘‘ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ ຍຖາ ‘‘ມຎ຺ຈາ ໂຆສນ຺ຕິ’’, ‘‘ກຸນ຺ຕາ ຈຣນ຺ຕີ’’ຕິ ຈ. ຕໍ ເອເຕສໍ ອຕ຺ຖີຕິ ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນິກາ. ລາຠິວເສນ ຕກ຺ກິວເສນ ຈ ‘‘ທ຺ເວ ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນິກາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ສຎ຺ຎີຕິ ປວຕ຺ໂຕ ວາໂທ ສຎ຺ຎິວາໂທ, ໂສ ເອເຕສໍ ອຕ຺ຖີຕິ ສຎ຺ຎິວາທາ. ຣູປິຈຕຸກ຺ກໍ ເອກນ຺ຕສຸຂຈຕຸກ຺ກນ຺ຕິ ອິເມສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ຈຕຸກ຺ການໍ ວເສນ ໂສຬສ ສຎ຺ຎິວາທາ. ອິເມສຸເຍວ ປຸຣິມານໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຈຕຸກ຺ການໍ ວເສນ ອຏ຺ຐ ສຎ຺ຎິວາທາ, ອຏ຺ຐ ເນວສຎ຺ຎິນາສຎ຺ຎິວາທາ ເວທິຕພ຺ພາ. ເກວລຎ຺ຫິ ຕຕ຺ຖ ‘‘ສຎ຺ຎີ ອຕ຺ຕາ’’ຕິ ຄຓ຺ຫນ຺ຕານໍ ຕາ ທິຏ຺ຐິໂຍ, ອິຘ ອສຎ຺ຎີຕິ ຈ ເນວສຎ຺ຎີນາສຎ຺ຎີຕິ ຈ.

ສຕ຺ຕ ອຸຈ຺ເຉທວາທາຕິ ມນຸສ຺ສຕ຺ຕຠາເວ ກາມາວຈຣເທວຕ຺ຕຠາເວ ຣູປາວຈຣຕ຺ຕຠາເວ ຈຕຸພ຺ພິຘາຣູປຕ຺ຕຠາເວ ຈ ຐຕ຺ວາ ສຕ຺ຕສ຺ສ ອຸຈ຺ເຉທປຎ຺ຎາປນວເສນ ສຕ຺ຕ ອຸຈ຺ເຉທວາທາ.

ປຎ຺ຈ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມນິພ຺ພານວາທາຕິ ປຎ຺ຈກາມຄຸຓອຸປໂຠຄວເສນ ຈຕຸພ຺ພິຘຣູປຊ຺ຌານສຸຂປຣິໂຠຄວເສນ ຈ ທິຏ຺ຐຘມ຺ເມ ນິພ຺ພູຕິປຎ຺ຎາປນວາທາ. ທິຏ຺ຐຘມ຺ໂມຕິ ປຈ຺ຈກ຺ຂຘມ຺ໂມ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ປຏິລທ຺ຘຕ຺ຕຠາວສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ. ທິຏ຺ຐຘມ຺ເມ ນິພ຺ພານໍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມນິພ຺ພານໍ, ອິມສ຺ມິໍເຍວ ອຕ຺ຕຠາເວ ທຸກ຺ຂວູປສມນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕໍ ວທນ຺ຕີຕິ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມນິພ຺ພານວາທາ.

ຎາຍຕິ ກມຕິ ປຏິວິຊ຺ຌຕີຕິ ຎາໂຍ, ໂສ ເອວ ນິພ຺ພານສມ຺ປາປກເຫຕຸຕາຍ ຘມ຺ໂມຕິ ອາຫ ‘‘ຎາຍສ຺ສ ຘມ຺ມສ຺ສາ’’ຕິ. ອິໂຕ ພຫິທ຺ຘາ ສມໂຓປິ ນຕ຺ຖີຕິອາທີສຸ ກສ຺ມາ ປເນເຕ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ນຕ຺ຖີຕິ? ອກ຺ເຂຕ຺ຕຕາຍ. ຍຖາ ຫິ ນ ອາຣຄ຺ເຄ ສາສໂປ ຕິຏ຺ຐຕິ, ນ ອຸທກປິຏ຺ເຐ ອຄ຺ຄິ ຊລຕິ, ນ ປິຏ຺ຐິປາສາເຓ ພີຊານິ ວິຣຸຫນ຺ຕິ, ເອວເມວໍ ພາຫິເຣສຸ ຕິຕ຺ຖາຍຕເນສຸ ນ ອິເມ ສມຓາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ອິມສ຺ມິໍເຍວ ສາສເນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ກສ຺ມາ? ສຸກ຺ເຂຕ຺ຕຕາຍ. ສາ ປນ ເນສໍ ອກ຺ເຂຕ຺ຕຕາ ສຸກ຺ເຂຕ຺ຕຕາ ຈ ອຣິຍມຄ຺ຄສ຺ສ ອຠາວໂຕ ຠາວໂຕ ຈ ເວທິຕພ຺ພາ. ເຕນາຫ ຠຄວາ –

‘‘ຍສ຺ມິໍ ໂຂ, ສຸຠທ຺ທ, ຘມ຺ມວິນເຍ ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ ນ ອຸປລພ຺ຠຕິ, ສມໂຓປິ ຕຕ຺ຖ ນ ອຸປລພ຺ຠຕິ, ທຸຕິໂຍປິ ຕຕ຺ຖ ສມໂຓ ນ ອຸປລພ຺ຠຕິ, ຕຕິໂຍປິ ຕຕ຺ຖ ສມໂຓ ນ ອຸປລພ຺ຠຕິ, ຈຕຸຕ຺ໂຖປິ ຕຕ຺ຖ ສມໂຓ ນ ອຸປລພ຺ຠຕິ. ຍສ຺ມິຎ຺ຈ ໂຂ, ສຸຠທ຺ທ, ຘມ຺ມວິນເຍ ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ ອຸປລພ຺ຠຕິ, ສມໂຓປິ ຕຕ຺ຖ ອຸປລພ຺ຠຕິ, ທຸຕິໂຍປິ ຕຕ຺ຖ… ຕຕິໂຍປິ ຕຕ຺ຖ… ຈຕຸຕ຺ໂຖປິ ຕຕ຺ຖ ສມໂຓ ອຸປລພ຺ຠຕິ. ອິມສ຺ມິໍ ໂຂ, ສຸຠທ຺ທ, ຘມ຺ມວິນເຍ ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ ອຸປລພ຺ຠຕິ. ອິເຘວ, ສຸຠທ຺ທ, ສມໂຓ, ອິຘ ທຸຕິໂຍ ສມໂຓ, ອິຘ ຕຕິໂຍ ສມໂຓ, ອິຘ ຈຕຸຕ຺ໂຖ ສມໂຓ, ສຸຎ຺ຎາ ປຣປ຺ປວາທາ ສມເຓຠິ ອຎ຺ເຎຫີ’’ຕິ (ທີ. ນິ. ໒.໒໑໔).

ອຣິຍມຄ຺ຄສ຺ສ ຈ ອຠາໂວ ຠາໂວ ຈ ສຸປຣິສຸທ຺ຘສ຺ສ ສີລສ຺ສ ສຸປຣິສຸທ຺ຘາຍ ສມຖວິປສ຺ສນາຠາວນາຍ ອຠາວໂຕ ຠາວໂຕ ຈ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຕທຸຠຍຎ຺ຈ ທຸຣກ຺ຂາຕສ຺ວາກ຺ຂາຕຠາວເຫຕຸກໍ. ໂສ ຈ ອສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘປ຺ປເວທິຕຕ຺ຕາ. ຍສ຺ມາ ຕິຕ຺ຖາຍຕນໍ ອກ຺ເຂຕ຺ຕໍ, ສາສນໍ ເຂຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ຍຖາ ສຸຣຕ຺ຕຫຕ຺ຖປາໂທ ຠາສຸຣເກສຣຠາໂຣ ສີໂຫ ມິຄຣາຊາ ນ ສຸສາເນ ວາ ສງ຺ກາຣກູເຏ ວາ ປຏິວສຕິ, ຕິໂຍຊນສຫສ຺ສວິຕ຺ຖຕໍ ປນ ຫິມວນ຺ຕໍ ອຊ຺ໂຌຄາເຫຕ຺ວາ ມຓິຄຸຫາຍເມວ ວສຕິ, ຍຖາ ຈ ຉທ຺ທນ຺ໂຕ ນາຄຣາຊາ ນ ໂຄຈຣິຍຫຕ຺ຖິກຸລາທີສຸ ນວສຸ ກຸເລສຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຍຖາ ຈ ວລາຫໂກ ອສ຺ສຣາຊາ ນ ຄທ຺ຣຠກຸເລ ວາ ໂຆຏກກຸເລ ວາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ສິນ຺ຘຸຕີເຣ ປນ ສິນ຺ຘວກຸເລເຍວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຍຖາ ຈ ສພ຺ພກາມທທໍ ມໂນຫຣໍ ມຓິຣຕນໍ ນ ສງ຺ກາຣກູເຏ ວາ ປໍສຸປພ຺ພຕາທີສຸ ວາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ວິປຸລປພ຺ພຕພ຺ຠນ຺ຕເຣເຍວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຍຖາ ຈ ຕິມິຣປິງ຺ຄໂລ ມຈ຺ຉຣາຊາ ນ ຂຸທ຺ທກໂປກ຺ຂຣຓີສຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຈຕຸຣາສີຕິໂຍຊນສຫສ຺ສຄມ຺ຠີເຣ ມຫາສມຸທ຺ເທເຍວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຍຖາ ຈ ທິຍຑ຺ຒໂຍຊນສຕິໂກ ສຸປຓ຺ຓຣາຊາ ນ ຄາມທ຺ວາເຣ ເອຣຓ຺ຑວນາທີສຸ ປຏິວສຕິ, ມຫາສມຸທ຺ທໍ ປນ ອຊ຺ໂຌຄາເຫຕ຺ວາ ສິມ຺ພລິທຫວເນເຍວ ປຏິວສຕິ, ຍຖາ ຈ ຘຕຣຏ຺ໂຐ ສຸວຓ຺ຓຫໍໂສ ນ ຄາມທ຺ວາເຣ ອາວາຏກາທີສຸ ປຏິວສຕິ, ນວຸຕິຫໍສສຫສ຺ສປຣິວາໂຣ ປນ ຫຸຕ຺ວາ ຈິຕ຺ຕກູເຏເຍວ ປຏິວສຕິ, ຍຖາ ຈ ຈຕຸທ຺ທີປິສ຺ສໂຣ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິຣາຊາ ນ ນີຈກຸເລ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ອສມ຺ຠິນ຺ນຊາຕິຍຂຕ຺ຕິຍກຸເລເຍວ ປນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ເອວເມວໍ ອິເມສຸ ສມເຓສຸ ເອກສມໂຓປິ ນ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ຕິຕ຺ຖາຍຕເນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ອຣິຍມຄ຺ຄປຣິກ຺ຂເຕ ປນ ພຸທ຺ຘສາສເນເຍວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ເຕນາຫ ຠຄວາ – ‘‘ອິເຘວ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມໂຓ…ເປ… ສຸຎ຺ຎາ ປຣປ຺ປວາທາ ສມເຓຠິ ອຎ຺ເຎຫີ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໑໓໙-໑໔໐; ອ. ນິ. ໔.໒໔໑). ເອກາທສເມ ນຕ຺ຖິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ.

ສມຓສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ກມ຺ມວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.