໑. ໂກຘເປຍ຺ຍາລໍ

໑໘໑. ອິໂຕ ປເຣສຸ ໂກຘວຄ຺ຄາທີສຸ ອຸປນນ຺ຘນລກ຺ຂໂຓຕິ ກຸຊ຺ຌນວເສນ ‘‘ອກ຺ໂກຈ຺ຉິ ມໍ ອວຘິ ມ’’ນ຺ຕິອາທິນາ (ຘ. ປ. ໓, ໔) ຈິຕ຺ຕປຣິໂຍນນ຺ຘນລກ຺ຂໂຓ. ປຸພ຺ພກາລິກໍ ໂກຘໍ ອຸປນຍ຺ຫຕິ ພນ຺ຘຕິ, ກຸຊ຺ຌນາກາຣໍ ປພນ຺ຘຕິ ຆເຏຕິ. ອາຆາຕວຕ຺ຖຸນາ ຈິຕ຺ຕໍ ພນ຺ຘນ຺ຕີ ວິຍ ໂຫຕີຕິ ອປຣກາໂລ ໂກໂຘ ອຸປນາໂຫ. ສຸຏ຺ຐຸ ກຕໍ ກາຣຓໍ ອຸປກາໂຣ ສຸກຕກາຣຓໍ, ຕສ຺ສ ປຸພ຺ພກາຣິຕາລກ຺ຂຓສ຺ສ ຄຸຓສ຺ສ ມກ຺ຂນໍ ອຸທກປຸຎ຺ຉນິຍາ ວິຍ ສຣີຣານຸຄຕສ຺ສ ອຸທກສ຺ສ ປຸຎ຺ຉນໍ ວິນາສນໍ ລກ຺ຂຓເມຕສ຺ສາຕິ ສຸກຕກຣຓມກ຺ຂນລກ຺ຂໂຓ. ຕຖາ ຫິ ໂສ ປເຣສໍ ຄຸຓານໍ ມກ຺ຂນຏ຺ເຐນ ມກ຺ໂຂຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ພຫຸສ຺ສຸເຕປິ ປຸຄ຺ຄເລ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຣິໍສຸ, ‘‘ອີທິສສ຺ສ ຈ ພຫຸສ຺ສຸຕສ຺ສ ອນິຍຕາ ຄຫິຕາ, ຕວ ຈ ມມ ຈ ໂກ ວິເສໂສ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມາໂນ ຍຸຄຄ຺ຄາຫີ ປລາໂສຕິ ອາຫ ‘‘ຍຸຄຄ຺ຄາຫລກ຺ຂໂຓ ປລາໂສ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ຍຸຄຄ຺ຄາໂຫ ນາມ ສມຘຸຣຄ຺ຄາໂຫ, ອສມມ຺ປິ ອຕ຺ຕນາ ສມໍ ກຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫນໍ. ປລາສຕີຕິ ປລາໂສ, ປເຣສໍ ຄຸເຓ ຑໍສິຕ຺ວາ ທນ຺ເຕຫິ ວິຍ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ຄຸເຓຫິ ສເມ ກໂຣຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອຸສູຍນລກ຺ຂຓາຕິ ປເຣສໍ ສກ຺ກາຣາທີນິ ຂິຍ຺ຍນລກ຺ຂຓາ. ມຈ຺ເຉຣສ຺ສ ຠາໂວ ມຈ຺ຉຣິຍໍ. ຕຎ຺ຈ ອາວາສມຈ຺ຉຣິຍາທິວເສນ ປຎ຺ຈວິຘນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ປຎ຺ຈມຈ຺ເຉຣຠາໂວ ມຈ຺ຉຣິຍ’’ນ຺ຕິ. ມຈ຺ຉຣາຍນລກ຺ຂຓນ຺ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ປເຣຫິ ສາຘາຣຓຠາເວ ອສຫນລກ຺ຂຓໍ. ກຕປ຺ປຏິຈ຺ຉາທນລກ຺ຂຓາຕິ ກຕປາປປ຺ປຏິຈ຺ຉາທນລກ຺ຂຓາ. ເກຣາຏິກຠາເວນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານໍ ສາເຐຍ຺ຍນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ເກຣາຏິກລກ຺ຂຓໍ ສາເຐຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ອຎ຺ຎຖາ ອຕ຺ຕໂນ ປເວທນປຸຄ຺ຄໂລ ເກຣາຏິໂກ ເນກຕິກວາຓິໂຊຕິ ວທນ຺ຕິ. ເກຣາຏິໂກ ຫິ ປຸຄ຺ຄໂລ ອານນ຺ທມຈ຺ໂຉ ວິຍ ໂຫຕິ.

໑໘໗. ຍຖາຠຕໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ເອວໍ ນິຣເຍຕິ ຍຖາ ອາຠຕໍ ກຎ຺ຈິ ອາຫຣິຕ຺ວາ ຐປິໂຕ, ເອວໍ ອຕ຺ຕໂນ ກມ຺ມຸນາ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ນິຣເຍ ຐປິໂຕເຍວາຕິ ອຕ຺ໂຖ.