໑໐. ທຸຕິຍປມາທາທິວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ

໙໘-໑໑໕. ທສເມ ວຄ຺ເຄ ອຊ຺ຌຕ຺ຕສນ຺ຕາເນ ຠວໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກໍ. ອຊ຺ຌຕ຺ຕສນ຺ຕານໂຕ ພຫິທ຺ຘາ ຠວໍ ພາຫິຣໍ. ວຸຕ຺ຕປຏິປກ຺ຂນເຍນາຕິ ‘‘ອວິນາສາຍາ’’ຕິ ເອວມາທິນາ ອຕ຺ໂຖ ຄເຫຕພ຺ໂພ. ຈຕຸກ຺ໂກຏິເກຕິ ‘‘ອນຸໂຍໂຄ ອກຸສລານໍ, ອນນຸໂຍໂຄ ກຸສລານໍ, ອນຸໂຍໂຄ ກຸສລານໍ, ອນນຸໂຍໂຄ ອກຸສລານ’’ນ຺ຕິ (ອ. ນິ. ໑.໙໖) ເອວໍ ປຣິໂຍສານສຸຕ຺ເຕ ອາຄຕນຍໍ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ນາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຎ຺ຎໍ ເອກຘມ຺ມມ຺ປິ ສມນຸປສ຺ສາມີ’’ຕິອາທິນາ (ອ. ນິ. ໑.໑໑) ອາຄຕສຸຕ຺ຕານໍ ສມຎ຺ຎາ ຊາຕາ.

໑໓໐. ສຸຕ຺ຕນ຺ຕນເຍ ຍຖາໂຈທນາ ສໍກິເລສຘມ຺ມານໍ ວິປຣິເຍສນໍ, ຕໍຕໍຘມ຺ມໂກຏ຺ຐາສານຎ຺ຈ ອູນໂຕ ອຘິກໂຕ ຈ ປເວທນໍ ອຘມ຺ມໍ ຘມ຺ໂມຕິ ທີປນໍ. ເຕສໍເຍວ ປນ ອວິປຣີຕໂຕ ອນູນາຘິກໂຕ ຈ ປເວທນໍ ຘມ຺ມໍ ຘມ຺ໂມຕິ ທີປນໍ. ເອວໍ ວິນຍປ຺ປຏິປຕ຺ຕິຍາ ອຍຖາວິຘິປ຺ປເວທນໍ ອຘມ຺ມໍ ຘມ຺ໂມຕິ ທີປນໍ. ຍຖາວິຘິປ຺ປເວທນໍ ຘມ຺ມໍ ຘມ຺ໂມຕິ ທີປນໍ. ສຸຕ຺ຕນ຺ຕນເຍນ ປຎ຺ຈວິໂຘ ສໍວຣວິນໂຍ ປຫານວິນໂຍ ຈ ວິນໂຍ, ຕປ຺ປຏິປກ຺ເຂນ ອວິນໂຍ. ວິນຍນເຍນ ວຕ຺ຖຸສມ຺ປທາທິນາ ຍຖາວິຘິປ຺ປຏິປຕ຺ຕິ ເອວ ວິນໂຍ, ຕພ຺ພິປຣິຍາເຍນ ອວິນໂຍ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຕິໍສ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍາ ປາຈິຕ຺ຕິຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ອິຕິ-ສທ຺ໂທ ອາທ຺ຍຕ຺ໂຖ. ເຕນ ທ຺ເວນວຸຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍາ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ປາຏິເທສນິຍາ, ສຕ຺ຕ ອຘິກຣຓສມຖາຕິ ອິເມສໍ ສງ຺ຄໂຫ. ເອກຕິໍສ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ເຕນວຸຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍາ’’ຕິອາທິນາ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ເສສເມຕ຺ຖ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ອຘິຄນ຺ຕພ຺ພໂຕ ອຘິຄໂມ, ມຄ຺ຄຜລານິ. ນິພ຺ພານໍ ປນ ອນ຺ຕຣຘານາຠາວໂຕ ອິຘ ນ ຄຍ຺ຫຕິ. ປຏິປຊ຺ຊນໍ ປຏິປຕ຺ຕິ, ສິກ຺ຂຕ຺ຕຍສມາໂຍໂຄ. ປຏິປຊ຺ຊິຕພ຺ພໂຕ ວາ ປຏິປຕ຺ຕິ. ປຣິຍາປຸຓິຕພ຺ພໂຕ ປຣິຍຕ຺ຕິ, ປິຏກຕ຺ຕຍໍ. ມຄ຺ຄຄ຺ຄຫເຓນ ຄຫິຕາປິ ຕຕິຍວິຊ຺ຊາຉຏ຺ຐາຠິຎ຺ຎາ ວິຊ຺ຊາຠິຎ຺ຎາສາມຎ຺ຎໂຕ ‘‘ຕິສ຺ໂສ ວິຊ຺ຊາ ຉ ອຠິຎ຺ຎາ’’ຕິ ປຸນປິ ຄຫິຕາ. ຕໂຕ ປຣໍ ຉ ອຠິຎ຺ຎາຕິ ວສ຺ສສຫສ຺ສໂຕ ປຣໍ ຉ ອຠິຎ຺ຎາ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕຸໍ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ, ນ ປຏິສມ຺ຠິທາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ຕໂຕຕິ ອຠິຎ຺ຎາກາລໂຕ ປຈ຺ຉາ. ຕາຕິ ອຠິຎ຺ຎາໂຍ. ປຸພ຺ພຠາເຄ ຌານສິເນຫາຠາເວນ ເກວລາຍ ວິປສ຺ສນາຍ ຐຕ຺ວາ ອຄ຺ຄຜລປ຺ປຕ຺ຕາ ສຸກ຺ຂວິປສ຺ສກາ ນາມ, ມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ປນ ‘‘ຌານສິເນໂຫ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ ‘‘ສມຖວິປສ຺ສນໍ ຍຸຄນທ຺ຘໍ ຠາເວຕີ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໔.໑໗໐) ວຈນໂຕ. ປຈ຺ຉິມກສ຺ສາຕິ ສພ຺ພປຈ຺ຉິມສ຺ສ. ກິຎ຺ຈາປິ ອຣິໂຍ ອປຣິຫານຘມ຺ໂມ, ໂສຕາປນ຺ນສ຺ສ ປນ ອຸທ຺ຘໍ ຊີວິຕປຣິຍາທານາ ອຘິຄຕຘມ຺ໂມ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ປຈ຺ຈຍສາມຄ຺ຄິຍາ ອສຕິ ຍາວ ອຸປຣິວິເສສໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ, ຕາວ ອຘິຄມສ຺ສ ອສມ຺ຠໂວ ເອວາຕິ ອາຫ – ‘‘ໂສຕາປນ຺ນສ຺ສ…ເປ… ນາມ ໂຫຕີ’’ຕິ. ຕສ຺ສິທໍ ມນຸສ຺ສໂລກວເສນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

ນ ໂຈເທນ຺ຕີຕິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎສ຺ມິໍ ວິຊ຺ຊມານໍ ໂທສໍ ຊານນ຺ຕາປິ ນ ໂຈເທນ຺ຕິ ນ ສາເຣນ຺ຕິ. ອກຸກ຺ກຸຈ຺ຈກາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ນ ອຸປ຺ປາເທນ຺ຕິ. ‘‘ອສກ຺ກຈ຺ຈກາຣິໂນ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິ ຈ ປຐນ຺ຕິ, ສາຖລິກຕາຍ ສິກ຺ຂາສຸ ອສກ຺ກຈ຺ຈກາຣິໂນ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຠິກ຺ຂູນໍ ສເຕປິ ສຫສ຺ເສປິ ຘຣມາເນຕິ ອິທໍ ພາຫຸລ຺ລວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ອນ຺ຕິມວຕ຺ຖຸອນຊ຺ຌາປນ຺ເນສຸ ກຕິປຍມຕ຺ເຕສຸປິ ຠິກ຺ຂູສຸ ຘຣນ຺ເຕສຸ, ເອກສ຺ມິໍ ວາ ຘຣນ຺ເຕ ປຏິປຕ຺ຕິ ອນນ຺ຕຣຫິຕາ ເອວ ນາມ ໂຫຕິ. ເຕເນວາຫ – ‘‘ປຈ຺ຉິມກສ຺ສ…ເປ… ອນ຺ຕຣຫິຕາ ໂຫຕີ’’ຕິ.

ອນ຺ເຕວາສິເກ ຄເຫຕຸນ຺ຕິ ອນ຺ເຕວາສິເກ ສງ຺ຄເຫຕຸໍ. ອຕ຺ຖວເສນາຕິ ອຏ຺ຐກຖາວເສນ. ມຕ຺ຖກໂຕ ປຏ຺ຐາຍາຕິ ອຸປຣິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ. ອຸໂປສຖກ຺ຂນ຺ຘກມຕ຺ຕນ຺ຕິ ວິນຍມາຕິກາປາຬິມາຫ. ອາຬວກປຎ຺ຫາທີນໍ ວິຍ ເທເວສຸ ປຣິຍຕ຺ຕິຍາ ປວຕ຺ຕິ ອປ຺ປມາຓນ຺ຕິ ອາຫ – ‘‘ມນຸສ຺ເສສູ’’ຕິ.

ໂອຏ຺ຐຏ຺ຐິວຓ຺ຓນ຺ຕິ ໂອຏ຺ຐານໍ ອຏ຺ຐິວຓ຺ຓໍ, ທນ຺ຕກສາວໍ ເອກໍ ວາ ທ຺ເວ ວາ ວາເຣ ຣຊິຕ຺ວາ ທນ຺ຕວຓ຺ຓໍ ກຕ຺ວາ ຘາເຣນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເກເສສຸ ວາ ອລ຺ລີຍາເປນ຺ຕີຕິ ເຕນ ກາສາວຂຓ຺ເຑນ ເກເສ ພນ຺ຘນ຺ຕາ ອລ຺ລີຍາເປນ຺ຕິ. ຠິກ຺ຂຸໂຄຕ຺ຕສ຺ສ ອຠິຠວນໂຕ ວິນາສນໂຕ ໂຄຕ຺ຣຠຸໂນ. ອຖ ວາ ໂຄຕ຺ຕໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ສາຘາຣຓໍ ນາມໍ, ມຕ຺ຕສທ຺ໂທ ລຸຕ຺ຕນິທ຺ທິຏ຺ໂຐ, ຕສ຺ມາ ‘‘ສມຓາ’’ຕິ ໂຄຕ຺ຕມຕ຺ຕໍ ອນຸຠວນ຺ຕິ ຘາເຣນ຺ຕີຕິ ໂຄຕ຺ຣຠຸໂນ, ນາມມຕ຺ຕສມຓາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກາສາວຄຕກຓ຺ຐຕາຍ, ກາສາວຄ຺ຄຫຓເຫຕຸອຸປ຺ປຊ຺ຊນກໂສກຕາຍ ວາ ກາສາວກຓ຺ຐາ. ສງ຺ຆຄຕນ຺ຕິ ສງ຺ຆໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ທິນ຺ນຕ຺ຕາ ສງ຺ຆຄຕໍ. ຕໍ ສຣີຣນ຺ຕິ ຕໍ ຘາຕຸສຣີຣໍ.

ເຕເນວາຕິ ປຣິຍຕ຺ຕິອນ຺ຕຣຘານມູລກຕ຺ຕາ ເອວ ອິຕຣອນ຺ຕຣຘານສ຺ສ. ສກ຺ໂກ ເທວຣາຊາ ຉາຕກຠເຍ ປຣຕີຣຄມນາຍ ຠິກ຺ຂູ ອຸສ຺ສຸກ຺ກມກາສີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເນຕິ ອຸຠເຍປິ ປໍສຸກູລິກຕ຺ເຖເຣ ຘມ຺ມກຖິກຕ຺ເຖເຣ ຈ. ເຖຣາຕິ ຕຕ຺ຖ ຐິຕາ ສກ຺ຂິຠູຕາ ເຖຣາ. ຘມ຺ມກຖິກຕ຺ເຖຣາ ‘‘ຍາວ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕາ…ເປ… ໂຍຄກ຺ເຂມາ ນ ຘໍສຕີ’’ຕິ ອິທໍ ສຸຕ຺ຕໍ ອາຫຣິຕ຺ວາ ‘‘ສຸຕ຺ຕນ຺ເຕ ຣກ຺ຂິເຕ ສນ຺ເຕ, ປຏິປຕ຺ຕິ ໂຫຕິ ຣກ຺ຂິຕາ’’ຕິ ອິມິນາ ວຈເນນ ປໍສຸກູລິກຕ຺ເຖເຣ ອປ຺ປຏິຠາເນ ອກໍສຸ. ອິທານິ ປຣິຍຕ຺ຕິຍາ ອນນ຺ຕຣຘານເມວ ອິຕເຣສໍ ອນນ຺ຕຣຘານເຫຕູຕິ ອິມມຕ຺ຖໍ ພ຺ຍຕິເຣກໂຕ ອນ຺ວຍໂຕ ຈ ອຸປມາຫິ ວິຠາເວຕຸໍ ‘‘ຍຖາ ຫີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ທຸຕິຍປມາທາທິວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໑໔໐-໑໕໐. ເອກາທສມທ຺ວາທສມວຄ຺ຄາ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ເອວ.