໑໓. ເຕຣສໂມ ປຣິຈ຺ເຉໂທ

ກາຣກປຏິເວຘນິທ຺ເທໂສ

ເອຕ຺ຖາຫ – ນິທ຺ທິຏ຺ຐາ ກຸສລາທໂຍ ນາມ ຘມ຺ມາ, ນ ປເນເຕສໍ ກາຣໂກ ອຕ຺ຕາ ນິທ຺ທິຏ຺ໂຐ. ຕສ຺ສ ຫິ ກາຣກສ຺ສ ເວທກສ຺ສ ອຕ຺ຕໂນ ອຠາເວ ກຸສລາກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ອຠາໂວ ສິຍາ, ເຕສມຠາເວ ຕທາຍຕ຺ຕວຸຕ຺ຕີນໍ ເຕສໍ ວິປາການມຠາໂວ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ກຸສລາທີນໍ ຘມ຺ມານໍ ເທສນາ ນິຣຕ຺ຖິກາຕິ? ອຕ຺ຣ ວຸຈ຺ຈເຕ – ນາຍໍ ນິຣຕ຺ຖິກາ, ສາຕ຺ຖິກາວາຍໍ ເທສນາ. ຍທິ ກາຣກສ຺ສາຠາວາ ກຸສລາທີນມຠາໂວ ສິຍາ, ຕສ຺ສ ປຣິກປ຺ປິຕສ຺ສ ອຕ຺ຕໂນປິ ອຠາໂວ ສິຍາ. ກິໍ ກາຣຓນ຺ຕິ ເຈ? ຕສ຺ສ ອຕ຺ຕໂນ ອຎ຺ຎສ຺ສ ກາຣກສ຺ສາຠາວໂຕ. ກາຣກາຠາເວປິ ກຕ຺ຕາ ອຕ຺ຕາ ອຕ຺ຖີຕິ ເຈ? ຕຖາ ກຸສລາທີນມ຺ປິ ອສຕິປິ ກຕ຺ຕຣິ ອຕ຺ຖິຕາ ອຸປຄນ຺ຕພ຺ພາ, ກຸໂຕຍໍ ຕວ ຕຕ຺ຖານຸໂຣໂຘ, ອິຘ ວິໂຣໂຘຕິ. ອຖາປິ ຍຖາ ປນ ໂລເກ ກາຣກາຠາເວປິ ປຖວີອາປເຕຊອຸຕຸອາທໂຍ ປຏິຈ຺ຈ ອງ຺ກຸຣາທີນໍ ອຠິນິພ຺ພຕ຺ຕິ ທິສ຺ສຕິ, ຕຖາ ເອເຕສມ຺ປິ ກຸສລາທີນໍ ຘມ຺ມານໍ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍສາມຄ຺ຄິຍາ ອຠິນິພ຺ພຕ຺ຕິ ໂຫຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ອຖາປິ ເຈຕ຺ຖ ຕສ຺ສາ ປຎ຺ຎາຍ ປຣິກປ຺ປິໂຕ ນິຈ຺ໂຈ ຘຸໂວ ກຸສລາທີນໍ ກຕ຺ຕາ ອຕ຺ຕາ ປຣມຕ຺ຖໂຕ ອຕ຺ຖີຕິ ເຈ? ຕມຸປປຣິກ຺ຂິສ຺ສາມ ຕາວ, ໂສ ປນ ຕາວ ອຕ຺ຕາ ກາຣໂກ ເວທໂກ ກິໍ ສເຈຕໂນ ວາ, ອຸທາຫຸ ອເຈຕໂນ ວາຕິ? ກິຎ຺ເຈຕ຺ຖ – ຍທິ ອເຈຕໂນ ສິຍາ, ປາກາຣຕຣຸປາສາຓສທິໂສ ສິຍາ. ຕສ຺ສ ກາຣກເວທກຕ຺ຕາຠາໂວ ສິຍາ. ຍທິ ສເຈຕໂນ, ໂສ ເຈຕນາຍ ອຎ຺ໂຎ ວາ ສິຍາ, ອນຎ຺ໂຎ ວາ. ອຖານຎ຺ໂຎ, ເຈຕນາຍ ນາເສ ອຕ຺ຕໂນປິ ນາໂສ ສິຍາ. ກິໍ ກາຣຓນ຺ຕິ ເຈ? ເຈຕນາຍ ອນຎ຺ຎຕ຺ຕາ.

ອຖາປິ ຠວໂຕ ອຘິປ຺ປາໂຍ ເອວໍ ສິຍາ, ອຕ຺ຕໂນ ປນ ນາໂສ ນ ຠວຕິ ນິຈ຺ຈຕ຺ຕາ, ເຈຕນາຍເຍວ ນາໂສ ຠວຕີຕິ? ວຸຈ຺ຈເຕ – ອຕ຺ຕໂນ ອນາເສ ສຕິ ເຈຕນາຍປິ ນາໂສ ນ ຠວຕິ. ກິໍ ກາຣຓນ຺ຕິ ເຈ? ເຈຕນາຍ ອນຎ຺ຎຕ຺ຕາ. ເຈຕນຕ຺ຕານໍ ອນຎ຺ຎຕ຺ເຕ ສຕິ ເຈຕນາຍເຍວ ນາໂສ ຠວຕິ, ນ ອຕ຺ຕໂນຕິ ອຍຸຕ຺ຕເມຕໍ. ອຖ ເຈຕນາຍເຍວ ວິນາເສ ວິເສສກາຣຓໍ ນຕ຺ຖິ, ອຕ຺ຕາວ ນສ຺ສຕຸ, ຕິຏ຺ຐຕຸ ເຈຕນາ. ອຖ ເຈຕນາຍ ນາເສ ອຕ຺ຕໂນ ນາໂສ ນ ຠວຕີຕິ ເຈ? ເຈຕນາຍ ອຕ຺ຕາ ອຎ຺ໂຎ ສິຍາ. ອຖ ອຎ຺ຎສ຺ສ ອຕ຺ຕສ຺ສ ນາເສ ສຕິ ສຍໍ ນາໂສ ນ ຠວຕິ, ເອວຎ຺ຈ ສຕິ ‘‘ເຈຕນາຍ ອນຎ຺ໂຎ ອຕ຺ຕາ’’ຕິ ຕວ ປຏິຎ຺ຎາ ຫີນາ. ອຖາປິ ເຈຕນຕ຺ຕານໍ ອນຎ຺ຎຕ຺ເຕ ສຕິ ອຕ຺ຕໂນ ອນາໂສ ເຈຕນາຍປິ ອນາໂສ ຠວຕຸ. ອຖ ນ ຠວຕິ, ປຏິຎ຺ຎາ ຫີນາ. ອຖ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣໂຕ ວິປຣີຕໍ ວາ ສິຍາ, ອຕ຺ຕາ ນສ຺ສຕຸ, ເຈຕນາ ຕິຏ຺ຐຕຸ. ອຖ ປນ ເອວໍ ນ ຠວຕີຕິ ເຈ? ອນຎ຺ຎຕ຺ຕປກ຺ຂໍ ປຣິຈ຺ຈຊ. ອຖ ປນ ນ ປຣິຈ຺ຈຊສິ, ປຏິຎ຺ຎາຫີໂນ ຠວສິ.

ອຖາຍໍ ຠວໂຕ ອຘິປ຺ປາໂຍ ສິຍາ ‘‘ນາຍໍ ມມ ອຕ຺ຕາ ເຈຕນາຍ ອນຎ຺ໂຎ, ອຎ຺ໂຎເຍວາ’’ຕິ? ຕຕ຺ຣ ວຸຈ຺ຈເຕ – ອິຘ ປນ ອຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ທຸວິຘໍ ໂຫຕິ ລກ຺ຂຓກຕມຎ຺ຎຕ຺ຕຎ຺ຈ ເທສນ຺ຕຣກຕມຎ຺ຎຕ຺ຕຎ຺ຈາຕິ. ຕຕ຺ຖ ກິໍ ຕ຺ວໍ ເຈຕນຕ຺ຕານໍ ລກ຺ຂຓກຕມຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ວເທສິ, ອຸທາຫຸ ເທສນ຺ຕຣກຕມຎ຺ຎຕ຺ຕນ຺ຕິ? ອຫໍ ລກ຺ຂຓກຕມຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ວທາມີຕິ. ຍຖາ ຫິ ຣູປຣສຄນ຺ຘາທີນເມກເທເສ ວຕ຺ຕມານານມ຺ປິ ລກ຺ຂຓໂຕ ອຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ເອວໍ ເຈຕນຕ຺ຕານເມກເທເສ ວຕ຺ຕມານານມ຺ປິ ລກ຺ຂຓໂຕ ອຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ລກ຺ຂຓກຕມຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ວທາມີຕິ. ຕຕ຺ຣ ວຸຈ຺ຈເຕ – ຍຖາ ຫິ ຊາຕເວທສ຺ສ ຑຍ຺ຫມາເນ ອາມກສງ຺ຆເຏ ອາມກວຓ຺ຓວິນາເສ ຣສາທີນໍ ວິນາໂສ ຠວຕິ, ຕເຖວ ເຈຕນາຍ ວິນາເສ ອຕ຺ຕໂນປິ ວິນາໂສ ສິຍາ. ກິໍ ກາຣຓນ຺ຕິ ເຈ? ຣູປຣສາທີນໍ ວິຍ ເອກເທສຕ຺ຕາຕິ.

ອເຖວໍ ຠວໂຕ ມຕິ ສິຍາ ‘‘ເອກເທສຕ຺ເຕ ສຕິປິ ອຕ຺ຕໂນ ປນ ນາໂສ ນ ຠວຕິ, ເຈຕນາຍເຍວ ວິນາໂສ ຠວຕີ’’ຕິ? ອຕ຺ຣ ວຸຈ຺ຈເຕ – ອຕ຺ຕໂນ ອນາເສ ເຈຕນາຍປິ ອນາໂສວ ໂຫຕິ. ກິໍ ກາຣຓນ຺ຕິ ເຈ? ຣູປຣສາທີນໍ ວິຍ ອວິນິພ຺ໂຠຄໂຕ. ອຖ ສມາເນ ເອກເທສຕ຺ເຕ ອວິນິພ຺ໂຠຄຠາເວປິ ເກນ ເຫຕຸນາ ເຈຕນາຍ ເອວ ນາໂສ ຠວຕິ, ນ ປນ ອຕ຺ຕໂນ. ອຖ ວິເສສກາຣຓໍ ນຕ຺ຖິ, ຕວ ລທ຺ຘິຍາ ອຕ຺ຕາວ ນສ຺ສຕຸ, ຕິຏ຺ຐຕຸ ເຈຕນາ. ອຖ ເຈຕນາຍ ນາເສ ອຕ຺ຕໂນ ນາໂສ ນ ຠວຕິ, ອຸຠິນ຺ນໍ ເອກເທສຕາ ນຕ຺ຖິ. ເອວຎ຺ຈ ສຕິ ໂກ ໂທໂສຕິ ເຈ? ຍໍ ປນ ຕຍາ ວຸຕ຺ຕໍ, ຍຖາ ຣູປຣສຄນ຺ຘາທີນໍ ເອກເທເສ ວຕ຺ຕມານານມ຺ປິ ລກ຺ຂຓໂຕ ອຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ຕຖາ ເຈຕນຕ຺ຕານເມກເທເສ ວຕ຺ຕມານານມ຺ປິ ລກ຺ຂຓໂຕ ອຎ຺ຎຕ຺ຕນ຺ຕິ? ຕມຍຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ຕວ ປຏິຎ຺ຎາ ຫີນາ. ອຖ ຣູປຣສາທີນໍ ວິຍ ສມາເນປິ ເອກເທສຕ຺ເຕ ຍທິ ອຕ຺ຕໂນ ອນາເສ ເຈຕນາຍປິ ອນາໂສ ນ ຠວຕິ, ປຏິຎ຺ຎາຫີໂນ ອສິ. ອຖ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣໂຕ ວິປຣີຕໍ ວາ ສິຍາ, ຕວ ອຕ຺ຕາ ນສ຺ສຕຸ, ເຈຕນາ ຕິຏ຺ຐຕຸ. ອເຖວໍ ນ ຠວຕີຕິ ເຈ? ເອກເທສຕາວ ນຕ຺ຖີຕິ.

ອຖ ເທສນ຺ຕຣກຕມຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ວເທສິ, ເຈຕນຕ຺ຕານໍ ອຎ຺ຎຕ຺ເຕ ສຕິ ຆຏປຏສກຏເຄຫາທີນໍ ວິຍ ອຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ສິຍາ. ເຈຕນາຍ ວິນາ ອນຎ຺ຎຕາ ເຕ ອຕ຺ຕາ ນ ຆເຏນ ວິນາ ປໂຏ ວິຍ ອຎ຺ໂຎ ສິຍາ. ອຎ຺ໂຎ ຈ ຫິ ຆໂຏ ອຎ຺ໂຎ ຈ ປໂຏຕິ? ນ, ເອວຎ຺ຈ ສຕິ ໂກ ໂທໂສຕິ ເຈ? ‘‘ອເຈຕໂນ ອຕ຺ຕາ’’ຕິ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕໂທສໂຕ ນ ປຣິມຸຈ຺ຈຕີຕິ. ຕສ຺ມາ ປຣມຕ຺ຖໂຕ ນ ໂກຈິ ກຕ຺ຕາ ວາ ເວທໂກ ວາ ອຕ຺ຕາ ອຕ຺ຖີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພນ຺ຕິ.

ຍທິ ເອວໍ ອຖ ກສ຺ມາ ຠຄວຕາ –

໗໗໙. ‘‘ອສ຺ມາ ໂລກາ ປຣໍ ໂລກໍ,

ໂສ ຈ ສນ຺ຘາວຕີ ນໂຣ;

ໂສ ຈ ກໂຣຕິ ເວເທຕິ,

ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ສຍໍກຕ’’ນ຺ຕິ ຈ.

໗໘໐. ‘‘ສຕ຺ໂຕ ສໍສາຣມາປນ຺ໂນ,

ທຸກ຺ຂມສ຺ສ ມຫພ຺ຠຍໍ;

ອຕ຺ຖິ ມາຕາ ອຕ຺ຖິ ປິຕາ,

ອຕ຺ຖິ ສຕ຺ໂຕປປາຕິໂກ’’ຕິ ຈ.

໗໘໑. ‘‘ຠາຣາ ຫເວ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາ,

ຠາຣຫາໂຣ ຈ ປຸຄ຺ຄໂລ;

ຠາຣາທານໍ ທຸກ຺ຂໍ ໂລເກ,

ຠາຣນິກ຺ເຂປນໍ ສຸຂ’’ນ຺ຕິ ຈ.

໗໘໒. ‘‘ຍຎ຺ຫິ ກໂຣຕິ ປຸຣິໂສ,

ກາເຍນ ວາຈາ ອຸທ ເຈຕສາ;

ຕຎ຺ຫິ ຕສ຺ສ ສກໍ ໂຫຕິ,

ຕຎ຺ຈ ອາທາຍ ຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ ຈ.

໗໘໓. ‘‘ເອກສ຺ເສເກນ ກປ຺ເປນ,

ປຸຄ຺ຄລສ຺ສຏ຺ຐິສຎ຺ຈໂຍ;

ສິຍາ ປພ຺ພຕສໂມ ຣາສິ,

ອິຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ມເຫສິນາ’’ຕິ ຈ.

໗໘໔. ‘‘ອສທ຺ໂຘ ອກຕຎ຺ຎູ ຈ,

ສນ຺ຘິຈ຺ເຉໂທ ຈ ໂຍ ນໂຣ;

ຫຕາວກາໂສ ວນ຺ຕາໂສ,

ສ ເວ ອຸຕ຺ຕມໂປຣິໂສ’’ຕິ ຈ. –

ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ. ສຈ຺ຈໍ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ, ຕຎ຺ຈ ໂຂ ສມ຺ມຸຕິວເສນ, ນ ປຣມຕ຺ຖໂຕ. ນນຸ ຠຄວຕາ ອິທມ຺ປິ ວຸຕ຺ຕໍ –

໗໘໕. ‘‘ກິໍ ນຸ ສຕ຺ໂຕຕິ ປຈ຺ເຈສິ, ມາຣ ທິຏ຺ຐິຄຕໍ ນຸ ເຕ;

ສຸທ຺ຘສງ຺ຂາຣປຸຎ຺ໂຊຍໍ, ນຍິຘ ສຕ຺ຕຸປລພ຺ຠຕີ’’ຕິ ຈ.

໗໘໖. ‘‘ຍຖາປິ ອງ຺ຄສມ຺ຠາຣາ,

ໂຫຕິ ສທ຺ໂທ ຣໂຖ ອິຕິ;

ເອວໍ ຂນ຺ເຘສຸ ສນ຺ເຕສຸ,

ໂຫຕິ ສຕ຺ໂຕຕິ ສມ຺ມຸຕີ’’ຕິ ຈ.

ຕສ຺ມາ ນ ວຈນມຕ຺ຕເມວາວລມ຺ພິຕພ຺ພໍ, ນ ຈ ທຬ຺ຫມູຬ຺ຫຄາຫິນາ ຈ ຠວິຕພ຺ພໍ, ຄຣຸກຸລມຸປເສວິຕ຺ວາ ສຸຕ຺ຕປທານໍ ອຘິປ຺ປາໂຍ ຊານິຕພ຺ໂພ, ສຸຕ຺ຕປເທສຸ ອຠິໂຍໂຄ ກາຕພ຺ໂພ. ທ຺ເວ ສຈ຺ຈານິ ຠຄວຕາ ວຸຕ຺ຕານິ – ‘‘ສມ຺ມຸຕິສຈ຺ຈໍ, ປຣມຕ຺ຖສຈ຺ຈຎ຺ຈາ’’ຕິ. ຕສ຺ມາ ທ຺ເວປິ ສມ຺ມຸຕິປຣມຕ຺ຖສຈ຺ຈານິ ອສງ຺ກຣໂຕ ຎາຕພ຺ພານິ. ເອວໍ ອສງ຺ກຣໂຕ ຎຕ຺ວາ ໂກຈິ ກາຣໂກ ວາ ເວທໂກ ວາ ນິຈ຺ໂຈ ຘຸໂວ ອຕ຺ຕາ ປຣມຕ຺ຖໂຕ ນຕ຺ຖີຕິ ອຸປປຣິກ຺ຂິຕ຺ວາ ປຈ຺ຈຍສາມຄ຺ຄິຍາ ຘມ຺ມານໍ ປວຕ຺ຕິໍ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ປຓ຺ຑິເຕນ ກຸລປຸຕ຺ເຕນ ອຕ຺ຖກາເມນ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕກິຣິຍາຍ ປຏິປຊ຺ຊິຕພ຺ພນ຺ຕິ.

໗໘໗. ໂຍ ອິມໍ ຄນ຺ຖໍ ອຈ຺ຈນ຺ຕໍ, ຈິນ຺ເຕຕິ ສຕຕມ຺ປິ ໂສ;

ກເມນ ປຣມາ ປຎ຺ຎາ, ຕສ຺ສ ຄຈ຺ຉຕິ ເວປຸລໍ.

໗໘໘. ອຕິມຕິກຣມາຘິນີຫຣໍ,

ວິມຕິວິນາສກຣໍ ປິຍກ຺ກຣໍ;

ປຐຕິ ສຸຓຕິ ໂຍ ສທາ ອິມໍ,

ວິກສຕິ ຕສ຺ສ ມຕີຘ ຠິກ຺ຂຸໂນ.

ອິຕິ ອຠິຘມ຺ມາວຕາເຣ ກາຣກປຏິເວຘນິທ຺ເທໂສ ນາມ

ເຕຣສໂມ ປຣິຈ຺ເຉໂທ.