໒໓. ເຕວີສຕິໂມ ປຣິຈ຺ເຉໂທ

ກິເລສປ຺ປຫານກຖາວຓ຺ຓນາ

໑໓໗໕. ອິທານິ ອິມິສ຺ສາເຍວ ຈຕຸຕ຺ຖຎາຓາຍ ຎາຓທສ຺ສນວິສຸທ຺ຘິຍາ ອານຸຠາວວິຊານນຕ຺ຖໍ ເຍນ ເຍ ຘມ຺ມາ ປຫາຕພ຺ພາ, ເຕສໍ ປຫານຎ຺ຈ ອຠິສມຍກາເລ ປຣິຎ຺ຎາທິກິຈ຺ຈານິ ຈ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ເອເຕສຸ ເຍນ ເຍ ຘມ຺ມາ’’ຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ເຍ ຘມ຺ມາຕິ ເຍ ສໍກິເລສຘມ຺ມາ. ສໍໂຍຊນາທີສຸ ຂນ຺ເຘຫິ ຂນ຺ຘານໍ, ຜເລນ ກມ຺ມສ຺ສ, ທຸກ຺ເຂນ ວາ ສຕ຺ຕານໍ ສໍໂຍຊນຏ຺ເຐນ ພນ຺ຘນຏ຺ເຐນ ສໍໂຍຊນານິ. ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ມານໍ ວິພາຘນຏ຺ເຐນ, ອຸປຕາປນຏ຺ເຐນ, ສໍກິລິຏ຺ຐຕາຍ ຈ ກິເລສາ. ອຠິນິເວສາທິວເສນ ມິຈ຺ຉາວິປຣີຕໍ ປວຕ຺ຕນໂຕ ມິຈ຺ຉາສຠາວາຕິ ມິຈ຺ຉຕ຺ຕາ. ໂລເກ ຘມ຺ມາ, ໂລກປຣິຍາປນ຺ນາ ຘມ຺ມາ, ໂລກປ຺ປວຕ຺ຕິຍໍ ສຕິ ອນຸປຣມຘມ຺ມຕ຺ຕາ ວາຕິ ໂລກຘມ຺ມາ. ມຈ຺ເຉຣສ຺ສ ຠາໂວ, ກມ຺ມໍ ວາຕິ ມຈ຺ຉຣິຍໍ. ວິປຣີຕຏ຺ເຐນ ວິປລ຺ລາສາ. ນາມກາຍສ຺ສ ຈ ຣູປກາຍສ຺ສ ຈ ຄນ຺ຖນໂຕ ຄນ຺ຖາ. ອຣິເຍຫິ ອຄນ຺ຕພ຺ພາ, ອຍຸຕ຺ຕາ ຄຕີຕິ ວາ ອຄຕິ. ອາສວນ຺ຕີຕິ ອາສວາ, ອາຠວຄ຺ຄໂຕ ສພ຺ພໂມກາສໂລກໍ, ອາໂຄຕ຺ຣຠຸໂຕ ສພ຺ເພ ຘມ຺ເມ ພ຺ຍາເປຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ, ອາສວນ຺ຕິ ສໍສາຣທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ວາ ອາສວາ, ຈກ຺ຂາທີຫິ ວາ ສໍວຣາສໍວຣທ຺ວາເຣຫິ ສຕ຺ຕສນ຺ຕາເນ ອາສວນ຺ຕິ ວຓໂຕ ຍູສານິ ສນ຺ທນ຺ຕິ ວິຍາຕິ ອາສວາ, ອາສວນ຺ຕິ ວາ ເອເຕຫິ ຈິຕ຺ຕານິ ວິສເຍສູຕິ ອາສວາ. ສໍສາຣມຫາສາຄຣປ຺ປຕ຺ຕິຫນນໂຕ ໂອຆາ ວິຍາຕິ ໂອຆາ. ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ໂຍຊນໂຕ ໂຍຄາ. ນິວາເຣນ຺ຕິ ໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕຣຄຸຓວິເສສາຘິຄມນ຺ຕິ ນີວຣຓານິ. ອນິຈ຺ຈາທິຘມ຺ມສຠາວໍ ອຕິກ຺ກມ຺ມ ປຣໂຕ ອສຠາວໂຕ ອາມສນ຺ຕີຕິ ປຣາມາສາ. ມຓ຺ຑູກໍ ປນ຺ນໂຄ ວິຍ ອາຣມ຺ມຓໍ ຠຸສໍ ອາທິຍນ຺ຕີຕິ ອຸປາທານານິ. ອປ຺ປຫີນຠາເວນ ສຕ຺ຕສນ຺ຕາເນ ອນຸເສນ຺ຕິ ມູສິກວິສໍ ວິຍ ອນຸຣູປກາຣຓໍ ລຠິຕ຺ວາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ອນຸສຍາ. ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ມລີນຠາວກຣຓຏ຺ເຐນ ມລາ. ອກຸສລກມ຺ມານິ ຈ ຕານິ ທຸຄ຺ຄຕີນໍ ປຖາ ຈາຕິ ອກຸສລກມ຺ມປຖາ. ອິຘ ປນ ກມ຺ມປຖຠາວໍ ອປ຺ປຕ຺ຕານໍ ຕໍສຠາວໂຕ ຄຫຓໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາໂທ, ເຈຕສິກຣາສິ, ອກຸສໂລ ຈ ໂສ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາໂທ ຈາຕິ ອກຸສລຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາໂທ.

ກາມຠວໂຕ ອຸປຣິໂກຏ຺ຐາສຠາວໂຕ ຕຕິຍມຄ຺ຄປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ອຸທ຺ຘໍ ຠຊິຕພ຺ພໂຕ, ເສວິຕພ຺ພໂຕ ຈາຕິ ອຸທ຺ຘມ຺ຠາຄາ, ຣູປາຣູປຠວາ, ເຕສໍ ຫິຕານິ ຕຕ຺ຖຸປ຺ປຊ຺ຊນຂນ຺ຘາທິໂຍຊນໂຕຕິ ອຸທ຺ຘມ຺ຠາຄິຍານິ, ຕານິເຍວ ສໍໂຍຊນານີຕິ ອຸທ຺ຘມ຺ຠາຄິຍສໍໂຍຊນານິ. ຣູປາຣູປຠວໂຕ ເຫຏ຺ຐິມໂກຏ຺ຐາສຠາວໂຕ ຕຕ຺ຖຸປ຺ປາທກິເລສານໍ ອປ຺ປຫີນຠາເວນ ຕຕິຍມຄ຺ຄປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ເຫຏ຺ຐາ ຠຊິຕພ຺ພໂຕ ວາ ອໂຘຠາຄາ, ກາມຠວາ, ເຕສໍ ຫິຕານິ ສໍໂຍຊນານີຕິ ອໂຘຠາຄິຍສໍໂຍຊນານີຕິ.

ອິເມສຸ ປນ ທສສຸ ຣູປຠວສໍໂຍຊນໍ, ອຣູປຠວສໍໂຍຊນໍ, ກາມຠວສໍໂຍຊນຎ຺ຈ ອຕ຺ຖໂຕ ໂລໂຠວ, ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິສີລພ຺ພຕປຣາມາສາປິ ທິຏ຺ຐິເຍວ, ຕສ຺ມາ ຘມ຺ມໂຕ ສຕ຺ຕ ສໍໂຍຊນານິ.

ມິຈ຺ຉາສງ຺ກປ຺ໂປ ມິຈ຺ຉາວາຍາໂມ ມິຈ຺ຉາສມາຘີຕິ ຕຖາ ປວຕ຺ຕານໍ ວິຕກ຺ກວີຣິຍສມາຘີນມຘິວຈນໍ. ມິຈ຺ຉາວາຈາທໂຍ ຕໂຍ ຕຖາ ປວຕ຺ຕາ ເຈຕນາ. ມິຈ຺ຉາສຕິ ປນ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາໂທ. ມິຈ຺ຉາຎາຓໍ ຕຖາ ປວຕ຺ໂຕ ໂມໂຫ. ມິຈ຺ຉາວິມຸຕ຺ຕິ ໂລກຖູປິກາທີສຸ ໂມກ຺ໂຂຕິ ປວຕ຺ຕມິຈ຺ຉາຄາໂຫ.

ກາຣຓູປຈາເຣນາຕິ ລາຠເຫຕຸໂກ ລາໂຠ, ອລາຠເຫຕຸໂກ ອລາໂຠຕິອາທິນາ ກາຣິຍສ຺ສ ກາຣຓວເສນ ອຸປຈຣເຓນ. ໂລກຘມ຺ມຄ຺ຄຫຓນ຺ຕິ ໂລກຘມ຺ມຄ຺ຄຫເຓນ ຄຫຓໍ.

ອາວາເສ ມຈ຺ຉຣິຍໍ, ອາວາສເຫຕຸກໍ ວາ ມຈ຺ຉຣິຍນ຺ຕິ ອາວາສມຈ຺ຉຣິຍໍ. ເອວໍ ກຸລມຈ຺ຉຣິຍາທີນິປິ. ຕຕ຺ຖ ອາວາໂສຕິ ວິຫາຣາທິ. ກຸລນ຺ຕິ ອຸປຏ຺ຐາກກຸລໍ, ຎາຕິກຸລຎ຺ຈ. ລາໂຠຕິ ປຈ຺ຈຍລາໂຠເຍວ. ວຓ຺ໂຓຕິ ສຣີຣວຓ຺ໂຓ ຈ ຄຸຓວຓ຺ໂຓ ຈ. ຘມ຺ໂມຕິ ອາຄໂມ, ອຘິຄໂມ ຈ.

‘‘ຕໂຍ’’ຕິ ວຕ຺ຖຸໍ ອຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ, ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ຈ ປນ ວຸຈ຺ຈມາເນ ທ຺ວາທສ ໂຫນ຺ຕິ.

ອຠິສຊ຺ຊນູປນຍ຺ຫນວເສນ ປວຕ຺ຕນໂຕ ອຠິຊ຺ຌາພ຺ຍາປາທານໍ ກາຍຄນ຺ຖຕາ ທຏ຺ຐພ຺ພາ. ‘‘ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ໂມຆມຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ອວຕ຺ຖຸມ຺ຫິ ປວຕ຺ໂຕ ອຠິນິເວໂສ ອິທໍສຈ຺ຈາຠິນິເວໂສ. ສີລພ຺ພຕປຣາມາສອິທໍສຈ຺ຈາຠິນິເວສກາຍຄນ຺ຖາ ເຈຕ຺ຖ ອຕ຺ຖໂຕ ທິຏ຺ຐິເຍວ, ຕສ຺ມາ ຘມ຺ມໂຕ ຕໂຍ ກາຍຄນ຺ຖາ.

‘‘ຉນ຺ທໂທສໂມຫຠຍານີ’’ຕິ ອຄຕິກາຣຓຕ຺ຕາ ວຸຕ຺ຕໍ, ຉນ຺ທາທີຫິ ປນ ອກຕ຺ຕພ຺ພກຣຓໍ, ກຕ຺ຕພ຺ພາກຣຓຎ຺ຈ ອຄຕິ ນາມ.

ອາສເວສຸ ກາມຣາຄຠວຣາຄາ ອຕ຺ຖໂຕ ໂລໂຠຕິ ຘມ຺ມໂຕ ຕໂຍ ອາສວາ.

ເຕສເມວາຕິ ກາມຣາຄາທີນເມວ. ເຕ ຫິ ໂອໂຆ ວິຍ ອຕ຺ຕນິ ປຕິເຕ ອປາຍສມຸທ຺ທໍ ປາເປນ຺ຕິ, ສໍສາຣທຸກ຺ຂໂຕ ຈ ສີສໍ ອຸກ຺ຂິປິຕຸໍ ນ ເທນ຺ຕິ, ຂນ຺ຘາທີນິ ຈ ຂນ຺ຘາທີຫິ ໂຍເຊນ຺ຕິ.

ກາມຸປາທານາທີນີຕິ ກາມຸປາທານທິຏ຺ຐຸປາທານສີລພ຺ພຕຸປາທານອຕ຺ຕວາທຸປາທານານິ. ທິຏ຺ຐຸປາທານາທີນິ ເຈຕ຺ຖ ຕຖາ ປວຕ຺ຕາ ທິຏ຺ຐິເຍວ, ກາມຸປາທານໍ ໂລໂຠຕິ ຘມ຺ມໂຕ ທ຺ເວ ອຸປາທານານິ.

ສຕ຺ຕານຸສຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ຍທິ ອປ຺ປຫີນຏ຺ເຐນ ສຕ຺ຕສນ຺ຕາເນ ອນຸເສນ຺ຕີຕິ ອນຸສຍາ. ກສ຺ມາ ສຕ຺ເຕວ ວຸຕ຺ຕາ, ນນຸ ອຎ຺ເຎສມ຺ປິ ກິເລສານໍ ອປ຺ປຫີນຠາໂວ ວິຊ຺ຊຕີຕິ? ນ ມຍໍ ອປ຺ປຫີນມຕ຺ເຕນ ອນຸສຍໍ ວທາມ, ກິນ຺ຕຸ ອປ຺ປຫີນຠາເວນ ຖາມຄຕກິເລສາ ອນຸສຍາຕິ, ຖາມຄມນຎ຺ຈ ເນສໍ ອຎ຺ເຎຫິ ອສາຘາຣໂຓ ສຠາໂວ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ຕຖາ ຫິ ຘມ຺ມສຠາວເວທິນາ ຕຖາຄເຕນ ອິເມເຍວ ອນຸສຍາ ວຸຕ຺ຕາ, ກາມຣາໂຄເຍວ ອນຸສໂຍ ກາມຣາຄານຸສໂຍ. ເອວໍ ເສເສສຸປິ. ອປເຣ ປນ ‘‘ກາມຣາຄສ຺ສ ອນຸສໂຍ’’ຕິອາທິນິພ຺ພຈນໍ ວຕ຺ວາ ກາມຣາຄາທີນໍ ພີຊຠູຕາ ອຕ຺ຕຠາວສ຺ສ ກິເລສສມ຺ຠູຕາ ກິເລສຸປ຺ປາທນສຕ຺ຕິ ອນຸສຍາຕິ ວຓ຺ເຓນ຺ຕິ, ເຕສໍ ມຕປຏິກ຺ເຂໂປ ອິຘ ປປຎ຺ຈາວຫຕ຺ຕາ ອນາຫໂຏ.

ປາຓສ຺ສ ອຕິປາໂຕ ປາຓາຕິປາໂຕ, ປາໂຓຕິ ໂວຫາຣໂຕ ສຕ຺ໂຕ, ປຣມຕ຺ຖໂຕ ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍໍ. ຕສ຺ມິໍ ປາເຓ ປາຓສຎ຺ຎິໂນ ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍຸປຈ຺ເຉທກປ຺ປໂຍຄສມຸຏ຺ຐາປິກາ ວຘກເຈຕນາ ປາຓາຕິປາໂຕ. ປຣຠຓ຺ເຑ ຕຖາສຎ຺ຎິໂນ ຕທາທາຍກປ຺ປໂຍຄສມຸຏ຺ຐາປິກາ ເຖຍ຺ຍເຈຕນາ ອທິນ຺ນາທານໍ. ອສທ຺ຘມ຺ມກາມຕາຍ ກາຍທ຺ວາຣປ຺ປວຕ຺ຕາ ອຄນ຺ຕພ຺ພຏ຺ຐານວີຕິກ຺ກມເຈຕນາ ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາໂຣ. ອຠູຕໍ ວຕ຺ຖຸໍ ຠູຕໂຕ ປຣໍ ວິຎ຺ຎາເປຕຸກາມສ຺ສ ຕຖາ ວິຎ຺ຎາປນປ຺ປໂຍຄສມຸຏ຺ຐາປິກາ ເຈຕນາ ມຸສາວາໂທ. ໂສ ປນ ປຣສ຺ສ ອຕ຺ຖເຠທກໂຣວ ກມ຺ມປໂຖ, ອິຕໂຣ ກມ຺ມເມວ. ສໍກິລິຏ຺ຐຈິຕ຺ຕສ຺ສ ປຣເຠທນກາມຕາຍ, ອຕ຺ຕປິຍກມ຺ຍຕາຍ ວາ ປຣເຠທກປ຺ປໂຍຄສມຸຏ຺ຐາປິກາ ເຈຕນາ ປິສຸຓວາຈາ. ສາປິ ທ຺ວີສຸ ຠິນ຺ເນສຸເຍວ ກມ຺ມປໂຖ. ປຣມມ຺ມຈ຺ເຉທກປ຺ປໂຍຄສມຸຏ຺ຐາປິກາ ເອກນ຺ຕຜຣຸສເຈຕນາ ຜຣຸສວາຈາ. ອນຕ຺ຖວິຎ຺ຎາປນປ຺ປໂຍຄສມຸຏ຺ຐາປິກາ ສໍກິລິຏ຺ຐເຈຕນາ ສມ຺ຜປ຺ປລາໂປ ນາມ. ໂສ ປນ ປເຣຫິ ຄຫິເຕເຍວ ກມ຺ມປໂຖ ໂຫຕິ. ‘‘ອໂຫ ວເຕທໍ ມມ ໂຫຕູ’’ຕິ ເອວໍ ປຣຠຓ຺ຑາຠິຊ຺ຌາຍນລກ຺ຂຓາ ອຠິຊ຺ຌາ. ‘‘ອໂຫ ວຕາຍໍ ສຕ຺ໂຕ ວິນສ຺ເສຍ຺ຍາ’’ຕິ ເອວໍ ມໂນປໂທສລກ຺ຂໂຓ ພ຺ຍາປາໂທ. ‘‘ນຕ຺ຖິ ທິນ຺ນ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ນເຍນ ວິປຣີຕທສ຺ສນລກ຺ຂຓາ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ນຕ຺ຖິກອເຫຕຸກອກິຣິຍທິຏ຺ຐີຫິເຍວ ກມ຺ມປຖເຠໂທ.

ອິເມສຸ ຈ ປາຓາຕິປາຕາທິ ຕິວິຘໍ ກາຍກມ຺ມເມວ. ຕໍ ກາຍວຈີທ຺ວາເຣສຸເຍວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ນ ມໂນທ຺ວາເຣ. ຕຖາ ມຸສາວາທາທິ ຈຕຸພ຺ພິຘໍ ວຈີກມ຺ມເມວ. ອຠິຊ຺ຌາທິກໍ ປນ ຕິວິຘໍ ມໂນກມ຺ມເມວ. ຕໍ ຕີສຸປິ ທ຺ວາເຣສຸ ປວຕ຺ຕຕິ. ທ຺ວາຣນ຺ຕເຣສຸປິ ປວຕ຺ຕມານສ຺ສ ສກສກນາມາປຣິຈ຺ຈາໂຄ ວຸຕ຺ໂຕເຍວ. ຘມ຺ມໂຕ ເຈຕ຺ຖ ອາທິໂຕ ສຕ຺ຕ ເຈຕນາສຠາວາ, ອິຕເຣ ຕໂຍ ເຈຕນາສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພາ. ມຫາສາວຊ຺ຊອປ຺ປສາວຊ຺ຊປ຺ປໂຍຄາທິເຠໂທ ປນ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ເອຕານີຕິ ອິມານິ ມຄ຺ຄຎາຓານິ. ຍຖາສມ຺ຠວນ຺ຕິ ຕໍຕໍມຄ຺ຄານຸຣູປໍ.

ອປາຍໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ ເອເຕຫີຕິ ອປາຍຄມນີຍາ. ເສສາຕິ ນ ອປາຍຄມນີຍາ. ໂອຬາຣິກາຕິ ຕຕິຍມຄ຺ເຄນ ປຫາຕພ຺ພາວຕ຺ຖໍ ອຸປາທາຍ ໂອຬາຣິກາ. ເຕນາຫ ‘‘ສຸຂຸມາ ຕຕິຍມຄ຺ຄຎາຓວຊ຺ຌາ’’ຕິ. ສຸຂຸມາ ກາມຣາຄປຏິຆາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຈຕຸຕ຺ຖມຄ຺ຄຎາຓວຊ຺ຌາ ເອວາຕິ ອວຘາຣເຓນ ປຐມມຄ຺ຄາທິວຊ຺ຌຕໍ ນິວຕ຺ເຕຕິ. ນ ຫິ ຣູປຣາຄາທີນໍ ອປາຍຄາມິນິຍາວຕ຺ຖາປິ ອຕ຺ຖິ, ຍໂຕ ເຕ ປຐມຎາຓວຊ຺ຌາປິ ສິຍຸນ຺ຕິ.

ຍຕ຺ຖ ຍຕ຺ຖ ປນ ເອວ-ສທ຺ເທນ ອວຘາຣຓໍ ອກຕ຺ວາ ຍໍ ຍໍ ທຸຕິຍຎາຓວຊ຺ຌນ຺ຕິ ວາ ຕຕິຍຎາຓວຊ຺ຌນ຺ຕິ ວາ ຈຕຸຕ຺ຖຎາຓວຊ຺ຌນ຺ຕິ ວາ ວກ຺ຂຕິ, ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ໂສ ໂສ ປຸຣິມຎາເຓຫິ ຫຕາປາຍຄມນີຍາທິຠາໂວວ ຫຸຕ຺ວາ ອຸປຣິຎາຓວຊ຺ໂຌ ໂຫຕີຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເຕນ ໂລຠ…ເປ… ຈຕຸຕ຺ຖຎາຓວຊ຺ຌານີຕິ ເອຕ຺ຖ ໂລຠາທໂຍ ເຫຏ຺ຐິມມຄ຺ຄວຊ຺ຌາປິ ໂຫນ຺ເຕວ.

ຍເສຕິ ປຣິວາເຣ.

ທຸກ຺ເຂ ສຸຂນ຺ຕິ ສຎ຺ຎາຈິຕ຺ຕວິປລ຺ລາສາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ອຄຕິໂຍ ປຐມມຄ຺ຄຎາຓວຊ຺ຌາຕິ ກິຎ຺ຈາປິ ຉນ຺ທາທໂຍ ຕຓ຺ຫາທິສຠາວາ ອຸປຣິມຄ຺ຄວຊ຺ຌາ, ຕຖາປິ ຕມ຺ມູລກສ຺ສ ອກຕ຺ຕພ຺ພກຣຓສ຺ສ, ກຕ຺ຕພ຺ພາກຣຓສ຺ສ ຈ ອປາຍຄມນີຍຕາຍ ປຐມມຄ຺ຄຎາຓວຊ຺ຌາ.

ກຕາກຕກຸສລາກຸສລວິສຍໍ ຍໍ ວິປ຺ປຏິສາຣຠູຕໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ, ຕໍ ອິຘ ຕຕິຍຎາຓວຊ຺ຌໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍໍ ປນ ‘‘ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈປກຕຕາຍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ, ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈວິຈິກິຈ຺ຉາ ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ເຄນ ປຫີຍນ຺ຕີ’’ຕິ (ຘ. ສ. ອຏ຺ຐ. ໑໑໗໖) ຘມ຺ມສງ຺ຄຓີອຏ຺ຐກຖາຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ທ຺ວິນ຺ນໍ ວຈນານໍ ອຍໍ ອຘິປ຺ປາໂຍ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອຎ຺ເຎສຸປິ ເອທິເສສຸ ຐາເນສຸ ອຘິປ຺ປາໂຍວ ປຣິເຍສິຕພ຺ໂພ, ນ ວິໂຣຘໂຕ ປຈ຺ເຈຕພ຺ພໍ. ໂອຬາຣິການວເສສປ຺ປຫານໍ ວາ ສນ຺ຘາຍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈສ຺ສ ປຐມຕຕິຍຎາຓວຊ຺ຌຕາ ວຸຕ຺ຕາ. ຍໍ ປນ ອຣຫໂຕ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານໍ ‘‘ຠຄວຕາ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ອນຸວສິຕ຺ວາ ອນຸວສິຕ຺ວາ ອາວສຖປິຓ຺ຑໍ ຠຸຎ຺ຊິຕຸນ຺ຕິ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈາຍນ຺ໂຕ ນ ປຏິຄ຺ຄເຫສີ’’ຕິ (ປາຈິ. ໒໐໔) ອາຄຕໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ, ນ ຕໍ ນີວຣຓໍ. ນ ຫິ ນີວຣຓໍ ອຣຫໂຕ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ນີວຣຓປຕິຣູປກໍ ປນ ກປ຺ປຕີຕິ ວີມໍສນຠູຕໍ ວິນຍກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ນາມ, ຕໍ ຕຖາປວຕ຺ຕຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາໂທວ.

ກາມຣາຄປຏິຆານຸສຍາ ອນຸສຫຄຕາ ຕຕິຍຎາຓວຊ຺ຌາ, ໂອຬາຣິການໍ ປນ ທຸຕິຍຎາຓວຊ຺ຌຕາ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນຍາວ.

ອກຸສລຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທ-ຄ຺ຄຫເຓນ ເຈຕ຺ຖ ມກ຺ຂປລາສມາຍາສາເຐຍ຺ຍຖມ຺ຠສາຣມ຺ຠາທີນໍ ສງ຺ຄໂຫ ກໂຕຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

໑໓໗໖. ເຕນ ເຕນາຕິ ເຕນ ເຕນ ຆາຕເກນ ສທ຺ຘິໍ. ກິໍ ປເນຕານິ ເອເຕ ຘມ຺ເມ ຆາເຕນ຺ຕານິ ອຕີຕານາຄເຕ ຆາເຕນ຺ຕິ, ອຸທາຫຸ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ເນຕິ. ກິໍ ປເນຕ຺ຖ, ຍທິ ຕາວ ອຕີຕານາຄເຕ, ອຜໂລ ວາຍາໂມ ອາປຊ຺ຊຕິ. ກສ຺ມາ? ປຫາຕພ຺ພານໍ ຕທາ ນຕ຺ຖິຕາຍ. ອຖ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ເນ, ຕຖາປິ ອຜໂລ ວາຍາເມນ ສທ຺ຘິໍ ປຫາຕພ຺ພານໍ ອຕ຺ຖິຕາຍ. ອຖາປິ ກຖຎ຺ຈິ ປຫານໍ ສິຍາ, ສໍກິເລສິກາ ມຄ຺ຄຠາວນາ ອາປຊ຺ຊຕິ ປຫາຕພ຺ພປ຺ປຫາຍການໍ ສຫາວຏ຺ຐານໂຕ? ສຈ຺ຈເມຕໍ, ເຍ ປນ ມຄ຺ເຄນ ອສມຸຄ຺ຆາຏິຕຕ຺ຕາ ກາຣຓລາເຠ ສຕິ ອວສ຺ສໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນາຣຫາ ກິເລສາ, ເຕ ອຕ຺ຕໂນ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕິຘມ຺ມຕໍ ອາປາເທນ຺ຕານິ ເອຕານິ ເຕ ອນາຄເຕ ຆາເຕນ຺ຕິ ນາມ.

໑໓໗໗-໘໒. ປຣິຎ຺ຎາທີນິ ກິຈ຺ຈານີຕິ ປຣິຎ຺ຎາປຫານສຈ຺ຉິກິຣິຍາຠາວນາວເສນ ຈຕ຺ຕາຣິ ກິຈ຺ຈານິ. ວຸຕ຺ຕານີຕິ ‘‘ທຸກ຺ຂໍ ປຣິຎ຺ເຎຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິອາທິນາ (ສໍ. ນິ. ໕.໑໐໙໙), ‘‘ໂຍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸກ຺ຂໍ ປສ຺ສຕີ’’ຕິອາທິນາ (ສໍ. ນິ. ໕.໑໑໐໐) ຈ ວຸຕ຺ຕານິ. ສຈ຺ຈາຠິສມເຍຕິ ຈຕຸນ຺ນໍ ອຣິຍສຈ຺ຈານໍ ປຏິວິຊ຺ຌນກ຺ຂເຓ.

ຍຖາສຠາວໂຕຕິ ອວິປຣີຕສຠາເວນ. ‘‘ຊານິຕພ຺ພານີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ກຖໍ ປເນຕໍ ຊານິຕພ຺ພໍ, ກຖໍ ນາມ ເອເກກສ຺ສ ຎາຓສ຺ສ ເອກກ຺ຂເຓ ຈຕ຺ຕາຣິ ກິຈ຺ຈານິ ສມ຺ຠວນ຺ຕິ. ນ ຫິ ຕາທິສໍ ກິຎ຺ຈິ ໂລເກ ທິຏ຺ຐໍ ອຕ຺ຖິ, ນ ຈ ວຈນໍ ລພ຺ຠຕີຕິ ໂຈທນໍ ມນສິ ນິຘາຍ ເຕສໍ ຊານນວິຘິໍ ອຸປມາວເສນ ຕາວ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ປທີໂປ ຫີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ວິທໍເສຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ປຣິຍາທິຍຕີຕິ ເຂເປຕິ.

໑໓໘໓-໔. ປຣິຎ຺ຎາຠິສມເຍນາຕິ ອນວເສສໂຕ ປຣິຈ຺ຉິຊ຺ຊ ຊານນສງ຺ຂາເຕນ ປຏິວິຊ຺ຌເນນ. ອຠິສເມຕີຕິ ອສມ຺ໂມຫວເສນ ປຏິວິຊ຺ຌຕິ. ປຫານາຠິສມເຍເນວາຕິ ສມຸຈ຺ເຉທປ຺ປຫານສງ຺ຂາເຕນ ປຏິວິຊ຺ຌເນນ ອສມ຺ໂມຫໂຕວ ອຠິສເມຕິ. ຠາວນາວິຘິນາຕິ ສຫຊາຕາທິປຈ຺ຈຍຕາວເສນ ຠາວນາຠິສມຍວິຘິນາ. ມຄ຺ຄຎາຓຎ຺ຫິ ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ປາທິວເສນ ມຄ຺ຄປຸພ຺ພຠາຄຠາວນາສມ຺ຠູເຕນ ອຣິຍມຄ຺ຄຠາວນາສງ຺ຂາເຕນ ປຏິວິຊ຺ຌເນນ ອຠິສເມຕີຕິ ອຏ຺ຐງ຺ຄິກໍ ມຄ຺ຄໍ ອສມ຺ໂມຫໂຕ ປຏິວິຊ຺ຌຕິ. ຕຎ຺ຫິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ເມສຸ ສມ຺ໂມຫໍ ວິທ຺ຘໍເສນ຺ຕໍ ອຕ຺ຕນິປິ ສມ຺ໂມຫໍ ວິທ຺ຘໍເສຕິເຍວ. ນິໂຣຘນ຺ຕິ ນິພ຺ພານໍ. ສຈ຺ຉິກໂຣຕີຕິ ປຈ຺ຈກ຺ຂກຣຓວເສນ ປຏິວິຊ຺ຌຕິ. ‘‘ນິໂຣຘໍ ສຈ຺ຉິກໂຣຕີ’’ຕິ ນິໂຣຘສຈ຺ຈເມກໍ ອາຣມ຺ມຓປຏິເວເຘນ ຈຕ຺ຕາຣິປິ ສຈ຺ຈານິ ອສມ຺ໂມຫປຏິເວເຘນ ມຄ຺ຄຎາຓໍ ປຏິວິຊ຺ຌຕິ.

ເອວໍ ຍຸຕ຺ຕິວເສນ ວິຠາວິຕໍ ເອກປຏິເວຘໍ ອາຄເມນປິ ສາເຘຕຸໍ ‘‘ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕ’’ນ຺ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ມຄ຺ຄສມງ຺ຄິສ຺ສ ຎາຓນ຺ຕິ ຫິ ‘‘ໂຍ ນຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ທຸກ຺ຂໍ ປສ຺ສຕິ, ທຸກ຺ຂສມຸທຍມ຺ປິ ໂສ ປສ຺ສຕິ, ທຸກ຺ຂນິໂຣຘມ຺ປິ, ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນິປຏິປທມ຺ປິ ໂສ ປສ຺ສຕີ’’ຕິ (ສໍ. ນິ. ໕.໑໑໐໐) ເອກສຈ຺ຈທສ຺ສນສມງ຺ຄິໂນ ອຎ຺ຎສຈ຺ຈທສ຺ສນສມງ຺ຄິຠາວວິຈາຣຓາຍໍ ຕມຕ຺ຖໍ ສາເຘຕຸໍ ອາຍສ຺ມຕາ ຄວມ຺ປຕິຕ຺ເຖເຣນ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຎ຺ຎຖາ ກມາຠິສມເຍ ສຕິ ປຸຣິມທິຏ຺ຐສ຺ສ ປຸນ ອທສ຺ສນໂຕ ສມຸທຍາທິປສ຺ສໂຕ ທຸກ຺ຂາທິທສ຺ສນໍ ປຸນ ອວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສິຍາ. ອິທານິ ປເນຕ຺ຖ ອຸປມາສໍສນ຺ທນໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ປທີໂປ’’ຕິອາທິ. ນິສ຺ສຍາຠາວເຫຕຸຕາຍ ທຸກ຺ຂປຣິຎ຺ຎາຍ ວຏ຺ຏິຊ຺ຌາປນສທິສຕາ, ປຏິປກ຺ຂວິທ຺ຘໍສນຕາຍ ສມຸທຍປ຺ປຫານສ຺ສ ອນ຺ຘກາຣວິນາສນສທິສຕາ, ຎາຓາໂລກປຣິພ຺ຣູຫນຕາຍ ມຄ຺ຄຠາວນາຍ ອາໂລກວິທໍສນສທິສຕາ, ເຕນ ເຕນ ມຄ຺ເຄນ ຍຖາ ຍຖາ ນິໂຣຘສ຺ສ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາ, ຕຖາ ຕຖາ ກິເລສສ຺ເນຫປຣິຍາທານໍ ໂຫຕີຕິ ນິໂຣຘສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ສ຺ເນຫປຣິຍາທານສທິສຕາ ກາຣຓູປຈາເຣນ ວຸຕ຺ຕາ.

໑໓໘໕-໖. ອປຣາຍປິ ອຸປມາຍ ຕມຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ’’ຕິອາທິ. ໂອຠາເສຕີຕິ ປກາເສຕິ. ປຏິຫຎ຺ຎຕີຕິ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕິ. ເອຕ຺ຖາປິ ຍຖາ ສູຣິໂຍ ຣູປຄຕານິ ໂອຠາເສຕິ, ເອວໍ ມຄ຺ຄຎາຓໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຣິຊານາຕິ. ຍຖາ ອນ຺ຘກາຣໍ ວິນາເສຕິ, ເອວໍ ສມຸທຍໍ ປຊຫຕິ. ຍຖາ ອາໂລກໍ ທສ຺ເສຕິ, ເອວໍ ສຫຊາຕາທິປຈ຺ຈຍຕາຍ ມຄ຺ຄໍ ຠາເວຕິ. ຍຖາ ສີຕໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕິ, ເອວໍ ສພ຺ພກິເລສທຣຖປຣິຬາຫປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິຠູຕໍ ນິໂຣຘໍ ສຈ຺ຉິກໂຣຕີຕິ ອຸປມາສໍສນ຺ທນໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

໑໓໘໘. ອປ຺ເປຕີຕິ ປປ຺ໂປຕິ. ທຸກ຺ຂປຣິຎ຺ຎາຍ ສກ຺ກາຍຕີຣສມຕິກ຺ກມຠາວໂຕ ໂອຣິມຕີຣປ຺ປຊຫນສທິສຕາ, ມຄ຺ຄຠາວນາຍ ສຕ຺ຕຕິໍສໂພຘິປກ຺ຂິຍຘມ຺ມວຫນຕາຍ ຠຓ຺ຑວຫນສທິສຕາ, ເອຕ຺ຕາວຕາ ປຎ຺ຎາຠາວນາຍ ນານາກິເລສວິທ຺ຘໍສນວສປ຺ປວຕ຺ໂຕ ອານິສໍໂສ ທສ຺ສິໂຕ ໂຫຕີຕິ.

ອຣິຍຜລສມາປຕ຺ຕິນິໂຣຘສມາປຕ຺ຕິໂຍປິ ປນສ຺ສາ ອານິສໍສາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຕາ ປນ ສງ຺ເຂປໂຕ ເອວໍ ທຏ຺ຐພ຺ພາ – ‘‘ອຣິຍຜລສມາປຕ຺ຕີ’’ຕິ ຫິ ຈຕຸນ຺ນມ຺ປິ ຜລຏ຺ຐານໍ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ອຣິຍຜລສ຺ສ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂວິຫາຣຕ຺ຖໍ ນິໂຣເຘ ອປ຺ປນາ. ຈຕ຺ຕາໂຣປິ ຫິ ອຣິຍປຸຄ຺ຄລາ ສກໍ ສກໍ ຜລສມາປຕ຺ຕິໍ ສມາປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ເກຈິ ປນ ‘‘ອນາຄາມິອຣຫນ຺ໂຕວ ສມາປຊ຺ຊນ຺ຕິ ສມາຘິສ຺ມິໍ ປຣິປູຣກາຣິຕາຍາ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ, ຕໍ ອກາຣຓໍ ອຕ຺ຕນາ ປຏິລທ຺ຘສມາປຕ຺ຕິສມາປຊ຺ຊເນ ສມາຘິສ຺ມິໍ ປຣິປູຣກາຣິຕາຍ ກາຕພ຺ພາຠາວໂຕ. ສພ຺ພໂສ ອສມຸຈ຺ຉິນ຺ນກິເລສສ຺ສ ຫິ ປຸຖຸຊ຺ຊນສ຺ສາປິ ອຕ຺ຕນາ ປຏິລທ຺ຘໂລກິຍສມາປຕ຺ຕິສມາປຊ຺ຊນໍ ລພ຺ຠຕິ, ກິມງ຺ຄໍ ປນ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ເນກຈ຺ຈກິເລສານໍ ອຣິຍານໍ. ອຸປຣິມາ ປນ ເຫຏ຺ຐິມໍ ປຸພ຺ເພ ປຏິລທ຺ຘມ຺ປິ ນ ສມາປຊ຺ຊນ຺ຕິ ປຸຄ຺ຄລນ຺ຕຣຠາວໍ ອຸປຄຕຕ຺ຕາ. ສມຸຄ຺ຆາຏິຕກມ຺ມກິເລສນິໂຣຘເນນ ຫິ ປຸຖຸຊ຺ຊເນຫິ ວິຍ ໂສຕາປນ຺ນສ຺ສ, ໂສຕາປນ຺ນາທີຫິ ສກທາຄາມິອາທີນໍ ປຸຄ຺ຄລນ຺ຕຣຠາວູປຄມນໍ ອຕ຺ຖິ, ອນນ຺ຕຣຜລຕ຺ຕາ ຈ ໂລກຸຕ຺ຕຣກຸສລານໍ ເຫຏ຺ຐິມໂຕ ອຸປຣິໂມ ຠວນ຺ຕຣຄໂຕ ວິຍ ໂຫຕີຕິ ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ອຣິຍສ຺ສ ຕໍ ຕໍ ຜລໍ ຠວງ຺ຄສທິສໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ປຸຄ຺ຄລນ຺ຕຣຠາວູປຄມເນນ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘຕ຺ຕາ ນຕ຺ຖິ ອຸປຣິມສ຺ສ ເຫຏ຺ຐິມຜລສມາປຕ຺ຕິຍາ ສມາປຊ຺ຊນໍ, ເຫຏ຺ຐິໂມ ປນ ອຸປຣິມໍ ນ ສມາປຊ຺ຊຕິ ອນຘິຄຕຕ຺ຕາຕິ ຈຕ຺ຕາໂຣປິ ປຸຄ຺ຄລາ ສກສກຜລເມວ ສມາປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ຕໍ ປນ ສມາປຊ຺ຊິຕຸກາເມນ ອຣິຍສາວເກນ ຣໂຫຄເຕນ ປຏິສລ຺ລີເນນ ອຸທຍພ຺ພຍາທິວເສນ ສງ຺ຂາຣາ ວິປສ຺ສິຕພ຺ພາ. ຕສ຺ສ ປວຕ຺ຕານຸປຸພ຺ພວິປສ຺ສນສ຺ສ ສງ຺ຂາຣາຣມ຺ມຓໂຄຕ຺ຣຠຸຎາຓານນ຺ຕຣໍ ຜລສມາປຕ຺ຕິວເສນ ນິໂຣເຘ ຈິຕ຺ຕໍ ອປ຺ເປຕິ. ຜລສມາປຕ຺ຕິນິນ຺ນຈິຕ຺ຕຕາຍ ເຈຕ຺ຖ ເສຂສ຺ສ ຜລເມວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ນ ມຄ຺ໂຄ. ອຎ຺ໂຎ ເອວ ຫິ ວິປສ຺ສນາຈາໂຣ ອຣິຍມຄ຺ຄາວໂຫ, ອຎ຺ໂຎ ຜລສມາປຕ຺ຕິອາວໂຫ.

ຕຖາ ຫິ ອຣິຍມຄ຺ຄວີຖິຍໍ ອນຸໂລມຎາຓານິ ອນິພ຺ພິທ຺ຘປຸພ຺ພານໍ ຖູລຖູລໂລຠກ຺ຂນ຺ຘາທີນໍ ສາຕິສຍໍ ປທາລເນນ ໂລກິຍຎາເຓສຸ ອຸກ຺ກໍສປາຣມິປ຺ປຕ຺ຕານິ ມຄ຺ຄານຸກູລານິ ຫຸຕ຺ວາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ຜລສມາປຕ຺ຕິວີຖິຍໍ ປນ ຕານິ ເຕນ ເຕນ ມຄ຺ເຄນ ເຕສໍ ເຕສໍ ກິເລສານໍ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ນຕ຺ຕາ ກິເລສວິກ຺ຂມ຺ຠເນ ນິຣຸສ຺ສຸກ຺ການິ ເກວລໍ ອຣິຍານໍ ຜລສມາປຕ຺ຕິສຸຂສມງ຺ຄິຠາວສ຺ສ ປຣິກມ຺ມປ຺ປຕ຺ຕານິ ຫຸຕ຺ວາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ນ ເຕສໍ ກຸໂຕຈິ ວຸຏ຺ຐານສມ຺ຠໂວ. ຍໂຕ ເນສໍ ປຈ຺ຉິໂມ ສງ຺ຂາຣນິມິຕ຺ຕໂຕ ວຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ມຄ຺ຄສ຺ສ ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈໂຍ ຠເວຍ຺ຍ, ເຕເນວ ຈ ຜລສມາປຕ຺ຕິຍາ ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈຍຠູຕໍ ຎາຓໍ ສງ຺ຂາຣາຣມ຺ມຓເມວ ໂຫຕິ, ນ ນິພ຺ພານາຣມ຺ມຓນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ປຸພ຺ພາຠິສງ຺ຂາຣວເສນ ຈສ຺ສາ ປພນ຺ຘວເສນ ປວຕ຺ຕິປຣິຈ຺ຉິນ຺ນກາລາປຄເມ ຠວງ຺ຄວເສນ ຕໂຕ ວຸຏ຺ຐານຎ຺ຈ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ນິໂຣຘສມາປຕ຺ຕິ ປນ ຕຕິຍຈຕຸຕ຺ຖຜລຏ຺ຐານໍ ອນຸປຸພ຺ພນິໂຣຘວເສນ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິການໍ ຘມ຺ມານໍ ອປ຺ປວຕ຺ຕິ. ອນາຄາມິອຣຫນ຺ໂຕເຍວ ຫິ ກາມຈ຺ຉນ຺ທາທິສມຸຈ຺ຉິນ຺ທເນນ ສມາຘິສ຺ມິໍ ປຣິປູຣກາຣິຕາຍ ສມຖຜລສມນ຺ນາຄຕຕ຺ຕາ ນິໂຣຘໍ ສມາປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ຕຖາ ເຫຕໍ ສມຖວິປສ຺ສນານໍ ຍຸຄນນ຺ຘຠາວປ຺ປວຕ຺ຕນວເສນ ທ຺ວີຫິ ພເລຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ເສວ ສມ຺ຠວຕິ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ສມາປຊ຺ຊິຕຸກາເມນ ອນາຄາມິນາ, ຂີຓາສເວນ ວາ ອຏ຺ຐສມາປຕ຺ຕິລາຠິນາ ຣໂຫຄເຕນ ປຏິສລ຺ລີເນນ ປຐມຊ຺ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ວຸຏ຺ຐາຍ ຕຕ຺ຖ ສງ຺ຂາຣາ ອນິຈ຺ຈໂຕ ທຸກ຺ຂໂຕ ອນຕ຺ຕໂຕ ວິປສ຺ສິຕພ຺ພາ, ຕໂຕ ທຸຕິຍໍ ຕຕິຍໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນໍ ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນໍ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ວຸຏ຺ຐາຍ ຕເຖວ ຕຕ຺ຖ ສງ຺ຂາຣາ ສມ຺ມສິຕພ຺ພາ, ອຖ ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນໍ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ວຸຏ຺ຐາຍ ນານາພທ຺ຘາວິໂກປນໍ ສງ຺ຆປຏິມານນໍ ສຕ຺ຖຸປກ຺ໂກສນໍ ອທ຺ຘານປຣິຈ຺ເຉໂທຕິ ຈຕຸພ຺ພິຘໍ ປຸພ຺ພກິຈ຺ຈໍ ກາຕພ຺ພໍ.

ຕຕ຺ຖ ສຣີຣໂຕ ວິສໍຍຸຕ຺ຕາ ມຎ຺ຈປີຐາທໂຍ ສຕ຺ຕາຫພ຺ຠນ຺ຕເຣ ຍຖາ ນ ນສ຺ສນ຺ຕິ, ຕຖາ ອຘິຏ຺ຐານໍ ນານາພທ຺ຘາວິໂກປນໍ. ສຣີຣສໍຍຸຕ຺ເຕ ວິສຸໍ ອຘິຏ຺ຐານກິຈ຺ຈໍ ນຕ຺ຖິ. ສງ຺ໂຆ ປນ ຎຕ຺ຕິກມ຺ມາທີສຸ ກິຎ຺ຈິເທວ ກມ຺ມໍ ກຕ຺ຕຸກາໂມ ‘‘ຍາວ ມໍ ນ ປກ຺ໂກສຕິ, ຕາວເທວ ວຸຏ຺ຐຫິສ຺ສາມີ’’ຕິ ປຸພ຺ພາໂຠຄກຣຓໍ ສງ຺ຆປຏິມານນໍ. ສຕ຺ຖາ ຈ ‘‘ສິກ຺ຂາປທປຎ຺ຎາປນາທີສຸ ຍາວ ມໍ ນ ປກ຺ໂກສຕິ, ຕາວເທວ ວຸຏ຺ຐຫິສ຺ສາມີ’’ຕິ ປຸພ຺ພາໂຠຄກຣຓໍ ສຕ຺ຖຸປກ຺ໂກສນໍ. ສຕ຺ຕາຫພ຺ຠນ຺ຕເຣ ອຕ຺ຕໂນ ອາຍຸສງ຺ຂາຣສ຺ສ ປວຕ຺ຕນສມຕ຺ຖຕາວໂລກນໍ ອທ຺ຘານປຣິຈ຺ເຉໂທ. ເອວໍ ກຕປຸພ຺ພກິຈ຺ເຈນ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນໍ ສມາປຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ອເຖກໍ ວາ ທ຺ເວ ວາ ຈິຕ຺ຕວາເຣ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ອຈິຕ຺ຕໂກ ໂຫຕິ, ນິໂຣຘໍ ຜຸສຕິ, ຕໂຕ ຍຖາປຣິຈ຺ເຉທໍ ຕຕິຍຈຕຸຕ຺ຖຜລານໍ ອຎ຺ຎຕເຣນ ນິໂຣຘາ ວຸຏ຺ຐຫິສ຺ສຕີຕິ. ເອວມຍໍ ທຸວິຘາ ສມາປຕ຺ຕິ ໂລກຸຕ຺ຕຣປຎ຺ຎາຍ ອານິສໍໂສ.

໑໓໙໒-໔. ສເທວກໂລກໂຕ ອຸຕ຺ຕິຓ຺ເຓນ, ອຸຕ຺ຕຣິຕເຣນ ວາຕິ ໂລກຸຕ຺ຕເຣນ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘນ. ປຎ຺ຎາຍ ຠາວນນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຫິຕຠາວນນ຺ຕິ ອິຘໂລກປຣໂລກຫິຕວິຠາວນໍ ອິມໍ ປຎ຺ຎາຠາວນໍ. ສຸຂສໍຫິຕນ຺ຕິ ສິນິທ຺ຘຈ຺ຉາຍຸທກວນ຺ຕຕາທິນາ ສຸຂສຫິຕໍ. ຫິຕນ຺ຕິ ໂຍຄກມ຺ມສ຺ສ ຫິຕໍ. ອຸຕ຺ຕມນ຺ຕິ ອຸຄ຺ຄຕຕມໍ, ອຈ຺ຈຸຄ຺ຄຕໍ ພລວນ຺ຕມ຺ປີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ອວິຄ຺ຄຫກມ຺ປທນ຺ຕິ ວິຄ຺ຄຫຎ຺ຈ ກມ຺ປຎ຺ຈ ນ ເທຕີຕິ ອວິຄ຺ຄຫກມ຺ປທນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອິຕິ ອຠິຘມ຺ມຕ຺ຖວິກາສິນິຍາ ນາມ

ອຠິຘມ຺ມາວຕາຣສໍວຓ຺ຓນາຍ

ກິເລສປ຺ປຫານກຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.