໑໗. ສຕ຺ຕຣສໂມ ປຣິຈ຺ເຉໂທ

ອຠິຎ຺ຎາຣມ຺ມຓນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ

໑໑໐໔-໕. ປຎ຺ຈ ອິທ຺ຘິວິຘາທີນີຕິ –

‘‘ອິທ຺ຘິວິຘໍ ທິພ຺ພໂສຕໍ, ປຣຈິຕ຺ຕວິຊານນາ;

ປຸພ຺ເພນິວາສານຸສ຺ສຕິ, ທິພ຺ພຈກ຺ຂູຕິ ປຎ຺ຈຘາ’’ຕິ. –

ເອວມາຄຕາ ປຎ຺ຈ. ສຕ຺ຕາຠິຎ຺ຎາ ອິມາ ປນາຕິ ອຕີຕໍສຎາຓສ຺ສ ປຸພ຺ເພນິວາສານຸສ຺ສຕິຎາເຓ, ມໂນມຍຎາຓສ຺ສ ຈ ອິທ຺ຘິວິຘຎາເຓ ອນ຺ໂຕຄຘຕ຺ຕາ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຕີຕໍສຎາຓໍ ນາມ ປເຣສໍ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນຠເວ ຍາວ ປຏິສນ຺ຘິປຣິໂຍສານໍ ປວຕ຺ຕຈິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓໍ ຎາຓໍ. ມໂນມຍຎາຓມ຺ປິ ນາມ ມໂນມຍກາຍາຠິນິມ຺ມານາທິວສປ຺ປວຕ຺ຕໍ ອິທ຺ຘິວິຘຎາຓໍ.

໑໑໐໖. ອິທານິ ອິເມສໍ ອຠິຎ຺ຎາຎາຓານໍ ອາຣມ຺ມຓວິນິຈ຺ຉເຍ ອສມ຺ໂມຫຕ຺ຖໍ ຕໍ ທສ຺ເສຕຸມາຣຠນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ສຕ຺ຕນ຺ນ’’ນ຺ຕິອາທິ. ຈຕ຺ຕາໂຣ ອາຣມ຺ມຓຕ຺ຕິກາຕິ ປຣິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓຕ຺ຕິໂກ ມຄ຺ຄາຣມ຺ມຓຕ຺ຕິໂກ ອຕີຕາຣມ຺ມຓຕ຺ຕິໂກ ອຊ຺ຌຕ຺ຕາຣມ຺ມຓຕ຺ຕິໂກຕິ ອິເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອາຣມ຺ມຓຕ຺ຕິກາ. ເອຕ຺ຖາຕິ ອິທໍ ປຈ຺ຈາມສນໍ ກິໍ ຕິການໍ, ອຸທາຫຸ ອາຣມ຺ມຓານນ຺ຕິ, ກິຎ຺ເຈຕ຺ຖ – ຍທິ ຕິການໍ, ຕທຍຸຕ຺ຕໍ. ນ ຫິ ຕິເກສຸ ອຠິຎ຺ຎາຎາຓານິ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ອຖ ອາຣມ຺ມຓານໍ, ຕມ຺ປິ ອຍຸຕ຺ຕໍ. ນ ຫິ ອຎ຺ຎໍ ອຸທ຺ທິສິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎສ຺ສ ປຈ຺ຈາມສນໍ ຍຸຕ຺ຕນ຺ຕິ. ຍຖາ ອິຈ຺ຉສິ, ຕຖາ ໂຫຕຸ. ຠວຕຸ ຕາວ ຕິການໍ, ນນຸ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຕິເກສຸ ອຠິຎ຺ຎາຎາຓານິ ນປ຺ປວຕ຺ຕນ຺ຕີ’’ຕິ? ນາຍໍ ວິໂຣໂຘ ຕິກໂວຫາເຣນ ອາຣມ຺ມຓານໍເຍວ ຄຍ຺ຫມານຕ຺ຕາ. ອຖ ວາ ປນ ໂຫຕຸ ອາຣມ຺ມຓານໍ, ນນຸ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອຎ຺ຎໍ ອຸທ຺ທິສິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎສ຺ສ ປຈ຺ຈາມສນໍ ອຍຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ອຍມ຺ປິ ນ ໂທໂສ ຍຖາວຸຕ຺ຕກາຣເຓເນວາຕິ.

໑໑໐໗-໑໐. ປຣິຕ຺ຕາທີສຸ ສຕ຺ຕສູຕິ ອສຕິປິ ວຕ຺ຖຸເຠເທ ຠູມິກາລສນ຺ຕານເຠທວເສນ ຠິນ຺ເນສຸ ປຣິຕ຺ຕມຫຄ຺ຄຕອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນອຊ຺ຌຕ຺ຕພຫິທ຺ຘາຣມ຺ມຓວເສນ ສຕ຺ຕສຸ ປຣິຕ຺ຕາທິອາຣມ຺ມຓວິຠາເຄສຸ. ອິທ຺ຘິວິຘຎາຓສ຺ສ ມຄ຺ຄາຣມ຺ມຓຕາຍ ອຠາວໂຕ ອິຘ ມຄ຺ຄາຣມ຺ມຓຕ຺ຕິໂກ ນ ລພ຺ຠຕິ. ກາຍໍ ຈິຕ຺ຕສນ຺ນິສ຺ສິຕໍ ກຕ຺ວາ ອທິສ຺ສມາເນນ ກາເຍນ ຄນ຺ຕຸກາໂມຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຈິຕ຺ຕສນ຺ນິສ຺ສິຕກຣຓຎ຺ຈ ຕໍ ວິຍ ກາຍສ຺ສ ອທິສ຺ສມານສີຆຄຕິກຕາວເສນ ຕຄ຺ຄຕິກຕາປາທນໍ. ຍຖາ ຈິຕ຺ຕໍ ນ ທິສ຺ສຕິ ສີຆຄມນຎ຺ຈ, ເອວໍ ກາຍມ຺ປິ ອທິສ຺ສມານໍ, ສີຆຄມນຎ຺ຈ ກຕ຺ວາ ຍຖິຈ຺ຉິຕຏ຺ຐານໍ ຄນ຺ຕຸກາໂມຕິ ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ. ຈິຕ຺ຕວເສນາຕິ ມຫຄ຺ຄຕຈິຕ຺ຕວເສນ ປຣິຓາເມຕີຕິ ປາຐເສໂສ. ເຕນາຫ ‘‘ຕໍ ມຫຄ຺ຄເຕ ຈ ຈິຕ຺ຕສ຺ມິໍ ສມາໂຣເປຕີ’’ຕິ. ປາທກຊ຺ຌານຎ຺ຫິ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ວຸຏ຺ຐາຍ ‘‘ອຍໍ ກາໂຍ ອິທໍ ຈິຕ຺ຕໍ ວິຍ ອທິສ຺ສມາໂນ, ສີຆຄມໂນ ຈ ໂຫຕູ’’ຕິ ປຣິກມ຺ມໍ ກໂຣຕິ, ປຣິກມ຺ມໍ ປນ ກຕ຺ວາ ປຸນ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ວຸຏ຺ຐາຍ ຕເຖວ ປຣິກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ກາຍໍ ຄເຫຕ຺ວາ ມຫຄ຺ຄເຕ ປາທກຈິຕ຺ເຕ ສມາໂຣເປຕິ, ຕຄ຺ຄຕິກໍ ກໂຣຕິ ວິຍ, ອທິສ຺ສມານໍ, ສີຆຄມນຎ຺ຈ ກໂຣຕິ. ຕໍ ປນ ສີຆຄມນຕ຺ຖໍ ອຠາວິຕິທ຺ຘິປາທານໍ ວິຍ ທນ຺ຘໍ ອປ຺ປວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ກຕິປຍຈິຕ຺ຕວາເຣເຫວ ອິຈ຺ຉິຕຏ຺ຐານປ຺ປຕ຺ຕິວເສນ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ, ນ ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂເຓເນວ. ‘‘ນາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຎ຺ຎໍ ເອກຘມ຺ມມ຺ປິ ສມນຸປສ຺ສາມິ, ຍໍ ເອວໍ ລຫຸປຣິວຕ຺ຕໍ, ຍຖຍິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈິຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ (ອ. ນິ. ໑.໔໘) ຫິ ເອຕ຺ຖ ອຎ຺ຎ-ຄ຺ຄຫເຓເນວ ຣູປຘມ຺ມານໍ ຄຫິຕຕ຺ຕາ ຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓວເສນ ຣູປປ຺ປວຕ຺ຕິ ນ ຍຸຕ຺ຕາ. ຍຕ຺ຖ ຍຕ຺ຖ ຈ ຘມ຺ມາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ເຖວ ຠິຊ຺ຊນ຺ຕິ ຈ, ນ ຈ ອິທ຺ຘິພເລນ ຘມ຺ມານໍ ເກນຈິ ລກ຺ຂຓຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ສກ຺ກາ ກາຕຸນ຺ຕິ. ຈິຕ຺ຕວເສນ ຣູປກາຍໍ ປາທກຊ຺ຌາເນ ສມາໂຣເປນ຺ຕສ຺ສ ກາຍເມວ ອາຣມ຺ມຓນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ກາຍາຣມ຺ມຓໂຕ’’ຕິ, ກາເຍ ວຓ຺ຓາຣມ຺ມຓໂຕຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ກາຍສນ຺ນິສ຺ສິຕໍ ກຕ຺ວາ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ນ ຈິຕ຺ຕໍ ກາຍໍ ວິຍ ທນ຺ຘໍ ທິສ຺ສມານໍ ກໂຣຕິ, ກິນ຺ຕຸ ທນ຺ຘທິສ຺ສມານຄຕິກຣຓມຕ຺ຕເມວາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

໑໑໑໒-໓. ອນາຄຕມຕີຕຎ຺ຈ ກໂຣຕິ ວິສຍໍ ຍທາຕິ ມຫາຘາຕຸນິຘາເນ ມຫາກສ຺ສປຕ຺ເຖຣາທີນໍ ວິຍ ອນາຄຕໍ ອຘິຏ຺ຐຫນ຺ຕານໍ ອນາຄຕໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ກໂຣຕິ, ກາຍວເສນ ຈິຕ຺ຕປຣິຓາມນກາເລ ຕເທວ ຈິຣນິຣຸທ຺ຘໍ ປາທກຊ຺ຌານໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ກໂຣນ຺ຕານໍ ອຕີຕໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ກໂຣຕິ, ຕທາ ອຕີຕາຣມ຺ມຓໍ, ອນາຄຕໂຄຈຣຎ຺ຈ ໂຫຕິ, ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ໂນ ໂຄຈໂຣ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ຣູປກາຍສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓກຣຓໂຕ. ຫຕ຺ຖິອາທໂຍ ອຠິນິມ຺ມິນນ຺ຕສ຺ສາປິ ຫິ ກິຎ຺ຈາປິ ປຣິກມ຺ມໍ ອນາຄຕາຣມ຺ມຓໍ ໂຫຕິ, ອຘິຏ຺ຐານຈິຕ຺ຕໍ ປນ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນາຣມ຺ມຓເມວ. ອຸປຈາຣາຣມ຺ມຓໍ ວິຍ ຫິ ປຏິຠາຄນິມິຕ຺ຕໍ ເຕນ ສຫ ປາຕຸຠູຕເມວ ຕສ຺ສາຣມ຺ມຓໍ ໂຫຕິ.

໑໑໑໔-໕. ກາຍໍ …ເປ… ສິຍາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ກາຍໍ ຈິຕ຺ຕວເສນ ປຣິຓາມນກາເລ ອຊ຺ຌຕ຺ຕສ຺ສ ກາຍສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓກຣຓໂຕ, ອຕ຺ຕໂນ ຈິຕ຺ຕໍ ກາຍວເສນ ປຣິຓາມນກາເລ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓກຣຓໂຕ. ວາ-ສທ຺ເທນ ອວຸຕ຺ຕສມຸຈ຺ຈຍຕ຺ເຖນ ຄຫິເຕ ອຕ຺ຕໂນ ກຸມາຣວຓ຺ຓາທິອຠິນິມ຺ມານກາເລ ກາຍສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓກຣຓໂຕ ຈ ອຊ຺ຌຕ຺ຕາຣມ຺ມຓໍ ສິຍາ. ພຫິທ຺ຘາ ຣູປທສ຺ສເນຕິ ພຫິທ຺ຘາ ຫຕ຺ຖິອສ຺ສາທິຣູປທສ຺ສນກາເລ.

໑໑໑໖-໘. ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ເນ ປຣິຕ຺ເຕ ຈາຕິ ສຣູປວິຠາວນເມຕໍ. ທິພ຺ພໂສຕສ຺ສ ຫິ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ໂນວ ສທ຺ໂທ ອາຣມ຺ມຓໍ ໂຫຕິ, ໂສ ຈ ສຠາວໂຕ ປຣິຕ຺ໂຕວ. ກຸຈ຺ຉິສທ຺ທສ຺ສາຕິ ກຸຈ຺ຉິຍໍ ວາຕສທ຺ທສ຺ສ. ຕຕ຺ຖ ປາຓກສທ຺ທສ຺ສ ປນ ສວເນ ພຫິທ຺ຘາຣມ຺ມຓເມວ. ວສິຕາປຕ຺ຕສ຺ສ ອຕ຺ຕໂນ ວິຕກ຺ກວິປ຺ຜາຣສທ຺ທສວເນປິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕາຣມ຺ມຓນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ, ຕໍ ປນ ເອກາທສຠວງ຺ຄຈິຕ຺ຕໂຕ ອຸປຣິ ຠວງ຺ຄໍ ປວຕ຺ຕິຕຸມທຕ຺ວາ ຠວງ຺ຄໂຕ ວຸຏ຺ຐາຍ ອາວຊ຺ຊນສມຕ຺ຖຕາວເສນ ວສິຕາປຕ຺ຕສ຺ເສວ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ‘‘ປຣສ຺ສ ຈ ສທ຺ທສ຺ສາ’’ຕິ ສມ຺ພນ຺ຘິຕພ຺ພໍ. ນ ຫິ ປຣສ຺ສ ກຸຈ຺ຉິສທ຺ທສວເນເຍວ ພຫິທ຺ຘາຣມ຺ມຓໍ ໂຫຕິ, ອຖ ໂຂ ປຣສ຺ສ ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານສທ຺ທສວເນປີຕິ.

໑໑໑໙-໒໒. ປຣິຕ຺ຕາທີສູຕິ ປຣິຕ຺ຕມຫຄ຺ຄຕອປ຺ປມາຓມຄ຺ຄອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນພຫິທ຺ຘາຣມ຺ມເຓສຸ. ປຣິຕ຺ຕານນ຺ຕິ ກາມາວຈຣຈິຕ຺ຕານໍ. ມຊ຺ຌິມານນ຺ຕິ ປຣິຕ຺ຕອປ຺ປມາຓານໍ ມຊ຺ເຌ ຠວຕ຺ຕາ ມຊ຺ຌິມສງ຺ຂາຕານໍ ຣູປາຣູປາວຈຣຈິຕ຺ຕານໍ. ມຊ຺ເຌຠວຕາ ຈ ເທສນາວເສນ, ນ ສຠາວວເສນ. ເຈໂຕປຣິຍຎາຓໍ ປຣສ຺ສ ຈິຕ຺ຕເມວ ຊານາຕິ, ອວເສສກ຺ຂນ຺ຘຕ຺ຕຍໍ ປນ ນ ຊານາຕີຕິ ອິມໍ ມຫາອຏ຺ຐກຖາວາທໍ ສນ຺ຘາຍາຫ ‘‘ມຄ຺ຄຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຊານເນ’’ຕິອາທິ. ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ອຘິປ຺ປາໂຍ – ຍສ຺ມາ ເຈໂຕປຣິຍຎາຓໍ ຈິຕ຺ຕເມວ ຊານາຕິ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ມຄ຺ຄາຣມ຺ມຓໍ ນ ໂຫຕິ, ມຄ຺ຄສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຈິຕ຺ຕຊານນໂຕ ປນ ປຣິຍາເຍນ ມຄ຺ຄາຣມ຺ມຓຕາ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ອນຸຎ຺ຎາຕາຕິ. ປຏ຺ຐາເນ ປນ –

‘‘ກຸສລາ ຂນ຺ຘາ ອິທ຺ຘິວິຘຎາຓສ຺ສ ເຈໂຕປຣິຍຎາຓສ຺ສ ປຸພ຺ເພນິວາສານຸສ຺ສຕິຎາຓສ຺ສ ຍຖາກມ຺ມູປຄຎາຓສ຺ສ ອນາຄຕໍສຎາຓສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ’’ຕິ (ປຏ຺ຐາ. ໑.໑.໔໐໔) –

ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຈຕ຺ຕາໂຣປິ ຂນ຺ຘາ ເຈໂຕປຣິຍຎາຓສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓໍ ໂຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ນິປ຺ປຣິຍາເຍເນວ ມຄ຺ຄາຣມ຺ມຓຕາ ລພ຺ຠຕີຕິ ອິທເມຕ຺ຖ ສງ຺ຄຫກາຣານໍ ສນ຺ນິຏ຺ຐານໍ.

໑໑໒໓-໕. ອຕີຕສຕ຺ຕທິວສພ຺ຠນ຺ຕເຣ, ອນາຄຕສຕ຺ຕທິວສພ຺ຠນ຺ຕເຣເຍວ ຈ ປວຕ຺ຕໍ ປຣຈິຕ຺ຕໍ ເຈໂຕປຣິຍຎາຓໍ ຊານາຕິ, ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປນ ປຏິສນ຺ຘິປຣິໂຍສານໍ, ຈຸຕິປຣິໂຍສານຎ຺ຈ ປວຕ຺ຕໍ ອຕີຕໍສຎາຓສ຺ສ, ອນາຄຕໍສຎາຓສ຺ສ ຈ ໂຄຈຣນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາເຍນາຫ ‘‘ອຕີເຕ’’ຕິອາທິ. ອຕີຕສ຺ສ, ອນາຄຕສ຺ສ ຈ ປຣຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຊານນໍ ສມ຺ຠວຕິ, ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ປນ ນ ສມ຺ຠວຕີຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ ‘‘ກຖຎ຺ຈ ປນາ’’ຕິອາທິ. ອິຕໂຣ ຍຕ຺ຖ ສມ຺ຠວຕິ, ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ຕາວ ວິຠຊິຕ຺ວາ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ຕິຘາ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຂຓສນ຺ຕຕິອທ຺ຘໂຕຕິ ຂຓປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ສນ຺ຕຕິປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ອທ຺ຘາປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນນ຺ຕິ ເອວໍ ຂຓສນ຺ຕຕິອທ຺ຘາວເສນ ຕິຘາ ວຸຕ຺ຕໍ.

໑໑໒໖. ຕິກ຺ຂຓສມ຺ປຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຸປ຺ປາທຏ຺ຐິຕິຠງ຺ຄວເສນ ຂຓຕ຺ຕຍປຣິຍາປນ຺ນໍ. ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນຂຓາທິກນ຺ຕິ ຂຓ-ສທ຺ທາທິກໍ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ຂຓປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເອກທ຺ເວສນ຺ຕຕິວາຣປຣິຍາປນ຺ນນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອນ຺ຘກາເຣ ນິສີທິຕ຺ວາ ອາໂລກຏ຺ຐານໍ ຄຕສ຺ສ ນ ຈ ຕາວ ອາຣມ຺ມຓໍ ປາກຏໍ ໂຫຕິ, ຍາວ ປນ ຕໍ ປາກຏໍ ໂຫຕິ, ເອຕ຺ຖນ຺ຕເຣ ປວຕ຺ຕາ ຣູປສນ຺ຕຕິ, ອຣູປສນ຺ຕຕິ ວາ ‘‘ເອກທ຺ເວສນ຺ຕຕິວາຣາ’’ຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ‘‘ອາໂລກຏ຺ຐາເນ ວິຈຣິຕ຺ວາ ໂອວຣກໍ ປວິຏ຺ຐສ຺ສາປິ ນ ຕາວ ສຫສາ ຣູປໍ ປາກຏໍ ໂຫຕິ, ຍາວ ຕໍ ປາກຏໍ ໂຫຕິ, ປຸພ຺ເພວ ຕຕ຺ຖ ນິສິນ຺ນສ຺ສ ວິຍ ເອຕ຺ຖນ຺ຕເຣ ເອກທ຺ເວສນ຺ຕຕິວາຣາ ເວທິຕພ຺ພາ. ທູເຣ ຐຕ຺ວາ ປນ ຣຊກາທີນໍ ຫຕ຺ຖວິກາຣໍ, ຆຓ຺ຏິເຠຣີອາທິອາໂກຏນຫຕ຺ຖວິກາຣຎ຺ຈ ທິສ຺ວາ ນ ປນ ຕາວ ສທ຺ທໍ ສຸຓາຕິ, ຍາວ ປນ ຕໍ ສຸຓາຕິ, ເອຕ຺ຖນ຺ຕເຣ ເອກທ຺ເວສນ຺ຕຕິວາຣາ ເວທິຕພ຺ພາ’’ຕິ (ວິສຸທ຺ຘິ. ໒.໔໑໖) ເອວໍ ຕາວ ມຊ຺ຌິມຠາຓກຕ຺ເຖຣາ ວທນ຺ຕິ.

ສໍຍຸຕ຺ຕຠາຓກາ ປນ ‘‘ຣູປສນ຺ຕຕິ ອຣູປສນ຺ຕຕີຕິ ທ຺ເວ ສນ຺ຕຕິໂຍ ວຕ຺ວາ ອຸທກໍ ອກ຺ກມິຕ຺ວາ ຄຕສ຺ສ ຍາວ ຕີເຣ ອກ຺ກນ຺ຕອຸທກເລຂາ ນ ວິປ຺ປສີທຕິ, ອທ຺ຘານໂຕ ອາຄຕສ຺ສ ຍາວ ກາເຍ ອຸສຸມຠາໂວ ນ ວູປສມ຺ມຕິ, ອາຕປາ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ຄພ຺ຠໍ ປວິຏ຺ຐສ຺ສ ຍາວ ອນ຺ຘກາຣຠາໂວ ນ ວິຄຈ຺ຉຕິ, ອນ຺ໂຕຄພ຺ເຠ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ມນສິກຕ຺ວາ ທິວາ ວາຕປານໍ ວິວຣິຕ຺ວາ ໂອໂລເກນ຺ຕສ຺ສ ຍາວ ອກ຺ຂີນໍ ຜນ຺ທນຠາໂວ ນ ວູປສມ຺ມຕິ, ອຍໍ ຣູປສນ຺ຕຕິ ນາມ. ທ຺ເວ ຕໂຍ ຊວນວາຣາ ອຣູປສນ຺ຕຕິ ນາມາຕິ ວຕ຺ວາ ຕທຸຠຍມ຺ປິ ສນ຺ຕຕິປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ນາມາ’’ຕິ (ວິສຸທ຺ຘິ. ໒.໔໑໖) ເອວໍ ເອກເມວ ສນ຺ຕຕິວາຣໍ ວທນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ມຊ຺ຌິມຠາຓກວາເທ ເອກຈ຺ຈສ຺ສ ສີຆມ຺ປິ ປາກຏໍ ໂຫຕີຕິ ເອກທ຺ເວສນ຺ຕຕິວາຣາຕິ ເອກ-ຄ຺ຄຫຓມ຺ປິ ກຕໍ. ອາຈຣິຍຘມ຺ມປາລຕ຺ເຖໂຣ ປນ ‘‘ອຕິປຣິຕ຺ຕສຠາວອຸຕຸອາທິສມຸຏ຺ຐານາ ວາ ເອກທ຺ເວສນ຺ຕຕິວາຣາ ເວທິຕພ຺ພາ’’ຕິປິ (ວິສຸທ຺ຘິ. ມຫາ. ໒.໔໑໖) ອາຫ.

໑໑໒໗-໘. ເອກພ຺ຠວປຣິຈ຺ຉິນ຺ນນ຺ຕິ ເອກສ຺ມິໍ ຠເວ ປຏິສນ຺ຘິຈຸຕິວເສນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນໍ ເອກຠວປຣິຍາປນ຺ນໍ ຘມ຺ມຊາຕໍ. ຍໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ໂຍ ຈາວຸໂສ ມໂນ, ເຍ ຈ ຘມ຺ມາ, ອຸຠຍເມຕໍ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ, ຕສ຺ມິໍ ເຈ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ເນ ຉນ຺ທຣາຄປຏິພທ຺ຘໍ ໂຫຕິ ວິຎ຺ຎາຓ’’ນ຺ຕິອາທິ, ສນ຺ຕຕິປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນຎ຺ເຈຕ຺ຖ ອຠິຘມ຺ມຏ຺ຐກຖາສຸ ອາຄຕໍ, ອທ຺ຘາປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ສຸຕ຺ເຕ. ເກຈີຕິ ອຠຍຄິຣິວາສິໂນ.

໑໑໒໙-໓໐. ຍຖາ ຈາຕິອາທິ ເອຕ຺ຖ ເຕສໍ ໂອປມ຺ມທສ຺ສນໍ. ເອກປຸປ຺ຜໍ ອຕ຺ຕໂນ ວຓ຺ເຏນ ເອກສ຺ສ ວຓ຺ຏໍ ວິຊ຺ຌຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ມຫາຊນສ຺ສາປິ…ເປ… ວິຊ຺ຌຕີຕິ ‘‘ອຕີຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ, ອນາຄຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ, ອິມສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ, ອສຸກສ຺ສ ຈິຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ວິຠາຄໍ ອກຕ຺ວາ ປຣສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ຊານາມິຈ຺ເຈວ ຣາສິວເສນ ມຫາຊນສ຺ສ ຈິຕ຺ເຕ ອາວຊ຺ຊິເຕ ເອກສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ເອເກນ ຈິຕ຺ເຕນ ອຸປ຺ປາທກ຺ຂເຓ ວາ ຐິຕິກ຺ຂເຓ ວາ ຠງ຺ຄກ຺ຂເຓ ວາ ເອກນ຺ເຕນ ປຏິວິຊ຺ຌຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໑໑໓໑-໒. ຕໍ ປນ ເຕສໍ ວຈນໍ ອຍຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ເຍນາວຊ຺ຊຕີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ວສ຺ສສຫສ຺ສມ຺ປິ ຫິ ເອວໍ ອາວຊ຺ຊຍໂຕ ອາວຊ຺ຊນຊວນານໍ ເອກສ຺ມິໍ ອາຣມ຺ມເຓ ຐານໍ ນຕ຺ຖິ, ອຠິຎ຺ຎາຈິຕ຺ຕຎ຺ຈ ສເຈ ຂຓປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ຊານາຕິ, ອາວຊ຺ຊເນນ ສຫ ເອກາຣມ຺ມເຓ ວຕ຺ຕມານເມວ ຊານາຕິ, ໂນ ອຎ຺ຎຖາ, ຕສ຺ມາ ເຕສໍ ອາວຊ຺ຊນຊວນານໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ສຫ ເອກສ຺ມິໍ ອາຣມ຺ມເຓ ອຏ຺ຐານາຠາວໂຕ ຕໍ ນ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ຠວຕຸ ຕາວ ໂກ ເອຕ຺ຖ ໂທໂສຕິ ເຈ ອາຫ ‘‘ອາວຊ຺ຊນຊວນານ’’ນ຺ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ມຄ຺ຄຜລວີຖິໂຕ ອຎ຺ຎໍ ອນິຏ຺ຐຏ຺ຐານໍ. ມຄ຺ຄຜລວີຖິຍຎ຺ຫິ ອາວຊ຺ຊນາທີນໍ ສງ຺ຂາຣາຣມ຺ມຓຕ຺ຕາ, ໂຄຕ຺ຣຠຸອາທີນຎ຺ຈ ນິພ຺ພານາຣມ຺ມຓຕ຺ຕາ ນານາຣມ຺ມຓຕາ ອິຏ຺ຐາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ປນ ອນິຏ຺ຐາ, ຕສ຺ມາ ອນິຏ຺ເຐ ຐາເນ ຊວນາວຊ຺ຊນານໍ ນານາຣມ຺ມຓຕາປຕ຺ຕິໂທໂສ ອຍຸຕ຺ໂຕຕິ ຕໍ ເຕສໍ ວຈນໍ ອຍຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ປກາສິຕໍ ອຏ຺ຐກຖາສູຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

໑໑໓໓-໔. ຍທິ ເອວໍ, ກຖໍ ເຈໂຕປຣິຍຎາຓໍ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນາຣມ຺ມຓໍ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ຕສ຺ມາ’’ຕິອາທິ. ຍສ຺ມາ ເອວໍ ອຍຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ປກາສິຕໍ, ຕສ຺ມາ. ຊວນວາຣໂຕຕິ ເອກຊວນວາຣວເສນ. ອິທໍ ປນ ຂຓປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນານນ຺ຕຣໍ ລຫຸກໍ ກຕ຺ວາ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ຍໍ ປນ ວຕ຺ຕມານຊວນວີຖິໂຕ ອຕີຕານາຄຕວເສນ ທ຺ວິຕິຊວນວີຖິປຣິມາຓກາເລ ປວຕ຺ຕໍ ປຣຈິຕ຺ຕໍ, ຕໍ ສພ຺ພມ຺ປິ ‘‘ສນ຺ຕຕິປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ນາມາ’’ຕິ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ (ວິສຸທ຺ຘິ. ໒.໔໑໖) ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ຊວນວາຣໂຕຕິ ທ຺ວິຕິຊວນວາຣວເສນ ທີເປຕພ຺ພໍ, ນ ສກເລນ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນທ຺ຘຸນາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ນິທ຺ທິຏ຺ຐໍ ສໍຍຸຕ຺ຕຏ຺ຐກຖາຍໍ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ທີປນາຕິອາທິ ຊວນວາຣສ຺ສ ອທ຺ຘາປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນຠາວທີປນມຸເຂນ ອິທ຺ຘິຈິຕ຺ຕສ຺ສ ປວຕ຺ຕິອາກາຣທີປນໍ.

໑໑໓໙-໔໑. ສນ຺ຕຕິປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນມ຺ປິ ອທ຺ຘາປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ເນເນວ ສງ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອາຫ ‘‘ອທ຺ຘາວສາ…ເປ… ປນາ’’ຕິ. ອານນ຺ທາຈຣິໂຍ ປເນຕ຺ຖ ອຠິຘມ຺ມມາຕິກາຍ ອາຄຕສ຺ສ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນປທສ຺ສ ອທ຺ຘາສນ຺ຕຕິປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນປທຕ຺ຖຕາ ນ ກຕ຺ຖຈິ ປາຬິຍໍ ວຸຕ຺ຕາ, ຕສ຺ມາ ຈິຕ຺ຕສາມຎ຺ເຎນ ຈິຕ຺ຕໍ ອາວຊ຺ຊຍມານໍ ອຠິມຸຂີຠູຕໍ ວິຊ຺ຊມານຈິຕ຺ຕໍ ອາວຊ຺ເຊຕິ, ປຣິກມ຺ມານິ ຈ ຕໍ ຕໍ ວິຊ຺ຊມານຈິຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕສາມຎ຺ເຎເນວ ອາຣມ຺ມຓໍ ກຕ຺ວາ ຈິຕ຺ຕຊານນປຣິກມ຺ມານິ ຫຸຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ເຈໂຕປຣິຍຎາຓໍ ປນ ວິຊ຺ຊມານຈິຕ຺ຕໍ ປຏິວິຊ຺ຌນ຺ຕໍ ເຕນ ສຫ ເອກກ຺ຂເຓ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ສນ຺ຕານຄ຺ຄຫຓໂຕ ເອກຕ຺ຕວເສນ ອາວຊ຺ຊນາທີນິ ຈິຕ຺ຕນ຺ເຕວ ປວຕ຺ຕານິ, ຕຎ຺ຈ ຈິຕ຺ຕເມວ, ຍໍ ເຈໂຕປຣິຍຎາເຓນ ວິຠາວິຕໍ, ຕສ຺ມາ ສມານາກາຣປ຺ປວຕ຺ຕິໂຕ ນ ອນິຏ຺ເຐ ຐາເນ ນານາຣມ຺ມຓຕາ ໂຫຕີຕິ ຂຓປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນວເສເນວ ອິມສ຺ສ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນາຣມ຺ມຓຕໍ ອິຈ຺ຉຕິ. ອິຕຣານີຕິ ອາວຊ຺ຊນປຣິກມ຺ມຈິຕ຺ຕານິ. ຈກ຺ຂຸທ຺ວາເຣ ວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ.

໑໑໔໓-໗. ປຣິຕ຺ຕາທີສຸ ອຏ຺ຐສູຕິ ເຈໂຕປຣິຍຎາຓສ຺ສ ວຸຕ຺ເຕສຸ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນາຣມ຺ມຓໍ ຫິຕ຺ວາ ນວຕ຺ຕພ຺ພາຣມ຺ມຓຎ຺ຈ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ອຏ຺ຐສຸ ປຣິຕ຺ຕາທີສຸ. ອຕີເຕ…ເປ… ຜລມ຺ປິ ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ອຕ຺ຕນາຕິ ນິທສ຺ສນມຕ຺ຕໍ. ປເຣຫິປິ ຠາວິຕມຄ຺ຄໍ, ສຈ຺ຉິກຕຜລຎ຺ຈ ປຸພ຺ເພນິວາສານຸສ຺ສຕິຎາເຓນ ສມນຸສ຺ສຣຕິ. ວາ-ສທ຺ເທນ ວາ ອວຸຕ຺ຕສມຸຈ຺ຈຍຕ຺ເຖນ ອຕ຺ຕນາ ຠາວິຕໍ ມຄ຺ຄໍ, ຜລມ຺ປິ ວາ ປເຣຫິ ຠາວິຕໍ ມຄ຺ຄໍ, ຜລມ຺ປິ ວາຕິ ເອວມຕ຺ໂຖ ຄເຫຕພ຺ໂພ. ຕຖາ ຈ ວຸຕ຺ຕໍ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ອຕ຺ຕນາ, ປເຣຫິ ຠາວິຕມຄ຺ຄໍ, ສຈ຺ຉິກຕຜລຎ຺ຈ ອນຸສ຺ສຣຓກາເລ’’ຕິ (ວິສຸທ຺ຘິ. ໒.໔໑໗). ເອວ-ກາຣໍ ປນ ປທປູຣຓມຕ຺ຕເມວ. ຜລມ຺ປິ ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ຠາວິຕ’’ນ຺ຕິ ນ ສມ຺ພນ຺ຘິຕພ຺ພໍ. ນ ຫິ ຜລໍ ຠາເວຕພ຺ພໍ ໂຫຕິ, ອຖ ໂຂ ສຈ຺ຉິກາຕພ຺ພເມວາຕິ. ສມນຸສ຺ສຣໂຕ ມຄ຺ຄນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ‘‘ອຕ຺ຕນາ, ປເຣຫິ ວາ ຠາວິຕ’’ນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ຘິຕພ຺ພໍ. ເອກນ຺ຕໂຕຕິ ນິຍມໂຕ.

໑໑໔໘-໕໐. ນນຸ ຈ ເຈໂຕປຣິຍຎາຓຍຖາກມ຺ມູປຄຎາຓານິປິ ອຕີຕາຣມ຺ມຓາເນວ, ກິໍ ປນ ເຕສໍ, ອິມສ຺ສ ຈ ອາຣມ຺ມເຓ ນານາກຣຓນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ເຈໂຕປຣິຍຎາຓມ຺ປີ’’ຕິອາທິ. ກິຎ຺ຈາປີຕິ ອຍໍ ນິປາຕສມຸທາໂຍ, ເອໂກ ວາ ນິປາໂຕ ວິເສສານຠິຘານນິມິຕ຺ເຕ ອຸປຄມເນ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ອຖ ໂຂຕິ ວິເສສາຠິຘານສມາຣມ຺ເຠ. ຈິຕ຺ຕເມວາຕິ ອິທໍ ປຸພ຺ເພ ວິຈາຣິຕເມວ. ອຕີເຕ ເຈຕນາມຕ຺ຕນ຺ຕິ ອິທມ຺ປິ ປຸພ຺ເພ ວິຍ ມຫາອຏ຺ຐກຖາວາທໍ ສນ຺ຘາເຍວ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ຫິ ຍຖາກມ຺ມູປຄຎາຓສ຺ສ ເຈຕນາມຕ຺ຕເມວ ອາຣມ຺ມຓໍ ໂຫຕິ, ນ ຈິຕ຺ຕໍ, ນາປິ ອິຕເຣ ຘມ຺ມາ, ຍໂຕ ຕໍ ຍຖາກມ຺ມູປຄນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ອິມິນາ ອຘິປ຺ປາເຍນ ຍຖາກມ຺ມູປຄຎາຓໍ ອຕີຕເຈຕນາມຕ຺ຕເມວ ອາຣມ຺ມຓໍ ກໂຣຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ເຫຏ຺ຐາ ທສ຺ສິຕປາຬິວເສນ ສພ຺ເພ ຈຕ຺ຕາໂຣປິ ຂນ຺ຘາ ຍຖາກມ຺ມູປຄຎາຓສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓນ຺ຕິ ສງ຺ຄຫກາຣານໍ ສນ຺ນິຏ຺ຐານໍ. ນຕ຺ຖິ ກິຎ຺ຈິ ອໂຄຈຣນ຺ຕິ ກິຎ຺ຈິ ຂນ຺ຘໍ ວາ ຂນ຺ຘປຏິພທ຺ຘໍ ນາມໂຄຕ຺ຕາທິໍ ວາ ອໂຄຈຣໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ຕຎ຺ຫິ ອຕີຕກ຺ຂນ຺ຘຂນ຺ຘປຏິພທ຺ເຘສຸ ຘມ຺ເມສຸ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓສມານຄຕິກເມວາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

໑໑໕໑-໒. ອຕ຺ຕກ຺ຂນ຺ຘານຸສ຺ສຣເຓຕິ ອຕ຺ຕໂນ ຂນ຺ຘານຸສ຺ສຣຓກາເລ. ສຣເຓ…ເປ… ໂຄຈຣນ຺ຕິ ‘‘ອຕີເຕ ວິປສ຺ສີ ຠຄວາ ອໂຫສິ, ຕສ຺ສ ມາຕາ ພນ຺ຘຸມຕີ, ປິຕາ ພນ຺ຘຸມາ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ນາມໂຄຕ຺ຕາທິໍ, ປຖວີນິມິຕ຺ຕາທິຎ຺ຈ ອນຸສ຺ສຣຓກາເລ ນວຕ຺ຕພ຺ພາຣມ຺ມຓໍ ໂຫຕິ. ນວຕ຺ຕພ຺ພໂຄຈຣນ຺ຕິ ຫິ ປຣິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓອຕີຕາຣມ຺ມຓຕ຺ຕິກວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕາຣມ຺ມຓຕ຺ຕິກວເສນ ປນ ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນຊ຺ຌານສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓຠູຕຘມ຺ມາຣມ຺ມຓກາເລ ນວຕ຺ຕພ຺ພາຣມ຺ມຓໍ ໂຫຕິ, ອວເສສປຎ຺ຎຕ຺ຕາຣມ຺ມຓກາເລ ພຫິທ຺ຘາຣມ຺ມຓໍ ໂຫຕິ. ນາມໂຄຕ຺ຕນ຺ຕິ ເຈຕ຺ຖ ຂນ຺ຘປຏິພທ຺ໂຘ ສມ຺ມຸຕິສິທ຺ໂຘ ພ຺ຍຎ຺ຊນຕ຺ໂຖ, ນ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ. ພ຺ຍຎ຺ຊນຎ຺ຫິ ສທ຺ທາຍຕນສງ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາ ປຣິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຍຖາຫ ‘‘ນິຣຸຕ຺ຕິປຏິສມ຺ຠິທາ ປຣິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓາ’’ຕິ (ວິຠ. ໗໔໙).

໑໑໕໔. ທິພ຺ພໂສຕສມນ຺ຕິ ຍສ຺ມາ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ, ປຣິຕ຺ຕຎ຺ຈ ຣູປໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ກໂຣຕິ, ຕສ຺ມາ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນາຣມ຺ມຓໍ, ປຣິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓຎ຺ຈ ໂຫຕິ, ອຕ຺ຕໂນ ກຸຈ຺ຉິຄຕຣູປທສ຺ສເນ, ປຣສ຺ສ ຫທຍນິສ຺ສິຕໂລຫິຕທສ຺ສນາທີສຸ ຈ ອຊ຺ຌຕ຺ຕາຣມ຺ມຓໍ, ພຫິທ຺ຘາຣມ຺ມຓຎ຺ຈ ໂຫຕິ.

໑໑໕໕-໖. ປຣິຕ຺ຕາທີສຸ ອຏ຺ຐສູຕິ ປຸພ຺ເພນິວາສານຸສ຺ສຕິຎາຓສ຺ສ ວຸຕ຺ເຕສຸ ອຕີຕາຣມ຺ມຓໍ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ອນາຄຕາຣມ຺ມຓໍ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ອຏ຺ຐສຸ. ນິພ຺ພຕ຺ຕິສ຺ສຕິ…ເປ… ປຊານໂຕຕິ ອິມິນາ ນິພ຺ພຕ຺ຕກ຺ຂນ຺ຘຊານນມາຫ. ອນາຄຕໍສຎາຓສ຺ສ ອນາຄຕມໂຄຈຣໍ ນຕ຺ຖິ. ຕມ຺ປິ ຫິ ອນາຄຕກ຺ຂນ຺ຘຂນ຺ຘປຏິພທ຺ເຘສຸ ຘມ຺ເມສຸ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓສມານຄຕິກເມວ.

໑໑໖໓. ຊານເນ ນາມໂຄຕ຺ຕສ຺ສາຕິ ‘‘ອນາຄເຕ ເມຕ຺ເຕຍ຺ໂຍ ນາມ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕິ, ຕສ຺ສ ສຸພ຺ຣຫ຺ມາ ນາມ ປິຕາ ຠວິສ຺ສຕິ, ພ຺ຣຫ຺ມວຕີ ນາມ ມາຕາ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ນາມໂຄຕ຺ຕາທິຊານນກາເລ.

໑໑໖໔-໕. ປຣິຕ຺ຕາທີສຸ ປຎ຺ຈສູຕິ ປຣິຕ຺ຕມຫຄ຺ຄຕອຕີຕອຊ຺ຌຕ຺ຕພຫິທ຺ຘາຣມ຺ມຓວເສນ ປຎ຺ຈສຸ. ກາມກມ຺ມສ຺ສາຕິ ກາມາວຈຣກມ຺ມສ຺ສ.

໑໑໖໙. ວິວິຘຕ຺ຖວຓ຺ຓປທນ຺ຕິ ນານປ຺ປກາຣອຕ຺ຖປເທຫິ, ພ຺ຍຎ຺ຊນປເທຫິ ຈ ສມ຺ປນ຺ນໍ. ມຘຸຣຕ຺ຖມຕິນີຫຣນ຺ຕິ ມຘຸຣຕ຺ຖໍ ອຕິນີຫຣຎ຺ຈາຕິ ປທຈ຺ເຉໂທ.

ອິຕິ ອຠິຘມ຺ມຕ຺ຖວິກາສິນິຍາ ນາມ

ອຠິຘມ຺ມາວຕາຣສໍວຓ຺ຓນາຍ

ອຠິຎ຺ຎາຣມ຺ມຓນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.