ວິປສ຺ສນາກມ຺ມຏ຺ຐານໍ

ວິສຸທ຺ຘິເຠທວຓ຺ຓນາ

໔໓. ອນິຈ຺ຈາທິວເສນ ວິວິຘາກາເຣນ ປສ຺ສຕີຕິ ວິປສ຺ສນາ, ອນິຈ຺ຈານຸປສ຺ສນາທິກາ ຠາວນາປຎ຺ຎາ. ຕສ຺ສາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ, ສາເຍວ ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານນ຺ຕິ ວິປສ຺ສນາກມ຺ມຏ຺ຐານໍ. ຕສ຺ມິໍ ວິປສ຺ສນາກມ຺ມຏ຺ຐາເນ ສຕ຺ຕວິເຘນ ວິສຸທ຺ຘິສງ຺ຄໂຫຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໔໔. ອນິຈ຺ຈຕາເຍວ ລກ຺ຂຓໍ ລກ຺ຂິຕພ຺ພໍ, ລກ຺ຂີຍຕິ ອເນນາຕິ ວາ ອນິຈ຺ຈລກ຺ຂຓໍ. ອຸທຍວຍປຏິປີຬນສງ຺ຂາຕທຸກ຺ຂຠາໂວ ວ ລກ຺ຂຓນ຺ຕິ ທຸກ຺ຂລກ຺ຂຓໍ. ປຣປຣິກປ຺ປິຕສ຺ສ ອຕ຺ຕໂນ ອຠາໂວ ອນຕ຺ຕຕາ, ຕເທວ ລກ຺ຂຓນ຺ຕິ ອນຕ຺ຕລກ຺ຂຓໍ.

໔໕. ຕິຓ຺ຓໍ ລກ຺ຂຓານໍ ອນຸ ອນຸ ປສ຺ສນາ ອນິຈ຺ຈານຸປສ຺ສນາທິກາ.

໔໖. ຂນ຺ຘາທີນໍ ກລາປໂຕ ສມ຺ມສນວສປ຺ປວຕ຺ຕໍ ຎາຓໍ ສມ຺ມສນຎາຓໍ. ອຸປ຺ປາທຠງ຺ຄານຸປສ຺ສນາວສປ຺ປວຕ຺ຕຎາຓໍ ອຸທຍພ຺ພຍຎາຓໍ. ອຸທຍໍ ມຸຈ຺ຈິຕ຺ວາ ວເຍ ປວຕ຺ຕໍ ຎາຓໍ ຠງ຺ຄຎາຓໍ. ສງ຺ຂາຣານໍ ຠຍໂຕ ອນຸປສ຺ສນາວເສນ ປວຕ຺ຕໍ ຎາຓໍ ຠຍຎາຓໍ, ທິຏ຺ຐຠຍານໍ ອາທີນວໂຕ ເປກ຺ຂຓວເສນ ປວຕ຺ຕໍ ຎາຓໍ ອາທີນວຎາຓໍ, ທິຏ຺ຐາທີນເວສຸ ນິພ຺ພິນ຺ທນວສປ຺ປວຕ຺ຕໍ ຎາຓໍ ນິພ຺ພິທາຎາຓໍ. ນິພ຺ພິນ຺ທິຕ຺ວາ ສງ຺ຂາເຣຫິ ມຸຈ຺ຈິຕຸກມ຺ຍຕາວເສນ ປວຕ຺ຕໍ ຎາຓໍ ມຸຈ຺ຈິຕຸກມ຺ຍຕາຎາຓໍ. ມຸຈ຺ຈນສ຺ສ ອຸປາຍສມ຺ປຏິປາທນຕ຺ຖໍ ປຸນ ສງ຺ຂາຣານໍ ປຣິຄ຺ຄຫວສປ຺ປວຕ຺ຕໍ ຎາຓໍ ປຏິສງ຺ຂາຎາຓໍ. ປຏິສງ຺ຂາຕຘມ຺ເມສຸ ຠຍນນ຺ທີວິວຊ຺ຊນວເສນ ອຊ຺ຌຸເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕໍ ຎາຓໍ ສງ຺ຂາຣຸເປກ຺ຂາຎາຓໍ. ປຸຣິມານໍ ນວນ຺ນໍ ກິຈ຺ຈນິປ຺ຜຕ຺ຕິຍາ, ອຸປຣິ ຈ ສຕ຺ຕຕິໍສາຍ ໂພຘິປກ຺ຂິຍຘມ຺ມານໍ ອນຸກູລໍ ຎາຓໍ ອນຸໂລມຎາຓໍ.

໔໗. ອຕ຺ຕສຸຎ຺ຎຕາຍ ສຸຎ຺ຎໂຕ. ສໍໂຍຊນາທີຫິ ວິມຸຈ຺ຈນຏ຺ເຐນ ວິໂມກ຺ໂຂ. ນິຈ຺ຈນິມິຕ຺ຕາທິໂນ ອຠາວໂຕ ອນິມິຕ຺ໂຕ. ປຓິຫິຕສ຺ສ ຕຓ຺ຫາປຓິຘິສ຺ສ ອຠາວໂຕ ອປ຺ປຓິຫິໂຕ.

໔໙. ໂຍ ນໍ ປາຕິ, ຕໍ ໂມກ຺ເຂຕິ ອປາຍາທີຫິ ທຸກ຺ເຂຫີຕິ ປາຕິໂມກ຺ຂໍ, ຕເທວ ກາຍທຸຈ຺ຈຣິຕາທີຫິ ສໍວຣຓໂຕ ສໍວໂຣ, ສມາຘາໂນປຘາຣຓຏ຺ເຐນ ສີລຎ຺ຈາຕິ ປາຕິໂມກ຺ຂສໍວຣສີລໍ. ມນຈ຺ຉຏ຺ຐານໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ຣູປາທີສຸ ສໍວຣຓວເສນ ປວຕ຺ຕໍ ສີລໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍສໍວຣສີລໍ. ມິຈ຺ຉາຊີວ ວິວຊ຺ຊເນນ ອາຊີວສ຺ສ ປຣິສຸທ຺ຘິວສປ຺ປວຕ຺ຕໍ ອາຊີວປາຣິສຸທ຺ຘິສີລໍ. ປຈ຺ຈເຍ ສນ຺ນິສ຺ສິຕໍ ເຕສໍ ອິທມຕ຺ຖິກຕາຍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓສີລໍ ປຈ຺ຈຍສນ຺ນິສ຺ສິຕສີລໍ. ຈຕຸພ຺ພິຘຕ຺ຕາ ເທສນາສໍວຣປຣິເຍຏ຺ຐິປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວເສນ, ປຣິສຸທ຺ຘຕ຺ຕາ ຈ ຈຕຸປາຣິສຸທ຺ຘິສີລໍ ນາມ.

໕໐. ຈິຕ຺ຕວິສຸທ຺ຘິ ນາມ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ວິນີວຣຓຠາວາປາທນວເສນ ວິໂສຘນໂຕ, ຈິຕ຺ຕສີເສນ ນິທ຺ທິຏ຺ຐຕ຺ຕາ, ວິສຸທ຺ຘຕ຺ຕາ ຈາຕິ ວາ ກຕ຺ວາ.

໕໑. ‘‘ຘມ຺ມານໍ ສາມຎ຺ຎສຠາໂວ ລກ຺ຂຓໍ, ກິຈ຺ຈສມ຺ປຕ຺ຕິໂຍ ຣໂສ, ອຸປຏ຺ຐານາກາໂຣ, ຜລຎ຺ຈ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕານໍ ລກ຺ຂຓາທີນໍ ‘‘ຜຸສນລກ຺ຂໂຓ ຜສ຺ໂສ, ກກ຺ຂຬລກ຺ຂຓາ ປຖວີ’’ຕ຺ຍາທິນາ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ, ‘‘ນມນລກ຺ຂຓໍ ນາມໍ, ຣຸປ຺ປນລກ຺ຂຓໍ ຣູປ’’ນ຺ຕ຺ຍາທິນາ ສງ຺ເຂປໂຕ ຈ ປຣິຄ຺ຄໂຫ ປຈ຺ຈຕ຺ຕລກ຺ຂຓາທິວເສນ ປຣິຈ຺ຉິຊ຺ຊ ຄຫຓໍ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈວວຕ຺ຖານໍ ທິຏ຺ຐິວິສຸທ຺ຘິ ນາມ ‘‘ນາມຣູປໂຕ ອຕ຺ຕາ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ທສ຺ສນໂຕ ທິຏ຺ຐິ ຈ ອຕ຺ຕທິຏ຺ຐິມລວິໂສຘນໂຕ ວິສຸທ຺ຘິ ຈາຕິ ກຕ຺ວາ.

໕໒. ປຈ຺ຈຍປຣິຄ຺ຄໂຫຕິ ນາມຎ຺ຈ ຣູປຎ຺ຈ ປຏິສນ຺ຘິຍໍ ຕາວ ອວິຊ຺ຊາຕຓ຺ຫາອຸປາທານກມ຺ມເຫຕຸວເສນ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ. ປວຕ຺ຕິຍຎ຺ຈ ຣູປໍ ກມ຺ມຈິຕ຺ຕອຸຕຸອາຫາຣປຈ຺ຈຍວເສນ, ນາມຎ຺ຈ ຈກ຺ຂຸຣູປາທິນິສ຺ສຍາຣມ຺ມຓາທິປຈ຺ຈຍວເສນ, ວິເສສໂຕ ຈ ໂຍນິໂສມນສິກາຣາທິຈຕຸຈກ຺ກສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ກຸສລໍ, ຕພ຺ພິປຣິຍາເຍນ ອກຸສລໍ, ກຸສລາກຸສລວເສນ ວິປາໂກ ຠວງ຺ຄາທິວເສນ ອາວຊ຺ຊນໍ, ຂີຓາສວສນ຺ຕານວເສນ ກິຣິຍຊວນໍ, ອາວຊ຺ຊນຎ຺ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ເອວໍ ສາຘາຣຓາສາຘາຣຓວເສນ ຕີສຸ ອທ຺ຘາສຸ ນາມຣູປປ຺ປວຕ຺ຕິຍາ ປຈ຺ຈກ຺ຂາທິສິທ຺ຘສ຺ສ ກມ຺ມາທິປຈ຺ຈຍສ຺ສ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫນໍ ສມຸທຍສຈ຺ຈສ຺ສ ວວຕ຺ຖານໍ ກງ຺ຂາວິຕຣຓວິສຸທ຺ຘິ ນາມ ‘‘ອໂຫສິໍ ນຸ ໂຂ ອຫມຕີຕມທ຺ຘານ’’ນ຺ຕ຺ຍາທິກາຍ (ມ. ນິ. ໑.໑໘; ສໍ. ນິ. ໒.໒໐) ໂສຬສວິຘາຍ, ‘‘ສຕ຺ຖຣິກງ຺ຂຕີ’’ຕ຺ຍາທິກາຍ (ຘ. ສ. ໑໑໒໓; ວິຠ. ໙໑໕) ອຏ຺ຐວິຘາຍ ຈ ກງ຺ຂາຍ ວິຕຣຓໂຕ ອຕິກ຺ກມນໂຕ ກງ຺ຂາວິຕຣຓາ, ອເຫຕຸກວິສມເຫຕຸທິຏ຺ຐິມລວິໂສຘນໂຕ ວິສຸທ຺ຘິ ຈາຕິ ກຕ຺ວາ.

໕໓. ຕໂຕ ປຈ຺ຈຍປຣິຄ຺ຄຫໂຕ ປຣໍ ຕຖາປຣິຄ຺ຄຫິເຕສຸ ປຈ຺ຈຕ຺ຕລກ຺ຂຓາທິວວຕ຺ຖານວເສນ, ປຈ຺ຈຍວວຕ຺ຖານວເສນ ຈ ປຣິຄ຺ຄຫິເຕສຸ ໂລກຸຕ຺ຕຣວຊ຺ເຊສຸ ຕິຠູມິປຣິຍາປນ຺ເນສຸ ນາມຣູເປສຸ ອຕີຕາທິເຠທຠິນ຺ເນສຸ ຂນ຺ຘາທິນຍມາຣພ຺ຠ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘຉທ຺ວາຣຉຬາຣມ຺ມຓຉທ຺ວາຣປ຺ປວຕ຺ຕຘມ຺ມາທິວເສນ ອາຄຕໍ ຂນ຺ຘາທິນຍໍ ອາຣພ຺ຠ ກລາປວເສນ ປິຓ຺ຑວເສນ ສງ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຍໍ ອຕີເຕ ຊາຕໍ ຣູປໍ, ຕໍ ອຕີເຕວ ນິຣຸທ຺ຘໍ. ຍໍ ອນາຄເຕ ຠາວິ ຣູປໍ, ຕມ຺ປິ ຕຕ຺ເຖວ ນິຣຸຊ຺ຌິສ຺ສຕິ. ຍໍ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ, ຕໍ ອນາຄຕໍ ອປ຺ປຕ຺ວາ ເອຕ຺ເຖວ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ, ຕຖາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕພຫິທ຺ຘສຸຂຸມໂອຬາຣິກຫີນປຓີຕຣູປາທໂຍ. ຕສ຺ມາ ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ ອຕ຺ຕາທິວເສນ ນ ອິຈ຺ຈໍ ອນຸປຄນ຺ຕພ຺ພໍ ຂຍຏ຺ເຐນ ຂຍຄມນໂຕ, ທຸກ຺ຂໍ ຠຍຏ຺ເຐນ ຠຍກຣຕ຺ຕາ, ອນຕ຺ຕາ ອສາຣກຏ຺ເຐນ ອຕ຺ຕສາຣາທິອຠາເວນາ’’ຕິ ຈ ‘‘ຈກ຺ຂຸໍ ອນິຈ຺ຈໍ…ເປ… ມໂນ. ຣູປໍ…ເປ… ຘມ຺ມາ. ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ…ເປ… ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ ອນິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ອນຕ຺ຕາ’’ຕ຺ຍາທິນາ (ປຏິ. ມ. ໑.໔໘) ອຕີຕາທິອທ຺ຘາວເສນ, ອຕີຕາທິສນ຺ຕານວເສນ, ອຕີຕາທິຂຓວເສນ ຈ ສມ຺ມສນຎາເຓນ ຫຸຕ຺ວາອຠາວອຸທຍພ຺ພຍປຏິປີຬນອວສວຕ຺ຕນາກາຣສງ຺ຂາຕລກ຺ຂຓຕ຺ຕຍສມ຺ມສນວສປ຺ປວຕ຺ເຕນ ກລາປສມ຺ມສນຎາເຓນ ລກ຺ຂຓຕ຺ຕຍໍ ສມ຺ມສນ຺ຕສ຺ສ ປຣິມຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ.

ສມ຺ມສນຎາເຓ ປນ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ປຸນ ເຕສ຺ເວວ ສງ຺ຂາເຣສຸ ‘‘ອວິຊ຺ຊາສມຸທຍາ ຣູປສມຸທໂຍ, ຕຓ຺ຫາກມ຺ມອາຫາຣສມຸທຍາ ຣູປສມຸທໂຍ, ຕຖາ ອວິຊ຺ຊານິໂຣຘາ ຣູປນິໂຣໂຘ, ຕຓ຺ຫາກມ຺ມອາຫາຣນິໂຣຘາ ຣູປນິໂຣໂຘ’’ຕິ (ປຏິ. ມ. ໑.໕໐) ເອວໍ ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘ ເວທນາສຎ຺ຎາສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ເຘສຸປິ ອາຫາຣໍ ອປເນຕ຺ວາ ‘‘ຜສ຺ສສມຸທຍາ ຜສ຺ສນິໂຣຘາ’’ຕິ ຈ ເອວໍ ຜສ຺ສໍ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ, ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ເຘ ‘‘ນາມຣູປສມຸທຍາ ນາມຣູປນິໂຣຘາ’’ຕິ ນາມຣູປໍ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ປຈ຺ຈຍສມຸທຍວເສນ, ປຈ຺ຈຍນິໂຣຘວເສນ ຈ, ປຈ຺ຈເຍ ອນາມສິຕ຺ວາ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນກ຺ຂນ຺ເຘສຸ ນິພ຺ພຕ຺ຕິລກ຺ຂຓມຕ຺ຕສ຺ສ, ວິປຣິຓາມລກ຺ຂຓມຕ຺ຕສ຺ສ ຈ ທສ຺ສເນນ ຂຓວເສນ ຈາຕິ ເອເກກສ຺ມິໍ ຂນ຺ເຘ ປຈ຺ຈຍວເສນ ຈຕຸຘາ, ຂຓວເສນ ເອກຘາ ຈາຕິ ປຎ຺ຈຘາ ອຸທຍໍ, ປຎ຺ຈຘາ ວຍນ຺ຕິ ທສທສອຸທຍພ຺ພຍທສ຺ສນວເສນ ສມປຎ຺ຎາສາກາເຣຫິ ອຸທຍພ຺ພຍຎາເຓນ ອຸທຍພ຺ພຍໍ ສມນຸປສ຺ສນ຺ຕສ຺ສ ອາຣທ຺ຘວິປສ຺ສກສ຺ສ ໂຍຄິໂນ ວິປສ຺ສນາຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐາໂນ ສຣີຣໂຕ ນິຈ຺ຉຣຓກອາໂລກສງ຺ຂາໂຕ ໂອຠາໂສ, ວິປສ຺ສນາຈິຕ຺ຕສຫຊາຕາ ຂຸທ຺ທິກາທິປຎ຺ຈວິຘາ (ຘ. ສ. ອຏ຺ຐ. ໑ ຘມ຺ມຸທ຺ເທສວາຣ ຌານງ຺ຄຣາສິວຓ຺ຓນາ) ປີຕິ, ຕຖາ ກາຍຈິຕ຺ຕທຣຖວູປສມລກ຺ຂຓາ ກາຍຈິຕ຺ຕວເສນ ທຸວິຘາ ປສ຺ສທ຺ຘິ, ພລວສທ຺ຘິນ຺ທ຺ຣິຍສງ຺ຂາໂຕ ອຘິໂມກ຺ໂຂ, ສມ຺ມປ຺ປຘານກິຈ຺ຈສາຘໂກ ວີຣິຍສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ຄສງ຺ຂາໂຕ ປຄ຺ຄໂຫ, ອຕິປຓີຕໍ ສຸຂໍ, ອິນ຺ທວິສ຺ສຏ຺ຐວຊິຣສທິສໍ ຕິລກ຺ຂຓວິປສ຺ສນາຠູຕໍ ຎາຓໍ, ສຕິປຏ຺ຐານຠູຕາ ຈິຣກຕາທິອນຸສ຺ສຣຓສມຕ຺ຖາ ອຸປຏ຺ຐານສງ຺ຂາຕາ ສຕິ, ສມປ຺ປວຕ຺ຕວິປສ຺ສນາສຫຊາຕາ ອຸເປກ຺ຂາສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ຄຠູຕາ ຕຕ຺ຣມຊ຺ຌຕ຺ຕຸເປກ຺ຂາ, ມໂນທ຺ວາເຣ ອາວຊ຺ຌນຸເປກ຺ຂາ ຈາຕິ ທຸວິຘາປິ ອຸເປກ຺ຂາ, ໂອຠາສາທີສຸ ອຸປ຺ປນ຺ເນສຸ ‘‘ນ ວຕ ເມ ອິໂຕ ປຸພ຺ເພ ເອວຣູໂປ ໂອຠາໂສ ອຸປ຺ປນ຺ນປຸພ຺ໂພ’’ຕ຺ຍາທິນາ (ວິສຸທ຺ຘິ. ໒.໗໓໓) ນເຍນ ຕຕ຺ຖ ອາລຍໍ ກຸຣຸມານາ ສຸຂຸມຕຓ຺ຫາ ຣູປນິກນ຺ຕິຈາຕິ ໂອຠາສາທີສຸ ທສສຸ ວິປສ຺ສນຸປກ຺ກິເລເສສຸ ອຸປ຺ປນ຺ເນສຸ ‘‘ນ ວຕ ເມ ອິໂຕ ປຸພ຺ເພ ເອວຣູປາ ໂອຠາສາທໂຍ ອຸປ຺ປນ຺ນປຸພ຺ພາ ອທ຺ຘາ ມຄ຺ຄປ຺ປຕ຺ໂຕສ຺ມິ, ຜລປ຺ປຕ຺ໂຕສ຺ມີ’’ຕິ (ວິສຸທ຺ຘິ. ໒.໗໓໓) ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ອິເມ ໂອຠາສາທໂຍ ຕຓ຺ຫາທິຏ຺ຐິມານວຕ຺ຖຸຕາຍ ນ ມຄ຺ໂຄ, ອຖ ໂຂ ວິປສ຺ສນຸປກ຺ກິເລສາ ເອວ, ຕພ຺ພິນິມຸຕ຺ຕໍ ປນ ວີຖິປຏິປນ຺ນໍ ວິປສ຺ສນາຎາຓໍ ມຄ຺ໂຄ’’ຕິ ເອວໍ ມຄ຺ຄາມຄ຺ຄລກ຺ຂຓສ຺ສ ວວຕ຺ຖານໍ ນິຈ຺ຉຍນໍ ມຄ຺ຄາມຄ຺ຄສ຺ສ ຊານນໂຕ, ທສ຺ສນໂຕ, ອມຄ຺ເຄ ມຄ຺ຄສຎ຺ຎາຍ ວິໂສຘນໂຕ ຈ ມຄ຺ຄາມຄ຺ຄຎາຓທສ຺ສນວິສຸທ຺ຘິ ນາມ.

໕໔. ຍາວານຸໂລມາຕິ ຍາວ ສຈ຺ຈານຸໂລມຎາຓາ. ນວ ວິປສ຺ສນາຎາຓານີຕິ (ວິສຸທ຺ຘິ. ໒.໗໓໗ ອາທໂຍ) ຂນ຺ຘານໍ ອຸທຍຎ຺ຈ ວຍຎ຺ຈ ຊານນກໍ ອຸທຍພ຺ພຍຎາຓໍ, ອຸທຍໍ ມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ຠງ຺ຄມຕ຺ຕານຸເປກ຺ຂກໍ ຠງ຺ຄຎາຓໍ, ຠງ຺ຄວເສນ ອຸປຏ຺ຐິຕານໍ ສີຫາທີນໍ ວິຍ ຠາຍິຕພ຺ພາກາຣານຸເປກ຺ຂກໍ ຠຍຎາຓໍ, ຕຖານຸເປກ຺ຂິຕານໍ ອາທິຕ຺ຕຆຣສ຺ສ ວິຍ ອາທີນວາກາຣານຸເປກ຺ຂກໍ ອາທີນວຎາຓໍ, ທິຏ຺ຐາທີນເວສຸ ນິພ຺ພິນ຺ທນວເສນ ປວຕ຺ຕໍ ນິພ຺ພິທາຎາຓໍ, ຊາລາທິໂຕ ມຈ຺ຉາທິກາ ວິຍ ເຕຫິ ເຕຠູມກຘມ຺ເມຫິ ມຸຈ຺ຈິຕຸກາມຕາວເສນ ປວຕ຺ຕໍ ມຸຈ຺ຈິຕຸກມ຺ຍຕາຎາຓໍ, ມຸຈ຺ຈນຸປາຍສມ຺ປາທນຕ຺ຖໍ ທິຏ຺ຐາທີນເວສຸປິ ສມຸທ຺ທສກຸຓີ ວິຍ ປຸນປ຺ປຸນໍ ສມ຺ມສນວສປ຺ປຕ຺ຕໍ ປຏິສງ຺ຂານຸປສ຺ສນາຎາຓໍ, ຈຕ຺ຕຠຣິໂຍ ປຸຣິໂສ ວິຍ ທິຏ຺ຐາທີນເວສຸ ເຕສຸ ສງ຺ຂາເຣສຸ ອຸເປກ຺ຂນາກາຣປ຺ປວຕ຺ຕໍ ສງ຺ຂາຣຸເປກ຺ຂາຎາຓໍ, ອນິຈ຺ຈາທິລກ຺ຂຓວິປສ຺ສນຕາຍ ເຫຏ຺ຐາ ປວຕ຺ຕານໍ ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ວິປສ຺ສນາຎາຓານໍ, ອຸທ຺ຘໍ ມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ອຘິຄນ຺ຕພ຺ພານໍ ສຕ຺ຕຕິໍສໂພຘິປກ຺ຂິຍຘມ຺ມານຎ຺ຈ ອນຸໂລມໂຕ ມຄ຺ຄວີຖິຍໍ ໂຄຕ຺ຣຠຸໂຕ ປຸພ຺ເພ ປວຕ຺ຕໍ ສຈ຺ຈານຸໂລມິກຎາຓສງ຺ຂາຕໍ ນວມໍ ອນຸໂລມຎາຓນ຺ຕິ ອິມານິ ນວ ຎາຓານິ ຎາຓທສ຺ສນວິສຸທ຺ຘິຍາ ປຏິປທາຠາວໂຕ ຕິລກ຺ຂຓຊານນຏ຺ເຐນ, ປຈ຺ຈກ຺ຂໂຕ ທສ຺ສນຏ຺ເຐນ, ປຏິປກ຺ຂໂຕ ວິສຸທ຺ຘຕ຺ຕາ ຈ ປຏິປທາຎາຓທສ຺ສນວິສຸທ຺ຘິ ນາມ.

໕໕. ວິປສ຺ສນາຍ ປຣິປາໂກ ວິປສ຺ສນາປຣິປາໂກ, ສງ຺ຂາຣຸເປກ຺ຂາຎາຓໍ. ຕໍ ອາຄມ຺ມ ປຏິຈ຺ຈ. ອິທານິ ອປ຺ປນາອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕີຕິ ‘‘ອິທານິ ອປ຺ປນາສງ຺ຂາໂຕ ໂລກຸຕ຺ຕຣມຄ຺ໂຄ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພກ຺ຂເຓ. ຍໍ ກິຎ຺ຈີຕິ ສງ຺ຂາຣຸເປກ຺ຂາຍ ຄຫິເຕສຸ ຕີສຸ ເອກໍ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ.

໕໖. ວິປສ຺ສນາຍ ມຕ຺ຖກປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ສິຂາປ຺ປຕ຺ຕາ. ອນຸໂລມຎາຓສຫິຕຕາຍ ສານຸໂລມາ. ສາ ເອວ ສງ຺ຂາເຣສຸ ອຸທາສີນຕ຺ຕາ ສງ຺ຂາຣຸເປກ຺ຂາ. ຍຖານຸຣູປໍ ອປາຍາທິໂຕ, ສງ຺ຂາຣນິມິຕ຺ຕໂຕ ຈ ວຸຏ຺ຐຫນໂຕ ວຸຏ຺ຐານສງ຺ຂາຕໍ ມຄ຺ຄໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ວຸຏ຺ຐານຄາມິນີ.

໕໗. ອຠິສມ຺ໂຠນ຺ຕນ຺ຕິ ປາປຸຓນ຺ຕໍ.

໕໘. ປຣິຊານນ຺ໂຕຕິ ‘‘ເອຕ຺ຕກໍ ທຸກ຺ຂໍ, ນ ອິໂຕ ອູນາຘິກ’’ນ຺ຕິ ປຣິຈ຺ຉິຊ຺ຊ ຊານນ຺ໂຕ. ສຈ຺ຉິກໂຣນ຺ໂຕຕິ ອາຣມ຺ມຓກຣຓວເສນ ປຈ຺ຈກ຺ຂໍ ກໂຣນ຺ໂຕ. ມຄ຺ຄສຈ຺ຈໍ ຠາວນາວເສນາຕິ ມຄ຺ຄສຈ຺ຈສງ຺ຂາຕສ຺ສ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕມຄ຺ຄສງ຺ຂາຕສ຺ສ ຈຕຸຕ຺ຖສຈ຺ຈສ຺ສ ສຫຊາຕາທິປຈ຺ຈໂຍ ຫຸຕ຺ວາ ວຑ຺ຒນວເສນ. ເອກສ຺ເສວ ຎາຓສ຺ສ ຈຕຸກິຈ຺ຈສາຘນໍ ປທີປາທີນໍ ວຏ຺ຏິທາຫາທິຈຕຸກິຈ຺ຈທສ຺ສນໂຕ, ‘‘ໂຍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸກ຺ຂໍ ປສ຺ສຕີ’’ຕ຺ຍາທິ (ສໍ. ນິ. ໕.໑໑໐໐; ວິສຸທ຺ຘິ. ໒.໘໓໙) ອາຄມໂຕ ຈ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ.

໕໙. ທ຺ເວ ຕີຓິ ຜລຈິຕ຺ຕານິ ປວຕ຺ຕິຕ຺ວາຕິ ມຄ຺ຄຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ອນຸຣູປໂຕ ທ຺ເວ ວາ ຕີຓິ ວາ ຜລຈິຕ຺ຕານິ ອປນີຕຄ຺ຄິມ຺ຫິ ຐາເນ ອຸຓ຺ຫຕ຺ຕນິພ຺ພາປນຕ຺ຖາຍ ຆເຏຫິ ອຠິສິຎ຺ຈມານມຸທກໍ ວິຍ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ນກິເລເສປິ ສນ຺ຕາເນ ທຣຖປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠການິ ຫຸຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕິຕ຺ວາ, ເຕສໍ ປວຕ຺ຕິຍາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຎາຓານີຕິ ມຄ຺ຄຜລາທິວິສຍານິ ກາມາວຈຣຎາຓານິ, ຍານິ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ວິມຸຕ຺ຕສ຺ມິໍ ວິມຸຕ຺ຕມິຕິ ຎາຓໍ ໂຫຕີ’’ຕິ (ມຫາວ. ໒໓) ວຸຕ຺ຕໍ.

໖໐. ອິທານິ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາຍ ຠູມິໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ມຄ຺ຄໍ ຜລຎ຺ຈາ’’ຕ຺ຍາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ອິມິນາວ ວຕາຫໍ ມຄ຺ເຄນ ອາຄໂຕ’’ຕິ ມຄ຺ຄໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຕິ. ຕໂຕ ‘‘ອຍໍ ນາມ ເມ ອານິສໍໂສ ລທ຺ໂຘ’’ຕິ ຕສ຺ສ ຜລໍ, ຕໂຕ ‘‘ອຍໍ ນາມ ເມ ຘມ຺ໂມ ອາຣມ຺ມຓໂຕ ສຈ຺ຉິກໂຕ’’ຕິ ນິພ຺ພານຎ຺ຈ ປຓ຺ຑິໂຕ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຕິ. ຕໂຕ ‘‘ອິເມ ນາມ ເມ ກິເລສາ ປຫີນາ’’ຕິ ປຫີເນ ກິເລເສ, ‘‘ອິເມ ນາມ ອວສິຏ຺ຐາ’’ຕິ ອວສິຏ຺ຐກິເລເສ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຕິ ວາ, ນ ວາ. ໂກຈິ ເສກ຺ໂຂ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຕິ, ໂກຈິ ນ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຕິ. ຕຕ຺ຖ ກາມຈາໂຣຕ຺ຍຘິປ຺ປາໂຍ. ຕຖາ ຫິ ມຫານາໂມ ສກ຺ໂກ ‘‘ໂກ ສຸ ນາມ ເມ ຘມ຺ໂມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອປ຺ປຫີໂນ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໑໗໕; ວິສຸທ຺ຘິ. ໒.໘໑໒) ອປ຺ປຫີເນ ກິເລເສ ປຸຈ຺ຉິ. ອຣຫໂຕ ປນ ອວສິຏ຺ຐກິເລສປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓໍ ນຕ຺ຖິ ສພ຺ພກິເລສານໍ ປຫີນຕ຺ຕາ, ຕສ຺ມາ ຕິຓ຺ຓໍ ເສກ຺ຂານໍ ປນ຺ນຣສ ອຣຫໂຕ ຈຕ຺ຕາຣີຕິ ເອກູນວີສຕິ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຎາຓານີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

ຉພ຺ພິສຸທ຺ຘິກເມນາຕິ (ວິສຸທ຺ຘິ. ໒.໖໖໒ ອາທໂຍ) ສີລຈິຕ຺ຕວິສຸທ຺ຘີນໍ ວເສນ ມູລຠູຕານໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ, ທິຏ຺ຐິວິສຸທ຺ຘິອາທີນໍ ວເສນ ສຣີຣຠູຕານໍ ຈຕຸນ຺ນນ຺ຕິ ເອຕາສໍ ຉນ຺ນໍ ວິສຸທ຺ຘີນໍ ກເມນ. ຈຕຸນ຺ນໍ ສຈ຺ຈານໍ ຊານນຕາ, ປຈ຺ຈກ຺ຂກຣຓໂຕ, ກິເລສມເລຫິ ວິສຸທ຺ຘຕ຺ຕາ ຈ ຎາຓທສ຺ສນວິສຸທ຺ຘິ ນາມ.

ເອຕ຺ຖາຕິ ວິປສ຺ສນາກມ຺ມຏ຺ຐາເນ.

ວິສຸທ຺ຘິເຠທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ວິໂມກ຺ຂເຠທວຓ຺ຓນາ

໖໑. ຕຕ຺ຖ ຕສ຺ມິໍ ອຸທ຺ເທເສ. ສງ຺ຂາເຣສຸ ‘‘ໂຍ ອຕ຺ຕາຠິນິເວໂສ ກມ຺ມສ຺ສ ກາຣໂກ ຜລສ຺ສ ຈ ເວທໂກ ເອໂສ ເມ ອຕ຺ຕາ’’ຕິ ເອວໍ ອຠິນິເວໂສ ທຬ຺ຫຄ຺ຄາໂຫ, ຕໍ ມຸຎ຺ຈນ຺ຕີ ‘‘ອນຕ຺ຕາ’’ຕິ ປວຕ຺ຕາ ອນຸປສ຺ສນາວ ອຕ຺ຕສຸຎ຺ຎຕາກາຣານຸປສ຺ສນໂຕ ສຸຎ຺ຎຕານຸປສ຺ສນາ ນາມ ວິໂມກ຺ຂມຸຂໍ ປຏິປກ຺ຂໂຕ ວິມຸຕ຺ຕິວເສນ ວິໂມກ຺ຂສງ຺ຂາຕສ຺ສ ໂລກຸຕ຺ຕຣໍ ມຄ຺ຄຜລສ຺ສ ທ຺ວາຣໍ ໂຫຕິ.

໖໒. ສງ຺ຂາເຣສຸ ‘‘ອນິຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິ ປວຕ຺ຕາ ອນຸປສ຺ສນາ ອນິຈ຺ເຈ ‘‘ນິຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິ (ອ. ນິ. ໔.໔໙; ປຏິ. ມ. ໑.໒໓໖; ວິຠ. ໙໓໙) ປວຕ຺ຕໍ ສຎ຺ຎາຈິຕ຺ຕທິຏ຺ຐິວິປລ຺ລາສສງ຺ຂາຕໍ ວິປລ຺ລາສນິມິຕ຺ຕໍ ມຸຎ຺ຈນ຺ຕີ ປຊຫນ຺ຕີ ວິປລ຺ລາສນິມິຕ຺ຕຣຫິຕາກາຣານຸປສ຺ສນໂຕ ອນິມິຕ຺ຕານຸປສ຺ສນາ ນາມ ວິໂມກ຺ຂມຸຂໍ ໂຫຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

໖໓. ‘‘ທຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ ປວຕ຺ຕານຸປສ຺ສນາ ສງ຺ຂາເຣສຸ ‘‘ເອຕໍ ມມ, ເອຕໍ ສຸຂ’’ນ຺ຕ຺ຍາທິນາ ນເຍນ ປວຕ຺ຕໍ ກາມຠວຕຓ຺ຫາສງ຺ຂາຕໍ ຕຓ຺ຫາປຓິຘິໍ ຕຓ຺ຫາປຕ຺ຖນໍ ມຸຎ຺ຈນ຺ຕີ ທຸກ຺ຂາກາຣທສ຺ສເນນ ປຣິຈ຺ຈຊນ຺ຕີ ປຓິຘິຣຫິຕາກາຣານຸປສ຺ສນໂຕ ອປ຺ປຓິຫິຕານຸປສ຺ສນາ ນາມ.

໖໔. ຕສ຺ມາຕິ ຍສ຺ມາ ເອຕາສໍ ຕິສ຺ສນ຺ນໍ ເອຕານິ ຕີຓິ ນາມານິ, ຕສ຺ມາ ຍທິ ວຸຏ຺ຐານຄາມິນິວິປສ຺ສນາ ອນຕ຺ຕໂຕ ວິປສ຺ສຕິ. ມຄ຺ໂຄ ສຸຎ຺ຎໂຕ ນາມ ວິໂມກ຺ໂຂ ໂຫຕິ ອາຄມນວເສນ ລທ຺ຘນາມຕ຺ຕາ.

໖໖. ວິປສ຺ສນາຄມນວເສນາຕິ ວິປສ຺ສນາສງ຺ຂາຕາຄມນວເສນ. ອາຄຈ຺ຉຕິ ເອເຕນ ມຄ຺ໂຄ, ຜລຎ຺ຈາຕິ ວິປສ຺ສນາມຄ຺ໂຄ ອິຘ ອາຄມນໍ ນາມ.

໖໗. ຍຖາວຸຕ຺ຕນເຍນາຕິ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕອນຕ຺ຕານຸປສ຺ສນາທິວເສນ. ຍຖາສກໍ ຜລມຸປ຺ປຊ຺ຊມານມ຺ປີຕິ ຍຖາລທ຺ຘມຄ຺ຄສ຺ສ ຜລຠູຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ຜລໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານມ຺ປິ ມຄ຺ຄາຄມນວເສນ ອລຠິຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນາຄມນວເສເນວ ຕີຓິ ນາມານິ ລຠຕິ ຜລສມາປຕ຺ຕິກາເລ ຕທາ ມຄ຺ຄປ຺ປວຕ຺ຕາຠາເວນ ຕສ຺ສ ທ຺ວາຣຠາວາໂຍຄໂຕ. ອາຣມ຺ມຓວເສນາຕິ ສພ຺ພສງ຺ຂາຣສຸຎ຺ຎຕຕ຺ຕາ, ສງ຺ຂາຣນິມິຕ຺ຕຣຫິຕຕ຺ຕາ, ຕຓ຺ຫາປຓິຘິຣຫິຕຕ຺ຕາ ຈ ສຸຎ຺ຎຕອນິມິຕ຺ຕອປ຺ປຓິຫິຕນາມວນ຺ຕໍ ນິພ຺ພານໍ ອາຣພ຺ຠ ປວຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຕສ຺ສ ວເສນ. ສຣສວເສນາຕິ ຣາຄາທິສຸຎ຺ຎຕຕ຺ຕາ, ຣູປນິມິຕ຺ຕາທິອາຣມ຺ມຓຣຫິຕຕ຺ຕາ, ກິເລສປຓິຘິຣຫິຕຕ຺ຕາ ອຕ຺ຕໂນ ຄຸຓວເສນ. ສພ຺ພຕ຺ຖາຕິ ມຄ຺ຄວີຖິຍໍ, ຜລສມາປຕ຺ຕິວີຖິຍຎ຺ຈ. ສພ຺ເພສມ຺ປີຕິ ມຄ຺ຄສ຺ສ, ຜລສ຺ສປິ.

ວິໂມກ຺ຂເຠທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ປຸຄ຺ຄລເຠທວຓ຺ຓນາ

໖໘. ສຕ຺ຕກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ສຕ຺ຕສຸ ວາເຣສຸ ກາມສຸຄຕິຍໍ ປຏິສນ຺ຘິຄ຺ຄຫຓໍ ປຣມໍ ເອຕສ຺ສາຕິ ສຕ຺ຕກ຺ຂຕ຺ຕຸປຣໂມ ນ ປນ ອຏ຺ຐມາທິກາມຠວຄາມີຕ຺ຍຘິປ຺ປາໂຍ. ຍໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ນ ເຕ ຠວໍ ອຏ຺ຐມມາທິຍນ຺ຕີ’’ຕິ (ຂຸ. ປາ. ໖.໙; ສຸ. ນິ. ໒໓໒; ເນຕ຺ຕິ. ໑໑໕). ຣູປາຣູປສຸຄຕິຠວໍ ປນ ສຕ຺ຕວາຣໂຕ ປຣມ຺ປິ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ອາຈຣິຍາ.

໖໙. ຣາຄໂທສໂມຫານນ຺ຕິ ໂມຫຄ຺ຄຫຓໍ ຣາຄໂທເສກຏ຺ຐໂມຫໍ ສນ຺ຘາຍາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

໗໐. ຂີຓາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອາສວາ ເອຕສ຺ສາຕິ ຂີຓາສໂວ. ທກ຺ຂິຓາຣເຫສຸ ອຄ຺ຄຕ຺ຕາ ອຄ຺ຄທກ຺ຂິເຓຍ຺ໂຍ.

ປຸຄ຺ຄລເຠທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ສມາປຕ຺ຕິເຠທວຓ຺ຓນາ

໗໒. ສພ຺ເພສມ຺ປີຕິ ຈຕຸນ຺ນມ຺ປິ ອຣິຍປຸຄ຺ຄລານໍ.

໗໓. ຈິຕ຺ຕເຈຕສິການໍ ອປ຺ປວຕ຺ຕິສງ຺ຂາຕສ຺ສ ນິໂຣຘສ຺ສ ສມາປຕ຺ຕິ ນິໂຣຘສມາປຕ຺ຕິ, ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ຈິຕ຺ຕນິໂຣຘໍ ປຕ຺ວາ ວິຫຣຓໍ. ອນາຄາມີນຎ຺ຈາຕິ ກາມຣູປຠວຏ຺ຐານໍ ອຏ຺ຐສມາປຕ຺ຕິລາຠີນເມວ ອນາຄາມີນໍ, ຕຖາ ຂີຓາສວານຎ຺ຈ. ຕຕ຺ຖາຕິ ນິໂຣຘສມາປຕ຺ຕິຍໍ. ຍາວ ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນໍ ຄນ຺ຕ຺ວາຕິ ເອວໍ ສມຖວິປສ຺ສນານໍ ຍຸຄນທ຺ຘຠາວາປາທນວເສນ ຍາວ ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນໍ, ຕາວ ຄນ຺ຕ຺ວາ. ອຘິຏ຺ເຐຍ຺ຍາທິກນ຺ຕິ ກາຍປຏິພທ຺ຘໍ ຐເປຕ຺ວາ ວິສຸໍ ວິສຸໍ ຐປິຕຈີວຣາທິປຣິກ຺ຂາຣເຄຫາທີນໍ ອຄ຺ຄິອາທິນາ ອວິນາສນາຘິຏ຺ຐານໍ, ສໍຆປຏິມານນສຕ຺ຖຸປກ຺ໂກສນານໍ ປຸເຣຕຣໍ ວຸຏ຺ຐານໍ, ສຕ຺ຕາຫພ຺ຠນ຺ຕເຣ ອາຍຸສງ຺ຂາຣປ຺ປວຕ຺ຕິໂອໂລກນນ຺ຕິ ຈຕຸພ຺ພິຘໍ ອຘິຏ຺ຐານາທິກໍ ປຸພ຺ພກິຈ຺ຈໍ ກຕ຺ວາ.

ສມາປຕ຺ຕິເຠທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ວິປສ຺ສນາກມ຺ມຏ຺ຐານວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ອຸຍ຺ໂຍຊນວຓ຺ຓນາ

໗໕. ປຏິປຕ຺ຕິຣສສ຺ສາທນ຺ຕິ ຌານສຸຂຜລສຸຂາທິເຠທໍ ສມຖວິປສ຺ສນາປຏິປຕ຺ຕິຣສສ຺ສາທໍ.

ອິຕິ ອຠິຘມ຺ມຕ຺ຖວິຠາວິນິຍາ ນາມ ອຠິຘມ຺ມຕ຺ຖສງ຺ຄຫວຓ຺ຓນາຍ

ກມ຺ມຏ຺ຐານປຣິຈ຺ເຉທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ນິຄມນວຓ຺ຓນາ

(ກ) ຈາຣິຕ຺ເຕນ ກຸລາຈາເຣນ ໂສຠິເຕ ວິສາລກຸເລ ອຸທໂຍ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ ຍສ຺ສ, ເຕນ, ກມ຺ມາທິວິສຍາຍ ສທ຺ຘາຍ ອຠິວຸທ຺ໂຘ ປຣິສຸທ຺ໂຘ ຈ ທານສີລາທິຄຸຓານໍ ອຸທໂຍ ຍສ຺ສ, ເຕນ, ນມ຺ປວ຺ຫເຍນ ນມ຺ປນາມເກນ, ປຣານຸກມ຺ປໍ ສາສເນ ສຸໂຂຕຣຓປຣິປາຈນລກ຺ຂຓໍ ປຣານຸຄ຺ຄຫໍ, ປຓິຘາຍ ປຕ຺ເຖຕ຺ວາ ຍໍ ປກຣຓໍ ປຕ຺ຖິຕໍ ອຠິຍາຈິຕໍ, ຕໍ ເອຕ຺ຕາວຕາ ປຣິນິຏ຺ຐິຕນ຺ຕິ ໂຍຊນາ.

(ຂ) ເຕນ ປກຣຓປ຺ປສຸເຕນ ວິປຸເລນ ປຸຎ຺ເຎນ ປຎ຺ຎາວທາເຕນ ອຣິຍມຄ຺ຄປຎ຺ຎາປຣິສຸທ຺ເຘນ ສີລາທິຄຸເຓນ ໂສຠິຕາ. ຕໂຕເຍວ ລຊ຺ຊິໂນ ຠິກ຺ຂູ, ຘຎ຺ຎານໍ ອຘິວາສຠູຕໍ, ອຸທິໂຕທິຕໍ ອຈ຺ຈນ຺ຕປ຺ປສິທ຺ຘໍ, ມູລໂສມໍ ນາມ ວິຫາຣໍ, ປຸຎ຺ຎວິຠວສ຺ສ ອຸທຍສງ຺ຂາຕາຍ ມງ຺ຄລຕ຺ຖາຍ ອາຍຸກນ຺ຕໍ ມຎ຺ຎນ຺ຕຸ, ຕຕ຺ຖ ນິວາສິໂນ ຠິກ຺ຂູ ອີທິສາ ໂຫນ຺ຕູຕ຺ຍຘິປ຺ປາໂຍ.

ນິຄມນວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ນິຏ຺ຐິຕາ ຈາຍໍ ອຠິຘມ຺ມຕ຺ຖວິຠາວິນີ ນາມ.

ອຠິຘມ຺ມຕ຺ຖສງ຺ຄຫຏີກາ.

ນິຄມນກຖາ

໑. ຣມ຺ເມ ປຸລຕ຺ຖິນຄເຣ ນຄຣາຘິຣາເຊ,

ຣຎ຺ຎາ ປຣກ຺ກມຠຸເຊນ ມຫາຠຸເຊນ;

ກາຣາປິເຕ ວສຕິ ເຊຕວເນ ວິຫາເຣ;

ໂຍ ຣມ຺ມຫມ຺ມິຍວຣູປວນາຠິຣາເມ.

໒. ສມ຺ປນ຺ນສີລທມສໍຍມໂຕສິເຕຫິ,

ສມ຺ມານິໂຕ ວສິຄເຓຫິ ຄຸຓາກເຣຫິ;

ປຕ຺ໂຕ ມຸນິນ຺ທວຈນາທິສຸ ເນກຄນ຺ຖ-

ຊາເຕສຸ ຈາຈຣິຍຕໍ ມຫິຕໍ ວິທູຫິ.

໓. ຎາຓານຸຠາວມິຫ ຍສ຺ສ ຈ ສູຈຍນ຺ຕີ,

ສໍວຓ຺ຓນາ ຈ ວິນຍຏ຺ຐກຖາທິການໍ;

ສາຣຕ຺ຖທີປນິມຸຂາ ມຘຸຣຕ຺ຖສາຣ-

ສນ຺ທີປເນນ ສຸຊນໍ ປຣິໂຕສຍນ຺ຕີ.

໔. ຕສ຺ສານຸກມ຺ປມວລມ຺ພິຍ ສາຣິປຸຕ຺ຕ-

ຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຖາມຄຕສາຣຄຸຓາກຣສ຺ສ;

ໂຍ ເນກຄນ຺ຖວິສຍໍ ປຏຸຕໍ ອລຕ຺ຖໍ,

ຕສ຺ເສສ ຎາຓວິຠໂວ ວິຠເວກເຫຕຸ.

໕. ໂສຫເມຕສ຺ສ ສໍສຸທ຺ຘ-ວາຍາມສ຺ສານຸຠາວໂຕ.

ອທ຺ຘາສາສນທາຍາໂທ, ເຫສ຺ສໍ ເມຕ຺ເຕຍ຺ຍສຕ຺ຖຸໂນ.

໖. ໂຊຕຍນ຺ຕໍ ຕທາ ຕສ຺ສ, ສາສນໍ ສຸທ຺ຘມານສໍ.

ປສ຺ເສຍ຺ຍໍ ສກ຺ກເຣຍ຺ຍຎ຺ຈ, ຄຣຸໍ ເມ ສາຣິສມ຺ຠວໍ.

໗. ທິເນຫິ ຈຕຸວີເສຫິ, ຏີກາຍໍ ນິຏ຺ຐິຕາ ຍຖາ.

ຕຖາ ກລ຺ຍາຓສງ຺ກປ຺ປາ, ສີຆໍ ສິຊ຺ຌນ຺ຕຸ ປາຓິນນ຺ຕິ.

ອິຕິ ຠທນ຺ຕສາຣິປຸຕ຺ຕມຫາເຖຣສ຺ສ ສິສ຺ເສນ ຣຈິຕາ

ອຠິຘມ຺ມຕ຺ຖວິຠາວິນີ ນາມ

ອຠິຘມ຺ມຕ຺ຖສງ຺ຄຫຏີກາ ນິຏ຺ຐິຕາ.