໑. ຣໂຫຄຕວຄ຺ໂຄ

໑. ປຐມຣໂຫຄຕສຸຕ຺ຕໍ

໘໙໙. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ອາຍສ຺ມາ ອນຸຣຸທ຺ໂຘ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມໂຕ ອນຸຣຸທ຺ຘສ຺ສ ຣໂຫຄຕສ຺ສ ປຏິສລ຺ລີນສ຺ສ ເອວໍ ເຈຕໂສ ປຣິວິຕກ຺ໂກ ອຸທປາທິ – ‘‘ເຍສໍ ເກສຎ຺ຈິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ ວິຣທ຺ຘາ, ວິຣທ຺ໂຘ ເຕສໍ ອຣິໂຍ ມຄ຺ໂຄ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂກ຺ຂຍຄາມີ. ເຍສໍ ເກສຎ຺ຈິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ ອາຣທ຺ຘາ, ອາຣທ຺ໂຘ ເຕສໍ ອຣິໂຍ ມຄ຺ໂຄ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂກ຺ຂຍຄາມີ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ອາຍສ຺ມໂຕ ອນຸຣຸທ຺ຘສ຺ສ ເຈຕສາ ເຈໂຕປຣິວິຕກ຺ກມຎ຺ຎາຍ – ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ພລວາ ປຸຣິໂສ ສມິຎ຺ຊິຕໍ ວາ ພາຫໍ ປສາເຣຍ຺ຍ, ປສາຣິຕໍ ວາ ພາຫໍ ສມິຎ຺ເຊຍ຺ຍ, ເອວເມວ – ອາຍສ຺ມໂຕ ອນຸຣຸທ຺ຘສ຺ສ ສມ຺ມຸເຂ ປາຕຸຣໂຫສິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອນຸຣຸທ຺ຘໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກິຕ຺ຕາວຕາ ນຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ ອນຸຣຸທ຺ຘ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ ອາຣທ຺ຘາ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິ?

‘‘ອິຘາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ກາເຍ ສມຸທຍຘມ຺ມານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ກາເຍ ວຍຘມ຺ມານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ກາເຍ ສມຸທຍວຍຘມ຺ມານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ ອາຕາປີ ສມ຺ປຊາໂນ ສຕິມາ, ວິເນຍ຺ຍ ໂລເກ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສໍ. ພຫິທ຺ຘາ ກາເຍ ສມຸທຍຘມ຺ມານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ, ພຫິທ຺ຘາ ກາເຍ ວຍຘມ຺ມານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ, ພຫິທ຺ຘາ ກາເຍ ສມຸທຍວຍຘມ຺ມານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ ອາຕາປີ ສມ຺ປຊາໂນ ສຕິມາ, ວິເນຍ຺ຍ ໂລເກ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສໍ. ອຊ຺ຌຕ຺ຕພຫິທ຺ຘາ ກາເຍ ສມຸທຍຘມ຺ມານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕພຫິທ຺ຘາ ກາເຍ ວຍຘມ຺ມານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕພຫິທ຺ຘາ ກາເຍ ສມຸທຍວຍຘມ຺ມານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ ອາຕາປີ ສມ຺ປຊາໂນ ສຕິມາ, ວິເນຍ຺ຍ ໂລເກ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສໍ.

‘‘ໂສ ສເຈ ອາກງ຺ຂຕິ – ‘ອປ຺ປຏິກູເລ ປຏິກູລສຎ຺ຎີ ວິຫເຣຍ຺ຍ’ນ຺ຕິ, ປຏິກູລສຎ຺ຎີ ຕຕ຺ຖ ວິຫຣຕິ; ສເຈ ອາກງ຺ຂຕິ – ‘ປຏິກູເລ ອປ຺ປຏິກູລສຎ຺ຎີ ວິຫເຣຍ຺ຍ’ນ຺ຕິ, ອປ຺ປຏິກູລສຎ຺ຎີ ຕຕ຺ຖ ວິຫຣຕິ; ສເຈ ອາກງ຺ຂຕິ – ‘ອປ຺ປຏິກູເລ ຈ ປຏິກູເລ ຈ ປຏິກູລສຎ຺ຎີ ວິຫເຣຍ຺ຍ’ນ຺ຕິ, ປຏິກູລສຎ຺ຎີ ຕຕ຺ຖ ວິຫຣຕິ; ສເຈ ອາກງ຺ຂຕິ – ‘ປຏິກູເລ ຈ ອປ຺ປຏິກູເລ ຈ ອປ຺ປຏິກູລສຎ຺ຎີ ວິຫເຣຍ຺ຍ’ນ຺ຕິ, ອປ຺ປຏິກູລສຎ຺ຎີ ຕຕ຺ຖ ວິຫຣຕິ; ສເຈ ອາກງ຺ຂຕິ – ‘ອປ຺ປຏິກູລຎ຺ຈ ປຏິກູລຎ຺ຈ ຕທຸຠຍໍ ອຠິນິວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ອຸເປກ຺ຂໂກ ວິຫເຣຍ຺ຍໍ ສໂຕ ສມ຺ປຊາໂນ’ຕິ, ອຸເປກ຺ຂໂກ ຕຕ຺ຖ ວິຫຣຕິ ສໂຕ ສມ຺ປຊາໂນ.

‘‘ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເວທນາສຸ ສມຸທຍຘມ຺ມານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເວທນາສຸ ວຍຘມ຺ມານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເວທນາສຸ ສມຸທຍວຍຘມ຺ມານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ ອາຕາປີ ສມ຺ປຊາໂນ ສຕິມາ, ວິເນຍ຺ຍ ໂລເກ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສໍ. ພຫິທ຺ຘາ ເວທນາສຸ ສມຸທຍຘມ຺ມານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ, ພຫິທ຺ຘາ ເວທນາສຸ ວຍຘມ຺ມານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ, ພຫິທ຺ຘາ ເວທນາສຸ ສມຸທຍວຍຘມ຺ມານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ ອາຕາປີ ສມ຺ປຊາໂນ ສຕິມາ, ວິເນຍ຺ຍ ໂລເກ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສໍ. ອຊ຺ຌຕ຺ຕພຫິທ຺ຘາ ເວທນາສຸ ສມຸທຍຘມ຺ມານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕພຫິທ຺ຘາ ເວທນາສຸ ວຍຘມ຺ມານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕພຫິທ຺ຘາ ເວທນາສຸ ສມຸທຍວຍຘມ຺ມານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ ອາຕາປີ ສມ຺ປຊາໂນ ສຕິມາ, ວິເນຍ຺ຍ ໂລເກ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສໍ.

‘‘ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ເຕ…ເປ… ພຫິທ຺ຘາ ຈິຕ຺ເຕ…ເປ… ອຊ຺ຌຕ຺ຕພຫິທ຺ຘາ ຈິຕ຺ເຕ ສມຸທຍຘມ຺ມານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ… ອຊ຺ຌຕ຺ຕພຫິທ຺ຘາ ຈິຕ຺ເຕ ວຍຘມ຺ມານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ… ອຊ຺ຌຕ຺ຕພຫິທ຺ຘາ ຈິຕ຺ເຕ ສມຸທຍວຍຘມ຺ມານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ ອາຕາປີ…ເປ… ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສໍ.

‘‘ໂສ ສເຈ ອາກງ຺ຂຕິ – ‘ອປ຺ປຏິກູເລ ປຏິກູລສຎ຺ຎີ ວິຫເຣຍ຺ຍ’ນ຺ຕິ, ປຏິກູລສຎ຺ຎີ ຕຕ຺ຖ ວິຫຣຕິ…ເປ… ອຸເປກ຺ຂໂກ ຕຕ຺ຖ ວິຫຣຕິ ສໂຕ ສມ຺ປຊາໂນ.

‘‘ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຘມ຺ເມສຸ…ເປ… ພຫິທ຺ຘາ ຘມ຺ເມສຸ…ເປ… ອຊ຺ຌຕ຺ຕພຫິທ຺ຘາ ຘມ຺ເມສຸ ສມຸທຍຘມ຺ມານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ… ອຊ຺ຌຕ຺ຕພຫິທ຺ຘາ ຘມ຺ເມສຸ ວຍຘມ຺ມານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ… ອຊ຺ຌຕ຺ຕພຫິທ຺ຘາ ຘມ຺ເມສຸ ສມຸທຍວຍຘມ຺ມານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ ອາຕາປີ ສມ຺ປຊາໂນ ສຕິມາ, ວິເນຍ຺ຍ ໂລເກ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສໍ.

‘‘ໂສ ສເຈ ອາກງ຺ຂຕິ – ‘ອປ຺ປຏິກູເລ ປຏິກູລສຎ຺ຎີ ວິຫເຣຍ຺ຍ’ນ຺ຕິ, ປຏິກູລສຎ຺ຎີ ຕຕ຺ຖ ວິຫຣຕິ…ເປ… ອຸເປກ຺ຂໂກ ຕຕ຺ຖ ວິຫຣຕິ ສໂຕ ສມ຺ປຊາໂນ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ ອາຣທ຺ຘາ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິ. ປຐມໍ.

໒. ທຸຕິຍຣໂຫຄຕສຸຕ຺ຕໍ

໙໐໐. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມໂຕ ອນຸຣຸທ຺ຘສ຺ສ ຣໂຫຄຕສ຺ສ ປຏິສລ຺ລີນສ຺ສ ເອວໍ ເຈຕໂສ ປຣິວິຕກ຺ໂກ ອຸທປາທິ – ‘‘ເຍສໍ ເກສຎ຺ຈິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ ວິຣທ຺ຘາ, ວິຣທ຺ໂຘ ເຕສໍ ອຣິໂຍ ມຄ຺ໂຄ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂກ຺ຂຍຄາມີ; ເຍສໍ ເກສຎ຺ຈິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ ອາຣທ຺ຘາ, ອາຣທ຺ໂຘ ເຕສໍ ອຣິໂຍ ມຄ຺ໂຄ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂກ຺ຂຍຄາມີ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອນຸຣຸທ຺ຘໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກິຕ຺ຕາວຕາ ນຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ ອນຸຣຸທ຺ຘ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ ອາຣທ຺ຘາ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິ?

‘‘ອິຘາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ກາເຍ ກາຍານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ ອາຕາປີ ສມ຺ປຊາໂນ ສຕິມາ, ວິເນຍ຺ຍ ໂລເກ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສໍ. ພຫິທ຺ຘາ ກາເຍ ກາຍານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ…ເປ… ອຊ຺ຌຕ຺ຕພຫິທ຺ຘາ ກາເຍ ກາຍານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ ອາຕາປີ ສມ຺ປຊາໂນ ສຕິມາ, ວິເນຍ຺ຍ ໂລເກ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສໍ.

‘‘ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເວທນາສຸ ເວທນານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ ອາຕາປີ ສມ຺ປຊາໂນ ສຕິມາ, ວິເນຍ຺ຍ ໂລເກ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສໍ. ພຫິທ຺ຘາ ເວທນາສຸ ເວທນານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ ອາຕາປີ ສມ຺ປຊາໂນ ສຕິມາ, ວິເນຍ຺ຍ ໂລເກ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສໍ. ອຊ຺ຌຕ຺ຕພຫິທ຺ຘາ ເວທນາສຸ ເວທນານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ ອາຕາປີ ສມ຺ປຊາໂນ ສຕິມາ, ວິເນຍ຺ຍ ໂລເກ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສໍ.

‘‘ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ເຕ…ເປ… ພຫິທ຺ຘາ ຈິຕ຺ເຕ…ເປ… ອຊ຺ຌຕ຺ຕພຫິທ຺ຘາ ຈິຕ຺ເຕ ຈິຕ຺ຕານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ ອາຕາປີ ສມ຺ປຊາໂນ ສຕິມາ, ວິເນຍ຺ຍ ໂລເກ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສໍ.

‘‘ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຘມ຺ເມສຸ…ເປ… ພຫິທ຺ຘາ ຘມ຺ເມສຸ…ເປ… ອຊ຺ຌຕ຺ຕພຫິທ຺ຘາ ຘມ຺ເມສຸ ຘມ຺ມານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ ອາຕາປີ ສມ຺ປຊາໂນ ສຕິມາ, ວິເນຍ຺ຍ ໂລເກ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສໍ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ ອາຣທ຺ຘາ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິ. ທຸຕິຍໍ.

໓. ສຸຕນຸສຸຕ຺ຕໍ

໙໐໑. ເອກໍ ສມຍໍ ອາຍສ຺ມາ ອນຸຣຸທ຺ໂຘ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ສຸຕນຸຕີເຣ. ອຖ ໂຂ ສມ຺ພຫຸລາ ຠິກ຺ຂູ ເຍນາຍສ຺ມາ ອນຸຣຸທ຺ໂຘ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມຕາ ອນຸຣຸທ຺ເຘນ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິໍສຸ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນາ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອນຸຣຸທ຺ຘໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ກຕເມສໍ ອາຍສ຺ມາ ອນຸຣຸທ຺ໂຘ ຘມ຺ມານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ ມຫາຠິຎ຺ຎຕໍ ປຕ຺ໂຕ’’ຕິ?

‘‘ຈຕຸນ຺ນໍ ຂ຺ວາຫໍ, ອາວຸໂສ, ສຕິປຏ຺ຐານານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ ມຫາຠິຎ຺ຎຕໍ ປຕ຺ໂຕ. ກຕເມສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ? ອິຘາຫໍ, ອາວຸໂສ, ກາເຍ ກາຍານຸປສ຺ສີ ວິຫຣາມິ ອາຕາປີ ສມ຺ປຊາໂນ ສຕິມາ, ວິເນຍ຺ຍ ໂລເກ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສໍ; ເວທນາສຸ…ເປ… ຈິຕ຺ເຕ…ເປ… ຘມ຺ເມສຸ ຘມ຺ມານຸປສ຺ສີ ວິຫຣາມິ ອາຕາປີ ສມ຺ປຊາໂນ ສຕິມາ, ວິເນຍ຺ຍ ໂລເກ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສໍ – ອິເມສໍ ຂ຺ວາຫໍ, ອາວຸໂສ, ຈຕຸນ຺ນໍ ສຕິປຏ຺ຐານານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ ມຫາຠິຎ຺ຎຕໍ ປຕ຺ໂຕ. ອິເມສຎ຺ຈ ປນາຫໍ, ອາວຸໂສ, ຈຕຸນ຺ນໍ ສຕິປຏ຺ຐານານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ ຫີນໍ ຘມ຺ມໍ ຫີນໂຕ ອພ຺ຠຎ຺ຎາສິໍ, ມຊ຺ຌິມໍ ຘມ຺ມໍ ມຊ຺ຌິມໂຕ ອພ຺ຠຎ຺ຎາສິໍ, ປຓີຕໍ ຘມ຺ມໍ ປຓີຕໂຕ ອພ຺ຠຎ຺ຎາສິ’’ນ຺ຕິ. ຕຕິຍໍ.

໔. ປຐມກຓ຺ຑກີສຸຕ຺ຕໍ

໙໐໒. ເອກໍ ສມຍໍ ອາຍສ຺ມາ ຈ ອນຸຣຸທ຺ໂຘ ອາຍສ຺ມາ ຈ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອາຍສ຺ມາ ຈ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ສາເກເຕ ວິຫຣນ຺ຕິ ກຓ຺ຑກີວເນ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ຈ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອາຍສ຺ມາ ຈ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ປຏິສລ຺ລານາ ວຸຏ຺ຐິຕາ ເຍນາຍສ຺ມາ ອນຸຣຸທ຺ໂຘ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມຕາ ອນຸຣຸທ຺ເຘນ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິໍສຸ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອນຸຣຸທ຺ຘໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເສເຂນາວຸໂສ ອນຸຣຸທ຺ຘ, ຠິກ຺ຂຸນາ ກຕເມ ຘມ຺ມາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫາຕພ຺ພາ’’ຕິ?

‘‘ເສເຂນາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸນາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫາຕພ຺ພາ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ອິຘາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ກາເຍ ກາຍານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ ອາຕາປີ ສມ຺ປຊາໂນ ສຕິມາ, ວິເນຍ຺ຍ ໂລເກ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສໍ; ເວທນາສຸ …ເປ… ຈິຕ຺ເຕ…ເປ… ຘມ຺ເມສຸ ຘມ຺ມານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ ອາຕາປີ ສມ຺ປຊາໂນ ສຕິມາ, ວິເນຍ຺ຍ ໂລເກ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສໍ – ເສເຂນາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸນາ ອິເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫາຕພ຺ພາ’’ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ທຸຕິຍກຓ຺ຑກີສຸຕ຺ຕໍ

໙໐໓. ສາເກຕນິທານໍ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອນຸຣຸທ຺ຘໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອເສເຂນາວຸໂສ ອນຸຣຸທ຺ຘ, ຠິກ຺ຂຸນາ ກຕເມ ຘມ຺ມາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫາຕພ຺ພາ’’ຕິ? ‘‘ອເສເຂນາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸນາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫາຕພ຺ພາ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ອິຘາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ກາເຍ ກາຍານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ ອາຕາປີ ສມ຺ປຊາໂນ ສຕິມາ, ວິເນຍ຺ຍ ໂລເກ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສໍ; ເວທນາສຸ…ເປ… ຈິຕ຺ເຕ…ເປ… ຘມ຺ເມສຸ ຘມ຺ມານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ ອາຕາປີ ສມ຺ປຊາໂນ ສຕິມາ, ວິເນຍ຺ຍ ໂລເກ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສໍ – ອເສເຂນາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸນາ ອິເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫາຕພ຺ພາ’’ຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ຕຕິຍກຓ຺ຑກີສຸຕ຺ຕໍ

໙໐໔. ສາເກຕນິທານໍ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອນຸຣຸທ຺ຘໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກຕເມສໍ ອາຍສ຺ມາ ອນຸຣຸທ຺ໂຘ ຘມ຺ມານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ ມຫາຠິຎ຺ຎຕໍ ປຕ຺ໂຕ’’ຕິ? ‘‘ຈຕຸນ຺ນໍ ຂ຺ວາຫໍ, ອາວຸໂສ, ສຕິປຏ຺ຐານານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ ມຫາຠິຎ຺ຎຕໍ ປຕ຺ໂຕ. ກຕເມສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ? ອິຘາຫໍ, ອາວຸໂສ, ກາເຍ ກາຍານຸປສ຺ສີ ວິຫຣາມິ ອາຕາປີ ສມ຺ປຊາໂນ ສຕິມາ, ວິເນຍ຺ຍ ໂລເກ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສໍ; ເວທນາສຸ…ເປ… ຈິຕ຺ເຕ…ເປ… ຘມ຺ເມສຸ ຘມ຺ມານຸປສ຺ສີ ວິຫຣາມິ ອາຕາປີ ສມ຺ປຊາໂນ ສຕິມາ, ວິເນຍ຺ຍ ໂລເກ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສໍ – ອິເມສໍ ຂ຺ວາຫໍ, ອາວຸໂສ, ຈຕຸນ຺ນໍ ສຕິປຏ຺ຐານານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ ມຫາຠິຎ຺ຎຕໍ ປຕ຺ໂຕ. ອິເມສຎ຺ຈ ປນາຫໍ, ອາວຸໂສ, ຈຕຸນ຺ນໍ ສຕິປຏ຺ຐານານໍ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ພຫຸລີກຕຕ຺ຕາ ສຫສ຺ສໍ ໂລກໍ ອຠິຊານາມີ’’ຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.

໗. ຕຓ຺ຫກ຺ຂຍສຸຕ຺ຕໍ

໙໐໕. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ຕຕ຺ຣ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອນຸຣຸທ຺ໂຘ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອາວຸໂສ ຠິກ຺ຂໂວ’’ຕິ. ‘‘ອາວຸໂສ’’ຕິ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອາຍສ຺ມໂຕ ອນຸຣຸທ຺ຘສ຺ສ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ອາຍສ຺ມາ ອນຸຣຸທ຺ໂຘ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ອາວຸໂສ, ສຕິປຏ຺ຐານາ ຠາວິຕາ ພຫຸລີກຕາ ຕຓ຺ຫກ຺ຂຍາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ອິຘາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ກາເຍ ກາຍານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ…ເປ… ເວທນາສຸ…ເປ… ຈິຕ຺ເຕ…ເປ… ຘມ຺ເມສຸ ຘມ຺ມານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ ອາຕາປີ ສມ຺ປຊາໂນ ສຕິມາ, ວິເນຍ຺ຍ ໂລເກ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສໍ – ອິເມ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ ຠາວິຕາ ພຫຸລີກຕາ ຕຓ຺ຫກ຺ຂຍາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕີ’’ຕິ. ສຕ຺ຕມໍ.

໘. ສລຬາຄາຣສຸຕ຺ຕໍ

໙໐໖. ເອກໍ ສມຍໍ ອາຍສ຺ມາ ອນຸຣຸທ຺ໂຘ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ສລຬາຄາເຣ. ຕຕ຺ຣ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອນຸຣຸທ຺ໂຘ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ…ເປ… ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອາວຸໂສ, ຄງ຺ຄາ ນທີ ປາຈີນນິນ຺ນາ ປາຈີນໂປຓາ ປາຈີນປພ຺ຠາຣາ. ອຖ ມຫາຊນກາໂຍ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ກຸທ຺ທາລປິຏກໍ [ກຸທ຺ທາລປິຏກໍ (ພຫູສຸ)] ອາທາຍ – ‘ມຍໍ ອິມໍ ຄງ຺ຄານທິໍ ປຈ຺ຉານິນ຺ນໍ ກຣິສ຺ສາມ ປຈ຺ຉາໂປຓໍ ປຈ຺ຉາປພ຺ຠາຣ’ນ຺ຕິ. ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖາວຸໂສ, ອປິ ນຸ ໂສ ມຫາຊນກາໂຍ ຄງ຺ຄານທິໍ ປຈ຺ຉານິນ຺ນໍ ກເຣຍ຺ຍ ປຈ຺ຉາໂປຓໍ ປຈ຺ຉາປພ຺ຠາຣ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ອາວຸໂສ’’. ‘‘ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ’’? ‘‘ຄງ຺ຄາ, ອາວຸໂສ, ນທີ ປາຈີນນິນ຺ນາ ປາຈີນໂປຓາ ປາຈີນປພ຺ຠາຣາ. ສາ ນ ສຸກຣາ ປຈ຺ຉານິນ຺ນໍ ກາຕຸໍ ປຈ຺ຉາໂປຓໍ ປຈ຺ຉາປພ຺ຠາຣໍ. ຍາວເທວ ຈ ປນ ໂສ ມຫາຊນກາໂຍ ກິລມຖສ຺ສ ວິຆາຕສ຺ສ ຠາຄີ ອສ຺ສາ’’ຕິ.

‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐາເນ ຠາເວນ຺ຕໍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐາເນ ພຫຸລີກໂຣນ຺ຕໍ ຣາຊາໂນ ວາ ຣາຊມຫາມຕ຺ຕາ ວາ ມິຕ຺ຕາ ວາ ອມຈ຺ຈາ ວາ ຎາຕີ ວາ ສາໂລຫິຕາ ວາ ໂຠເຄຫິ ອຠິຫຏ຺ຐຸໍ ປວາເຣຍ຺ຍຸໍ – ‘ເອຫມ຺ໂຠ ປຸຣິສ, ກິໍ ເຕ ອິເມ ກາສາວາ ອນຸທຫນ຺ຕິ? ກິໍ ມຸຓ຺ໂຑ ກປາລມນຸສຎ຺ຈຣສິ? ເອຫິ ຫີນາຍາວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ໂຠເຄ ຈ ຠຸຎ຺ຊສ຺ສຸ ປຸຎ຺ຎານິ ຈ ກໂຣຫີ’’’ຕິ.

‘‘ໂສ ວຕ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐາເນ ຠາເວນ຺ໂຕ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐາເນ ພຫຸລີກໂຣນ຺ໂຕ ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕິສ຺ສຕີຕິ – ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ຍຎ຺ຫິ ຕໍ, ອາວຸໂສ, ຈິຕ຺ຕໍ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ວິເວກນິນ຺ນໍ ວິເວກໂປຓໍ ວິເວກປພ຺ຠາຣໍ ຕໍ ວຕ ຫີນາຍາວຕ຺ຕິສ຺ສຕີຕິ – ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ກຖຎ຺ຈາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐາເນ ຠາເວຕິ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐາເນ ພຫຸລີກໂຣຕີຕິ? ອິຘາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ກາເຍ ກາຍານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ…ເປ… ເວທນາສຸ…ເປ… ຈິຕ຺ເຕ…ເປ… ຘມ຺ເມສຸ ຘມ຺ມານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ ອາຕາປີ ສມ຺ປຊາໂນ ສຕິມາ, ວິເນຍ຺ຍ ໂລເກ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສໍ. ເອວໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐາເນ ຠາເວຕິ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐາເນ ພຫຸລີກໂຣຕີ’’ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.

໙. ອມ຺ພປາລິວນສຸຕ຺ຕໍ

໙໐໗. ເອກໍ ສມຍໍ ອາຍສ຺ມາ ຈ ອນຸຣຸທ຺ໂຘ ອາຍສ຺ມາ ຈ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເວສາລິຍໍ ວິຫຣນ຺ຕິ ອມ຺ພປາລິວເນ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ປຏິສລ຺ລານາ ວຸຏ຺ຐິໂຕ…ເປ… ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອນຸຣຸທ຺ຘໍ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ວິປ຺ປສນ຺ນານິ ໂຂ ເຕ, ອາວຸໂສ ອນຸຣຸທ຺ຘ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ, ປຣິສຸທ຺ໂຘ ມຸຂວຓ຺ໂຓ ປຣິໂຍທາໂຕ. ກຕເມນາຍສ຺ມາ ອນຸຣຸທ຺ໂຘ ວິຫາເຣນ ເອຕຣຫິ ພຫຸລໍ ວິຫຣຕີ’’ຕິ? ‘‘ຈຕູສຸ ຂ຺ວາຫໍ, ອາວຸໂສ, ສຕິປຏ຺ຐາເນສຸ ສຸປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕຈິຕ຺ໂຕ ເອຕຣຫິ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ. ກຕເມສຸ ຈຕູສຸ? ອິຘາຫໍ, ອາວຸໂສ, ກາເຍ ກາຍານຸປສ຺ສີ ວິຫຣາມິ ອາຕາປີ ສມ຺ປຊາໂນ ສຕິມາ, ວິເນຍ຺ຍ ໂລເກ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສໍ; ເວທນາສຸ…ເປ… ຈິຕ຺ເຕ…ເປ… ຘມ຺ເມສຸ ຘມ຺ມານຸປສ຺ສີ ວິຫຣາມິ ອາຕາປີ ສມ຺ປຊາໂນ ສຕິມາ, ວິເນຍ຺ຍ ໂລເກ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສໍ – ອິເມສຸ ຂ຺ວາຫໍ, ອາວຸໂສ, ຈຕູສຸ ສຕິປຏ຺ຐາເນສຸ ສຸປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕຈິຕ຺ໂຕ ເອຕຣຫິ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ. ໂຍ ໂສ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ອຣຫໍ ຂີຓາສໂວ ວຸສິຕວາ ກຕກຣຓີໂຍ ໂອຫິຕຠາໂຣ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕສທຕ຺ໂຖ ປຣິກ຺ຂີຓຠວສໍໂຍຊໂນ ສມ຺ມທຎ຺ຎາ ວິມຸຕ຺ໂຕ, ໂສ ອິເມສຸ ຈຕູສຸ ສຕິປຏ຺ຐາເນສຸ ສຸປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕຈິຕ຺ໂຕ ພຫຸລໍ ວິຫຣຕີ’’ຕິ.

‘‘ລາຠາ ວຕ ໂນ, ອາວຸໂສ, ສຸລທ຺ຘໍ ວຕ ໂນ, ອາວຸໂສ! ເຍ ມຍໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ອນຸຣຸທ຺ຘສ຺ສ ສມ຺ມຸຂາວ ອສ຺ສຸມ຺ຫ ອາສຠິໍ ວາຈໍ ຠາສມານສ຺ສາ’’ຕິ. ນວມໍ.

໑໐. ພາຬ຺ຫຄິລານສຸຕ຺ຕໍ

໙໐໘. ເອກໍ ສມຍໍ ອາຍສ຺ມາ ອນຸຣຸທ຺ໂຘ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ອນ຺ຘວນສ຺ມິໍ ອາພາຘິໂກ ທຸກ຺ຂິໂຕ ພາຬ຺ຫຄິລາໂນ. ອຖ ໂຂ ສມ຺ພຫຸລາ ຠິກ຺ຂູ ເຍນາຍສ຺ມາ ອນຸຣຸທ຺ໂຘ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອນຸຣຸທ຺ຘໍ ເອຕທໂວຈຸໍ –

‘‘ກຕເມນາຍສ຺ມໂຕ ອນຸຣຸທ຺ຘສ຺ສ ວິຫາເຣນ ວິຫຣໂຕ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ສາຣີຣິກາ ທຸກ຺ຂາ ເວທນາ ຈິຕ຺ຕໍ ນ ປຣິຍາທາຍ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕີ’’ຕິ? ‘‘ຈຕູສຸ ໂຂ ເມ, ອາວຸໂສ, ສຕິປຏ຺ຐາເນສຸ ສຸປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕຈິຕ຺ຕສ຺ສ ວິຫຣໂຕ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ສາຣີຣິກາ ທຸກ຺ຂາ ເວທນາ ຈິຕ຺ຕໍ ນ ປຣິຍາທາຍ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ. ກຕເມສຸ ຈຕູສຸ? ອິຘາຫໍ, ອາວຸໂສ, ກາເຍ ກາຍານຸປສ຺ສີ ວິຫຣາມິ…ເປ… ເວທນາສຸ…ເປ… ຈິຕ຺ເຕ…ເປ… ຘມ຺ເມສຸ ຘມ຺ມານຸປສ຺ສີ ວິຫຣາມິ ອາຕາປີ ສມ຺ປຊາໂນ ສຕິມາ, ວິເນຍ຺ຍ ໂລເກ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສໍ – ອິເມສຸ ໂຂ ເມ, ອາວຸໂສ, ຈຕູສຸ ສຕິປຏ຺ຐາເນສຸ ສຸປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕຈິຕ຺ຕສ຺ສ ວິຫຣໂຕ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ສາຣີຣິກາ ທຸກ຺ຂາ ເວທນາ ຈິຕ຺ຕໍ ນ ປຣິຍາທາຍ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕີ’’ຕິ. ທສມໍ.

ຣໂຫຄຕວຄ຺ໂຄ ປຐໂມ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ຣໂຫຄເຕນ ທ຺ເວ ວຸຕ຺ຕາ, ສຸຕນຸ ກຓ຺ຑກີ ຕໂຍ;

ຕຓ຺ຫກ຺ຂຍສລຬາຄາຣໍ, ອມ຺ພປາລິ ຈ ຄິລານນ຺ຕິ.