໑໓. ປາຏລິຍສຸຕ຺ຕໍ

໓໖໕. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ໂກລິເຍສຸ ວິຫຣຕິ ອຸຕ຺ຕຣໍ ນາມ [ອຸຕ຺ຕຣກໍ ນາມ (ສີ.)] ໂກລິຍານໍ ນິຄໂມ. ອຖ ໂຂ ປາຏລິໂຍ ຄາມຓິ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ປາຏລິໂຍ ຄາມຓິ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສຸຕໍ ເມຕໍ, ຠນ຺ເຕ – ‘ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ມາຍໍ ຊານາຕີ’ຕິ. ເຍ ເຕ, ຠນ຺ເຕ, ເອວມາຫໍສຸ – ‘ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ມາຍໍ ຊານາຕີ’ຕິ, ກຈ຺ຈິ ເຕ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ວຸຕ຺ຕວາທິໂນ, ນ ຈ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠູເຕນ ອພ຺ຠາຈິກ຺ຂນ຺ຕິ, ຘມ຺ມສ຺ສ ຈານຸຘມ຺ມໍ ພ຺ຍາກໂຣນ຺ຕິ, ນ ຈ ໂກຈິ ສຫຘມ຺ມິໂກ ວາທານຸວາໂທ ຄາຣຍ຺ຫໍ ຐານໍ ອາຄຈ຺ຉຕິ? ອນພ຺ຠາຈິກ຺ຂິຕຸກາມາ ຫິ ມຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວນ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ເຍ ເຕ, ຄາມຓິ, ເອວມາຫໍສຸ – ‘ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ມາຍໍ ຊານາຕີ’ຕິ, ວຸຕ຺ຕວາທິໂນ ເຈວ ເມ, ເຕ ນ ຈ ມໍ ອຠູເຕນ ອພ຺ຠາຈິກ຺ຂນ຺ຕິ, ຘມ຺ມສ຺ສ ຈານຸຘມ຺ມໍ ພ຺ຍາກໂຣນ຺ຕິ, ນ ຈ ໂກຈິ ສຫຘມ຺ມິໂກ ວາທານຸວາໂທ ຄາຣຍ຺ຫໍ ຐານໍ ອາຄຈ຺ຉຕີຕິ, ສຈ຺ຈໍເຍວ ກິຣ, ໂຠ, ມຍໍ ເຕສໍ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ນ ສທ຺ທຫາມ – ‘ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ມາຍໍ ຊານາຕີຕິ, ສມໂຓ ຂລຸ ໂຠ ໂຄຕໂມ ມາຍາວີ’ຕິ. ໂຍ ນຸ ໂຂ, ຄາມຓິ, ເອວໍ ວເທຕິ – ‘ອຫໍ ມາຍໍ ຊານາມີ’ຕິ, ໂສ ເອວໍ ວເທຕິ – ‘ອຫໍ ມາຍາວີ’ຕິ. ຕເຖວ ຕໍ ຠຄວາ ໂຫຕິ, ຕເຖວ ຕໍ ສຸຄຕ ໂຫຕີ’’ຕິ. ເຕນ ຫິ, ຄາມຓິ, ຕຎ຺ເຎເວຕ຺ຖ ປຏິປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມິ; ຍຖາ ເຕ ຂເມຍ຺ຍ, ຕຖາ ຕໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍາສິ –

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຄາມຓິ, ຊານາສິ ຕ຺ວໍ ໂກລິຍານໍ ລມ຺ພຈູຬເກ ຠເຏ’’ຕິ? ‘‘ຊານາມຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ໂກລິຍານໍ ລມ຺ພຈູຬເກ ຠເຏ’’ຕິ. ‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຄາມຓິ, ກິມຕ຺ຖິຍາ ໂກລິຍານໍ ລມ຺ພຈູຬກາ ຠຏາ’’ຕິ? ‘‘ເຍ ຈ, ຠນ຺ເຕ, ໂກລິຍານໍ ໂຈຣາ ເຕ ຈ ປຏິເສເຘຕຸໍ, ຍານິ ຈ ໂກລິຍານໍ ທູເຕຍ຺ຍານິ ຕານິ ຈ ວຫາຕຸໍ [ຕານິ ຈ ປຫາຕຸໍ (ສ຺ຍາ. ກໍ.), ຕານິ ຈ ຍາຕຸໍ (ກຕ຺ຖຈິ), ຕານິ ຈາວຫາຕຸໍ (?)], ເອຕທຕ຺ຖິຍາ, ຠນ຺ເຕ, ໂກລິຍານໍ ລມ຺ພຈູຬກາ ຠຏາ’’ຕິ. ‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຄາມຓິ, ຊານາສິ ຕ຺ວໍ ໂກລິຍານໍ ລມ຺ພຈູຬເກ ຠເຏ ສີລວນ຺ເຕ ວາ ເຕ ທຸສ຺ສີເລ ວາ’’ຕິ? ‘‘ຊານາມຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ໂກລິຍານໍ ລມ຺ພຈູຬເກ ຠເຏ ທຸສ຺ສີເລ ປາປຘມ຺ເມ; ເຍ ຈ ໂລເກ ທຸສ຺ສີລາ ປາປຘມ຺ມາ ໂກລິຍານໍ ລມ຺ພຈູຬກາ ຠຏາ ເຕສໍ ອຎ຺ຎຕຣາ’’ຕິ. ‘‘ໂຍ ນຸ ໂຂ, ຄາມຓິ, ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ປາຏລິໂຍ ຄາມຓິ ຊານາຕິ ໂກລິຍານໍ ລມ຺ພຈູຬເກ ຠເຏ ທຸສ຺ສີເລ ປາປຘມ຺ເມ, ປາຏລິໂຍປິ ຄາມຓິ ທຸສ຺ສີໂລ ປາປຘມ຺ໂມ’ຕິ, ສມ຺ມາ ນຸ ໂຂ ໂສ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ! ອຎ຺ເຎ, ຠນ຺ເຕ, ໂກລິຍານໍ ລມ຺ພຈູຬກາ ຠຏາ, ອຎ຺ໂຎຫມສ຺ມິ. ອຎ຺ຎຖາຘມ຺ມາ ໂກລິຍານໍ ລມ຺ພຈູຬກາ ຠຏາ, ອຎ຺ຎຖາຘມ຺ໂມຫມສ຺ມີ’’ຕິ. ‘‘ຕ຺ວຎ຺ຫິ ນາມ, ຄາມຓິ, ລຈ຺ຉສິ – ‘ປາຏລິໂຍ ຄາມຓິ ຊານາຕິ ໂກລິຍານໍ ລມ຺ພຈູຬເກ ຠເຏ ທຸສ຺ສີເລ ປາປຘມ຺ເມ, ນ ຈ ປາຏລິໂຍ ຄາມຓິ ທຸສ຺ສີໂລ ປາປຘມ຺ໂມ’ຕິ, ກສ຺ມາ ຕຖາຄໂຕ ນ ລຈ຺ຉຕິ – ‘ຕຖາຄໂຕ ມາຍໍ ຊານາຕິ, ນ ຈ ຕຖາຄໂຕ ມາຍາວີ’ຕິ? ມາຍໍ ຈາຫໍ, ຄາມຓິ, ປຊານາມິ, ມາຍາຍ ຈ ວິປາກໍ, ຍຖາປຏິປນ຺ໂນ ຈ ມາຍາວີ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ ຕຎ຺ຈ ປຊານາມິ’’.

‘‘ປາຓາຕິປາຕໍ ຈາຫໍ, ຄາມຓິ, ປຊານາມິ, ປາຓາຕິປາຕສ຺ສ ຈ ວິປາກໍ, ຍຖາປຏິປນ຺ໂນ ຈ ປາຓາຕິປາຕີ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ ຕຎ຺ຈ ປຊານາມິ. ອທິນ຺ນາທານໍ ຈາຫໍ, ຄາມຓິ, ປຊານາມິ, ອທິນ຺ນາທານສ຺ສ ຈ ວິປາກໍ, ຍຖາປຏິປນ຺ໂນ ຈ ອທິນ຺ນາທາຍີ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ ຕຎ຺ຈ ປຊານາມິ. ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣໍ ຈາຫໍ, ຄາມຓິ, ປຊານາມິ, ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣສ຺ສ ຈ ວິປາກໍ, ຍຖາປຏິປນ຺ໂນ ຈ ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣີ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ ຕຎ຺ຈ ປຊານາມິ. ມຸສາວາທໍ ຈາຫໍ, ຄາມຓິ, ປຊານາມິ, ມຸສາວາທສ຺ສ ຈ ວິປາກໍ, ຍຖາປຏິປນ຺ໂນ ຈ ມຸສາວາທີ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ ຕຎ຺ຈ ປຊານາມິ. ປິສຸຓວາຈໍ ຈາຫໍ, ຄາມຓິ, ປຊານາມິ, ປິສຸຓວາຈາຍ ຈ ວິປາກໍ, ຍຖາປຏິປນ຺ໂນ ຈ ປິສຸຓວາໂຈ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ ຕຎ຺ຈ ປຊານາມິ. ຜຣຸສວາຈໍ ຈາຫໍ, ຄາມຓິ, ປຊານາມິ, ຜຣຸສວາຈາຍ ຈ ວິປາກໍ, ຍຖາປຏິປນ຺ໂນ ຈ ຜຣຸສວາໂຈ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ ຕຎ຺ຈ ປຊານາມິ. ສມ຺ຜປ຺ປລາປໍ ຈາຫໍ, ຄາມຓິ, ປຊານາມິ, ສມ຺ຜປ຺ປລາປສ຺ສ ຈ ວິປາກໍ, ຍຖາປຏິປນ຺ໂນ ຈ ສມ຺ຜປ຺ປລາປີ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ ຕຎ຺ຈ ປຊານາມິ. ອຠິຊ຺ຌໍ ຈາຫໍ, ຄາມຓິ, ປຊານາມິ, ອຠິຊ຺ຌາຍ ຈ ວິປາກໍ, ຍຖາປຏິປນ຺ໂນ ຈ ອຠິຊ຺ຌາລຸ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ ຕຎ຺ຈ ປຊານາມິ. ພ຺ຍາປາທປໂທສໍ ຈາຫໍ, ຄາມຓິ, ປຊານາມິ, ພ຺ຍາປາທປໂທສສ຺ສ ຈ ວິປາກໍ, ຍຖາປຏິປນ຺ໂນ ຈ ພ຺ຍາປນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ ຕຎ຺ຈ ປຊານາມິ. ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິໍ ຈາຫໍ, ຄາມຓິ, ປຊານາມິ, ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິຍາ ຈ ວິປາກໍ, ຍຖາປຏິປນ຺ໂນ ຈ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິໂກ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ ຕຎ຺ຈ ປຊານາມິ.

‘‘ສນ຺ຕິ ຫິ, ຄາມຓິ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ເອວໍວາທິໂນ ເອວໍທິຏ຺ຐິໂນ – ‘ໂຍ ໂກຈິ ປາຓມຕິປາເຕຕິ, ສພ຺ໂພ ໂສ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ທຸກ຺ຂໍ ໂທມນສ຺ສໍ ປຏິສໍເວທຍຕິ. ໂຍ ໂກຈິ ອທິນ຺ນໍ ອາທິຍຕິ, ສພ຺ໂພ ໂສ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ທຸກ຺ຂໍ ໂທມນສ຺ສໍ ປຏິສໍເວທຍຕິ. ໂຍ ໂກຈິ ກາເມສຸ ມິຈ຺ຉາ ຈຣຕິ, ສພ຺ໂພ ໂສ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ທຸກ຺ຂໍ ໂທມນສ຺ສໍ ປຏິສໍເວທຍຕິ. ໂຍ ໂກຈິ ມຸສາ ຠຓຕິ, ສພ຺ໂພ ໂສ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ທຸກ຺ຂໍ ໂທມນສ຺ສໍ ປຏິສໍເວທຍຕີ’’’ຕິ.

‘‘ທິສ຺ສຕິ ໂຂ ປນ, ຄາມຓິ, ອິເຘກຈ຺ໂຈ ມາລີ ກຸຓ຺ຑລີ ສຸນ຺ຫາໂຕ [ສຸນຫາໂຕ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ສຸວິລິຕ຺ໂຕ ກປ຺ປິຕເກສມສ຺ສຸ ອິຕ຺ຖິກາເມຫິ ຣາຊາ ມຎ຺ເຎ ປຣິຈາເຣນ຺ໂຕ. ຕເມນໍ ເອວມາຫໍສຸ – ‘ອມ຺ໂຠ! ອຍໍ ປຸຣິໂສ ກິໍ ອກາສິ ມາລີ ກຸຓ຺ຑລີ ສຸນ຺ຫາໂຕ ສຸວິລິຕ຺ໂຕ ກປ຺ປິຕເກສມສ຺ສຸ ອິຕ຺ຖິກາເມຫິ ຣາຊາ ມຎ຺ເຎ ປຣິຈາເຣຕີ’ຕິ? ຕເມນໍ ເອວມາຫໍສຸ – ‘ອມ຺ໂຠ! ອຍໍ ປຸຣິໂສ ຣຎ຺ໂຎ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິກໍ ປສຍ຺ຫ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສິ. ຕສ຺ສ ຣາຊາ ອຕ຺ຕມໂນ ອຠິຫາຣມທາສິ. ເຕນາຍໍ ປຸຣິໂສ ມາລີ ກຸຓ຺ຑລີ ສຸນ຺ຫາໂຕ ສຸວິລິຕ຺ໂຕ ກປ຺ປິຕເກສມສ຺ສຸ, ອິຕ຺ຖິກາເມຫິ ຣາຊາ ມຎ຺ເຎ ປຣິຈາເຣຕີ’’’ຕິ.

‘‘ທິສ຺ສຕິ ໂຂ, ຄາມຓິ, ອິເຘກຈ຺ໂຈ ທຬ຺ຫາຍ ຣຊ຺ຊຸຍາ ປຈ຺ຉາພາຫໍ ຄາຬ຺ຫພນ຺ຘນໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ຂຸຣມຸຓ຺ຑໍ ກຣິຕ຺ວາ ຂຣສ຺ສເຣນ ປຓເວນ ຣຖິຍາຍ ຣຖິຍໍ [ຣຖິກາຍ ຣຖິກໍ (ສີ.)] ສິງ຺ຆາຏເກນ ສິງ຺ຆາຏກໍ ປຣິເນຕ຺ວາ, ທກ຺ຂິເຓນ ທ຺ວາເຣນ ນິກ຺ຂາເມຕ຺ວາ, ທກ຺ຂິຓໂຕ ນຄຣສ຺ສ ສີສໍ ຉິຊ຺ຊມາໂນ. ຕເມນໍ ເອວມາຫໍສຸ – ‘ອມ຺ໂຠ! ອຍໍ ປຸຣິໂສ ກິໍ ອກາສິ, ທຬ຺ຫາຍ ຣຊ຺ຊຸຍາ ປຈ຺ຉາພາຫໍ ຄາຬ຺ຫພນ຺ຘນໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ຂຸຣມຸຓ຺ຑໍ ກຣິຕ຺ວາ ຂຣສ຺ສເຣນ ປຓເວນ ຣຖິຍາຍ ຣຖິຍໍ ສິງ຺ຆາຏເກນ ສິງ຺ຆາຏກໍ ປຣິເນຕ຺ວາ ທກ຺ຂິເຓນ ທ຺ວາເຣນ ນິກ຺ຂາເມຕ຺ວາ ທກ຺ຂິຓໂຕ ນຄຣສ຺ສ ສີສໍ ຉິນ຺ທຕີ’ຕິ [ຉິຊ຺ຊຕີຕິ (ກຕ຺ຖຈິ)]? ຕເມນໍ ເອວມາຫໍສຸ – ‘ອມ຺ໂຠ! ອຍໍ ປຸຣິໂສ ຣາຊເວຣີ ອິຕ຺ຖິໍ ວາ ປຸຣິສໍ ວາ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສິ, ເຕນ ນໍ ຣາຊາໂນ ຄເຫຕ຺ວາ ເອວຣູປໍ ກມ຺ມກາຣຓໍ ກາເຣນ຺ຕີ’’’ຕິ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຄາມຓິ, ອປິ ນຸ ເຕ ເອວຣູປໍ ທິຏ຺ຐໍ ວາ ສຸຕໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ທິຏ຺ຐຎ຺ຈ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ສຸຕຎ຺ຈ ສຸຍ຺ຍິສ຺ສຕິ ຈາ’’ຕິ. ‘‘ຕຕ຺ຣ, ຄາມຓິ, ເຍ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ເອວໍວາທິໂນ ເອວໍທິຏ຺ຐິໂນ – ‘ໂຍ ໂກຈິ ປາຓມຕິປາເຕຕິ, ສພ຺ໂພ ໂສ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ທຸກ຺ຂໍ ໂທມນສ຺ສໍ ປຏິສໍເວທຍຕີ’ຕິ, ສຈ຺ຈໍ ວາ ເຕ ອາຫໍສຸ ມຸສາ ວາ’’ຕິ? ‘‘ມຸສາ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ເຍ ປນ ເຕ ຕຸຈ຺ຉໍ ມຸສາ ວິລປນ຺ຕິ, ສີລວນ຺ໂຕ ວາ ເຕ ທຸສ຺ສີລາ ວາ’’ຕິ? ‘‘ທຸສ຺ສີລາ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ເຍ ປນ ເຕ ທຸສ຺ສີລາ ປາປຘມ຺ມາ ມິຈ຺ຉາປຏິປນ຺ນາ ວາ ເຕ ສມ຺ມາປຏິປນ຺ນາ ວາ’’ຕິ? ‘‘ມິຈ຺ຉາປຏິປນ຺ນາ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ເຍ ປນ ເຕ ມິຈ຺ຉາປຏິປນ຺ນາ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິກາ ວາ ເຕ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິກາ ວາ’’ຕິ? ‘‘ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິກາ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ເຍ ປນ ເຕ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິກາ ກລ຺ລໍ ນຸ ເຕສຸ ປສີທິຕຸ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ທິສ຺ສຕິ ໂຂ ປນ, ຄາມຓິ, ອິເຘກຈ຺ໂຈ ມາລີ ກຸຓ຺ຑລີ…ເປ… ອິຕ຺ຖິກາເມຫິ ຣາຊາ ມຎ຺ເຎ ປຣິຈາເຣນ຺ໂຕ. ຕເມນໍ ເອວມາຫໍສຸ – ‘ອມ຺ໂຠ! ອຍໍ ປຸຣິໂສ ກິໍ ອກາສິ ມາລີ ກຸຓ຺ຑລີ…ເປ… ອິຕ຺ຖິກາເມຫິ ຣາຊາ ມຎ຺ເຎ ປຣິຈາເຣຕີ’ຕິ? ຕເມນໍ ເອວມາຫໍສຸ – ‘ອມ຺ໂຠ! ອຍໍ ປຸຣິໂສ ຣຎ຺ໂຎ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິກສ຺ສ ປສຍ຺ຫ ຣຕນໍ ອຫາສິ [ປສຍ຺ຫ ອທິນ຺ນໍ ຣຕນໍ ອາທິຍິ (ກ.)]. ຕສ຺ສ ຣາຊາ ອຕ຺ຕມໂນ ອຠິຫາຣມທາສິ. ເຕນາຍໍ ປຸຣິໂສ ມາລີ ກຸຓ຺ຑລີ…ເປ… ອິຕ຺ຖິກາເມຫິ ຣາຊາ ມຎ຺ເຎ ປຣິຈາເຣຕີ’’’ຕິ.

‘‘ທິສ຺ສຕິ ໂຂ, ຄາມຓິ, ອິເຘກຈ຺ໂຈ ທຬ຺ຫາຍ ຣຊ຺ຊຸຍາ…ເປ… ທກ຺ຂິຓໂຕ ນຄຣສ຺ສ ສີສໍ ຉິຊ຺ຊມາໂນ ຕເມນໍ ເອວມາຫໍສຸ – ‘ອມ຺ໂຠ! ອຍໍ ປຸຣິໂສ ກິໍ ອກາສິ ທຬ຺ຫາຍ ຣຊ຺ຊຸຍາ…ເປ… ທກ຺ຂິຓໂຕ ນຄຣສ຺ສ ສີສໍ ຉິນ຺ທຕີ’ຕິ? ຕເມນໍ ເອວມາຫໍສຸ – ‘ອມ຺ໂຠ! ອຍໍ ປຸຣິໂສ ຄາມາ ວາ ອຣຎ຺ຎາ ວາ ອທິນ຺ນໍ ເຖຍ຺ຍສງ຺ຂາຕໍ ອາທິຍິ. ເຕນ ນໍ ຣາຊາໂນ ຄເຫຕ຺ວາ ເອວຣູປໍ ກມ຺ມກາຣຓໍ ກາເຣນ຺ຕີ’ຕິ. ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຄາມຓິ, ອປິ ນຸ ເຕ ເອວຣູປໍ ທິຏ຺ຐໍ ວາ ສຸຕໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ທິຏ຺ຐຎ຺ຈ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ສຸຕຎ຺ຈ ສຸຍ຺ຍິສ຺ສຕິ ຈາ’’ຕິ. ‘‘ຕຕ຺ຣ, ຄາມຓິ, ເຍ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ເອວໍວາທິໂນ ເອວໍທິຏ຺ຐິໂນ – ‘ໂຍ ໂກຈິ ອທິນ຺ນໍ ອາທິຍຕິ, ສພ຺ໂພ ໂສ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ທຸກ຺ຂໍ ໂທມນສ຺ສໍ ປຏິສໍເວທຍຕີ’ຕິ, ສຈ຺ຈໍ ວາ ເຕ ອາຫໍສຸ ມຸສາ ວາຕິ…ເປ… ກລ຺ລໍ ນຸ ເຕສຸ ປສີທິຕຸ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ທິສ຺ສຕິ ໂຂ ປນ, ຄາມຓິ, ອິເຘກຈ຺ໂຈ ມາລີ ກຸຓ຺ຑລີ…ເປ… ອິຕ຺ຖິກາເມຫິ ຣາຊາ ມຎ຺ເຎ ປຣິຈາເຣນ຺ໂຕ. ຕເມນໍ ເອວມາຫໍສຸ – ‘ອມ຺ໂຠ! ອຍໍ ປຸຣິໂສ ກິໍ ອກາສິ ມາລີ ກຸຓ຺ຑລີ…ເປ… ອິຕ຺ຖິກາເມຫິ ຣາຊາ ມຎ຺ເຎ ປຣິຈາເຣຕີ’ຕິ? ຕເມນໍ ເອວມາຫໍສຸ – ‘ອມ຺ໂຠ! ອຍໍ ປຸຣິໂສ ຣຎ຺ໂຎ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິກສ຺ສ ທາເຣສຸ ຈາຣິຕ຺ຕໍ ອາປຊ຺ຊິ. ຕສ຺ສ ຣາຊາ ອຕ຺ຕມໂນ ອຠິຫາຣມທາສິ. ເຕນາຍໍ ປຸຣິໂສ ມາລີ ກຸຓ຺ຑລີ…ເປ… ອິຕ຺ຖິກາເມຫິ ຣາຊາ ມຎ຺ເຎ ປຣິຈາເຣຕີ’’’ຕິ.

‘‘ທິສ຺ສຕິ ໂຂ, ຄາມຓິ, ອິເຘກຈ຺ໂຈ ທຬ຺ຫາຍ ຣຊ຺ຊຸຍາ…ເປ… ທກ຺ຂິຓໂຕ ນຄຣສ຺ສ ສີສໍ ຉິຊ຺ຊມາໂນ. ຕເມນໍ ເອວມາຫໍສຸ – ‘ອມ຺ໂຠ! ອຍໍ ປຸຣິໂສ ກິໍ ອກາສິ ທຬ຺ຫາຍ ຣຊ຺ຊຸຍາ…ເປ… ທກ຺ຂິຓໂຕ ນຄຣສ຺ສ ສີສໍ ຉິນ຺ທຕີ’ຕິ? ຕເມນໍ ເອວມາຫໍສຸ – ‘ອມ຺ໂຠ! ອຍໍ ປຸຣິໂສ ກຸລິຕ຺ຖີສຸ ກຸລກຸມາຣີສຸ ຈາຣິຕ຺ຕໍ ອາປຊ຺ຊິ, ເຕນ ນໍ ຣາຊາໂນ ຄເຫຕ຺ວາ ເອວຣູປໍ ກມ຺ມກາຣຓໍ ກາເຣນ຺ຕີ’ຕິ. ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຄາມຓິ, ອປິ ນຸ ເຕ ເອວຣູປໍ ທິຏ຺ຐໍ ວາ ສຸຕໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ທິຏ຺ຐຎ຺ຈ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ສຸຕຎ຺ຈ ສຸຍ຺ຍິສ຺ສຕິ ຈາ’’ຕິ. ‘‘ຕຕ຺ຣ, ຄາມຓິ, ເຍ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ເອວໍວາທິໂນ ເອວໍທິຏ຺ຐິໂນ – ‘ໂຍ ໂກຈິ ກາເມສຸ ມິຈ຺ຉາ ຈຣຕິ, ສພ຺ໂພ ໂສ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ທຸກ຺ຂໍ ໂທມນສ຺ສໍ ປຏິສໍເວທຍຕີ’ຕິ, ສຈ຺ຈໍ ວາ ເຕ ອາຫໍສຸ ມຸສາ ວາຕິ…ເປ… ກລ຺ລໍ ນຸ ເຕສຸ ປສີທິຕຸ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ທິສ຺ສຕິ ໂຂ ປນ, ຄາມຓິ, ອິເຘກຈ຺ໂຈ ມາລີ ກຸຓ຺ຑລີ ສຸນ຺ຫາໂຕ ສຸວິລິຕ຺ໂຕ ກປ຺ປິຕເກສມສ຺ສຸ ອິຕ຺ຖິກາເມຫິ ຣາຊາ ມຎ຺ເຎ ປຣິຈາເຣນ຺ໂຕ. ຕເມນໍ ເອວມາຫໍສຸ – ‘ອມ຺ໂຠ! ອຍໍ ປຸຣິໂສ ກິໍ ອກາສິ ມາລີ ກຸຓ຺ຑລີ ສຸນ຺ຫາໂຕ ສຸວິລິຕ຺ໂຕ ກປ຺ປິຕເກສມສ຺ສຸ ອິຕ຺ຖິກາເມຫິ ຣາຊາ ມຎ຺ເຎ ປຣິຈາເຣຕີ’ຕິ? ຕເມນໍ ເອວມາຫໍສຸ – ‘ອມ຺ໂຠ! ອຍໍ ປຸຣິໂສ ຣາຊານໍ ມຸສາວາເທນ ຫາເສສິ. ຕສ຺ສ ຣາຊາ ອຕ຺ຕມໂນ ອຠິຫາຣມທາສິ. ເຕນາຍໍ ປຸຣິໂສ ມາລີ ກຸຓ຺ຑລີ ສຸນ຺ຫາໂຕ ສຸວິລິຕ຺ໂຕ ກປ຺ປິຕເກສມສ຺ສຸ ອິຕ຺ຖິກາເມຫິ ຣາຊາ ມຎ຺ເຎ ປຣິຈາເຣຕີ’’’ຕິ.

‘‘ທິສ຺ສຕິ ໂຂ, ຄາມຓິ, ອິເຘກຈ຺ໂຈ ທຬ຺ຫາຍ ຣຊ຺ຊຸຍາ ປຈ຺ຉາພາຫໍ ຄາຬ຺ຫພນ຺ຘນໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ຂຸຣມຸຓ຺ຑໍ ກຣິຕ຺ວາ ຂຣສ຺ສເຣນ ປຓເວນ ຣຖິຍາຍ ຣຖິຍໍ ສິງ຺ຆາຏເກນ ສິງ຺ຆາຏກໍ ປຣິເນຕ຺ວາ ທກ຺ຂິເຓນ ທ຺ວາເຣນ ນິກ຺ຂາເມຕ຺ວາ ທກ຺ຂິຓໂຕ ນຄຣສ຺ສ ສີສໍ ຉິຊ຺ຊມາໂນ. ຕເມນໍ ເອວມາຫໍສຸ – ‘ອມ຺ໂຠ! ອຍໍ ປຸຣິໂສ ກິໍ ອກາສິ ທຬ຺ຫາຍ ຣຊ຺ຊຸຍາ ປຈ຺ຉາພາຫໍ ຄາຬ຺ຫພນ຺ຘນໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ຂຸຣມຸຓ຺ຑໍ ກຣິຕ຺ວາ ຂຣສ຺ສເຣນ ປຓເວນ ຣຖິຍາຍ ຣຖິຍໍ ສິງ຺ຆາຏເກນ ສິງ຺ຆາຏກໍ ປຣິເນຕ຺ວາ, ທກ຺ຂິເຓນ ທ຺ວາເຣນ ນິກ຺ຂາເມຕ຺ວາ, ທກ຺ຂິຓໂຕ ນຄຣສ຺ສ ສີສໍ ຉິນ຺ທຕີ’ຕິ? ຕເມນໍ ເອວມາຫໍສຸ – ‘ອມ຺ໂຠ! ອຍໍ ປຸຣິໂສ ຄຫປຕິສ຺ສ ວາ ຄຫປຕິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ວາ ມຸສາວາເທນ ອຕ຺ຖໍ ຠຎ຺ຊິ, ເຕນ ນໍ ຣາຊາໂນ ຄເຫຕ຺ວາ ເອວຣູປໍ ກມ຺ມກາຣຓໍ ກາເຣນ຺ຕີ’ຕິ. ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຄາມຓິ, ອປິ ນຸ ເຕ ເອວຣູປໍ ທິຏ຺ຐໍ ວາ ສຸຕໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ທິຏ຺ຐຎ຺ຈ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ສຸຕຎ຺ຈ ສຸຍ຺ຍິສ຺ສຕິ ຈາ’’ຕິ. ‘‘ຕຕ຺ຣ, ຄາມຓິ, ເຍ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ເອວໍວາທິໂນ ເອວໍທິຏ຺ຐິໂນ – ‘ໂຍ ໂກຈິ ມຸສາ ຠຓຕິ, ສພ຺ໂພ ໂສ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ທຸກ຺ຂໍ ໂທມນສ຺ສໍ ປຏິສໍເວທຍຕີ’ຕິ, ສຈ຺ຈໍ ວາ ເຕ ອາຫໍສຸ ມຸສາ ວາ’’ຕິ? ‘‘ມຸສາ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ເຍ ປນ ເຕ ຕຸຈ຺ຉໍ ມຸສາ ວິລປນ຺ຕິ ສີລວນ຺ໂຕ ວາ ເຕ ທຸສ຺ສີລາ ວາ’’ຕິ? ‘‘ທຸສ຺ສີລາ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ເຍ ປນ ເຕ ທຸສ຺ສີລາ ປາປຘມ຺ມາ ມິຈ຺ຉາປຏິປນ຺ນາ ວາ ເຕ ສມ຺ມາປຏິປນ຺ນາ ວາ’’ຕິ? ‘‘ມິຈ຺ຉາປຏິປນ຺ນາ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ເຍ ປນ ເຕ ມິຈ຺ຉາປຏິປນ຺ນາ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິກາ ວາ ເຕ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິກາ ວາ’’ຕິ? ‘‘ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິກາ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ເຍ ປນ ເຕ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິກາ ກລ຺ລໍ ນຸ ເຕສຸ ປສີທິຕຸ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ອພ຺ຠຸຕໍ, ຠນ຺ເຕ! ອຕ຺ຖິ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ອາວສຖາຄາຣໍ. ຕຕ຺ຖ ອຕ຺ຖິ ມຎ຺ຈການິ, ອຕ຺ຖິ ອາສນານິ, ອຕ຺ຖິ ອຸທກມຓິໂກ, ອຕ຺ຖິ ເຕລປ຺ປທີໂປ. ຕຕ຺ຖ ໂຍ ສມໂຓ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ວາສໍ ອຸເປຕິ, ເຕນາຫໍ ຍຖາສຕ຺ຕິ ຍຖາພລໍ ສໍວິຠຊາມິ. ຠູຕປຸພ຺ພໍ, ຠນ຺ເຕ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕ຺ຖາໂຣ ນານາທິຏ຺ຐິກາ ນານາຂນ຺ຕິກາ ນານາຣຸຈິກາ, ຕສ຺ມິໍ ອາວສຖາຄາເຣ ວາສໍ ອຸປຄຈ຺ຉຸໍ’’.

‘‘ເອໂກ ສຕ຺ຖາ ເອວໍວາທີ ເອວໍທິຏ຺ຐິ – ‘ນຕ຺ຖິ ທິນ຺ນໍ, ນຕ຺ຖິ ຍິຏ຺ຐໍ, ນຕ຺ຖິ ຫຸຕໍ, ນຕ຺ຖິ ສຸກຕທຸກ຺ກຏານໍ ກມ຺ມານໍ ຜລໍ ວິປາໂກ. ນຕ຺ຖິ ອຍໍ ໂລໂກ, ນຕ຺ຖິ ປໂຣ ໂລໂກ, ນຕ຺ຖິ ມາຕາ, ນຕ຺ຖິ ປິຕາ, ນຕ຺ຖິ ສຕ຺ຕາ ໂອປປາຕິກາ, ນຕ຺ຖິ ໂລເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສມ຺ມຄ຺ຄຕາ ສມ຺ມາປຏິປນ຺ນາ ເຍ ອິມຎ຺ຈ ໂລກໍ ປຣຎ຺ຈ ໂລກໍ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ປເວເທນ຺ຕີ’’’ຕິ.

‘‘ເອໂກ ສຕ຺ຖາ ເອວໍວາທີ ເອວໍທິຏ຺ຐິ – ‘ອຕ຺ຖິ ທິນ຺ນໍ, ອຕ຺ຖິ ຍິຏ຺ຐໍ, ອຕ຺ຖິ ຫຸຕໍ, ອຕ຺ຖິ ສຸກຕທຸກ຺ກຏານໍ ກມ຺ມານໍ ຜລໍ ວິປາໂກ, ອຕ຺ຖິ ອຍໍ ໂລໂກ, ອຕ຺ຖິ ປໂຣ ໂລໂກ, ອຕ຺ຖິ ມາຕາ, ອຕ຺ຖິ ປິຕາ, ອຕ຺ຖິ ສຕ຺ຕາ ໂອປປາຕິກາ, ອຕ຺ຖິ ໂລເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສມ຺ມຄ຺ຄຕາ ສມ຺ມາປຏິປນ຺ນາ, ເຍ ອິມຎ຺ຈ ໂລກໍ ປຣຎ຺ຈ ໂລກໍ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ປເວເທນ຺ຕີ’’’ຕິ.

‘‘ເອໂກ ສຕ຺ຖາ ເອວໍວາທີ ເອວໍທິຏ຺ຐິ – ‘ກໂຣໂຕ ກາຣຍໂຕ, ຉິນ຺ທໂຕ ເຉທາປຍໂຕ, ປຈໂຕ ປາຈາປຍໂຕ, ໂສຈຍໂຕ ໂສຈາປຍໂຕ, ກິລມໂຕ ກິລມາປຍໂຕ, ຜນ຺ທໂຕ ຜນ຺ທາປຍໂຕ, ປາຓມຕິປາຕຍໂຕ, ອທິນ຺ນໍ ອາທິຍໂຕ, ສນ຺ຘິໍ ຉິນ຺ທໂຕ, ນິລ຺ໂລປໍ ຫຣໂຕ, ເອກາຄາຣິກໍ ກໂຣໂຕ, ປຣິປນ຺ເຖ ຕິຏ຺ຐໂຕ, ປຣທາຣໍ ຄຈ຺ຉໂຕ, ມຸສາ ຠຓໂຕ, ກໂຣໂຕ ນ ກຣີຍຕິ ປາປໍ. ຂຸຣປຣິຍນ຺ເຕນ ເຈປິ ຈກ຺ເກນ ໂຍ ອິມິສ຺ສາ ປຖວິຍາ ປາເຓ ເອກໍ ມໍສຂລໍ ເອກໍ ມໍສປຸຎ຺ຊໍ ກເຣຍ຺ຍ, ນຕ຺ຖິ ຕໂຕນິທານໍ ປາປໍ, ນຕ຺ຖິ ປາປສ຺ສ ອາຄໂມ. ທກ຺ຂິຓໍ ເຈປິ ຄງ຺ຄາຍ ຕີຣໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ຫນນ຺ໂຕ ຆາເຕນ຺ໂຕ ຉິນ຺ທນ຺ໂຕ ເຉທາເປນ຺ໂຕ ປຈນ຺ໂຕ ປາຈາເປນ຺ໂຕ, ນຕ຺ຖິ ຕໂຕນິທານໍ ປາປໍ, ນຕ຺ຖິ ປາປສ຺ສ ອາຄໂມ. ອຸຕ຺ຕຣໍ ເຈປິ ຄງ຺ຄາຍ ຕີຣໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ທທນ຺ໂຕ ທາເປນ຺ໂຕ ຍຊນ຺ໂຕ ຍຊາເປນ຺ໂຕ, ນຕ຺ຖິ ຕໂຕນິທານໍ ປຸຎ຺ຎໍ, ນຕ຺ຖິ ປຸຎ຺ຎສ຺ສ ອາຄໂມ. ທາເນນ ທເມນ ສໍຍເມນ ສຈ຺ຈວຊ຺ເຊນ ນຕ຺ຖິ ປຸຎ຺ຎໍ, ນຕ຺ຖິ ປຸຎ຺ຎສ຺ສ ອາຄໂມ’’’ຕິ.

‘‘ເອໂກ ສຕ຺ຖາ ເອວໍວາທີ ເອວໍທິຏ຺ຐິ – ‘ກໂຣໂຕ ກາຣຍໂຕ, ຉິນ຺ທໂຕ ເຉທາປຍໂຕ, ປຈໂຕ ປາຈາປຍໂຕ, ໂສຈຍໂຕ ໂສຈາປຍໂຕ, ກິລມໂຕ ກິລມາປຍໂຕ, ຜນ຺ທໂຕ ຜນ຺ທາປຍໂຕ, ປາຓມຕິປາຕຍໂຕ, ອທິນ຺ນໍ ອາທິຍໂຕ, ສນ຺ຘິໍ ຉິນ຺ທໂຕ, ນິລ຺ໂລປໍ ຫຣໂຕ, ເອກາຄາຣິກໍ ກໂຣໂຕ, ປຣິປນ຺ເຖ ຕິຏ຺ຐໂຕ, ປຣທາຣໍ ຄຈ຺ຉໂຕ, ມຸສາ ຠຓໂຕ, ກໂຣໂຕ ກຣີຍຕິ ປາປໍ. ຂຸຣປຣິຍນ຺ເຕນ ເຈປິ ຈກ຺ເກນ ໂຍ ອິມິສ຺ສາ ປຖວິຍາ ປາເຓ ເອກໍ ມໍສຂລໍ ເອກໍ ມໍສປຸຎ຺ຊໍ ກເຣຍ຺ຍ, ອຕ຺ຖິ ຕໂຕນິທານໍ ປາປໍ, ອຕ຺ຖິ ປາປສ຺ສ ອາຄໂມ. ທກ຺ຂິຓໍ ເຈປິ ຄງ຺ຄາຍ ຕີຣໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ຫນນ຺ໂຕ ຆາເຕນ຺ໂຕ ຉິນ຺ທນ຺ໂຕ ເຉທາເປນ຺ໂຕ ປຈນ຺ໂຕ ປາຈາເປນ຺ໂຕ, ອຕ຺ຖິ ຕໂຕນິທານໍ ປາປໍ, ອຕ຺ຖິ ປາປສ຺ສ ອາຄໂມ. ອຸຕ຺ຕຣໍ ເຈປິ ຄງ຺ຄາຍ ຕີຣໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ທທນ຺ໂຕ ທາເປນ຺ໂຕ, ຍຊນ຺ໂຕ ຍຊາເປນ຺ໂຕ, ອຕ຺ຖິ ຕໂຕນິທານໍ ປຸຎ຺ຎໍ, ອຕ຺ຖິ ປຸຎ຺ຎສ຺ສ ອາຄໂມ. ທາເນນ ທເມນ ສໍຍເມນ ສຈ຺ຈວຊ຺ເຊນ ອຕ຺ຖິ ປຸຎ຺ຎໍ, ອຕ຺ຖິ ປຸຎ຺ຎສ຺ສ ອາຄໂມ’’’ຕິ.

‘‘ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ອຫຸເທວ ກງ຺ຂາ, ອຫຸ ວິຈິກິຈ຺ຉາ – ‘ໂກສຸ ນາມ ອິເມສໍ ຠວຕໍ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ສຈ຺ຈໍ ອາຫ, ໂກ ມຸສາ’’’ຕິ?

‘‘ອລຎ຺ຫິ ເຕ, ຄາມຓິ, ກງ຺ຂິຕຸໍ, ອລໍ ວິຈິກິຈ຺ຉິຕຸໍ. ກງ຺ຂນີເຍ ຈ ປນ ເຕ ຐາເນ ວິຈິກິຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປນ຺ນາ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ ປສນ຺ໂນຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕິ. ປໂຫຕິ ເມ ຠຄວາ ຕຖາ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕຸໍ ຍຖາຫໍ ອິມໍ ກງ຺ຂາຘມ຺ມໍ ປຊເຫຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ອຕ຺ຖິ, ຄາມຓິ, ຘມ຺ມສມາຘິ. ຕຕ຺ຣ ເຈ ຕ຺ວໍ ຈິຕ຺ຕສມາຘິໍ ປຏິລເຠຍ຺ຍາສິ. ເອວໍ ຕ຺ວໍ ອິມໍ ກງ຺ຂາຘມ຺ມໍ ປຊເຫຍ຺ຍາສິ. ກຕໂມ ຈ, ຄາມຓິ, ຘມ຺ມສມາຘິ? ອິຘ, ຄາມຓິ, ອຣິຍສາວໂກ ປາຓາຕິປາຕໍ ປຫາຍ ປາຓາຕິປາຕາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ອທິນ຺ນາທານໍ ປຫາຍ ອທິນ຺ນາທານາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣໍ ປຫາຍ ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ມຸສາວາທໍ ປຫາຍ ມຸສາວາທາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ປິສຸຓໍ ວາຈໍ ປຫາຍ ປິສຸຓາຍ ວາຈາຍ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ຜຣຸສໍ ວາຈໍ ປຫາຍ ຜຣຸສາຍ ວາຈາຍ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ສມ຺ຜປ຺ປລາປໍ ປຫາຍ ສມ຺ຜປ຺ປລາປາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ອຠິຊ຺ຌໍ ປຫາຍ ອນຠິຊ຺ຌາລຸ ໂຫຕິ, ພ຺ຍາປາທປໂທສໍ ປຫາຍ ອພ຺ຍາປນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິໍ ປຫາຍ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິໂກ ໂຫຕິ.

‘‘ສ ໂຂ ໂສ, ຄາມຓິ, ອຣິຍສາວໂກ ເອວໍ ວິຄຕາຠິຊ຺ໂຌ ວິຄຕພ຺ຍາປາໂທ ອສມ຺ມູຬ຺ໂຫ ສມ຺ປຊາໂນ ປຏິສ຺ສໂຕ ເມຕ຺ຕາສຫຄເຕນ ເຈຕສາ ເອກໍ ທິສໍ ຜຣິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ, ຕຖາ ທຸຕິຍໍ, ຕຖາ ຕຕິຍໍ, ຕຖາ ຈຕຸຕ຺ຖໍ, ອິຕິ ອຸທ຺ຘມໂຘ ຕິຣິຍໍ ສພ຺ພຘິ ສພ຺ພຕ຺ຕຕາຍ ສພ຺ພາວນ຺ຕໍ ໂລກໍ ເມຕ຺ຕາສຫຄເຕນ ເຈຕສາ ວິປຸເລນ ມຫຄ຺ຄເຕນ ອປ຺ປມາເຓນ ອເວເຣນ ອພ຺ຍາປຊ຺ເຊນ ຜຣິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ. ໂສ ອິຕິ ປຏິສຎ຺ຈິກ຺ຂຕິ – ‘ຍ຺ວາຍໍ ສຕ຺ຖາ ເອວໍວາທີ ເອວໍທິຏ຺ຐິ – ນຕ຺ຖິ ທິນ຺ນໍ, ນຕ຺ຖິ ຍິຏ຺ຐໍ, ນຕ຺ຖິ ຫຸຕໍ, ນຕ຺ຖິ ສຸກຕທຸກ຺ກຏານໍ ກມ຺ມານໍ ຜລໍ ວິປາໂກ, ນຕ຺ຖິ ອຍໍ ໂລໂກ, ນຕ຺ຖິ ປໂຣ ໂລໂກ, ນຕ຺ຖິ ມາຕາ, ນຕ຺ຖິ ປິຕາ, ນຕ຺ຖິ ສຕ຺ຕາ ໂອປປາຕິກາ, ນຕ຺ຖິ ໂລເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ, ສມ຺ມຄ຺ຄຕາ ສມ຺ມາປຏິປນ຺ນາ ເຍ ອິມຎ຺ຈ ໂລກໍ ປຣຎ຺ຈ ໂລກໍ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ປເວເທນ຺ຕີ’ຕິ. ‘ສເຈ ຕສ຺ສ ໂຠໂຕ ສຕ຺ຖຸໂນ ສຈ຺ຈໍ ວຈນໍ, ອປຓ຺ຓກຕາຍ ມຍ຺ຫໍ, ຍ຺ວາຫໍ [ໂຍຫໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ນ ກິຎ຺ຈິ [ກຎ຺ຈິ (?)] ພ຺ຍາພາເຘມິ ຕສໍ ວາ ຖາວຣໍ ວາ? ອຸຠຍເມຕ຺ຖ [ອຸຠຍຕ຺ຖ ເມ (?) ມ. ນິ. ໒.໙໕ ປາຬິຍາ ສໍສນ຺ເທຕພ຺ພໍ] ກຏຄ຺ຄາໂຫ, ຍໍ ຈມ຺ຫິ ກາເຍນ ສໍວຸໂຕ ວາຈາຍ ສໍວຸໂຕ ມນສາ ສໍວຸໂຕ, ຍຎ຺ຈ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊິສ຺ສາມີ’ຕິ [ປຣໍ ມຣຓາ ນ ອຸປປຊ຺ຊິສ຺ສາມີຕິ (?)]. ຕສ຺ສ ປາໂມຊ຺ຊໍ ຊາຍຕິ. ປມຸທິຕສ຺ສ ປີຕິ ຊາຍຕິ. ປີຕິມນສ຺ສ ກາໂຍ ປສ຺ສມ຺ຠຕິ. ປສ຺ສທ຺ຘກາໂຍ ສຸຂໍ ເວທຍຕິ. ສຸຂິໂນ ຈິຕ຺ຕໍ ສມາຘິຍຕິ. ອຍໍ ໂຂ, ຄາມຓິ, ຘມ຺ມສມາຘິ. ຕຕ຺ຣ ເຈ ຕ຺ວໍ ຈິຕ຺ຕສມາຘິໍ ປຏິລເຠຍ຺ຍາສິ, ເອວໍ ຕ຺ວໍ ອິມໍ ກງ຺ຂາຘມ຺ມໍ ປຊເຫຍ຺ຍາສິ.

‘‘ສ ໂຂ ໂສ, ຄາມຓິ, ອຣິຍສາວໂກ ເອວໍ ວິຄຕາຠິຊ຺ໂຌ ວິຄຕພ຺ຍາປາໂທ ອສມ຺ມູຬ຺ໂຫ ສມ຺ປຊາໂນ ປຏິສ຺ສໂຕ ເມຕ຺ຕາສຫຄເຕນ ເຈຕສາ ເອກໍ ທິສໍ ຜຣິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ, ຕຖາ ທຸຕິຍໍ, ຕຖາ ຕຕິຍໍ, ຕຖາ ຈຕຸຕ຺ຖໍ, ອິຕິ ອຸທ຺ຘມໂຘ ຕິຣິຍໍ ສພ຺ພຘິ ສພ຺ພຕ຺ຕຕາຍ ສພ຺ພາວນ຺ຕໍ ໂລກໍ ເມຕ຺ຕາສຫຄເຕນ ເຈຕສາ ວິປຸເລນ ມຫຄ຺ຄເຕນ ອປ຺ປມາເຓນ ອເວເຣນ ອພ຺ຍາປຊ຺ເຊນ ຜຣິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ. ໂສ ອິຕິ ປຏິສຎ຺ຈິກ຺ຂຕິ – ‘ຍ຺ວາຍໍ ສຕ຺ຖາ ເອວໍວາທີ ເອວໍທິຏ຺ຐິ – ອຕ຺ຖິ ທິນ຺ນໍ, ອຕ຺ຖິ ຍິຏ຺ຐໍ, ອຕ຺ຖິ ຫຸຕໍ, ອຕ຺ຖິ ສຸກຕທຸກ຺ກຏານໍ ກມ຺ມານໍ ຜລໍ ວິປາໂກ, ອຕ຺ຖິ ອຍໍ ໂລໂກ, ອຕ຺ຖິ ປໂຣ ໂລໂກ, ອຕ຺ຖິ ມາຕາ, ອຕ຺ຖິ ປິຕາ, ອຕ຺ຖິ ສຕ຺ຕາ ໂອປປາຕິກາ, ອຕ຺ຖິ ໂລເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ, ສມ຺ມຄ຺ຄຕາ ສມ຺ມາປຏິປນ຺ນາ ເຍ ອິມຎ຺ຈ ໂລກໍ ປຣຎ຺ຈ ໂລກໍ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ປເວເທນ຺ຕີ’ຕິ. ‘ສເຈ ຕສ຺ສ ໂຠໂຕ ສຕ຺ຖຸໂນ ສຈ຺ຈໍ ວຈນໍ, ອປຓ຺ຓກຕາຍ ມຍ຺ຫໍ, ຍ຺ວາຫໍ ນ ກິຎ຺ຈິ ພ຺ຍາພາເຘມິ ຕສໍ ວາ ຖາວຣໍ ວາ? ອຸຠຍເມຕ຺ຖ ກຏຄ຺ຄາໂຫ, ຍໍ ຈມ຺ຫິ ກາເຍນ ສໍວຸໂຕ ວາຈາຍ ສໍວຸໂຕ ມນສາ ສໍວຸໂຕ, ຍຎ຺ຈ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊິສ຺ສາມີ’ຕິ. ຕສ຺ສ ປາໂມຊ຺ຊໍ ຊາຍຕິ. ປມຸທິຕສ຺ສ ປີຕິ ຊາຍຕິ. ປີຕິມນສ຺ສ ກາໂຍ ປສ຺ສມ຺ຠຕິ. ປສ຺ສທ຺ຘກາໂຍ ສຸຂໍ ເວທຍຕິ. ສຸຂິໂນ ຈິຕ຺ຕໍ ສມາຘິຍຕິ. ອຍໍ ໂຂ, ຄາມຓິ, ຘມ຺ມສມາຘິ. ຕຕ຺ຣ ເຈ ຕ຺ວໍ ຈິຕ຺ຕສມາຘິໍ ປຏິລເຠຍ຺ຍາສິ, ເອວໍ ຕ຺ວໍ ອິມໍ ກງ຺ຂາຘມ຺ມໍ ປຊເຫຍ຺ຍາສິ.

‘‘ສ ໂຂ ໂສ, ຄາມຓິ, ອຣິຍສາວໂກ ເອວໍ ວິຄຕາຠິຊ຺ໂຌ ວິຄຕພ຺ຍາປາໂທ ອສມ຺ມູຬ຺ໂຫ ສມ຺ປຊາໂນ ປຏິສ຺ສໂຕ ເມຕ຺ຕາສຫຄເຕນ ເຈຕສາ ເອກໍ ທິສໍ ຜຣິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ, ຕຖາ ທຸຕິຍໍ, ຕຖາ ຕຕິຍໍ, ຕຖາ ຈຕຸຕ຺ຖໍ, ອິຕິ ອຸທ຺ຘມໂຘ ຕິຣິຍໍ ສພ຺ພຘິ ສພ຺ພຕ຺ຕຕາຍ ສພ຺ພາວນ຺ຕໍ ໂລກໍ ເມຕ຺ຕາສຫຄເຕນ ເຈຕສາ ວິປຸເລນ ມຫຄ຺ຄເຕນ ອປ຺ປມາເຓນ ອເວເຣນ ອພ຺ຍາປຊ຺ເຊນ ຜຣິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ. ໂສ ອິຕິ ປຏິສຎ຺ຈິກ຺ຂຕິ – ‘ຍ຺ວາຍໍ ສຕ຺ຖາ ເອວໍວາທີ ເອວໍທິຏ຺ຐິ – ກໂຣໂຕ ກາຣຍໂຕ, ຉິນ຺ທໂຕ ເຉທາປຍໂຕ, ປຈໂຕ ປາຈາປຍໂຕ, ໂສຈຍໂຕ ໂສຈາປຍໂຕ, ກິລມໂຕ ກິລມາປຍໂຕ, ຜນ຺ທໂຕ ຜນ຺ທາປຍໂຕ, ປາຓມຕິປາຕຍໂຕ, ອທິນ຺ນໍ ອາທິຍໂຕ, ສນ຺ຘິໍ ຉິນ຺ທໂຕ, ນິລ຺ໂລປໍ ຫຣໂຕ, ເອກາຄາຣິກໍ ກໂຣໂຕ, ປຣິປນ຺ເຖ ຕິຏ຺ຐໂຕ, ປຣທາຣໍ ຄຈ຺ຉໂຕ, ມຸສາ ຠຓໂຕ, ກໂຣໂຕ ນ ກຣີຍຕິ ປາປໍ. ຂຸຣປຣິຍນ຺ເຕນ ເຈປິ ຈກ຺ເກນ ໂຍ ອິມິສ຺ສາ ປຖວິຍາ ປາເຓ ເອກໍ ມໍສຂລໍ ເອກໍ ມໍສປຸຎ຺ຊໍ ກເຣຍ຺ຍ, ນຕ຺ຖິ ຕໂຕນິທານໍ ປາປໍ, ນຕ຺ຖິ ປາປສ຺ສ ອາຄໂມ. ທກ຺ຂິຓຎ຺ເຈປິ ຄງ຺ຄາຍ ຕີຣໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ຫນນ຺ໂຕ ຆາເຕນ຺ໂຕ ຉິນ຺ທນ຺ໂຕ ເຉທາເປນ຺ໂຕ ປຈນ຺ໂຕ ປາຈາເປນ຺ໂຕ, ນຕ຺ຖິ ຕໂຕນິທານໍ ປາປໍ, ນຕ຺ຖິ ປາປສ຺ສ ອາຄໂມ. ອຸຕ຺ຕຣຎ຺ເຈປິ ຄງ຺ຄາຍ ຕີຣໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ທທນ຺ໂຕ ທາເປນ຺ໂຕ, ຍຊນ຺ໂຕ ຍຊາເປນ຺ໂຕ, ນຕ຺ຖິ ຕໂຕນິທານໍ ປຸຎ຺ຎໍ, ນຕ຺ຖິ ປຸຎ຺ຎສ຺ສ ອາຄໂມ. ທາເນນ ທເມນ ສໍຍເມນ ສຈ຺ຈວຊ຺ເຊນ ນຕ຺ຖິ ປຸຎ຺ຎໍ, ນຕ຺ຖິ ປຸຎ຺ຎສ຺ສ ອາຄໂມ’ຕິ. ‘ສເຈ ຕສ຺ສ ໂຠໂຕ ສຕ຺ຖຸໂນ ສຈ຺ຈໍ ວຈນໍ, ອປຓ຺ຓກຕາຍ ມຍ຺ຫໍ, ຍ຺ວາຫໍ ນ ກິຎ຺ຈິ ພ຺ຍາພາເຘມິ ຕສໍ ວາ ຖາວຣໍ ວາ? ອຸຠຍເມຕ຺ຖ ກຏຄ຺ຄາໂຫ, ຍໍ ຈມ຺ຫິ ກາເຍນ ສໍວຸໂຕ ວາຈາຍ ສໍວຸໂຕ ມນສາ ສໍວຸໂຕ, ຍຎ຺ຈ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊິສ຺ສາມີ’ຕິ [ປຣໍ ມຣຓາ ນ ອຸປປຊ຺ຊິສ຺ສາມີຕິ (?)]. ຕສ຺ສ ປາໂມຊ຺ຊໍ ຊາຍຕິ. ປມຸທິຕສ຺ສ ປີຕິ ຊາຍຕິ. ປີຕິມນສ຺ສ ກາໂຍ ປສ຺ສມ຺ຠຕິ. ປສ຺ສທ຺ຘກາໂຍ ສຸຂໍ ເວທຍຕິ. ສຸຂິໂນ ຈິຕ຺ຕໍ ສມາຘິຍຕິ. ອຍໍ ໂຂ, ຄາມຓິ, ຘມ຺ມສມາຘິ ຕຕ຺ຣ ເຈ ຕ຺ວໍ ຈິຕ຺ຕສມາຘິໍ ປຏິລເຠຍ຺ຍາສິ, ເອວໍ ຕ຺ວໍ ອິມໍ ກງ຺ຂາຘມ຺ມໍ ປຊເຫຍ຺ຍາສິ.

‘‘ສ ໂຂ ໂສ, ຄາມຓິ, ອຣິຍສາວໂກ ເອວໍ ວິຄຕາຠິຊ຺ໂຌ ວິຄຕພ຺ຍາປາໂທ ອສມ຺ມູຬ຺ໂຫ ສມ຺ປຊາໂນ ປຏິສ຺ສໂຕ ເມຕ຺ຕາສຫຄເຕ ເຈຕສາ ເອກໍ ທິສໍ ຜຣິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ, ຕຖາ ທຸຕິຍໍ, ຕຖາ ຕຕິຍໍ, ຕຖາ ຈຕຸຕ຺ຖໍ, ອິຕິ ອຸທ຺ຘມໂຘ ຕິຣິຍໍ ສພ຺ພຘິ ສພ຺ພຕ຺ຕຕາຍ ສພ຺ພາວນ຺ຕໍ ໂລກໍ ເມຕ຺ຕາສຫຄເຕນ ເຈຕສາ ວິປຸເລນ ມຫຄ຺ຄເຕນ ອປ຺ປມາເຓນ ອເວເຣນ ອພ຺ຍາປຊ຺ເຊນ ຜຣິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ. ໂສ ອິຕິ ປຏິສຎ຺ຈິກ຺ຂຕິ – ‘ຍ຺ວາຍໍ ສຕ຺ຖາ ເອວໍວາທີ ເອວໍທິຏ຺ຐິ – ກໂຣໂຕ ກາຣຍໂຕ, ຉິນ຺ທໂຕ ເຉທາປຍໂຕ, ປຈໂຕ ປາຈາປຍໂຕ, ໂສຈຍໂຕ ໂສຈາປຍໂຕ, ກິລມໂຕ ກິລມາປຍໂຕ, ຜນ຺ທໂຕ ຜນ຺ທາປຍໂຕ, ປາຓມຕິປາຕຍໂຕ, ອທິນ຺ນໍ ອາທິຍໂຕ, ສນ຺ຘິໍ ຉິນ຺ທໂຕ, ນິລ຺ໂລປໍ ຫຣໂຕ, ເອກາຄາຣິກໍ ກໂຣໂຕ, ປຣິປນ຺ເຖ ຕິຏ຺ຐໂຕ, ປຣທາຣໍ ຄຈ຺ຉໂຕ, ມຸສາ ຠຓໂຕ, ກໂຣໂຕ ກຣີຍຕິ ປາປໍ. ຂຸຣປຣິຍນ຺ເຕນ ເຈປິ ຈກ຺ເກນ ໂຍ ອິມິສ຺ສາ ປຖວິຍາ ປາເຓ ເອກໍ ມໍສຂລໍ ເອກໍ ມໍສປຸຎ຺ຊໍ ກເຣຍ຺ຍ, ອຕ຺ຖິ ຕໂຕນິທານໍ ປາປໍ, ອຕ຺ຖິ ປາປສ຺ສ ອາຄໂມ. ທກ຺ຂິຓຎ຺ເຈປິ ຄງ຺ຄາຍ ຕີຣໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ຫນນ຺ໂຕ ຆາເຕນ຺ໂຕ ຉິນ຺ທນ຺ໂຕ ເຉທາເປນ຺ໂຕ ປຈນ຺ໂຕ ປາຈາເປນ຺ໂຕ, ອຕ຺ຖິ ຕໂຕນິທານໍ ປາປໍ, ອຕ຺ຖິ ປາປສ຺ສ ອາຄໂມ. ອຸຕ຺ຕຣຎ຺ເຈປິ ຄງ຺ຄາຍ ຕີຣໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ທທນ຺ໂຕ ທາເປນ຺ໂຕ, ຍຊນ຺ໂຕ ຍຊາເປນ຺ໂຕ, ອຕ຺ຖິ ຕໂຕນິທານໍ ປຸຎ຺ຎໍ, ອຕ຺ຖິ ປຸຎ຺ຎສ຺ສ ອາຄໂມ. ທາເນນ ທເມນ ສໍຍເມນ ສຈ຺ຈວຊ຺ເຊນ ອຕ຺ຖິ ປຸຎ຺ຎໍ ອຕ຺ຖິ ປຸຎ຺ຎສ຺ສ ອາຄໂມຕິ. ສເຈ ຕສ຺ສ ໂຠໂຕ ສຕ຺ຖຸໂນ ສຈ຺ຈໍ ວຈນໍ, ອປຓ຺ຓກຕາຍ ມຍ຺ຫໍ, ຍ຺ວາຫໍ ນ ກິຎ຺ຈິ ພ຺ຍາພາເຘມິ ຕສໍ ວາ ຖາວຣໍ ວາ? ອຸຠຍເມຕ຺ຖ ກຏຄ຺ຄາໂຫ, ຍໍ ຈມ຺ຫິ ກາເຍນ ສໍວຸໂຕ ວາຈາຍ ສໍວຸໂຕ ມນສາ ສໍວຸໂຕ, ຍຎ຺ຈ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊິສ຺ສາມີ’ຕິ. ຕສ຺ສ ປາໂມຊ຺ຊໍ ຊາຍຕິ. ປມຸທິຕສ຺ສ ປີຕິ ຊາຍຕິ. ປີຕິມນສ຺ສ ກາໂຍ ປສ຺ສມ຺ຠຕິ. ປສ຺ສທ຺ຘກາໂຍ ສຸຂໍ ເວທຍຕິ. ສຸຂິໂນ ຈິຕ຺ຕໍ ສມາຘິຍຕິ. ອຍໍ ໂຂ, ຄາມຓິ, ຘມ຺ມສມາຘິ. ຕຕ຺ຣ ເຈ ຕ຺ວໍ ຈິຕ຺ຕສມາຘິໍ ປຏິລເຠຍ຺ຍາສິ, ເອວໍ ຕ຺ວໍ ອິມໍ ກງ຺ຂາຘມ຺ມໍ ປຊເຫຍ຺ຍາສິ.

‘‘ສ ໂຂ ໂສ, ຄາມຓິ, ອຣິຍສາວໂກ ເອວໍ ວິຄຕາຠິຊ຺ໂຌ ວິຄຕພ຺ຍາປາໂທ ອສມ຺ມູຬ຺ໂຫ ສມ຺ປຊາໂນ ປຏິສ຺ສໂຕ ກຣຸຓາສຫຄເຕ ເຈຕສາ ເອກໍ ທິສໍ ຜຣິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ…ເປ… ມຸທິຕາສຫຄເຕນ ເຈຕສາ ເອກໍ ທິສໍ ຜຣິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ…ເປ….

‘‘ສ ໂຂ ໂສ, ຄາມຓິ, ອຣິຍສາວໂກ ເອວໍ ວິຄຕາຠິຊ຺ໂຌ ວິຄຕພ຺ຍາປາໂທ ອສມ຺ມູຬ຺ໂຫ ສມ຺ປຊາໂນ ປຏິສ຺ສໂຕ ອຸເປກ຺ຂາສຫຄເຕ ເຈຕສາ ເອກໍ ທິສໍ ຜຣິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ, ຕຖາ ທຸຕິຍໍ, ຕຖາ ຕຕິຍໍ, ຕຖາ ຈຕຸຕ຺ຖໍ, ອິຕິ ອຸທ຺ຘມໂຘ ຕິຣິຍໍ ສພ຺ພຘິ ສພ຺ພຕ຺ຕຕາຍ ສພ຺ພາວນ຺ຕໍ ໂລກໍ ອຸເປກ຺ຂາສຫຄເຕນ ເຈຕສາ ວິປຸເລນ ມຫຄ຺ຄເຕນ ອປ຺ປມາເຓນ ອເວເຣນ ອພ຺ຍາປຊ຺ເຊນ ຜຣິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ. ໂສ ອິຕິ ປຏິສຎ຺ຈິກ຺ຂຕິ – ‘ຍ຺ວາຍໍ ສຕ຺ຖາ ເອວໍວາທີ ເອວໍທິຏ຺ຐິ – ນຕ຺ຖິ ທິນ຺ນໍ, ນຕ຺ຖິ ຍິຏ຺ຐໍ, ນຕ຺ຖິ ຫຸຕໍ ນຕ຺ຖິ ສຸກຕທຸກ຺ກຏານໍ ກມ຺ມານໍ ຜລໍ ວິປາໂກ, ນຕ຺ຖິ ອຍໍ ໂລໂກ ນຕ຺ຖິ ປໂຣ ໂລໂກ, ນຕ຺ຖິ ມາຕາ ນຕ຺ຖິ ປິຕາ ນຕ຺ຖິ ສຕ຺ຕາ ໂອປປາຕິກາ, ນຕ຺ຖິ ໂລເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສມ຺ມຄ຺ຄຕາ ສມ຺ມາປຏິປນ຺ນາ ເຍ ອິມຎ຺ຈ ໂລກໍ ປຣຎ຺ຈ ໂລກໍ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ປເວເທນ຺ຕີຕິ. ສເຈ ຕສ຺ສ ໂຠໂຕ ສຕ຺ຖຸໂນ ສຈ຺ຈໍ ວຈນໍ, ອປຓ຺ຓກຕາຍ ມຍ຺ຫໍ, ຍ຺ວາຫໍ ນ ກິຎ຺ຈິ ພ຺ຍາພາເຘມິ ຕສໍ ວາ ຖາວຣໍ ວາ? ອຸຠຍເມຕ຺ຖ ກຏຄ຺ຄາໂຫ, ຍໍ ຈມ຺ຫິ ກາເຍນ ສໍວຸໂຕ ວາຈາຍ ສໍວຸໂຕ ມນສາ ສໍວຸໂຕ, ຍຎ຺ຈ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊິສ຺ສາມີ’ຕິ. ຕສ຺ສ ປາໂມຊ຺ຊໍ ຊາຍຕິ. ປມຸທິຕສ຺ສ ປີຕິ ຊາຍຕິ. ປີຕິມນສ຺ສ ກາໂຍ ປສ຺ສມ຺ຠຕິ. ປສ຺ສທ຺ຘກາໂຍ ສຸຂໍ ເວທຍຕິ. ສຸຂິໂນ ຈິຕ຺ຕໍ ສມາຘິຍຕິ. ອຍໍ ໂຂ, ຄາມຓິ, ຘມ຺ມສມາຘິ. ຕຕ຺ຣ ເຈ ຕ຺ວໍ ຈິຕ຺ຕສມາຘິໍ ປຏິລເຠຍ຺ຍາສິ, ເອວໍ ຕ຺ວໍ ອິມໍ ກງ຺ຂາຘມ຺ມໍ ປຊເຫຍ຺ຍາສິ.

‘‘ສ ໂຂ ໂສ, ຄາມຓິ, ອຣິຍສາວໂກ ເອວໍ ວິຄຕາຠິຊ຺ໂຌ ວິຄຕພ຺ຍາປາໂທ ອສມ຺ມູຬ຺ໂຫ ສມ຺ປຊາໂນ ປຏິສ຺ສໂຕ ອຸເປກ຺ຂາສຫຄເຕ ເຈຕສາ ເອກໍ ທິສໍ ຜຣິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ, ຕຖາ ທຸຕິຍໍ, ຕຖາ ຕຕິຍໍ, ຕຖາ ຈຕຸຕ຺ຖໍ, ອິຕິ ອຸທ຺ຘມໂຘ ຕິຣິຍໍ ສພ຺ພຘິ ສພ຺ພຕ຺ຕຕາຍ ສພ຺ພາວນ຺ຕໍ ໂລກໍ ອຸເປກ຺ຂາສຫຄເຕນ ເຈຕສາ ວິປຸເລນ ມຫຄ຺ຄເຕນ ອປ຺ປມາເຓນ ອເວເຣນ ອພ຺ຍາປຊ຺ເຊນ ຜຣິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ. ໂສ ອິຕິ ປຏິສຎ຺ຈິກ຺ຂຕິ – ‘ຍ຺ວາຍໍ ສຕ຺ຖາ ເອວໍວາທີ ເອວໍທິຏ຺ຐິ – ອຕ຺ຖິ ທິນ຺ນໍ, ອຕ຺ຖິ ຍິຏ຺ຐໍ, ອຕ຺ຖິ ຫຸຕໍ, ອຕ຺ຖິ ສຸກຕທຸກ຺ກຏານໍ ກມ຺ມານໍ ຜລໍ ວິປາໂກ, ອຕ຺ຖິ ອຍໍ ໂລໂກ ອຕ຺ຖິ ປໂຣ ໂລໂກ, ອຕ຺ຖິ ມາຕາ ອຕ຺ຖິ ປິຕາ ອຕ຺ຖິ ສຕ຺ຕາ ໂອປປາຕິກາ, ອຕ຺ຖິ ໂລເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສມ຺ມຄ຺ຄຕາ ສມ຺ມາປຏິປນ຺ນາ ເຍ ອິມຎ຺ຈ ໂລກໍ ປຣຎ຺ຈ ໂລກໍ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ປເວເທນ຺ຕີຕິ. ສເຈ ຕສ຺ສ ໂຠໂຕ ສຕ຺ຖຸໂນ ສຈ຺ຈໍ ວຈນໍ, ອປຓ຺ຓກຕາຍ ມຍ຺ຫໍ, ຍ຺ວາຫໍ ນ ກິຎ຺ຈິ ພ຺ຍາພາເຘມິ ຕສໍ ວາ ຖາວຣໍ ວາ? ອຸຠຍເມຕ຺ຖ ກຏຄ຺ຄາໂຫ, ຍໍ ຈມ຺ຫິ ກາເຍນ ສໍວຸໂຕ ວາຈາຍ ສໍວຸໂຕ ມນສາ ສໍວຸໂຕ, ຍຎ຺ຈ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊິສ຺ສາມີ’ຕິ. ຕສ຺ສ ປາໂມຊ຺ຊໍ ຊາຍຕິ. ປມຸທິຕສ຺ສ ປີຕິ ຊາຍຕິ. ປີຕິມນສ຺ສ ກາໂຍ ປສ຺ສມ຺ຠຕິ. ປສ຺ສທ຺ຘກາໂຍ ສຸຂໍ ເວທຍຕິ. ສຸຂິໂນ ຈິຕ຺ຕໍ ສມາຘິຍຕິ. ອຍໍ ໂຂ, ຄາມຓິ, ຘມ຺ມສມາຘິ. ຕຕ຺ຣ ເຈ ຕ຺ວໍ ຈິຕ຺ຕສມາຘິໍ ປຏິລເຠຍ຺ຍາສິ, ເອວໍ ຕ຺ວໍ ອິມໍ ກງ຺ຂາຘມ຺ມໍ ປຊເຫຍ຺ຍາສິ.

‘‘ສ ໂຂ ໂສ, ຄາມຓິ, ອຣິຍສາວໂກ ເອວໍ ວິຄຕາຠິຊ຺ໂຌ ວິຄຕພ຺ຍາປາໂທ ອສມ຺ມູຬ຺ໂຫ ສມ຺ປຊາໂນ ປຏິສ຺ສໂຕ ອຸເປກ຺ຂາສຫຄເຕ ເຈຕສາ ເອກໍ ທິສໍ ຜຣິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ, ຕຖາ ທຸຕິຍໍ, ຕຖາ ຕຕິຍໍ, ຕຖາ ຈຕຸຕ຺ຖໍ, ອິຕິ ອຸທ຺ຘມໂຘ ຕິຣິຍໍ ສພ຺ພຘິ ສພ຺ພຕ຺ຕຕາຍ ສພ຺ພາວນ຺ຕໍ ໂລກໍ ອຸເປກ຺ຂາສຫຄເຕນ ເຈຕສາ ວິປຸເລນ ມຫຄ຺ຄເຕນ ອປ຺ປມາເຓນ ອເວເຣນ ອພ຺ຍາປຊ຺ເຊນ ຜຣິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ. ໂສ ອິຕິ ປຏິສຎ຺ຈິກ຺ຂຕິ – ‘ຍ຺ວາຍໍ ສຕ຺ຖາ ເອວໍວາທີ ເອວໍທິຏ຺ຐິ – ກໂຣໂຕ ກາຣຍໂຕ, ເຉທໂຕ ເຉທາປຍໂຕ, ປຈໂຕ ປາຈາປຍໂຕ, ໂສຈຍໂຕ ໂສຈາປຍໂຕ, ກິລມໂຕ ກິລມາປຍໂຕ, ຜນ຺ທໂຕ ຜນ຺ທາປຍໂຕ, ປາຓມຕິປາຕຍໂຕ, ອທິນ຺ນໍ ອາທິຍໂຕ, ສນ຺ຘິໍ ຉິນ຺ທໂຕ, ນິລ຺ໂລປໍ ຫຣໂຕ, ເອກາຄາຣິກໍ ກໂຣໂຕ, ປຣິປນ຺ເຖ ຕິຏ຺ຐໂຕ, ປຣທາຣໍ ຄຈ຺ຉໂຕ, ມຸສາ ຠຓໂຕ, ກໂຣໂຕ ນ ກຣີຍຕິ ປາປໍ. ຂຸຣປຣິຍນ຺ເຕນ ເຈປິ ຈກ຺ເກນ ໂຍ ອິມິສ຺ສາ ປຖວິຍາ ປາເຓ ເອກໍ ມໍສຂລໍ ເອກໍ ມໍສປຸຎ຺ຊໍ ກເຣຍ຺ຍ, ນຕ຺ຖິ ຕໂຕນິທານໍ ປາປໍ, ນຕ຺ຖິ ປາປສ຺ສ ອາຄໂມ. ທກ຺ຂິຓຎ຺ເຈປິ ຄງ຺ຄາຍ ຕີຣໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ຫນນ຺ໂຕ ຆາເຕນ຺ໂຕ ຉິນ຺ທນ຺ໂຕ ເຉທາເປນ຺ໂຕ ປຈນ຺ໂຕ ປາຈາເປນ຺ໂຕ, ນຕ຺ຖິ ຕໂຕນິທານໍ ປາປໍ, ນຕ຺ຖິ ປາປສ຺ສ ອາຄໂມ. ອຸຕ຺ຕຣຎ຺ເຈປິ ຄງ຺ຄາຍ ຕີຣໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ທທນ຺ໂຕ ທາເປນ຺ໂຕ, ຍຊນ຺ໂຕ ຍຊາເປນ຺ໂຕ, ນຕ຺ຖິ ຕໂຕນິທານໍ ປຸຎ຺ຎໍ, ນຕ຺ຖິ ປຸຎ຺ຎສ຺ສ ອາຄໂມ. ທາເນນ ທເມນ ສໍຍເມນ ສຈ຺ຈວຊ຺ເຊນ ນຕ຺ຖິ ປຸຎ຺ຎໍ, ນຕ຺ຖິ ປຸຎ຺ຎສ຺ສ ອາຄໂມ’ຕິ. ‘ສເຈ ຕສ຺ສ ໂຠໂຕ ສຕ຺ຖຸໂນ ສຈ຺ຈໍ ວຈນໍ, ອປຓ຺ຓກຕາຍ ມຍ຺ຫໍ, ຍ຺ວາຫໍ ນ ກິຎ຺ຈິ ພ຺ຍາພາເຘມິ ຕສໍ ວາ ຖາວຣໍ ວາ? ອຸຠຍເມຕ຺ຖ ກຏຄ຺ຄາໂຫ, ຍໍ ຈມ຺ຫິ ກາເຍນ ສໍວຸໂຕ ວາຈາຍ ສໍວຸໂຕ ມນສາ ສໍວຸໂຕ, ຍຎ຺ຈ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊິສ຺ສາມີ’ຕິ. ຕສ຺ສ ປາໂມຊ຺ຊໍ ຊາຍຕິ. ປມຸທິຕສ຺ສ ປີຕິ ຊາຍຕິ. ປີຕິມນສ຺ສ ກາໂຍ ປສ຺ສມ຺ຠຕິ. ປສ຺ສທ຺ຘກາໂຍ ສຸຂໍ ເວທຍຕິ. ສຸຂິໂນ ຈິຕ຺ຕໍ ສມາຘິຍຕິ. ອຍໍ ໂຂ, ຄາມຓິ, ຘມ຺ມສມາຘິ. ຕຕ຺ຣ ເຈ ຕ຺ວໍ ຈິຕ຺ຕສມາຘິໍ ປຏິລເຠຍ຺ຍາສິ, ເອວໍ ຕ຺ວໍ ອິມໍ ກງ຺ຂາຘມ຺ມໍ ປຊເຫຍ຺ຍາສິ.

‘‘ສ ໂຂ ໂສ, ຄາມຓິ, ອຣິຍສາວໂກ ເອວໍ ວິຄຕາຠິຊ຺ໂຌ ວິຄຕພ຺ຍາປາໂທ ອສມ຺ມູຬ຺ໂຫ ສມ຺ປຊາໂນ ປຏິສ຺ສໂຕ ອຸເປກ຺ຂາສຫຄເຕ ເຈຕສາ ເອກໍ ທິສໍ ຜຣິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ, ຕຖາ ທຸຕິຍໍ, ຕຖາ ຕຕິຍໍ, ຕຖາ ຈຕຸຕ຺ຖໍ, ອິຕິ ອຸທ຺ຘມໂຘ ຕິຣິຍໍ ສພ຺ພຘິ ສພ຺ພຕ຺ຕຕາຍ ສພ຺ພາວນ຺ຕໍ ໂລກໍ ອຸເປກ຺ຂາສຫຄເຕນ ເຈຕສາ ວິປຸເລນ ມຫຄ຺ຄເຕນ ອປ຺ປມາເຓນ ອເວເຣນ ອພ຺ຍາປຊ຺ເຊນ ຜຣິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ. ໂສ ອິຕິ ປຏິສຎ຺ຈິກ຺ຂຕິ – ‘ຍ຺ວາຍໍ ສຕ຺ຖາ ເອວໍວາທີ ເອວໍທິຏ຺ຐິ – ກໂຣໂຕ ກາຣຍໂຕ, ຉິນ຺ທໂຕ ເຉທາປຍໂຕ, ປຈໂຕ ປາຈາປຍໂຕ, ໂສຈຍໂຕ ໂສຈາປຍໂຕ, ກິລມໂຕ ກິລມາປຍໂຕ, ຜນ຺ທໂຕ ຜນ຺ທາປຍໂຕ, ປາຓມຕິປາຕຍໂຕ, ອທິນ຺ນໍ ອາທິຍໂຕ, ສນ຺ຘິໍ ຉິນ຺ທໂຕ, ນິລ຺ໂລປໍ ຫຣໂຕ, ເອກາຄາຣິກໍ ກໂຣໂຕ, ປຣິປນ຺ເຖ ຕິຏ຺ຐໂຕ, ປຣທາຣໍ ຄຈ຺ຉໂຕ, ມຸສາ ຠຓໂຕ, ກໂຣໂຕ ກຣີຍຕິ ປາປໍ. ຂຸຣປຣິຍນ຺ເຕນ ເຈປິ ຈກ຺ເກນ ໂຍ ອິມິສ຺ສາ ປຖວິຍາ ປາເຓ ເອກໍ ມໍສຂລໍ ເອກໍ ມໍສປຸຎ຺ຊໍ ກເຣຍ຺ຍ, ອຕ຺ຖິ ຕໂຕນິທານໍ ປາປໍ, ອຕ຺ຖິ ປາປສ຺ສ ອາຄໂມ. ທກ຺ຂິຓຎ຺ເຈປິ ຄງ຺ຄາຍ ຕີຣໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ຫນນ຺ໂຕ ຆາເຕນ຺ໂຕ ຉິນ຺ທນ຺ໂຕ ເຉທາເປນ຺ໂຕ ປຈນ຺ໂຕ ປາຈາເປນ຺ໂຕ, ອຕ຺ຖິ ຕໂຕນິທານໍ ປາປໍ, ອຕ຺ຖິ ປາປສ຺ສ ອາຄໂມ. ອຸຕ຺ຕຣຎ຺ເຈປິ ຄງ຺ຄາຍ ຕີຣໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ທທນ຺ໂຕ ທາເປນ຺ໂຕ, ຍຊນ຺ໂຕ ຍຊາເປນ຺ໂຕ, ອຕ຺ຖິ ຕໂຕນິທານໍ ປຸຎ຺ຎໍ, ອຕ຺ຖິ ປຸຎ຺ຎສ຺ສ ອາຄໂມ. ທາເນນ ທເມນ ສໍຍເມນ ສຈ຺ຈວຊ຺ເຊນ ອຕ຺ຖິ ປຸຎ຺ຎໍ, ອຕ຺ຖິ ປຸຎ຺ຎສ຺ສ ອາຄໂມ’ຕິ. ‘ສເຈ ຕສ຺ສ ໂຠໂຕ ສຕ຺ຖຸໂນ ສຈ຺ຈໍ ວຈນໍ, ອປຓ຺ຓກຕາຍ ມຍ຺ຫໍ, ຍ຺ວາຫໍ ນ ກິຎ຺ຈິ ພ຺ຍາພາເຘມິ ຕສໍ ວາ ຖາວຣໍ ວາ? ອຸຠຍເມຕ຺ຖ ກຏຄ຺ຄາໂຫ, ຍໍ ຈມ຺ຫິ ກາເຍນ ສໍວຸໂຕ ວາຈາຍ ສໍວຸໂຕ ມນສາ ສໍວຸໂຕ, ຍຎ຺ຈ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊິສ຺ສາມີ’ຕິ. ຕສ຺ສ ປາໂມຊ຺ຊໍ ຊາຍຕິ. ປມຸທິຕສ຺ສ ປີຕິ ຊາຍຕິ. ປີຕິມນສ຺ສ ກາໂຍ ປສ຺ສມ຺ຠຕິ. ປສ຺ສທ຺ຘກາໂຍ ສຸຂໍ ເວທຍຕິ. ສຸຂິໂນ ຈິຕ຺ຕໍ ສມາຘິຍຕິ. ອຍໍ ໂຂ, ຄາມຓິ, ຘມ຺ມສມາຘິ. ຕຕ຺ຣ ເຈ ຕ຺ວໍ ຈິຕ຺ຕສມາຘິໍ ປຏິລເຠຍ຺ຍາສິ, ເອວໍ ຕ຺ວໍ ອິມໍ ກງ຺ຂາຘມ຺ມໍ ປຊເຫຍ຺ຍາສີ’’ຕິ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ປາຏລິໂຍ ຄາມຓິ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຠິກ຺ກນ຺ຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ອຠິກ຺ກນ຺ຕໍ, ຠນ຺ເຕ…ເປ… ອຊ຺ຊຕຄ຺ເຄ ປາຓຸເປຕໍ ສຣຓໍ ຄຕ’’ນ຺ຕິ. ເຕຣສມໍ.

ຄາມຓິສໍຍຸຕ຺ຕໍ ສມຕ຺ຕໍ.