໙. ກຸຕູຫລສາລາສຸຕ຺ຕໍ

໔໑໘. ອຖ ໂຂ ວຈ຺ຉໂຄຕ຺ໂຕ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວຕາ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ວຈ຺ຉໂຄຕ຺ໂຕ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ປຸຣິມານິ, ໂຠ ໂຄຕມ, ທິວສານິ ປຸຣິມຕຣານິ ສມ຺ພຫຸລານໍ ນານາຕິຕ຺ຖິຍານໍ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ປຣິພ຺ພາຊການໍ ກຸຕູຫລສາລາຍໍ ສນ຺ນິສິນ຺ນານໍ ສນ຺ນິປຕິຕານໍ ອຍມນ຺ຕຣາກຖາ ອຸທປາທິ – ‘ອຍໍ ໂຂ ປູຣໂຓ ກສ຺ສໂປ ສງ຺ຆີ ເຈວ ຄຓີ ຈ ຄຓາຈຣິໂຍ ຈ ຎາໂຕ ຍສສ຺ສີ ຕິຕ຺ຖກໂຣ ສາຘຸສມ຺ມໂຕ ພຫຸຊນສ຺ສ. ໂສປິ ສາວກໍ ອພ຺ຠຕີຕໍ ກາລງ຺ກຕໍ ອຸປປຕ຺ຕີສຸ ພ຺ຍາກໂຣຕິ – ‘ອສຸ ອມຸຕ຺ຣ ອຸປປນ຺ໂນ, ອສຸ ອມຸຕ຺ຣ ອຸປປນ຺ໂນ’ຕິ. ໂຍປິສ຺ສ ສາວໂກ ອຸຕ຺ຕມປຸຣິໂສ ປຣມປຸຣິໂສ ປຣມປຕ຺ຕິປຕ຺ໂຕ ຕມ຺ປິ ສາວກໍ ອພ຺ຠຕີຕໍ ກາລງ຺ກຕໍ ອຸປປຕ຺ຕີສຸ ພ຺ຍາກໂຣຕິ – ‘ອສຸ ອມຸຕ຺ຣ ອຸປປນ຺ໂນ, ອສຸ ອມຸຕ຺ຣ ອຸປປນ຺ໂນ’’’ຕິ.

‘‘ອຍມ຺ປິ ໂຂ ມກ຺ຂລິ ໂຄສາໂລ…ເປ… ອຍມ຺ປິ ໂຂ ນິຄຓ຺ໂຐ ນາຏປຸຕ຺ໂຕ…ເປ… ອຍມ຺ປິ ໂຂ ສຎ຺ຈໂຍ [ສຎ຺ຊໂຍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ເພລຏ຺ຐປຸຕ຺ໂຕ…ເປ… ອຍມ຺ປິ ໂຂ ປກຸໂຘ [ປກຸທ຺ໂຘ (ປີ.)] ກຈ຺ຈາໂນ…ເປ… ອຍມ຺ປິ ໂຂ ອຊິໂຕ ເກສກມ຺ພໂລ ສງ຺ຆີ ເຈວ ຄຓີ ຈ ຄຓາຈຣິໂຍ ຈ ຎາໂຕ ຍສສ຺ສີ ຕິຕ຺ຖກໂຣ ສາຘຸສມ຺ມໂຕ ພຫຸຊນສ຺ສ. ໂສປິ ສາວກໍ ອພ຺ຠຕີຕໍ ກາລງ຺ກຕໍ ອຸປປຕ຺ຕີສຸ ພ຺ຍາກໂຣຕິ – ‘ອສຸ ອມຸຕ຺ຣ ອຸປປນ຺ໂນ, ອສຸ ອມຸຕ຺ຣ ອຸປປນ຺ໂນ’ຕິ. ໂຍປິສ຺ສ ສາວໂກ ອຸຕ຺ຕມປຸຣິໂສ ປຣມປຸຣິໂສ ປຣມປຕ຺ຕິປຕ຺ໂຕ ຕມ຺ປິ ສາວກໍ ອພ຺ຠຕີຕໍ ກາລງ຺ກຕໍ ອຸປປຕ຺ຕີສຸ ພ຺ຍາກໂຣຕິ – ‘ອສຸ ອມຸຕ຺ຣ ອຸປປນ຺ໂນ, ອສຸ ອມຸຕ຺ຣ ອຸປປນ຺ໂນ’’’ຕິ.

‘‘ອຍມ຺ປິ ໂຂ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ສງ຺ຆີ ເຈວ ຄຓີ ຈ ຄຓາຈຣິໂຍ ຈ ຎາໂຕ ຍສສ຺ສີ ຕິຕ຺ຖກໂຣ ສາຘຸສມ຺ມໂຕ ພຫຸຊນສ຺ສ. ໂສປິ ສາວກໍ ອພ຺ຠຕີຕໍ ກາລງ຺ກຕໍ ອຸປປຕ຺ຕີສຸ ພ຺ຍາກໂຣຕິ – ‘ອສຸ ອມຸຕ຺ຣ ອຸປປນ຺ໂນ, ອສຸ ອມຸຕ຺ຣ ອຸປປນ຺ໂນ’ຕິ. ໂຍປິສ຺ສ [ໂຍ ຈ ຂ຺ວສ຺ສ (ປີ.)] ສາວໂກ ອຸຕ຺ຕມປຸຣິໂສ ປຣມປຸຣິໂສ ປຣມປຕ຺ຕິປຕ຺ໂຕ ຕຎ຺ຈ ສາວກໍ ອພ຺ຠຕີຕໍ ກາລງ຺ກຕໍ ອຸປປຕ຺ຕີສຸ ນ ພ຺ຍາກໂຣຕິ – ‘ອສຸ ອມຸຕ຺ຣ ອຸປປນ຺ໂນ, ອສຸ ອມຸຕ຺ຣ ອຸປປນ຺ໂນ’ຕິ. ອປິ ຈ ໂຂ ນໍ ເອວໍ ພ຺ຍາກໂຣຕິ – ‘ອຈ຺ເຉຈ຺ຉິ ຕຓ຺ຫໍ, ວິວຕ຺ຕຍິ ສໍໂຍຊນໍ, ສມ຺ມາ ມານາຠິສມຍາ ອນ຺ຕມກາສິ ທຸກ຺ຂສ຺ສາ’ຕິ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ໂຠ ໂຄຕມ, ອຫຸ ເທວ ກງ຺ຂາ, ອຫຸ ວິຈິກິຈ຺ຉາ – ‘ກຖໍ ນາມ [ກຖຎ຺ຫິ ນາມ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ. ກ.) ກຖໍ ກຖໍ ນາມ (ຉກ຺ກງ຺ຄຸຕ຺ຕເຣ ປຎ຺ຈມວຄ຺ເຄ ທຸຕິຍສຸຕ຺ເຕ)] ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ຘມ຺ໂມ ອຠິຎ຺ເຎຍ຺ໂຍ’’’ຕິ [ຘມ຺ມາຠິຎ຺ເຎຍ຺ຍາຕິ (ປີ. ກ.) ຘມ຺ໂມ… ອຎ຺ເຎຍ຺ໂຍ (ຉກ຺ກງ຺ຄຸຕ຺ຕເຣ)]?

‘‘ອລຎ຺ຫິ ເຕ, ວຈ຺ຉ, ກງ຺ຂິຕຸໍ, ອລໍ ວິຈິກິຈ຺ຉິຕຸໍ. ກງ຺ຂນີເຍ ຈ ປນ ເຕ ຐາເນ ວິຈິກິຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປນ຺ນາ. ສອຸປາທານສ຺ສ ຂ຺ວາຫໍ, ວຈ຺ຉ, ອຸປປຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາເປມິ ໂນ ອນຸປາທານສ຺ສ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ວຈ຺ຉ, ອຄ຺ຄິ ສອຸປາທາໂນ ຊລຕິ, ໂນ ອນຸປາທາໂນ; ເອວເມວ ຂ຺ວາຫໍ, ວຈ຺ຉ, ສອຸປາທານສ຺ສ ອຸປປຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາເປມິ, ໂນ ອນຸປາທານສ຺ສາ’’ຕິ.

‘‘ຍສ຺ມິໍ, ໂຠ ໂຄຕມ, ສມເຍ ອຈ຺ຈິ ວາເຕນ ຂິຕ຺ຕາ ທູຣມ຺ປິ ຄຈ຺ຉຕິ, ອິມສ຺ສ ປນ ຠວໍ ໂຄຕໂມ ກິໍ ອຸປາທານສ຺ມິໍ ປຎ຺ຎາເປຕີ’’ຕິ? ‘‘ຍສ຺ມິໍ ໂຂ, ວຈ຺ຉ, ສມເຍ ອຈ຺ຈິ ວາເຕນ ຂິຕ຺ຕາ ທູຣມ຺ປິ ຄຈ຺ຉຕິ, ຕມຫໍ ວາຕູປາທານໍ ປຎ຺ຎາເປມິ. ວາໂຕ ຫິສ຺ສ, ວຈ຺ຉ, ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ອຸປາທານໍ ໂຫຕີ’’ຕິ. ‘‘ຍສ຺ມິຎ຺ຈ ປນ, ໂຠ ໂຄຕມ, ສມເຍ ອິມຎ຺ຈ ກາຍໍ ນິກ຺ຂິປຕິ, ສຕ຺ໂຕ ຈ ອຎ຺ຎຕຣໍ ກາຍໍ ອນຸປປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ອິມສ຺ສ ປນ ຠວໍ ໂຄຕໂມ ກິໍ ອຸປາທານສ຺ມິໍ ປຎ຺ຎາເປຕີ’’ຕິ? ‘‘ຍສ຺ມິໍ ໂຂ, ວຈ຺ຉ, ສມເຍ ອິມຎ຺ຈ ກາຍໍ ນິກ຺ຂິປຕິ, ສຕ຺ໂຕ ຈ ອຎ຺ຎຕຣໍ ກາຍໍ ອນຸປປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ຕມຫໍ ຕຓ຺ຫູປາທານໍ ວທາມິ. ຕຓ຺ຫາ ຫິສ຺ສ, ວຈ຺ຉ, ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ອຸປາທານໍ ໂຫຕີ’’ຕິ [ໂຫຕີຕິ…ເປ… (ກ.)]. ນວມໍ.