໑. ອາສີວິໂສປມສຸຕ຺ຕໍ

໒໓໘. ‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອາສີວິສາ ອຸຄ຺ຄເຕຊາ ໂຆຣວິສາ. ອຖ ປຸຣິໂສ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ຊີວິຕຸກາໂມ ອມຣິຕຸກາໂມ ສຸຂກາໂມ ທຸກ຺ຂປ຺ປຏິກູໂລ. ຕເມນໍ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍຸໍ – ‘ອິເມ ເຕ, ອມ຺ໂຠ ປຸຣິສ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອາສີວິສາ ອຸຄ຺ຄເຕຊາ ໂຆຣວິສາ ກາເລນ ກາລໍ ວຸຏ຺ຐາເປຕພ຺ພາ, ກາເລນ ກາລໍ ນ຺ຫາເປຕພ຺ພາ, ກາເລນ ກາລໍ ໂຠເຊຕພ຺ພາ, ກາເລນ ກາລໍ ສໍເວເສຕພ຺ພາ [ປເວເສຕພ຺ພາ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ. ກ.)]. ຍທາ ຈ ໂຂ ເຕ, ອມ຺ໂຠ ປຸຣິສ, ອິເມສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ອາສີວິສານໍ ອຸຄ຺ຄເຕຊານໍ ໂຆຣວິສານໍ ອຎ຺ຎຕໂຣ ວາ ອຎ຺ຎຕໂຣ ວາ ກຸປ຺ປິສ຺ສຕິ, ຕໂຕ ຕ຺ວໍ, ອມ຺ໂຠ ປຸຣິສ, ມຣຓໍ ວາ ນິຄຈ຺ຉສິ, ມຣຓມຕ຺ຕໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ. ຍໍ ເຕ, ອມ຺ໂຠ ປຸຣິສ, ກຣຓີຍໍ ຕໍ ກໂຣຫີ’’’ຕິ.

‘‘ອຖ ໂຂ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຣິໂສ ຠີໂຕ ຈຕຸນ຺ນໍ ອາສີວິສານໍ ອຸຄ຺ຄເຕຊານໍ ໂຆຣວິສານໍ ເຍນ ວາ ເຕນ ວາ ປລາເຍຖ. ຕເມນໍ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍຸໍ – ‘ອິເມ ໂຂ, ອມ຺ໂຠ ປຸຣິສ, ປຎ຺ຈ ວຘກາ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິກາ ປິຏ຺ຐິໂຕ ປິຏ຺ຐິໂຕ ອນຸພນ຺ຘາ, ຍຕ຺ເຖວ ນໍ ປສ຺ສິສ຺ສາມ ຕຕ຺ເຖວ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສ຺ສາມາຕິ. ຍໍ ເຕ, ອມ຺ໂຠ ປຸຣິສ, ກຣຓີຍໍ ຕໍ ກໂຣຫີ’’’ຕິ.

‘‘ອຖ ໂຂ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຣິໂສ ຠີໂຕ ຈຕຸນ຺ນໍ ອາສີວິສານໍ ອຸຄ຺ຄເຕຊານໍ ໂຆຣວິສານໍ, ຠີໂຕ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ວຘການໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິການໍ ເຍນ ວາ ເຕນ ວາ ປລາເຍຖ. ຕເມນໍ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍຸໍ – ‘ອຍໍ ເຕ, ອມ຺ໂຠ ປຸຣິສ, ຉຏ຺ໂຐ ອນ຺ຕຣຈໂຣ ວຘໂກ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕາສິໂກ ປິຏ຺ຐິໂຕ ປິຏ຺ຐິໂຕ ອນຸພນ຺ໂຘ ຍຕ຺ເຖວ ນໍ ປສ຺ສິສ຺ສາມິ ຕຕ຺ເຖວ ສິໂຣ ປາເຕສ຺ສາມີຕິ. ຍໍ ເຕ, ອມ຺ໂຠ ປຸຣິສ, ກຣຓີຍໍ ຕໍ ກໂຣຫີ’’’ຕິ.

‘‘ອຖ ໂຂ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຣິໂສ ຠີໂຕ ຈຕຸນ຺ນໍ ອາສີວິສານໍ ອຸຄ຺ຄເຕຊານໍ ໂຆຣວິສານໍ, ຠີໂຕ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ວຘການໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິການໍ, ຠີໂຕ ຉຏ຺ຐສ຺ສ ອນ຺ຕຣຈຣສ຺ສ ວຘກສ຺ສ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕາສິກສ຺ສ ເຍນ ວາ ເຕນ ວາ ປລາເຍຖ. ໂສ ປສ຺ເສຍ຺ຍ ສຸຎ຺ຎໍ ຄາມໍ. ຍຎ຺ຎເທວ ຆຣໍ ປວິເສຍ຺ຍ ຣິຕ຺ຕກຎ຺ເຎວ ປວິເສຍ຺ຍ ຕຸຈ຺ຉກຎ຺ເຎວ ປວິເສຍ຺ຍ ສຸຎ຺ຎກຎ຺ເຎວ ປວິເສຍ຺ຍ. ຍຎ຺ຎເທວ ຠາຊນໍ ປຣິມເສຍ຺ຍ ຣິຕ຺ຕກຎ຺ເຎວ ປຣິມເສຍ຺ຍ ຕຸຈ຺ຉກຎ຺ເຎວ ປຣິມເສຍ຺ຍ ສຸຎ຺ຎກຎ຺ເຎວ ປຣິມເສຍ຺ຍ. ຕເມນໍ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍຸໍ – ‘ອິທານິ, ອມ຺ໂຠ ປຸຣິສ, ອິມໍ ສຸຎ຺ຎໍ ຄາມໍ ໂຈຣາ ຄາມຆາຕກາ ປວິສນ຺ຕິ [ວຘິສ຺ສນ຺ຕິ (ສີ. ປີ.)]. ຍໍ ເຕ, ອມ຺ໂຠ ປຸຣິສ, ກຣຓີຍໍ ຕໍ ກໂຣຫີ’’’ຕິ.

‘‘ອຖ ໂຂ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຣິໂສ ຠີໂຕ ຈຕຸນ຺ນໍ ອາສີວິສານໍ ອຸຄ຺ຄເຕຊານໍ ໂຆຣວິສານໍ, ຠີໂຕ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ວຘການໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິການໍ, ຠີໂຕ ຉຏ຺ຐສ຺ສ ອນ຺ຕຣຈຣສ຺ສ ວຘກສ຺ສ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕາສິກສ຺ສ, ຠີໂຕ ໂຈຣານໍ ຄາມຆາຕການໍ ເຍນ ວາ ເຕນ ວາ ປລາເຍຖ. ໂສ ປສ຺ເສຍ຺ຍ ມຫນ຺ຕໍ ອຸທກຓ຺ຓວໍ ໂອຣິມໍ ຕີຣໍ ສາສງ຺ກໍ ສປ຺ປຏິຠຍໍ, ປາຣິມໍ ຕີຣໍ ເຂມໍ ອປ຺ປຏິຠຍໍ. ນ ຈສ຺ສ ນາວາ ສນ຺ຕາຣຓີ ອຸຕ຺ຕຣເສຕຸ ວາ ອປາຣາ ປາຣໍ ຄມນາຍ. ອຖ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ເອວມສ຺ສ – ‘ອຍໍ ໂຂ ມຫາອຸທກຓ຺ຓໂວ ໂອຣິມໍ ຕີຣໍ ສາສງ຺ກໍ ສປ຺ປຏິຠຍໍ, ປາຣິມໍ ຕີຣໍ ເຂມໍ ອປ຺ປຏິຠຍໍ, ນຕ຺ຖິ ຈ [ນ ຈສ຺ສ (ສີ. ກ.), ນຕ຺ຖສ຺ສ (ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ນາວາ ສນ຺ຕາຣຓີ ອຸຕ຺ຕຣເສຕຸ ວາ ອປາຣາ ປາຣໍ ຄມນາຍ. ຍໍນູນາຫໍ ຕິຓກຏ຺ຐສາຂາປລາສໍ ສໍກຑ຺ຒິຕ຺ວາ ກຸລ຺ລໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ຕໍ ກຸລ຺ລໍ ນິສ຺ສາຍ ຫຕ຺ເຖຫິ ຈ ປາເທຫິ ຈ ວາຍມມາໂນ ໂສຕ຺ຖິນາ ປາຣໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ’’’ນ຺ຕິ.

‘‘ອຖ ໂຂ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຣິໂສ ຕິຓກຏ຺ຐສາຂາປລາສໍ ສໍກຑ຺ຒິຕ຺ວາ ກຸລ຺ລໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ຕໍ ກຸລ຺ລໍ ນິສ຺ສາຍ ຫຕ຺ເຖຫິ ຈ ປາເທຫິ ຈ ວາຍມມາໂນ ໂສຕ຺ຖິນາ ປາຣໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ຕິຓ຺ໂຓ ປາຣງ຺ຄໂຕ [ປາຣຄໂຕ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ຖເລ ຕິຏ຺ຐຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ.

‘‘ອຸປມາ ໂຂ ມ຺ຍາຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ກຕາ ອຕ຺ຖສ຺ສ ວິຎ຺ຎາປນາຍ. ອຍຎ຺ເຈຕ຺ຖ [ອຍໍ ເຈເວຕ຺ຖ (ສີ.)] ອຕ຺ໂຖ – ຈຕ຺ຕາໂຣ ອາສີວິສາ ອຸຄ຺ຄເຕຊາ ໂຆຣວິສາຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸນ຺ເນຕໍ ມຫາຠູຕານໍ ອຘິວຈນໍ – ປຖວີຘາຕຸຍາ, ອາໂປຘາຕຸຍາ, ເຕໂຊຘາຕຸຍາ, ວາໂຍຘາຕຸຍາ.

‘‘ປຎ຺ຈ ວຘກາ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິກາຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈນ຺ເນຕໍ ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘານໍ ອຘິວຈນໍ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ຣູປຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ, ເວທນຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ, ສຎ຺ຎຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ, ສງ຺ຂາຣຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ, ວິຎ຺ຎາຓຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ.

‘‘ຉຏ຺ໂຐ ອນ຺ຕຣຈໂຣ ວຘໂກ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕາສິໂກຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ນນ຺ທີຣາຄສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ.

‘‘ສຸຎ຺ໂຎ ຄາໂມຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉນ຺ເນຕໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິການໍ ອາຍຕນານໍ ອຘິວຈນໍ. ຈກ຺ຂຸໂຕ ເຈປິ ນໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຓ຺ຑິໂຕ ພ຺ຍຕ຺ໂຕ ເມຘາວີ ອຸປປຣິກ຺ຂຕິ ຣິຕ຺ຕກຎ຺ເຎວ ຂາຍຕິ, ຕຸຈ຺ຉກຎ຺ເຎວ ຂາຍຕິ, ສຸຎ຺ຎກຎ຺ເຎວ ຂາຍຕິ…ເປ… ຊິວ຺ຫາໂຕ ເຈປິ ນໍ, ຠິກ຺ຂເວ…ເປ… ມນໂຕ ເຈປິ ນໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຓ຺ຑິໂຕ ພ຺ຍຕ຺ໂຕ ເມຘາວີ ອຸປປຣິກ຺ຂຕິ ຣິຕ຺ຕກຎ຺ເຎວ ຂາຍຕິ, ຕຸຈ຺ຉກຎ຺ເຎວ ຂາຍຕິ, ສຸຎ຺ຎກຎ຺ເຎວ ຂາຍຕິ.

‘‘ໂຈຣາ ຄາມຆາຕກາຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉນ຺ເນຕໍ ພາຫິຣານໍ ອາຍຕນານໍ ອຘິວຈນໍ. ຈກ຺ຂຸ, ຠິກ຺ຂເວ, ຫຎ຺ຎຕິ ມນາປາມນາເປສຸ ຣູເປສຸ; ໂສຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ…ເປ… ຆານໍ, ຠິກ຺ຂເວ…ເປ… ຊິວ຺ຫາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຫຎ຺ຎຕິ ມນາປາມນາເປສຸ ຣເສສຸ; ກາໂຍ, ຠິກ຺ຂເວ…ເປ… ມໂນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຫຎ຺ຎຕິ ມນາປາມນາເປສຸ ຘມ຺ເມສຸ.

‘‘ມຫາ ອຸທກຓ຺ຓໂວຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸນ຺ເນຕໍ ໂອຆານໍ ອຘິວຈນໍ – ກາໂມຆສ຺ສ, ຠໂວຆສ຺ສ, ທິຏ຺ໂຐຆສ຺ສ, ອວິຊ຺ໂຊຆສ຺ສ.

‘‘ໂອຣິມໍ ຕີຣໍ ສາສງ຺ກໍ ສປ຺ປຏິຠຍນ຺ຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສກ຺ກາຍສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ.

‘‘ປາຣິມໍ ຕີຣໍ ເຂມໍ ອປ຺ປຏິຠຍນ຺ຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິພ຺ພານສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ.

‘‘ກຸລ຺ລນ຺ຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສ຺ເສຕໍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິກສ຺ສ ມຄ຺ຄສ຺ສ ອຘິວຈນໍ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ…ເປ… ສມ຺ມາສມາຘິ.

‘‘ຕສ຺ສ ຫຕ຺ເຖຫິ ຈ ປາເທຫິ ຈ ວາຍາໂມຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ວີຣິຍາຣມ຺ຠສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ.

‘‘ຕິຓ຺ໂຓ ປາຣງ຺ຄໂຕ ຖເລ ຕິຏ຺ຐຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣຫໂຕ ເອຕໍ ອຘິວຈນ’’ນ຺ຕິ. ປຐມໍ.