໑. ອທນ຺ຕອຄຸຕ຺ຕສຸຕ຺ຕໍ

໙໔. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ຉຍິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຜສ຺ສາຍຕນາ ອທນ຺ຕາ ອຄຸຕ຺ຕາ ອຣກ຺ຂິຕາ ອສໍວຸຕາ ທຸກ຺ຂາຘິວາຫາ ໂຫນ຺ຕິ. ກຕເມ ຉ? ຈກ຺ຂຸ, ຠິກ຺ຂເວ, ຜສ຺ສາຍຕນໍ ອທນ຺ຕໍ ອຄຸຕ຺ຕໍ ອຣກ຺ຂິຕໍ ອສໍວຸຕໍ ທຸກ຺ຂາຘິວາຫໍ ໂຫຕິ…ເປ… ຊິວ຺ຫາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຜສ຺ສາຍຕນໍ ອທນ຺ຕໍ ອຄຸຕ຺ຕໍ ອຣກ຺ຂິຕໍ ອສໍວຸຕໍ ທຸກ຺ຂາຘິວາຫໍ ໂຫຕິ…ເປ… ມໂນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຜສ຺ສາຍຕນໍ ອທນ຺ຕໍ ອຄຸຕ຺ຕໍ ອຣກ຺ຂິຕໍ ອສໍວຸຕໍ ທຸກ຺ຂາຘິວາຫໍ ໂຫຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉ ຜສ຺ສາຍຕນາ ອທນ຺ຕາ ອຄຸຕ຺ຕາ ອຣກ຺ຂິຕາ ອສໍວຸຕາ ທຸກ຺ຂາຘິວາຫາ ໂຫນ຺ຕິ’’.

‘‘ຉຍິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຜສ຺ສາຍຕນາ ສຸທນ຺ຕາ ສຸຄຸຕ຺ຕາ ສຸຣກ຺ຂິຕາ ສຸສໍວຸຕາ ສຸຂາຘິວາຫາ ໂຫນ຺ຕິ. ກຕເມ ຉ? ຈກ຺ຂຸ, ຠິກ຺ຂເວ, ຜສ຺ສາຍຕນໍ ສຸທນ຺ຕໍ ສຸຄຸຕ຺ຕໍ ສຸຣກ຺ຂິຕໍ ສຸສໍວຸຕໍ ສຸຂາຘິວາຫໍ ໂຫຕິ…ເປ… ຊິວ຺ຫາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຜສ຺ສາຍຕນໍ ສຸທນ຺ຕໍ ສຸຄຸຕ຺ຕໍ ສຸຣກ຺ຂິຕໍ ສຸສໍວຸຕໍ ສຸຂາຘິວາຫໍ ໂຫຕິ…ເປ… ມໂນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຜສ຺ສາຍຕນໍ ສຸທນ຺ຕໍ ສຸຄຸຕ຺ຕໍ ສຸຣກ຺ຂິຕໍ ສຸສໍວຸຕໍ ສຸຂາຘິວາຫໍ ໂຫຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉ ຜສ຺ສາຍຕນາ ສຸທນ຺ຕາ ສຸຄຸຕ຺ຕາ ສຸຣກ຺ຂິຕາ ສຸສໍວຸຕາ ສຸຂາຘິວາຫາ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິ. ອິທມໂວຈ ຠຄວາ…ເປ… ເອຕທໂວຈ ສຕ຺ຖາ –

‘‘ສເຬວ [ຉເຬວ (ກ.)] ຜສ຺ສາຍຕນານິ ຠິກ຺ຂໂວ,

ອສໍວຸໂຕ ຍຕ຺ຖ ທຸກ຺ຂໍ ນິຄຈ຺ຉຕິ;

ເຕສຎ຺ຈ ເຍ ສໍວຣຓໍ ອເວທິສຸໍ,

ສທ຺ຘາທຸຕິຍາ ວິຫຣນ຺ຕານວສ຺ສຸຕາ.

‘‘ທິສ຺ວານ ຣູປານິ ມໂນຣມານິ,

ອໂຖປິ ທິສ຺ວານ ອມໂນຣມານິ;

ມໂນຣເມ ຣາຄປຖໍ ວິໂນທເຍ,

ນ ຈາປ຺ປິຍໍ ເມຕິ ມນໍ ປໂທສເຍ.

‘‘ສທ຺ທຎ຺ຈ ສຸຕ຺ວາ ທຸຠຍໍ ປິຍາປ຺ປິຍໍ,

ປິຍມ຺ຫິ ສທ຺ເທ ນ ສມຸຈ຺ຉິໂຕ ສິຍາ;

ອໂຖປ຺ປິເຍ ໂທສຄຕໍ ວິໂນທເຍ,

ນ ຈາປ຺ປິຍໍ ເມຕິ ມນໍ ປໂທສເຍ.

‘‘ຄນ຺ຘຎ຺ຈ ຆຕ຺ວາ ສຸຣຠິໍ ມໂນຣມໍ,

ອໂຖປິ ຆຕ຺ວາ ອສຸຈິໍ ອກນ຺ຕິຍໍ;

ອກນ຺ຕິຍສ຺ມິໍ ປຏິຆໍ ວິໂນທເຍ,

ຉນ຺ທານຸນີໂຕ ນ ຈ ກນ຺ຕິເຍ ສິຍາ.

‘‘ຣສຎ຺ຈ ໂຠຕ຺ວານ ອສາທິຕຎ຺ຈ ສາທຸໍ,

ອໂຖປິ ໂຠຕ຺ວານ ອສາທຸເມກທາ;

ສາທຸໍ ຣສໍ ນາຊ຺ໂຌສາຍ ຠຸຎ຺ເຊ,

ວິໂຣຘມາສາທຸສຸ ໂນປທໍສເຍ.

‘‘ຜສ຺ເສນ ຜຸຏ຺ໂຐ ນ ສຸເຂນ ມຊ຺ເຊ [ມຊ຺ເຌ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)],

ທຸກ຺ເຂນ ຜຸຏ຺ໂຐປິ ນ ສມ຺ປເວເຘ;

ຜສ຺ສທ຺ວຍໍ ສຸຂທຸກ຺ເຂ ອຸເປກ຺ເຂ,

ອນານຸຣຸທ຺ໂຘ ອວິຣຸທ຺ຘ ເກນຈິ.

‘‘ປປຎ຺ຈສຎ຺ຎາ ອິຕຣີຕຣາ ນຣາ,

ປປຎ຺ຈຍນ຺ຕາ ອຸປຍນ຺ຕິ ສຎ຺ຎິໂນ;

ມໂນມຍໍ ເຄຫສິຕຎ຺ຈ ສພ຺ພໍ,

ປນຸຊ຺ຊ ເນກ຺ຂມ຺ມສິຕໍ ອິຣີຍຕິ.

‘‘ເອວໍ ມໂນ ຉສ຺ສຸ ຍທາ ສຸຠາວິໂຕ,

ຜຸຏ຺ຐສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ນ ວິກມ຺ປເຕ ກ຺ວຈິ;

ເຕ ຣາຄໂທເສ ອຠິຠຸຍ຺ຍ ຠິກ຺ຂໂວ,

ຠວຕ຺ຖ [ຠວຖ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ຊາຕິມຣຓສ຺ສ ປາຣຄາ’’ຕິ. ປຐມໍ;