໙. ນາຄສຸຕ຺ຕໍ

໒໓໑. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ນໂວ ຠິກ຺ຂຸ ອຕິເວລໍ ກຸລານິ ອຸປສງ຺ກມຕິ. ຕເມນໍ ຠິກ຺ຂູ ເອວມາຫໍສຸ – ‘‘ມາຍສ຺ມາ ອຕິເວລໍ ກຸລານິ ອຸປສງ຺ກມີ’’ຕິ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຠິກ຺ຂູຫິ ວຸຈ຺ຈມາໂນ ເອວມາຫ – ‘‘ອິເມ ຫິ ນາມ ເຖຣາ ຠິກ຺ຂູ ກຸລານິ ອຸປສງ຺ກມິຕພ຺ພໍ ມຎ຺ຎິສ຺ສນ຺ຕິ, ກິມງ຺ຄໍ [ກິມງ຺ຄ (ສີ.)] ປນາຫ’’ນ຺ຕິ?

ອຖ ໂຂ ສມ຺ພຫຸລາ ຠິກ຺ຂູ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນາ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ອິຘ, ຠນ຺ເຕ, ອຎ຺ຎຕໂຣ ນໂວ ຠິກ຺ຂຸ ອຕິເວລໍ ກຸລານິ ອຸປສງ຺ກມຕິ. ຕເມນໍ ຠິກ຺ຂູ ເອວມາຫໍສຸ – ‘ມາຍສ຺ມາ ອຕິເວລໍ ກຸລານິ ອຸປສງ຺ກມີ’ຕິ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຠິກ຺ຂູຫິ ວຸຈ຺ຈມາໂນ ເອວມາຫ – ‘ອິເມ ຫິ ນາມ ເຖຣາ ຠິກ຺ຂູ ກຸລານິ ອຸປສງ຺ກມິຕພ຺ພໍ ມຎ຺ຎິສ຺ສນ຺ຕິ, ກິມງ຺ຄໍ ປນາຫ’’’ນ຺ຕິ.

‘‘ຠູຕປຸພ຺ພໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣຎ຺ຎາຍຕເນ ມຫາສຣສີ. ຕໍ ນາຄາ ອຸປນິສ຺ສາຍ ວິຫຣນ຺ຕິ. ເຕ ຕໍ ສຣສິໍ ໂອຄາເຫຕ຺ວາ ໂສຓ຺ຑາຍ ຠິສມຸຬາລໍ ອພ຺ພຸເຫຕ຺ວາ [ອພ຺ຠູເຫຕ຺ວາ (ກ.), ອພ຺ພາຫິຕ຺ວາ (ມຫາວ. ໒໗໘)] ສຸວິກ຺ຂາລິຕໍ ວິກ຺ຂາເລຕ຺ວາ ອກທ຺ທມໍ ສງ຺ຂາທິຕ຺ວາ [ສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ (ປີ. ກ.)] ອຊ຺ໂຌຫຣນ຺ຕິ. ເຕສໍ ຕໍ ວຓ຺ຓາຍ ເຈວ ໂຫຕິ ພລາຍ ຈ, ນ ຈ ຕໂຕນິທານໍ ມຣຓໍ ວາ ນິຄຈ຺ຉນ຺ຕິ ມຣຓມຕ຺ຕໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ. ເຕສໍເຍວ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຫານາຄານໍ ອນຸສິກ຺ຂມານາ ຕຣຸຓາ ຠິງ຺ກຈ຺ຉາປາ ຕໍ ສຣສິໍ ໂອຄາເຫຕ຺ວາ ໂສຓ຺ຑາຍ ຠິສມຸຬາລໍ ອພ຺ພຸເຫຕ຺ວາ ນ ສຸວິກ຺ຂາລິຕໍ ວິກ຺ຂາເລຕ຺ວາ ສກທ຺ທມໍ ອສງ຺ຂາທິຕ຺ວາ ອຊ຺ໂຌຫຣນ຺ຕິ. ເຕສໍ ຕໍ ເນວ ວຓ຺ຓາຍ ໂຫຕິ ນ ພລາຍ. ຕໂຕນິທານໍ ມຣຓໍ ວາ ນິຄຈ຺ຉນ຺ຕິ ມຣຓມຕ຺ຕໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ.

‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິຘ ເຖຣາ ຠິກ຺ຂູ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ຄາມໍ ວາ ນິຄມໍ ວາ ປິຓ຺ຑາຍ ປວິສນ຺ຕິ. ເຕ ຕຕ຺ຖ ຘມ຺ມໍ ຠາສນ຺ຕິ. ເຕສໍ ຄິຫີ ປສນ຺ນາກາຣໍ ກໂຣນ຺ຕິ. ເຕ ຕໍ ລາຠໍ ອຄຘິຕາ ອມຸຈ຺ຉິຕາ ອນຊ຺ໂຌປນ຺ນາ [ອນຊ຺ຌາປນ຺ນາ (ສພ຺ພຕ຺ຖ) ມ. ນິ. ໑ ປາສຣາສິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ໂອໂລເກຕພ຺ພາ] ອາທີນວທສ຺ສາວິໂນ ນິສ຺ສຣຓປຎ຺ຎາ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕິ. ເຕສໍ ຕໍ ວຓ຺ຓາຍ ເຈວ ໂຫຕິ ພລາຍ ຈ, ນ ຈ ຕໂຕນິທານໍ ມຣຓໍ ວາ ນິຄຈ຺ຉນ຺ຕິ ມຣຓມຕ຺ຕໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ. ເຕສໍເຍວ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ເຖຣານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອນຸສິກ຺ຂມານາ ນວາ ຠິກ຺ຂູ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ຄາມໍ ວາ ນິຄມໍ ວາ ປິຓ຺ຑາຍ ປວິສນ຺ຕິ. ເຕ ຕຕ຺ຖ ຘມ຺ມໍ ຠາສນ຺ຕິ. ເຕສໍ ຄິຫີ ປສນ຺ນາກາຣໍ ກໂຣນ຺ຕິ. ເຕ ຕໍ ລາຠໍ ຄຘິຕາ ມຸຈ຺ຉິຕາ ອຊ຺ໂຌປນ຺ນາ ອນາທີນວທສ຺ສາວິໂນ ອນິສ຺ສຣຓປຎ຺ຎາ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕິ. ເຕສໍ ຕໍ ເນວ ວຓ຺ຓາຍ ໂຫຕິ ນ ພລາຍ, ເຕ ຕໂຕນິທານໍ ມຣຓໍ ວາ ນິຄຈ຺ຉນ຺ຕິ ມຣຓມຕ຺ຕໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ. ຕສ຺ມາຕິຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອວໍ ສິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ – ‘ອຄຘິຕາ ອມຸຈ຺ຉິຕາ ອນຊ຺ໂຌປນ຺ນາ ອາທີນວທສ຺ສາວິໂນ ນິສ຺ສຣຓປຎ຺ຎາ ຕໍ ລາຠໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິສ຺ສາມາ’ຕິ. ເອວຎ຺ຫິ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ສິກ຺ຂິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ. ນວມໍ.