໘. ຕຕິຍໂອວາທສຸຕ຺ຕໍ

໑໕໑. ຣາຊຄເຫ ກລນ຺ທກນິວາເປ [ສາວຕ຺ຖິ, ອາຣາເມ (ສີ.)]. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາກສ຺ສໂປ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາກສ຺ສປໍ ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ໂອວທ, ກສ຺ສປ, ຠິກ຺ຂູ; ກໂຣຫິ, ກສ຺ສປ, ຠິກ຺ຂູນໍ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ. ອຫໍ ວາ, ກສ຺ສປ, ຠິກ຺ຂູນໍ ໂອວເທຍ຺ຍໍ ຕ຺ວໍ ວາ; ອຫໍ ວາ ຠິກ຺ຂູນໍ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກເຣຍ຺ຍໍ ຕ຺ວໍ ວາ’’ຕິ.

‘‘ທຸພ຺ພຈາ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ເອຕຣຫິ ຠິກ຺ຂູ, ໂທວຈສ຺ສກຣເຓຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ, ອກ຺ຂມາ, ອປ຺ປທກ຺ຂິຓຄ຺ຄາຫິໂນ ອນຸສາສນີ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ຕຖາ ຫິ ປນ, ກສ຺ສປ, ປຸພ຺ເພ ເຖຣາ ຠິກ຺ຂູ ອາຣຎ຺ຎິກາ ເຈວ ອເຫສຸໍ ອາຣຎ຺ຎິກຕ຺ຕສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓວາທິໂນ, ປິຓ຺ຑປາຕິກາ ເຈວ ອເຫສຸໍ ປິຓ຺ຑປາຕິກຕ຺ຕສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓວາທິໂນ, ປໍສຸກູລິກາ ເຈວ ອເຫສຸໍ ປໍສຸກູລິກຕ຺ຕສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓວາທິໂນ, ເຕຈີວຣິກາ ເຈວ ອເຫສຸໍ ເຕຈີວຣິກຕ຺ຕສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓວາທິໂນ, ອປ຺ປິຈ຺ຉາ ເຈວ ອເຫສຸໍ ອປ຺ປິຈ຺ຉຕາຍ ຈ ວຓ຺ຓວາທິໂນ, ສນ຺ຕຸຏ຺ຐາ ເຈວ ອເຫສຸໍ ສນ຺ຕຸຏ຺ຐິຍາ ຈ ວຓ຺ຓວາທິໂນ, ປວິວິຕ຺ຕາ ເຈວ ອເຫສຸໍ ປວິເວກສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓວາທິໂນ, ອສໍສຏ຺ຐາ ເຈວ ອເຫສຸໍ ອສໍສຄ຺ຄສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓວາທິໂນ, ອາຣທ຺ຘວີຣິຍາ ເຈວ ອເຫສຸໍ ວີຣິຍາຣມ຺ຠສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓວາທິໂນ.

‘‘ຕຕ຺ຣ ໂຍ ໂຫຕິ ຠິກ຺ຂຸ ອາຣຎ຺ຎິໂກ ເຈວ ອາຣຎ຺ຎິກຕ຺ຕສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ, ປິຓ຺ຑປາຕິໂກ ເຈວ ປິຓ຺ຑປາຕິກຕ຺ຕສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ, ປໍສຸກູລິໂກ ເຈວ ປໍສຸກູລິກຕ຺ຕສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ, ເຕຈີວຣິໂກ ເຈວ ເຕຈີວຣິກຕ຺ຕສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ, ອປ຺ປິຈ຺ໂຉ ເຈວ ອປ຺ປິຈ຺ຉຕາຍ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ, ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ເຈວ ສນ຺ຕຸຏ຺ຐິຍາ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ, ປວິວິຕ຺ໂຕ ເຈວ ປວິເວກສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ, ອສໍສຏ຺ໂຐ ເຈວ ອສໍສຄ຺ຄສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ, ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ ເຈວ ວີຣິຍາຣມ຺ຠສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ, ຕໍ ເຖຣາ ຠິກ຺ຂູ ອາສເນນ ນິມນ຺ເຕນ຺ຕິ – ‘ເອຫິ, ຠິກ຺ຂຸ, ໂກ ນາມາຍໍ ຠິກ຺ຂຸ, ຠທ຺ທໂກ ວຕາຍໍ ຠິກ຺ຂຸ, ສິກ຺ຂາກາໂມ ວຕາຍໍ ຠິກ຺ຂຸ; ເອຫິ, ຠິກ຺ຂຸ, ອິທໍ ອາສນໍ ນິສີທາຫີ’’’ຕິ.

‘‘ຕຕ຺ຣ, ກສ຺ສປ, ນວານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘ໂຍ ກິຣ ໂສ ໂຫຕິ ຠິກ຺ຂຸ ອາຣຎ຺ຎິໂກ ເຈວ ອາຣຎ຺ຎິກຕ຺ຕສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ, ປິຓ຺ຑປາຕິໂກ ເຈວ…ເປ… ປໍສຸກູລິໂກ ເຈວ… ເຕຈີວຣິໂກ ເຈວ… ອປ຺ປິຈ຺ໂຉ ເຈວ… ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ເຈວ… ປວິວິຕ຺ໂຕ ເຈວ… ອສໍສຏ຺ໂຐ ເຈວ… ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ ເຈວ ວີຣິຍາຣມ຺ຠສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ, ຕໍ ເຖຣາ ຠິກ຺ຂູ ອາສເນນ ນິມນ຺ເຕນ຺ຕິ – ເອຫິ, ຠິກ຺ຂຸ, ໂກ ນາມາຍໍ ຠິກ຺ຂຸ, ຠທ຺ທໂກ ວຕາຍໍ ຠິກ຺ຂຸ, ສິກ຺ຂາກາໂມ ວຕາຍໍ ຠິກ຺ຂຸ; ເອຫິ, ຠິກ຺ຂຸ, ອິທໍ ອາສນໍ ນິສີທາຫີ’ຕິ. ເຕ ຕຖຕ຺ຕາຍ ປຏິປຊ຺ຊນ຺ຕິ; ເຕສໍ ຕໍ ໂຫຕິ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ.

‘‘ເອຕຣຫິ ປນ, ກສ຺ສປ, ເຖຣາ ຠິກ຺ຂູ ນ ເຈວ ອາຣຎ຺ຎິກາ ນ ຈ ອາຣຎ຺ຎິກຕ຺ຕສ຺ສ ວຓ຺ຓວາທິໂນ, ນ ເຈວ ປິຓ຺ຑປາຕິກາ ນ ຈ ປິຓ຺ຑປາຕິກຕ຺ຕສ຺ສ ວຓ຺ຓວາທິໂນ, ນ ເຈວ ປໍສຸກູລິກາ ນ ຈ ປໍສຸກູລິກຕ຺ຕສ຺ສ ວຓ຺ຓວາທິໂນ, ນ ເຈວ ເຕຈີວຣິກາ ນ ຈ ເຕຈີວຣິກຕ຺ຕສ຺ສ ວຓ຺ຓວາທິໂນ, ນ ເຈວ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ ນ ຈ ອປ຺ປິຈ຺ຉຕາຍ ວຓ຺ຓວາທິໂນ, ນ ເຈວ ສນ຺ຕຸຏ຺ຐາ ນ ຈ ສນ຺ຕຸຏ຺ຐິຍາ ວຓ຺ຓວາທິໂນ, ນ ເຈວ ປວິວິຕ຺ຕາ ນ ຈ ປວິເວກສ຺ສ ວຓ຺ຓວາທິໂນ, ນ ເຈວ ອສໍສຏ຺ຐາ ນ ຈ ອສໍສຄ຺ຄສ຺ສ ວຓ຺ຓວາທິໂນ, ນ ເຈວ ອາຣທ຺ຘວີຣິຍາ ນ ຈ ວີຣິຍາຣມ຺ຠສ຺ສ ວຓ຺ຓວາທິໂນ.

‘‘ຕຕ຺ຣ ໂຍ ໂຫຕິ ຠິກ຺ຂຸ ຎາໂຕ ຍສສ຺ສີ ລາຠີ ຈີວຣ-ປິຓ຺ຑປາຕ-ເສນາສນຄິລານປ຺ປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣານໍ ຕໍ ເຖຣາ ຠິກ຺ຂູ ອາສເນນ ນິມນ຺ເຕນ຺ຕິ – ‘ເອຫິ, ຠິກ຺ຂຸ, ໂກ ນາມາຍໍ ຠິກ຺ຂຸ, ຠທ຺ທໂກ ວຕາຍໍ ຠິກ຺ຂຸ, ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິກາໂມ ວຕາຍໍ ຠິກ຺ຂຸ; ເອຫິ, ຠິກ຺ຂຸ, ອິທໍ ອາສນໍ ນິສີທາຫີ’’’ຕິ.

‘‘ຕຕ຺ຣ, ກສ຺ສປ, ນວານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘ໂຍ ກິຣ ໂສ ໂຫຕິ ຠິກ຺ຂຸ ຎາໂຕ ຍສສ຺ສີ ລາຠີ ຈີວຣ-ປິຓ຺ຑປາຕ-ເສນາສນ-ຄິລານປ຺ປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣານໍ ຕໍ ເຖຣາ ຠິກ຺ຂູ ອາສເນນ ນິມນ຺ເຕນ຺ຕິ – ເອຫິ, ຠິກ຺ຂຸ, ໂກ ນາມາຍໍ ຠິກ຺ຂຸ, ຠທ຺ທໂກ ວຕາຍໍ ຠິກ຺ຂຸ, ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິກາໂມ ວຕາຍໍ ຠິກ຺ຂຸ; ເອຫິ, ຠິກ຺ຂຸ, ອິທໍ ອາສນໍ ນິສີທາຫີ’ຕິ. ເຕ ຕຖຕ຺ຕາຍ ປຏິປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ເຕສໍ ຕໍ ໂຫຕິ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ອຫິຕາຍ ທຸກ຺ຂາຍ. ຍຎ຺ຫິ ຕໍ, ກສ຺ສປ, ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອຸປທ຺ທຸຕາ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣູປທ຺ທເວນ ອຠິປຕ຺ຖນາ [ອຠິຠວນາ (ສີ.)] ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິອຠິປຕ຺ຖເນນາ’ຕິ [ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິອຠິຠວເນນາຕິ (ສີ.)], ເອຕຣຫິ ຕໍ, ກສ຺ສປ, ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອຸປທ຺ທຸຕາ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣູປທ຺ທເວນ ອຠິປຕ຺ຖນາ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິອຠິປຕ຺ຖເນນາ’’’ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.