໓. ຈນ຺ທູປມສຸຕ຺ຕໍ

໑໔໖. ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ…ເປ… ‘‘ຈນ຺ທູປມາ, ຠິກ຺ຂເວ, ກຸລານິ ອຸປສງ຺ກມຖ – ອປກສ຺ເສວ ກາຍໍ, ອປກສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ, ນິຈ຺ຈນວກາ ກຸເລສຸ ອປ຺ປຄພ຺ຠາ [ອປ຺ປຄພ຺ພາ (ກ.)]. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຣິໂສ ຊຣຸທປານໍ ວາ ໂອໂລເກຍ຺ຍ ປພ຺ພຕວິສມໍ ວາ ນທີວິທຸຄ຺ຄໍ ວາ – ອປກສ຺ເສວ ກາຍໍ, ອປກສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ; ເອວເມວ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈນ຺ທູປມາ ກຸລານິ ອຸປສງ຺ກມຖ – ອປກສ຺ເສວ ກາຍໍ, ອປກສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ, ນິຈ຺ຈນວກາ ກຸເລສຸ ອປ຺ປຄພ຺ຠາ’’.

‘‘ກສ຺ສໂປ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈນ຺ທູປໂມ ກຸລານິ ອຸປສງ຺ກມຕິ – ອປກສ຺ເສວ ກາຍໍ, ອປກສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ, ນິຈ຺ຈນວໂກ ກຸເລສຸ ອປ຺ປຄພ຺ໂຠ. ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ກຖໍຣູໂປ ຠິກ຺ຂຸ ອຣຫຕິ ກຸລານິ ອຸປສງ຺ກມິຕຸ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ຠຄວໍມູລກາ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ ຠຄວໍເນຕ຺ຕິກາ ຠຄວໍປຏິສຣຓາ. ສາຘຸ ວຕ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວນ຺ຕໍເຍວ ປຏິຠາຕຸ ເອຕສ຺ສ ຠາສິຕສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ. ຠຄວໂຕ ສຸຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ຘາເຣສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອາກາເສ ປາຓິໍ ຈາເລສິ. ‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຍໍ ອາກາເສ ປາຓິ ນ ສຊ຺ຊຕິ ນ ຄຍ຺ຫຕິ ນ ພຊ຺ຌຕິ; ເອວເມວ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍສ຺ສ ກສ຺ສຈິ ຠິກ຺ຂຸໂນ ກຸລານິ ອຸປສງ຺ກມໂຕ ກຸເລສຸ ຈິຕ຺ຕໍ ນ ສຊ຺ຊຕິ ນ ຄຍ຺ຫຕິ ນ ພຊ຺ຌຕິ – ‘ລຠນ຺ຕຸ ລາຠກາມາ, ປຸຎ຺ຎກາມາ ກໂຣນ຺ຕຸ ປຸຎ຺ຎານີ’ຕິ; ຍຖາສເກນ ລາເຠນ ອຕ຺ຕມໂນ ໂຫຕິ ສຸມໂນ, ເອວໍ ປເຣສໍ ລາເຠນ ອຕ຺ຕມໂນ ໂຫຕິ ສຸມໂນ; ເອວຣູໂປ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອຣຫຕິ ກຸລານິ ອຸປສງ຺ກມິຕຸໍ.

‘‘ກສ຺ສປສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ກຸລານິ ອຸປສງ຺ກມໂຕ ກຸເລສຸ ຈິຕ຺ຕໍ ນ ສຊ຺ຊຕິ ນ ຄຍ຺ຫຕິ ນ ພຊ຺ຌຕິ – ‘ລຠນ຺ຕຸ ລາຠກາມາ, ປຸຎ຺ຎກາມາ ກໂຣນ຺ຕຸ ປຸຎ຺ຎານີ’ຕິ; ຍຖາສເກນ ລາເຠນ ອຕ຺ຕມໂນ ໂຫຕິ ສຸມໂນ; ເອວໍ ປເຣສໍ ລາເຠນ ອຕ຺ຕມໂນ ໂຫຕິ ສຸມໂນ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ກຖໍຣູປສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອປຣິສຸທ຺ຘາ ຘມ຺ມເທສນາ ໂຫຕິ, ກຖໍຣູປສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປຣິສຸທ຺ຘາ ຘມ຺ມເທສນາ ໂຫຕີ’’ຕິ? ‘‘ຠຄວໍມູລກາ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ ຠຄວໍເນຕ຺ຕິກາ ຠຄວໍປຏິສຣຓາ. ສາຘຸ ວຕ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວນ຺ຕໍເຍວ ປຏິຠາຕຸ ເອຕສ຺ສ ຠາສິຕສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ. ຠຄວໂຕ ສຸຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ຘາເຣສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ. ‘‘ເຕນ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸຓາຖ, ສາຘຸກໍ ມນສິ ກໂຣຖ; ຠາສິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ໂຍ ຫິ ໂກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍຈິຕ຺ໂຕ ປເຣສໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ – ‘ອໂຫ ວຕ ເມ ຘມ຺ມໍ ສຸເຓຍ຺ຍຸໍ, ສຸຕ຺ວາ ຈ ປນ ຘມ຺ມໍ ປສີເທຍ຺ຍຸໍ, ປສນ຺ນາ ຈ ເມ ປສນ຺ນາກາຣໍ ກເຣຍ຺ຍຸ’ນ຺ຕິ; ເອວຣູປສ຺ສ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ອປຣິສຸທ຺ຘາ ຘມ຺ມເທສນາ ໂຫຕິ.

‘‘ໂຍ ຈ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍຈິຕ຺ໂຕ ປເຣສໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ – ‘ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ ຠຄວຕາ ຘມ຺ໂມ ສນ຺ທິຏ຺ຐິໂກ ອກາລິໂກ ເອຫິປສ຺ສິໂກ ໂອປເນຍ຺ຍິໂກ ປຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ເວທິຕພ຺ໂພ ວິຎ຺ຎູຫີຕິ [ວິຎ຺ຎູຫິ (?)]. ອໂຫ, ວຕ ເມ ຘມ຺ມໍ ສຸເຓຍ຺ຍຸໍ, ສຸຕ຺ວາ ຈ ປນ ຘມ຺ມໍ ອາຊາເນຍ຺ຍຸໍ, ອາຊານິຕ຺ວາ ຈ ປນ ຕຖຕ຺ຕາຍ ປຏິປຊ຺ເຊຍ຺ຍຸ’ນ຺ຕິ. ອິຕິ ຘມ຺ມສຸຘມ຺ມຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ປເຣສໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ກາຣຸຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈ ອນຸທ຺ທຍໍ [ອນຸທຍໍ (ພຫູສຸ) ທ຺ວິຕ຺ຕກາຣຓໍ ປນ ຄເວສິຕພ຺ພໍ] ປຏິຈ຺ຈ ອນຸກມ຺ປໍ ອຸປາທາຍ ປເຣສໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ. ເອວຣູປສ຺ສ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ປຣິສຸທ຺ຘາ ຘມ຺ມເທສນາ ໂຫຕິ.

‘‘ກສ຺ສໂປ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອວໍຈິຕ຺ໂຕ ປເຣສໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ – ‘ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ ຠຄວຕາ ຘມ຺ໂມ ສນ຺ທິຏ຺ຐິໂກ ອກາລິໂກ ເອຫິປສ຺ສິໂກ ໂອປເນຍ຺ຍິໂກ ປຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ເວທິຕພ຺ໂພ ວິຎ຺ຎູຫີຕິ. ອໂຫ, ວຕ ເມ ຘມ຺ມໍ ສຸເຓຍ຺ຍຸໍ, ສຸຕ຺ວາ ຈ ປນ ຘມ຺ມໍ ອາຊາເນຍ຺ຍຸໍ, ອາຊານິຕ຺ວາ ຈ ປນ ຕຖຕ຺ຕາຍ ປຏິປຊ຺ເຊຍ຺ຍຸ’ນ຺ຕິ. ອິຕິ ຘມ຺ມສຸຘມ຺ມຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ປເຣສໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ກາຣຸຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈ ອນຸທ຺ທຍໍ ປຏິຈ຺ຈ ອນຸກມ຺ປໍ ອຸປາທາຍ ປເຣສໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ. ກສ຺ສເປນ ວາ ຫິ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂອວທິສ຺ສາມິ ໂຍ ວາ ປນສ຺ສ ກສ຺ສປສທິໂສ, ໂອວທິເຕຫິ ຈ ປນ ໂວ ຕຖຕ຺ຕາຍ ປຏິປຊ຺ຊິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ. ຕຕິຍໍ.