໑໐. ເວປຸລ຺ລປພ຺ພຕສຸຕ຺ຕໍ

໑໔໓. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣຕິ ຄິຊ຺ຌກູເຏ ປພ຺ພເຕ. ຕຕ຺ຣ ໂຂ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ຠິກ຺ຂໂວ’’ຕິ. ‘‘ຠທນ຺ເຕ’’ຕິ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ອນມຕຄ຺ໂຄຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສໍສາໂຣ. ປຸພ຺ພາ ໂກຏິ ນ ປຎ຺ຎາຍຕິ ອວິຊ຺ຊານີວຣຓານໍ ສຕ຺ຕານໍ ຕຓ຺ຫາສໍໂຍຊນານໍ ສນ຺ຘາວຕໍ ສໍສຣຕໍ. ຠູຕປຸພ຺ພໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິມສ຺ສ ເວປຸລ຺ລສ຺ສ ປພ຺ພຕສ຺ສ ‘ປາຈີນວໍໂສ’ຕ຺ເວວ ສມຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ. ເຕນ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມເຍນ ມນຸສ຺ສານໍ ‘ຕິວຣາ’ຕ຺ເວວ ສມຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ. ຕິວຣານໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມນຸສ຺ສານໍ ຈຕ຺ຕາຣີສ ວສ຺ສສຫສ຺ສານິ ອາຍຸປ຺ປມາຓໍ ອໂຫສິ. ຕິວຣາ, ຠິກ຺ຂເວ, ມນຸສ຺ສາ ປາຈີນວໍສໍ ປພ຺ພຕໍ ຈຕູເຫນ ອາໂຣຫນ຺ຕິ, ຈຕູເຫນ ໂອໂຣຫນ຺ຕິ. ເຕນ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມເຍນ ກກຸສນ຺ໂຘ ຠຄວາ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ໂລເກ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ໂຫຕິ. ກກຸສນ຺ຘສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠຄວໂຕ ອຣຫໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ວິຘຸຣສຎ຺ຊີວໍ ນາມ ສາວກຍຸຄໍ ອໂຫສິ ອຄ຺ຄໍ ຠທ຺ທຍຸຄໍ. ປສ຺ສຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາ ເຈວິມສ຺ສ ປພ຺ພຕສ຺ສ ສມຎ຺ຎາ ອນ຺ຕຣຫິຕາ, ເຕ ຈ ມນຸສ຺ສາ ກາລງ຺ກຕາ, ໂສ ຈ ຠຄວາ ປຣິນິພ຺ພຸໂຕ. ເອວໍ ອນິຈ຺ຈາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສງ຺ຂາຣາ; ເອວໍ ອທ຺ຘຸວາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສງ຺ຂາຣາ; ເອວໍ ອນສ຺ສາສິກາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສງ຺ຂາຣາ. ຍາວຎ຺ຈິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອລເມວ ສພ຺ພສງ຺ຂາເຣສຸ ນິພ຺ພິນ຺ທິຕຸໍ, ອລໍ ວິຣຊ຺ຊິຕຸໍ, ອລໍ ວິມຸຈ຺ຈິຕຸໍ.

‘‘ຠູຕປຸພ຺ພໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິມສ຺ສ ເວປຸລ຺ລສ຺ສ ປພ຺ພຕສ຺ສ ‘ວງ຺ກໂກ’ຕ຺ເວວ ສມຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ. ເຕນ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມເຍນ ມນຸສ຺ສານໍ ‘ໂຣຫິຕສ຺ສາ’ຕ຺ເວວ ສມຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ. ໂຣຫິຕສ຺ສານໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມນຸສ຺ສານໍ ຕິໍສວສ຺ສສຫສ຺ສານິ ອາຍຸປ຺ປມາຓໍ ອໂຫສິ. ໂຣຫິຕສ຺ສາ, ຠິກ຺ຂເວ, ມນຸສ຺ສາ ວງ຺ກກໍ ປພ຺ພຕໍ ຕີເຫນ ອາໂຣຫນ຺ຕິ, ຕີເຫນ ໂອໂຣຫນ຺ຕິ. ເຕນ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມເຍນ ໂກຓາຄມໂນ ຠຄວາ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ໂລເກ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ໂຫຕິ. ໂກຓາຄມນສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠຄວໂຕ ອຣຫໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຠິຍ຺ໂຍສຸຕ຺ຕຣໍ ນາມ ສາວກຍຸຄໍ ອໂຫສິ ອຄ຺ຄໍ ຠທ຺ທຍຸຄໍ. ປສ຺ສຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາ ເຈວິມສ຺ສ ປພ຺ພຕສ຺ສ ສມຎ຺ຎາ ອນ຺ຕຣຫິຕາ, ເຕ ຈ ມນຸສ຺ສາ ກາລງ຺ກຕາ, ໂສ ຈ ຠຄວາ ປຣິນິພ຺ພຸໂຕ. ເອວໍ ອນິຈ຺ຈາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສງ຺ຂາຣາ…ເປ… ອລໍ ວິມຸຈ຺ຈິຕຸໍ.

‘‘ຠູຕປຸພ຺ພໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິມສ຺ສ ເວປຸລ຺ລສ຺ສ ປພ຺ພຕສ຺ສ ‘ສຸປສ຺ໂສ’ຕ຺ເວວ [ສຸຜສ຺ໂສຕ຺ເວວ (ສີ.)] ສມຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ. ເຕນ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມເຍນ ມນຸສ຺ສານໍ ‘ສຸປ຺ປິຍາ’ຕ຺ເວວ [ອປ຺ປິຍາຕ຺ເວວ (ສີ.)] ສມຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ. ສຸປ຺ປິຍານໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມນຸສ຺ສານໍ ວີສຕິວສ຺ສສຫສ຺ສານິ ອາຍຸປ຺ປມາຓໍ ອໂຫສິ. ສຸປ຺ປິຍາ, ຠິກ຺ຂເວ, ມນຸສ຺ສາ ສຸປສ຺ສໍ ປພ຺ພຕໍ ທ຺ວີເຫນ ອາໂຣຫນ຺ຕິ, ທ຺ວີເຫນ ໂອໂຣຫນ຺ຕິ. ເຕນ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມເຍນ ກສ຺ສໂປ ຠຄວາ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ໂລເກ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ໂຫຕິ. ກສ຺ສປສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠຄວໂຕ ອຣຫໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຕິສ຺ສຠາຣທ຺ວາຊໍ ນາມ ສາວກຍຸຄໍ ອໂຫສິ ອຄ຺ຄໍ ຠທ຺ທຍຸຄໍ. ປສ຺ສຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາ ເຈວິມສ຺ສ ປພ຺ພຕສ຺ສ ສມຎ຺ຎາ ອນ຺ຕຣຫິຕາ, ເຕ ຈ ມນຸສ຺ສາ ກາລງ຺ກຕາ, ໂສ ຈ ຠຄວາ ປຣິນິພ຺ພຸໂຕ. ເອວໍ ອນິຈ຺ຈາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສງ຺ຂາຣາ; ເອວໍ ອທ຺ຘຸວາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສງ຺ຂາຣາ…ເປ… ອລໍ ວິມຸຈ຺ຈິຕຸໍ.

‘‘ເອຕຣຫິ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິມສ຺ສ ເວປຸລ຺ລສ຺ສ ປພ຺ພຕສ຺ສ ‘ເວປຸລ຺ໂລ’ຕ຺ເວວ ສມຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ. ເອຕຣຫິ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິເມສໍ ມນຸສ຺ສານໍ ‘ມາຄຘກາ’ຕ຺ເວວ ສມຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ. ມາຄຘການໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມນຸສ຺ສານໍ ອປ຺ປກໍ ອາຍຸປ຺ປມາຓໍ ປຣິຕ຺ຕໍ ລຫຸກໍ [ລຫຸສໍ (ສີ.)]; ໂຍ ຈິຣໍ ຊີວຕິ ໂສ ວສ຺ສສຕໍ ອປ຺ປໍ ວາ ຠິຍ຺ໂຍ. ມາຄຘກາ, ຠິກ຺ຂເວ, ມນຸສ຺ສາ ເວປຸລ຺ລໍ ປພ຺ພຕໍ ມຸຫຸຕ຺ເຕນ ອາໂຣຫນ຺ຕິ ມຸຫຸຕ຺ເຕນ ໂອໂຣຫນ຺ຕິ. ເອຕຣຫິ ໂຂ ປນາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ໂລເກ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ. ມຍ຺ຫໍ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາຣິປຸຕ຺ຕໂມຄ຺ຄລ຺ລານໍ ນາມ ສາວກຍຸຄໍ ອຄ຺ຄໍ ຠທ຺ທຍຸຄໍ. ຠວິສ຺ສຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂສ ສມໂຍ ຍາ ອຍຎ຺ເຈວິມສ຺ສ ປພ຺ພຕສ຺ສ ສມຎ຺ຎາ ອນ຺ຕຣຘາຍິສ຺ສຕິ, ອິເມ ຈ ມນຸສ຺ສາ ກາລໍ ກຣິສ຺ສນ຺ຕິ, ອຫຎ຺ຈ ປຣິນິພ຺ພາຍິສ຺ສາມິ. ເອວໍ ອນິຈ຺ຈາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສງ຺ຂາຣາ; ເອວໍ ອທ຺ຘຸວາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສງ຺ຂາຣາ; ເອວໍ ອນສ຺ສາສິກາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສງ຺ຂາຣາ. ຍາວຎ຺ຈິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອລເມວ ສພ຺ພສງ຺ຂາເຣສຸ ນິພ຺ພິນ຺ທິຕຸໍ, ອລໍ ວິຣຊ຺ຊິຕຸໍ, ອລໍ ວິມຸຈ຺ຈິຕຸ’’ນ຺ຕິ.

ອິທມໂວຈ ຠຄວາ. ອິທໍ ວຕ຺ວານ ສຸຄໂຕ ອຖາປຣໍ ເອຕທໂວຈ ສຕ຺ຖາ –

‘‘ປາຈີນວໍໂສ ຕິວຣານໍ, ໂຣຫິຕສ຺ສານ ວງ຺ກໂກ;

ສຸປ຺ປິຍານໍ ສຸປສ຺ໂສຕິ, ມາຄຘານຎ຺ຈ ເວປຸລ຺ໂລ.

‘‘ອນິຈ຺ຈາ ວຕ ສງ຺ຂາຣາ, ອຸປ຺ປາທວຍຘມ຺ມິໂນ;

ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ, ເຕສໍ ວູປສໂມ ສຸໂຂ’’ຕິ. ທສມໍ;

ທຸຕິໂຍ ວຄ຺ໂຄ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ທຸຄ຺ຄຕໍ ສຸຂິຕຎ຺ເຈວ, ຕິໍສ ມາຕາປິເຕນ ຈ;

ຠາຕາ ຠຄິນີ ປຸຕ຺ໂຕ ຈ, ຘີຕາ ເວປຸລ຺ລປພ຺ພຕໍ.

ອນມຕຄ຺ຄສໍຍຸຕ຺ຕໍ ສມຕ຺ຕໍ.