໑໐. ເຖຣນາມກສຸຕ຺ຕໍ

໒໔໔. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣຕິ ເວຬຸວເນ ກລນ຺ທກນິວາເປ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ເຖຣນາມໂກ ເອກວິຫາຣີ ເຈວ ໂຫຕິ ເອກວິຫາຣສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ. ໂສ ເອໂກ ຄາມໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປວິສຕິ ເອໂກ ປຏິກ຺ກມຕິ ເອໂກ ຣໂຫ ນິສີທຕິ ເອໂກ ຈງ຺ກມໍ ອຘິຏ຺ຐາຕິ. ອຖ ໂຂ ສມ຺ພຫຸລາ ຠິກ຺ຂູ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນາ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ອິຘ, ຠນ຺ເຕ, ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ເຖຣນາມໂກ ເອກວິຫາຣີ ເອກວິຫາຣສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ເອຫິ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ມມ ວຈເນນ ເຖຣໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາມນ຺ເຕຫິ – ‘ສຕ຺ຖາ ຕໍ, ອາວຸໂສ ເຖຣ, ອາມນ຺ເຕຕີ’’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວໂຕ ປຏິສ຺ສຸຕ຺ວາ ເຍນາຍສ຺ມາ ເຖໂຣ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ເຖຣໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສຕ຺ຖາ ຕໍ, ອາວຸໂສ ເຖຣ, ອາມນ຺ເຕຕີ’’ຕິ. ‘‘ເອວມາວຸໂສ’’ຕິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ເຖໂຣ ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປຏິສ຺ສຸຕ຺ວາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ເຖຣໍ ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ ຕ຺ວໍ, ເຖຣ, ເອກວິຫາຣີ ເອກວິຫາຣສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍຖາ ກຖໍ ປນ ຕ຺ວໍ, ເຖຣ, ເອກວິຫາຣີ ເອກວິຫາຣສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ’’ຕິ? ‘‘ອິຘາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອໂກ ຄາມໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປວິສາມິ ເອໂກ ປຏິກ຺ກມາມິ ເອໂກ ຣໂຫ ນິສີທາມິ ເອໂກ ຈງ຺ກມໍ ອຘິຏ຺ຐາມິ. ເອວໍ ຂ຺ວາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອກວິຫາຣີ ເອກວິຫາຣສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ’’ຕິ.

‘‘ອຕ຺ເຖໂສ, ເຖຣ, ເອກວິຫາໂຣ ເນໂສ ນຕ຺ຖີຕິ ວທາມິ. ອປິ ຈ, ເຖຣ, ຍຖາ ເອກວິຫາໂຣ ວິຕ຺ຖາເຣນ ປຣິປຸຓ຺ໂຓ ໂຫຕິ ຕໍ ສຸຓາຫິ, ສາຘຸກໍ ມນສິ ກໂຣຫິ; ຠາສິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ…ເປ…. ‘‘ກຖຎ຺ຈ, ເຖຣ, ເອກວິຫາໂຣ ວິຕ຺ຖາເຣນ ປຣິປຸຓ຺ໂຓ ໂຫຕິ. ອິຘ, ເຖຣ, ຍໍ ອຕີຕໍ ຕໍ ປຫີນໍ, ຍໍ ອນາຄຕໍ ຕໍ ປຏິນິສ຺ສຏ຺ຐໍ, ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ເນສຸ ຈ ອຕ຺ຕຠາວປຏິລາເຠສຸ ຉນ຺ທຣາໂຄ ສຸປ຺ປຏິວິນີໂຕ. ເອວໍ ໂຂ, ເຖຣ, ເອກວິຫາໂຣ ວິຕ຺ຖາເຣນ ປຣິປຸຓ຺ໂຓ ໂຫຕີ’’ຕິ.

ອິທມໂວຈ ຠຄວາ. ອິທໍ ວຕ຺ວານ ສຸຄໂຕ ອຖາປຣໍ ເອຕທໂວຈ ສຕ຺ຖາ –

‘‘ສພ຺ພາຠິຠຸໍ ສພ຺ພວິທຸໍ ສຸເມຘໍ,

ສພ຺ເພສຸ ຘມ຺ເມສຸ ອນູປລິຕ຺ຕໍ;

ສພ຺ພຎ຺ຊຫໍ ຕຓ຺ຫາກ຺ຂເຍ ວິມຸຕ຺ຕໍ,

ຕມຫໍ ນຣໍ ເອກວິຫາຣີຕິ ພ຺ຣູມີ’’ຕິ. ທສມໍ;