໓. ປຸຕ຺ຕມໍສູປມສຸຕ຺ຕໍ

໖໓. ສາວຕ຺ຖິຍໍ …ເປ… ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາຫາຣາ ຠູຕານໍ ວາ ສຕ຺ຕານໍ ຐິຕິຍາ ສມ຺ຠເວສີນໍ ວາ ອນຸຄ຺ຄຫາຍ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ກພຬີກາໂຣ ອາຫາໂຣ ໂອຬາຣິໂກ ວາ ສຸຂຸໂມ ວາ, ຜສ຺ໂສ ທຸຕິໂຍ, ມໂນສຎ຺ເຈຕນາ ຕຕິຍາ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອາຫາຣາ ຠູຕານໍ ວາ ສຕ຺ຕານໍ ຐິຕິຍາ ສມ຺ຠເວສີນໍ ວາ ອນຸຄ຺ຄຫາຍ’’.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ກພຬີກາໂຣ ອາຫາໂຣ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ? ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ທ຺ເວ ຊາຍມ຺ປຕິກາ [ຊຍມ຺ປຕິກາ (ສີ. ປີ.) ຏີກາ ໂອໂລເກຕພ຺ພາ] ປຣິຕ຺ຕໍ ສມ຺ພລໍ ອາທາຍ ກນ຺ຕາຣມຄ຺ຄໍ ປຏິປຊ຺ເຊຍ຺ຍຸໍ. ເຕສມສ຺ສ ເອກປຸຕ຺ຕໂກ ປິໂຍ ມນາໂປ. ອຖ ໂຂ ເຕສໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທ຺ວິນ຺ນໍ ຊາຍມ຺ປຕິການໍ ກນ຺ຕາຣຄຕານໍ ຍາ ປຣິຕ຺ຕາ ສມ຺ພລມຕ຺ຕາ, ສາ ປຣິກ຺ຂຍໍ ປຣິຍາທານໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ. ສິຍາ ຈ ເນສໍ ກນ຺ຕາຣາວເສໂສ ອນຕິຓ຺ໂຓ. ອຖ ໂຂ ເຕສໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທ຺ວິນ຺ນໍ ຊາຍມ຺ປຕິການໍ ເອວມສ຺ສ – ‘ອມ຺ຫາກໍ ໂຂ ຍາ ປຣິຕ຺ຕາ ສມ຺ພລມຕ຺ຕາ ສາ ປຣິກ຺ຂີຓາ ປຣິຍາທິຓ຺ຓາ [ປຣິຍາທິນ຺ນາ (ສ຺ຍາ. ກໍ.)]. ອຕ຺ຖິ ຈາຍໍ ກນ຺ຕາຣາວເສໂສ ອນິຕ຺ຕິຓ຺ໂຓ [ອນິຕ຺ຖິຓ຺ໂຓ (ສ຺ຍາ. ກໍ.), ອນຕິຓ຺ໂຓ (ກ.)]. ຍໍນູນ ມຍໍ ອິມໍ ເອກປຸຕ຺ຕກໍ ປິຍໍ ມນາປໍ ວຘິຕ຺ວາ ວລ຺ລູຣຎ຺ຈ ໂສຓ຺ຑິກຎ຺ຈ ກຣິຕ຺ວາ ປຸຕ຺ຕມໍສານິ ຂາທນ຺ຕາ ເອວໍ ຕໍ ກນ຺ຕາຣາວເສສໍ ນິຕ຺ຖເຣຍ຺ຍາມ, ມາ ສພ຺ເພວ ຕໂຍ ວິນສ຺ສິມ຺ຫາ’ຕິ. ອຖ ໂຂ ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ທ຺ເວ ຊາຍມ຺ປຕິກາ ຕໍ ເອກປຸຕ຺ຕກໍ ປິຍໍ ມນາປໍ ວຘິຕ຺ວາ ວລ຺ລູຣຎ຺ຈ ໂສຓ຺ຑິກຎ຺ຈ ກຣິຕ຺ວາ ປຸຕ຺ຕມໍສານິ ຂາທນ຺ຕາ ເອວໍ ຕໍ ກນ຺ຕາຣາວເສສໍ ນິຕ຺ຖເຣຍ຺ຍຸໍ. ເຕ ປຸຕ຺ຕມໍສານິ ເຈວ ຂາເທຍ຺ຍຸໍ, ອຸເຣ ຈ ປຏິປິເສຍ຺ຍຸໍ – ‘ກຫໍ, ເອກປຸຕ຺ຕກ, ກຫໍ, ເອກປຸຕ຺ຕກາ’ຕິ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປິ ນຸ ເຕ ທວາຍ ວາ ອາຫາຣໍ ອາຫາເຣຍ຺ຍຸໍ, ມທາຍ ວາ ອາຫາຣໍ ອາຫາເຣຍ຺ຍຸໍ, ມຓ຺ຑນາຍ ວາ ອາຫາຣໍ ອາຫາເຣຍ຺ຍຸໍ, ວິຠູສນາຍ ວາ ອາຫາຣໍ ອາຫາເຣຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ນນຸ ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍາວເທວ ກນ຺ຕາຣສ຺ສ ນິຕ຺ຖຣຓຕ຺ຖາຍ ອາຫາຣໍ ອາຫາເຣຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ເອວເມວ ຂ຺ວາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ກພຬີກາໂຣ ອາຫາໂຣ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ’’ຕິ ວທາມິ. ກພຬີກາເຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາຫາເຣ ປຣິຎ຺ຎາເຕ ປຎ຺ຈກາມຄຸຓິໂກ ຣາໂຄ ປຣິຎ຺ຎາໂຕ ໂຫຕິ. ປຎ຺ຈກາມຄຸຓິເກ ຣາເຄ ປຣິຎ຺ຎາເຕ ນຕ຺ຖິ ຕໍ ສໍໂຍຊນໍ ເຍນ ສໍໂຍຊເນນ ສໍຍຸຕ຺ໂຕ ອຣິຍສາວໂກ ປຸນ ອິມໍ ໂລກໍ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຜສ຺ສາຫາໂຣ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ? ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຄາວີ ນິຈ຺ຈມ຺ມາ ກຸຏ຺ຏໍ ເຈ [ກຸຑ຺ຑຎ຺ເຈ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ນິສ຺ສາຍ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ. ເຍ ກຸຏ຺ຏນິສ຺ສິຕາ ປາຓາ ເຕ ນໍ ຂາເທຍ຺ຍຸໍ. ຣຸກ຺ຂໍ ເຈ ນິສ຺ສາຍ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ, ເຍ ຣຸກ຺ຂນິສ຺ສິຕາ ປາຓາ ເຕ ນໍ ຂາເທຍ຺ຍຸໍ. ອຸທກໍ ເຈ ນິສ຺ສາຍ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ, ເຍ ອຸທກນິສ຺ສິຕາ ປາຓາ ເຕ ນໍ ຂາເທຍ຺ຍຸໍ. ອາກາສໍ ເຈ ນິສ຺ສາຍ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ, ເຍ ອາກາສນິສ຺ສິຕາ ປາຓາ ເຕ ນໍ ຂາເທຍ຺ຍຸໍ. ຍໍ ຍເທວ ຫິ ສາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຄາວີ ນິຈ຺ຈມ຺ມາ ນິສ຺ສາຍ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ, ເຍ ຕນ຺ນິສ຺ສິຕາ [ເຍ ຕນ຺ນິສ຺ສິຕາ ຕນ຺ນິສ຺ສິຕາ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ປາຓາ ເຕ ນໍ ຂາເທຍ຺ຍຸໍ. ເອວເມວ ຂ຺ວາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘‘ຜສ຺ສາຫາໂຣ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ’’ຕິ ວທາມິ. ຜສ຺ເສ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາຫາເຣ ປຣິຎ຺ຎາເຕ ຕິສ຺ໂສ ເວທນາ ປຣິຎ຺ຎາຕາ ໂຫນ຺ຕິ. ຕີສຸ ເວທນາສຸ ປຣິຎ຺ຎາຕາສຸ ອຣິຍສາວກສ຺ສ ນຕ຺ຖິ ກິຎ຺ຈິ ອຸຕ຺ຕຣິກຣຓີຍນ຺ຕິ [ອຸຕ຺ຕຣິໍກຣຓີຍນ຺ຕິ (ສີ. ປີ.)] ວທາມິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ມໂນສຎ຺ເຈຕນາຫາໂຣ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ? ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອງ຺ຄາຣກາສຸ ສາຘິກໂປຣິສາ ປຸຓ຺ຓາ ອງ຺ຄາຣານໍ ວີຕຈ຺ຈິການໍ ວີຕຘູມານໍ. ອຖ ປຸຣິໂສ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ຊີວິຕຸກາໂມ ອມຣິຕຸກາໂມ ສຸຂກາໂມ ທຸກ຺ຂປ຺ປຏິກູໂລ. ຕເມນໍ ທ຺ເວ ພລວນ຺ໂຕ ປຸຣິສາ ນານາພາຫາສຸ ຄເຫຕ຺ວາ ຕໍ ອງ຺ຄາຣກາສຸໍ ອຸປກຑ຺ເຒຍ຺ຍຸໍ. ອຖ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ອາຣກາວສ຺ສ ເຈຕນາ ອາຣກາ ປຕ຺ຖນາ ອາຣກາ ປຓິຘິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ເອວຎ຺ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ໂຫຕິ – ‘ອິມໍ ຈາຫໍ ອງ຺ຄາຣກາສຸໍ ປປຕິສ຺ສາມິ, ຕໂຕນິທານໍ ມຣຓໍ ວາ ນິຄຈ຺ຉາມິ ມຣຓມຕ຺ຕໍ ວາ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ. ເອວເມວ ຂ຺ວາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ມໂນສຎ຺ເຈຕນາຫາໂຣ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ’ຕິ ວທາມິ. ມໂນສຎ຺ເຈຕນາຍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາຫາເຣ ປຣິຎ຺ຎາເຕ ຕິສ຺ໂສ ຕຓ຺ຫາ ປຣິຎ຺ຎາຕາ ໂຫນ຺ຕິ. ຕີສຸ ຕຓ຺ຫາສຸ ປຣິຎ຺ຎາຕາສຸ ອຣິຍສາວກສ຺ສ ນຕ຺ຖິ ກິຎ຺ຈິ ອຸຕ຺ຕຣິກຣຓີຍນ຺ຕິ ວທາມິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິຎ຺ຎາຓາຫາໂຣ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ? ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂຈຣໍ ອາຄຸຈາຣິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ທສ຺ເສຍ຺ຍຸໍ – ‘ອຍໍ ເຕ, ເທວ, ໂຈໂຣ ອາຄຸຈາຣີ, ອິມສ຺ສ ຍໍ ອິຈ຺ຉສິ ຕໍ ທຓ຺ຑໍ ປເຓຫີ’ຕິ. ຕເມນໍ ຣາຊາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ຄຈ຺ຉຖ, ໂຠ, ອິມໍ ປຸຣິສໍ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ສຕ຺ຕິສເຕນ ຫນຖາ’ຕິ. ຕເມນໍ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ສຕ຺ຕິສເຕນ ຫເນຍ຺ຍຸໍ. ອຖ ຣາຊາ ມຊ຺ຌນ຺ຫິກສມຍໍ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອມ຺ໂຠ, ກຖໍ ໂສ ປຸຣິໂສ’ຕິ? ‘ຕເຖວ, ເທວ, ຊີວຕີ’ຕິ. ຕເມນໍ ຣາຊາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ຄຈ຺ຉຖ, ໂຠ, ຕໍ ປຸຣິສໍ ມຊ຺ຌນ຺ຫິກສມຍໍ ສຕ຺ຕິສເຕນ ຫນຖາ’ຕິ. ຕເມນໍ ມຊ຺ຌນ຺ຫິກສມຍໍ ສຕ຺ຕິສເຕນ ຫເນຍ຺ຍຸໍ. ອຖ ຣາຊາ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອມ຺ໂຠ, ກຖໍ ໂສ ປຸຣິໂສ’ຕິ? ‘ຕເຖວ, ເທວ, ຊີວຕີ’ຕິ. ຕເມນໍ ຣາຊາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ຄຈ຺ຉຖ, ໂຠ, ຕໍ ປຸຣິສໍ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ສຕ຺ຕິສເຕນ ຫນຖາ’ຕິ. ຕເມນໍ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ສຕ຺ຕິສເຕນ ຫເນຍ຺ຍຸໍ. ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປິ ນຸ ໂສ ປຸຣິໂສ ທິວສໍ ຕີຫິ ສຕ຺ຕິສເຕຫິ ຫຎ຺ຎມາໂນ ຕໂຕນິທານໍ ທຸກ຺ຂໍ ໂທມນສ຺ສໍ ປຏິສໍເວທິເຍຖາ’’ຕິ? ‘‘ເອກິສ຺ສາປິ, ຠນ຺ເຕ, ສຕ຺ຕິຍາ ຫຎ຺ຎມາໂນ ຕໂຕນິທານໍ ທຸກ຺ຂໍ ໂທມນສ຺ສໍ ປຏິສໍເວທິເຍຖ; ໂກ ປນ ວາໂທ ຕີຫິ ສຕ຺ຕິສເຕຫິ ຫຎ຺ຎມາໂນ’’ຕິ! ‘‘ເອວເມວ ຂ຺ວາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິຎ຺ຎາຓາຫາໂຣ ທຏ຺ຐພ຺ໂພຕິ ວທາມິ. ວິຎ຺ຎາເຓ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາຫາເຣ ປຣິຎ຺ຎາເຕ ນາມຣູປໍ ປຣິຎ຺ຎາຕໍ ໂຫຕິ, ນາມຣູເປ ປຣິຎ຺ຎາເຕ ອຣິຍສາວກສ຺ສ ນຕ຺ຖິ ກິຎ຺ຈິ ອຸຕ຺ຕຣິກຣຓີຍນ຺ຕິ ວທາມີ’’ຕິ. ຕຕິຍໍ.