໕. ຄຫປຕິວຄ຺ໂຄ

໑. ປຎ຺ຈເວຣຠຍສຸຕ຺ຕໍ

໔໑. ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ. ອຖ ໂຂ ອນາຖປິຓ຺ຑິໂກ ຄຫປຕິ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ອນາຖປິຓ຺ຑິກໍ ຄຫປຕິໍ ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ຍໂຕ ໂຂ, ຄຫປຕິ, ອຣິຍສາວກສ຺ສ ປຎ຺ຈ ຠຍານິ ເວຣານິ ວູປສນ຺ຕານິ ໂຫນ຺ຕິ, ຈຕູຫິ ຈ ໂສຕາປຕ຺ຕິຍງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ອຣິໂຍ ຈສ຺ສ ຎາໂຍ ປຎ຺ຎາຍ ສຸທິຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ ສຸປ຺ປຏິວິທ຺ໂຘ, ໂສ ອາກງ຺ຂມາໂນ ອຕ຺ຕນາວ ອຕ຺ຕານໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ – ‘ຂີຓນິຣໂຍມ຺ຫິ ຂີຓຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິ ຂີຓເປຕ຺ຕິວິສໂຍ ຂີຓາປາຍທຸຄ຺ຄຕິວິນິປາໂຕ, ໂສຕາປນ຺ໂນຫມສ຺ມິ ອວິນິປາຕຘມ຺ໂມ ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂນ’’’ຕິ.

‘‘ກຕມານິ ປຎ຺ຈ ຠຍານິ ເວຣານິ ວູປສນ຺ຕານິ ໂຫນ຺ຕິ? ຍໍ, ຄຫປຕິ, ປາຓາຕິປາຕີ ປາຓາຕິປາຕປຈ຺ຈຍາ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກມ຺ປິ ຠຍໍ ເວຣໍ ປສວຕິ, ສມ຺ປຣາຍິກມ຺ປິ ຠຍໍ ເວຣໍ ປສວຕິ, ເຈຕສິກມ຺ປິ ທຸກ຺ຂໍ ໂທມນສ຺ສໍ ປຏິສໍເວທຍຕິ, ປາຓາຕິປາຕາ ປຏິວິຣຕສ຺ສ ເອວໍ ຕໍ ຠຍໍ ເວຣໍ ວູປສນ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

‘‘ຍໍ, ຄຫປຕິ, ອທິນ຺ນາທາຍີ ອທິນ຺ນາທານປຈ຺ຈຍາ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກມ຺ປິ ຠຍໍ ເວຣໍ ປສວຕິ, ສມ຺ປຣາຍິກມ຺ປິ ຠຍໍ ເວຣໍ ປສວຕິ, ເຈຕສິກມ຺ປິ ທຸກ຺ຂໍ ໂທມນສ຺ສໍ ປຏິສໍເວທຍຕິ, ອທິນ຺ນາທານາ ປຏິວິຣຕສ຺ສ ເອວໍ ຕໍ ຠຍໍ ເວຣໍ ວູປສນ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

‘‘ຍໍ, ຄຫປຕິ, ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣີ ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣປຈ຺ຈຍາ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກມ຺ປິ ຠຍໍ ເວຣໍ ປສວຕິ, ສມ຺ປຣາຍິກມ຺ປິ ຠຍໍ ເວຣໍ ປສວຕິ, ເຈຕສິກມ຺ປິ ທຸກ຺ຂໍ ໂທມນສ຺ສໍ ປຏິສໍເວທຍຕິ, ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣາ ປຏິວິຣຕສ຺ສ ເອວໍ ຕໍ ຠຍໍ ເວຣໍ ວູປສນ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

‘‘ຍໍ, ຄຫປຕິ, ມຸສາວາທີ ມຸສາວາທປຈ຺ຈຍາ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກມ຺ປິ ຠຍໍ ເວຣໍ ປສວຕິ, ສມ຺ປຣາຍິກມ຺ປິ ຠຍໍ ເວຣໍ ປສວຕິ, ເຈຕສິກມ຺ປິ ທຸກ຺ຂໍ ໂທມນສ຺ສໍ ປຏິສໍເວທຍຕິ, ມຸສາວາທາ ປຏິວິຣຕສ຺ສ ເອວໍ ຕໍ ຠຍໍ ເວຣໍ ວູປສນ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

‘‘ຍໍ, ຄຫປຕິ, ສຸຣາເມຣຍມຊ຺ຊປມາທຏ຺ຐາຍີ ສຸຣາເມຣຍມຊ຺ຊປມາທຏ຺ຐານປຈ຺ຈຍາ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກມ຺ປິ ຠຍໍ ເວຣໍ ປສວຕິ, ສມ຺ປຣາຍິກມ຺ປິ ຠຍໍ ເວຣໍ ປສວຕິ, ເຈຕສິກມ຺ປິ ທຸກ຺ຂໍ ໂທມນສ຺ສໍ ປຏິສໍເວທຍຕິ, ສຸຣາເມຣຍມຊ຺ຊປມາທຏ຺ຐານາ ປຏິວິຣຕສ຺ສ ເອວໍ ຕໍ ຠຍໍ ເວຣໍ ວູປສນ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ອິມານິ ປຎ຺ຈ ຠຍານິ ເວຣານິ ວູປສນ຺ຕານິ ໂຫນ຺ຕິ.

‘‘ກຕເມຫິ ຈຕູຫິ ໂສຕາປຕ຺ຕິຍງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ? ອິຘ, ຄຫປຕິ, ອຣິຍສາວໂກ ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ – ‘ອິຕິປິ ໂສ ຠຄວາ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ວິຊ຺ຊາຈຣຓສມ຺ປນ຺ໂນ ສຸຄໂຕ ໂລກວິທູ ອນຸຕ຺ຕໂຣ ປຸຣິສທມ຺ມສາຣຖິ ສຕ຺ຖາ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ’’’ຕິ.

‘‘ຘມ຺ເມ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ – ‘ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ ຠຄວຕາ ຘມ຺ໂມ ສນ຺ທິຏ຺ຐິໂກ ອກາລິໂກ ເອຫິປສ຺ສິໂກ ໂອປເນຍ຺ຍິໂກ ປຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ເວທິຕພ຺ໂພ ວິຎ຺ຎູຫີ’’’ຕິ.

‘‘ສງ຺ເຆ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ – ‘ສຸປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ຠຄວໂຕ ສາວກສງ຺ໂຆ, ອຸຊຸປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ຠຄວໂຕ ສາວກສງ຺ໂຆ, ຎາຍປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ຠຄວໂຕ ສາວກສງ຺ໂຆ, ສາມີຈິປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ຠຄວໂຕ ສາວກສງ຺ໂຆ, ຍທິທໍ ຈຕ຺ຕາຣິ ປຸຣິສຍຸຄານິ ອຏ຺ຐ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລາ, ເອສ ຠຄວໂຕ ສາວກສງ຺ໂຆ ອາຫຸເນຍ຺ໂຍ ປາຫຸເນຍ຺ໂຍ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ໂຍ ອຎ຺ຊລິກຣຓີໂຍ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ປຸຎ຺ຎກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ໂລກສ຺ສາ’’’ຕິ.

‘‘ອຣິຍກນ຺ເຕຫິ ສີເລຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ ອຂຓ຺ເຑຫິ ອຈ຺ຉິທ຺ເທຫິ ອສພເລຫິ ອກມ຺ມາເສຫິ ຠຸຊິສ຺ເສຫິ ວິຎ຺ຎຸປ຺ປສຕ຺ເຖຫິ ອປຣາມຏ຺ເຐຫິ ສມາຘິສໍວຕ຺ຕນິເກຫິ. ອິເມຫິ ຈຕູຫິ ໂສຕາປຕ຺ຕິຍງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ.

‘‘ກຕໂມ ຈສ຺ສ ອຣິໂຍ ຎາໂຍ ປຎ຺ຎາຍ ສຸທິຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ ສຸປ຺ປຏິວິທ຺ໂຘ? ອິຘ, ຄຫປຕິ, ອຣິຍສາວໂກ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທຎ຺ເຎວ ສາຘຸກໍ ໂຍນິໂສ ມນສິ ກໂຣຕິ – ‘ອິຕິ ອິມສ຺ມິໍ ສຕິ ອິທໍ ໂຫຕິ, ອິມສ຺ມິໍ ອສຕິ ອິທໍ ນ ໂຫຕິ; ອິມສ຺ສຸປ຺ປາທາ ອິທໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ອິມສ຺ສ ນິໂຣຘາ ອິທໍ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ. ຍທິທໍ ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຂາຣາ; ສງ຺ຂາຣປຈ຺ຈຍາ ວິຎ຺ຎາຓໍ…ເປ… ເອວເມຕສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ສມຸທໂຍ ໂຫຕິ. ອວິຊ຺ຊາຍ ຕ຺ເວວ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ສງ຺ຂາຣນິໂຣໂຘ; ສງ຺ຂາຣນິໂຣຘາ ວິຎ຺ຎາຓນິໂຣໂຘ…ເປ… ເອວເມຕສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ນິໂຣໂຘ ໂຫຕີ’’’ຕິ. ອຍມສ຺ສ ອຣິໂຍ ຎາໂຍ ປຎ຺ຎາຍ ສຸທິຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ ສຸປ຺ປຏິວິທ຺ໂຘ.

‘‘ຍໂຕ ໂຂ, ຄຫປຕິ, ອຣິຍສາວກສ຺ສ ອິມານິ ປຎ຺ຈ ຠຍານິ ເວຣານິ ວູປສນ຺ຕານິ ໂຫນ຺ຕິ, ອິເມຫິ ຈຕູຫິ ໂສຕາປຕ຺ຕິຍງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ອຍຎ຺ຈສ຺ສ ອຣິໂຍ ຎາໂຍ ປຎ຺ຎາຍ ສຸທິຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ ສຸປ຺ປຏິວິທ຺ໂຘ, ໂສ ອາກງ຺ຂມາໂນ ອຕ຺ຕນາວ ອຕ຺ຕານໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ – ‘ຂີຓນິຣໂຍມ຺ຫິ ຂີຓຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິ ຂີຓເປຕ຺ຕິວິສໂຍ ຂີຓາປາຍທຸຄ຺ຄຕິວິນິປາໂຕ, ໂສຕາປນ຺ໂນຫມສ຺ມິ ອວິນິປາຕຘມ຺ໂມ ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂນ’’’ຕິ.

໒. ທຸຕິຍປຎ຺ຈເວຣຠຍສຸຕ຺ຕໍ

໔໒. ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ…ເປ… ‘‘ຍໂຕ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວກສ຺ສ ປຎ຺ຈ ຠຍານິ ເວຣານິ ວູປສນ຺ຕານິ ໂຫນ຺ຕິ, ຈຕູຫິ ຈ ໂສຕາປຕ຺ຕິຍງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ອຣິໂຍ ຈສ຺ສ ຎາໂຍ ປຎ຺ຎາຍ ສຸທິຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ ສຸປ຺ປຏິວິທ຺ໂຘ, ໂສ ອາກງ຺ຂມາໂນ ອຕ຺ຕນາວ ອຕ຺ຕານໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ – ‘ຂີຓນິຣໂຍມ຺ຫິ ຂີຓຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິ ຂີຓເປຕ຺ຕິວິສໂຍ ຂີຓາປາຍທຸຄ຺ຄຕິວິນິປາໂຕ, ໂສຕາປນ຺ໂນຫມສ຺ມິ ອວິນິປາຕຘມ຺ໂມ ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂນ’’’ຕິ.

‘‘ກຕມານິ ປຎ຺ຈ ຠຍານິ ເວຣານິ ວູປສນ຺ຕານິ ໂຫນ຺ຕິ? ຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຓາຕິປາຕີ …ເປ… ຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອທິນ຺ນາທາຍີ…ເປ… ຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣີ… ຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຸສາວາທີ… ຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸຣາເມຣຍມຊ຺ຊປມາທຏ຺ຐາຍີ…ເປ… ອິມານິ ປຎ຺ຈ ຠຍານິ ເວຣານິ ວູປສນ຺ຕານິ ໂຫນ຺ຕິ.

‘‘ກຕເມຫິ ຈຕູຫິ ໂສຕາປຕ຺ຕິຍງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວໂກ ພຸທ຺ເຘ…ເປ… ຘມ຺ເມ… ສງ຺ເຆ… ອຣິຍກນ຺ເຕຫິ ສີເລຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ. ອິເມຫິ ຈຕູຫິ ໂສຕາປຕ຺ຕິຍງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ.

‘‘ກຕໂມ ຈສ຺ສ ອຣິໂຍ ຎາໂຍ ປຎ຺ຎາຍ ສຸທິຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ ສຸປ຺ປຏິວິທ຺ໂຘ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວໂກ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທຎ຺ເຎວ ສາຘຸກໍ ໂຍນິໂສ ມນສິ ກໂຣຕິ…ເປ… ອຍມສ຺ສ ອຣິໂຍ ຎາໂຍ ປຎ຺ຎາຍ ສຸທິຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ ສຸປ຺ປຏິວິທ຺ໂຘ.

‘‘ຍໂຕ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວກສ຺ສ ອິມານິ ປຎ຺ຈ ຠຍານິ ເວຣານິ ວູປສນ຺ຕານິ ໂຫນ຺ຕິ, ອິເມຫິ ຈ ຈຕູຫິ ໂສຕາປຕ຺ຕິຍງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ອຍຎ຺ຈສ຺ສ ອຣິໂຍ ຎາໂຍ ປຎ຺ຎາຍ ສຸທິຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ ສຸປ຺ປຏິວິທ຺ໂຘ, ໂສ ອາກງ຺ຂມາໂນ ອຕ຺ຕນາວ ອຕ຺ຕານໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ – ‘ຂີຓນິຣໂຍມ຺ຫິ ຂີຓຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິ ຂີຓເປຕ຺ຕິວິສໂຍ ຂີຓາປາຍທຸຄ຺ຄຕິວິນິປາໂຕ, ໂສຕາປນ຺ໂນຫມສ຺ມິ ອວິນິປາຕຘມ຺ໂມ ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂນ’’’ຕິ. ທຸຕິຍໍ.

໓. ທຸກ຺ຂສຸຕ຺ຕໍ

໔໓. ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ…ເປ… ‘‘ທຸກ຺ຂສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຸທຍຎ຺ຈ ອຕ຺ຖງ຺ຄມຎ຺ຈ ເທເສສ຺ສາມິ. ຕໍ ສຸຓາຖ, ສາຘຸກໍ ມນສິ ກໂຣຖ; ຠາສິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ກຕໂມ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸກ຺ຂສ຺ສ ສມຸທໂຍ? ຈກ຺ຂຸຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຣູເປ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ. ຕິຓ຺ຓໍ ສງ຺ຄຕິ ຜສ຺ໂສ. ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ເວທນາ; ເວທນາປຈ຺ຈຍາ ຕຓ຺ຫາ. ອຍໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸກ຺ຂສ຺ສ ສມຸທໂຍ.

‘‘ກຕໂມ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸກ຺ຂສ຺ສ ອຕ຺ຖງ຺ຄໂມ? ຈກ຺ຂຸຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຣູເປ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ. ຕິຓ຺ຓໍ ສງ຺ຄຕິ ຜສ຺ໂສ. ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ເວທນາ; ເວທນາປຈ຺ຈຍາ ຕຓ຺ຫາ. ຕສ຺ສາເຍວ ຕຓ຺ຫາຍ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ອຸປາທານນິໂຣໂຘ; ອຸປາທານນິໂຣຘາ ຠວນິໂຣໂຘ; ຠວນິໂຣຘາ ຊາຕິນິໂຣໂຘ; ຊາຕິນິໂຣຘາ ຊຣາມຣຓໍ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ. ເອວເມຕສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ນິໂຣໂຘ ໂຫຕິ. ອຍໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸກ຺ຂສ຺ສ ອຕ຺ຖງ຺ຄໂມ.

‘‘ໂສຕຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ສທ຺ເທ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ໂສຕວິຎ຺ຎາຓໍ…ເປ… ຆານຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຄນ຺ເຘ ຈ…ເປ… ຊິວ຺ຫຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຣເສ ຈ…ເປ… ກາຍຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ໂຜຏ຺ຐພ຺ເພ ຈ…ເປ… ມນຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຘມ຺ເມ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ. ຕິຓ຺ຓໍ ສງ຺ຄຕິ ຜສ຺ໂສ. ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ເວທນາ; ເວທນາປຈ຺ຈຍາ ຕຓ຺ຫາ. ຕສ຺ສາເຍວ ຕຓ຺ຫາຍ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ອຸປາທານນິໂຣໂຘ; ອຸປາທານນິໂຣຘາ ຠວນິໂຣໂຘ; ຠວນິໂຣຘາ ຊາຕິນິໂຣໂຘ; ຊາຕິນິໂຣຘາ ຊຣາມຣຓໍ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ. ເອວເມຕສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ນິໂຣໂຘ ໂຫຕິ. ອຍໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸກ຺ຂສ຺ສ ອຕ຺ຖງ຺ຄໂມ’’ຕິ. ຕຕິຍໍ.

໔. ໂລກສຸຕ຺ຕໍ

໔໔. ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ…ເປ… ‘‘ໂລກສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຸທຍຎ຺ຈ ອຕ຺ຖງ຺ຄມຎ຺ຈ ເທເສສ຺ສາມິ. ຕໍ ສຸຓາຖ, ສາຘຸກໍ ມນສິ ກໂຣຖ; ຠາສິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ກຕໂມ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂລກສ຺ສ ສມຸທໂຍ? ຈກ຺ຂຸຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຣູເປ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ. ຕິຓ຺ຓໍ ສງ຺ຄຕິ ຜສ຺ໂສ. ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ເວທນາ; ເວທນາປຈ຺ຈຍາ ຕຓ຺ຫາ; ຕຓ຺ຫາປຈ຺ຈຍາ ອຸປາທານໍ; ອຸປາທານປຈ຺ຈຍາ ຠໂວ; ຠວປຈ຺ຈຍາ ຊາຕິ; ຊາຕິປຈ຺ຈຍາ ຊຣາມຣຓໍ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ສມ຺ຠວນ຺ຕິ. ອຍໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂລກສ຺ສ ສມຸທໂຍ.

‘‘ໂສຕຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ສທ຺ເທ ຈ…ເປ… ຆານຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຄນ຺ເຘ ຈ… ຊິວ຺ຫຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຣເສ ຈ… ກາຍຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ໂຜຏ຺ຐພ຺ເພ ຈ… ມນຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຘມ຺ເມ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ. ຕິຓ຺ຓໍ ສງ຺ຄຕິ ຜສ຺ໂສ. ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ເວທນາ…ເປ… ຊາຕິປຈ຺ຈຍາ ຊຣາມຣຓໍ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ສມ຺ຠວນ຺ຕິ. ອຍໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂລກສ຺ສ ສມຸທໂຍ.

‘‘ກຕໂມ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂລກສ຺ສ ອຕ຺ຖງ຺ຄໂມ? ຈກ຺ຂຸຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຣູເປ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ. ຕິຓ຺ຓໍ ສງ຺ຄຕິ ຜສ຺ໂສ. ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ເວທນາ; ເວທນາປຈ຺ຈຍາ ຕຓ຺ຫາ. ຕສ຺ສາເຍວ ຕຓ຺ຫາຍ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ອຸປາທານນິໂຣໂຘ; ອຸປາທານນິໂຣຘາ ຠວນິໂຣໂຘ…ເປ… ເອວເມຕສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ນິໂຣໂຘ ໂຫຕິ. ອຍໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂລກສ຺ສ ອຕ຺ຖງ຺ຄໂມ.

‘‘ໂສຕຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ສທ຺ເທ ຈ…ເປ… ຆານຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຄນ຺ເຘ ຈ… ຊິວ຺ຫຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຣເສ ຈ… ກາຍຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ໂຜຏ຺ຐພ຺ເພ ຈ… ມນຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຘມ຺ເມ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ. ຕິຓ຺ຓໍ ສງ຺ຄຕິ ຜສ຺ໂສ. ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ເວທນາ; ເວທນາປຈ຺ຈຍາ ຕຓ຺ຫາ. ຕສ຺ສາເຍວ ຕຓ຺ຫາຍ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ອຸປາທານນິໂຣໂຘ; ອຸປາທານນິໂຣຘາ ຠວນິໂຣໂຘ…ເປ… ເອວເມຕສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ນິໂຣໂຘ ໂຫຕິ. ອຍໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂລກສ຺ສ ອຕ຺ຖງ຺ຄໂມ’’ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ຎາຕິກສຸຕ຺ຕໍ

໔໕. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ຎາຕິເກ ວິຫຣຕິ ຄິຎ຺ຊກາວສເຖ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ຣໂຫຄໂຕ ປຏິສລ຺ລາໂນ ອິມໍ ຘມ຺ມປຣິຍາຍໍ ອຠາສິ –

‘‘ຈກ຺ຂຸຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຣູເປ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ. ຕິຓ຺ຓໍ ສງ຺ຄຕິ ຜສ຺ໂສ. ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ເວທນາ, ເວທນາປຈ຺ຈຍາ ຕຓ຺ຫາ; ຕຓ຺ຫາປຈ຺ຈຍາ ອຸປາທານໍ…ເປ… ເອວເມຕສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ສມຸທໂຍ ໂຫຕິ.

‘‘ໂສຕຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ສທ຺ເທ ຈ…ເປ… ຆານຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຄນ຺ເຘ ຈ… ຊິວ຺ຫຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຣເສ ຈ… ກາຍຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ໂຜຏ຺ຐພ຺ເພ ຈ… ມນຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຘມ຺ເມ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ. ຕິຓ຺ຓໍ ສງ຺ຄຕິ ຜສ຺ໂສ. ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ເວທນາ; ເວທນາປຈ຺ຈຍາ ຕຓ຺ຫາ; ຕຓ຺ຫາປຈ຺ຈຍາ ອຸປາທານໍ…ເປ… ເອວເມຕສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ສມຸທໂຍ ໂຫຕິ.

‘‘ຈກ຺ຂຸຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຣູເປ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ. ຕິຓ຺ຓໍ ສງ຺ຄຕິ ຜສ຺ໂສ. ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ເວທນາ; ເວທນາປຈ຺ຈຍາ ຕຓ຺ຫາ. ຕສ຺ສາເຍວ ຕຓ຺ຫາຍ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ອຸປາທານນິໂຣໂຘ; ອຸປາທານນິໂຣຘາ ຠວນິໂຣໂຘ…ເປ… ເອວເມຕສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ນິໂຣໂຘ ໂຫຕິ.

‘‘ໂສຕຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ສທ຺ເທ ຈ…ເປ… ມນຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຘມ຺ເມ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ. ຕິຓ຺ຓໍ ສງ຺ຄຕິ ຜສ຺ໂສ. ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ເວທນາ; ເວທນາປຈ຺ຈຍາ ຕຓ຺ຫາ. ຕສ຺ສາເຍວ ຕຓ຺ຫາຍ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ອຸປາທານນິໂຣໂຘ; ອຸປາທານນິໂຣຘາ ຠວນິໂຣໂຘ…ເປ… ເອວເມຕສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ນິໂຣໂຘ ໂຫຕີ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວໂຕ ອຸປສ຺ສຸຕິ [ອຸປສ຺ສຸຕິໍ (ສີ. ປີ.)] ຐິໂຕ ໂຫຕິ. ອທ຺ທສາ ໂຂ ຠຄວາ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຸປສ຺ສຸຕິ ຐິຕໍ. ທິສ຺ວານ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອສ຺ໂສສິ ໂນ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອິມໍ ຘມ຺ມປຣິຍາຍ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ. ‘‘ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫາຫິ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອິມໍ ຘມ຺ມປຣິຍາຍໍ; ປຣິຍາປຸຓາຫິ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອິມໍ ຘມ຺ມປຣິຍາຍໍ; ຘາເຣຫິ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອິມໍ ຘມ຺ມປຣິຍາຍໍ. ອຕ຺ຖສໍຫິໂຕ ອຍໍ [ອຕ຺ຖສໍຫິໂຕຍໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ.), ອຕ຺ຖສໍຫິຕາຍໍ (ປີ. ກ.)], ຠິກ຺ຂຸ, ຘມ຺ມປຣິຍາໂຍ ອາທິພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໂກ’’ຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ອຎ຺ຎຕຣພ຺ຣາຫ຺ມຓສຸຕ຺ຕໍ

໔໖. ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ. ອຖ ໂຂ ອຎ຺ຎຕໂຣ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວຕາ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ໂສ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ, ໂຠ ໂຄຕມ, ໂສ ກໂຣຕິ ໂສ ປຏິສໍເວທຍຕີ’’ຕິ? ‘‘‘ໂສ ກໂຣຕິ ໂສ ປຏິສໍເວທຍຕີ’ຕິ ໂຂ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອຍເມໂກ ອນ຺ໂຕ’’.

‘‘ກິໍ ປນ, ໂຠ ໂຄຕມ, ອຎ຺ໂຎ ກໂຣຕິ, ອຎ຺ໂຎ ປຏິສໍເວທຍຕີ’’ຕິ? ‘‘‘ອຎ຺ໂຎ ກໂຣຕິ, ອຎ຺ໂຎ ປຏິສໍເວທຍຕີ’ຕິ ໂຂ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອຍໍ ທຸຕິໂຍ ອນ຺ໂຕ. ເອເຕ ເຕ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອຸໂຠ ອນ຺ເຕ ອນຸປຄມ຺ມ ມຊ຺ເຌນ ຕຖາຄໂຕ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ – ‘ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຂາຣາ; ສງ຺ຂາຣປຈ຺ຈຍາ ວິຎ຺ຎາຓໍ…ເປ… ເອວເມຕສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ສມຸທໂຍ ໂຫຕິ. ອວິຊ຺ຊາຍ ຕ຺ເວວ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ສງ຺ຂາຣນິໂຣໂຘ; ສງ຺ຂາຣນິໂຣຘາ ວິຎ຺ຎາຓນິໂຣໂຘ …ເປ… ເອວເມຕສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ນິໂຣໂຘ ໂຫຕີ’’’ຕິ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ໂສ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຠິກ຺ກນ຺ຕໍ, ໂຠ ໂຄຕມ, ອຠິກ຺ກນ຺ຕໍ, ໂຠ ໂຄຕມ,…ເປ… ອຸປາສກໍ ມໍ ຠວໍ ໂຄຕໂມ ຘາເຣຕຸ ອຊ຺ຊຕຄ຺ເຄ ປາຓຸເປຕໍ ສຣຓໍ ຄຕ’’ນ຺ຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.

໗. ຊາຓຸສ຺ໂສຓິສຸຕ຺ຕໍ

໔໗. ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ. ອຖ ໂຂ ຊາຓຸສ຺ໂສຓິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວຕາ ສທ຺ຘິໍ…ເປ… ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ຊາຓຸສ຺ໂສຓິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ, ໂຠ, ໂຄຕມ, ສພ຺ພມຕ຺ຖີ’’ຕິ? ‘‘‘ສພ຺ພມຕ຺ຖີ’ຕິ ໂຂ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອຍເມໂກ ອນ຺ໂຕ’’.

‘‘ກິໍ ປນ, ໂຠ ໂຄຕມ, ສພ຺ພໍ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ? ‘‘‘ສພ຺ພໍ ນຕ຺ຖີ’ຕິ ໂຂ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອຍໍ ທຸຕິໂຍ ອນ຺ໂຕ. ເອເຕ ເຕ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອຸໂຠ ອນ຺ເຕ ອນຸປຄມ຺ມ ມຊ຺ເຌນ ຕຖາຄໂຕ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ – ‘ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຂາຣາ; ສງ຺ຂາຣປຈ຺ຈຍາ ວິຎ຺ຎາຓໍ…ເປ… ເອວເມຕສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ສມຸທໂຍ ໂຫຕິ. ອວິຊ຺ຊາຍ ຕ຺ເວວ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ສງ຺ຂາຣນິໂຣໂຘ; ສງ຺ຂາຣນິໂຣຘາ ວິຎ຺ຎາຓນິໂຣໂຘ…ເປ… ເອວເມຕສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ນິໂຣໂຘ ໂຫຕີ’’’ຕິ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ຊາຓຸສ຺ໂສຓິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຠິກ຺ກນ຺ຕໍ ໂຠ ໂຄຕມ…ເປ… ປາຓຸເປຕໍ ສຣຓໍ ຄຕ’’ນ຺ຕິ. ສຕ຺ຕມໍ.

໘. ໂລກາຍຕິກສຸຕ຺ຕໍ

໔໘. ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ. ອຖ ໂຂ ໂລກາຍຕິໂກ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ເຍນ ຠຄວາ…ເປ… ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ໂລກາຍຕິໂກ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ, ໂຠ ໂຄຕມ, ສພ຺ພມຕ຺ຖີ’’ຕິ? ‘‘‘ສພ຺ພມຕ຺ຖີ’ຕິ ໂຂ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ເຊຏ຺ຐເມຕໍ ໂລກາຍຕໍ’’.

‘‘ກິໍ ປນ, ໂຠ ໂຄຕມ, ສພ຺ພໍ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ? ‘‘‘ສພ຺ພໍ ນຕ຺ຖີ’ຕິ ໂຂ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ທຸຕິຍເມຕໍ ໂລກາຍຕໍ’’.

‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ, ໂຠ ໂຄຕມ, ສພ຺ພເມກຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ? ‘‘‘ສພ຺ພເມກຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ໂຂ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຕຕິຍເມຕໍ ໂລກາຍຕໍ’’.

‘‘ກິໍ ປນ, ໂຠ ໂຄຕມ, ສພ຺ພໍ ປຸຖຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ? ‘‘‘ສພ຺ພໍ ປຸຖຸຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ ໂຂ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຈຕຸຕ຺ຖເມຕໍ ໂລກາຍຕໍ’’.

‘‘ເອເຕ ເຕ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອຸໂຠ ອນ຺ເຕ ອນຸປຄມ຺ມ ມຊ຺ເຌນ ຕຖາຄໂຕ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ – ‘ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຂາຣາ; ສງ຺ຂາຣປຈ຺ຈຍາ ວິຎ຺ຎາຓໍ…ເປ… ເອວເມຕສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ສມຸທໂຍ ໂຫຕິ. ອວິຊ຺ຊາຍ ຕ຺ເວວ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ສງ຺ຂາຣນິໂຣໂຘ; ສງ຺ຂາຣນິໂຣຘາ ວິຎ຺ຎາຓນິໂຣໂຘ…ເປ… ເອວເມຕສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ນິໂຣໂຘ ໂຫຕີ’’’ຕິ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ໂລກາຍຕິໂກ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຠິກ຺ກນ຺ຕໍ, ໂຠ ໂຄຕມ…ເປ… ອຊ຺ຊຕຄ຺ເຄ ປາຓຸເປຕໍ ສຣຓໍ ຄຕ’’ນ຺ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.

໙. ອຣິຍສາວກສຸຕ຺ຕໍ

໔໙. ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ…ເປ… ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸຕວໂຕ ອຣິຍສາວກສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘ກິໍ ນຸ ໂຂ ກິສ຺ມິໍ ສຕິ ກິໍ ໂຫຕິ, ກິສ຺ສຸປ຺ປາທາ ກິໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ? (ກິສ຺ມິໍ ສຕິ ສງ຺ຂາຣາ ໂຫນ຺ຕິ, ກິສ຺ມິໍ ສຕິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ໂຫຕິ,) [( ) ເອຕ຺ຖນ຺ຕເຣ ປາຐາ ເກສຸຈິ ໂປຕ຺ຖເກສຸ ນ ທິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ສີ. ປີ. ໂປຕ຺ຖເກສຸ ທສ຺ສິຕາ. ຕຖາ ສຕິ ອນນ຺ຕຣສຸຕ຺ຕຏີກາຍ ສເມຕິ] ກິສ຺ມິໍ ສຕິ ນາມຣູປໍ ໂຫຕິ, ກິສ຺ມິໍ ສຕິ ສຬາຍຕນໍ ໂຫຕິ, ກິສ຺ມິໍ ສຕິ ຜສ຺ໂສ ໂຫຕິ, ກິສ຺ມິໍ ສຕິ ເວທນາ ໂຫຕິ, ກິສ຺ມິໍ ສຕິ ຕຓ຺ຫາ ໂຫຕິ, ກິສ຺ມິໍ ສຕິ ອຸປາທານໍ ໂຫຕິ, ກິສ຺ມິໍ ສຕິ ຠໂວ ໂຫຕິ, ກິສ຺ມິໍ ສຕິ ຊາຕິ ໂຫຕິ, ກິສ຺ມິໍ ສຕິ ຊຣາມຣຓໍ ໂຫຕີ’’’ຕິ?

‘‘ອຖ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸຕວໂຕ ອຣິຍສາວກສ຺ສ ອປຣປ຺ປຈ຺ຈຍາ ຎາຓເມເວຕ຺ຖ ໂຫຕິ – ‘ອິມສ຺ມິໍ ສຕິ ອິທໍ ໂຫຕິ, ອິມສ຺ສຸປ຺ປາທາ ອິທໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. (ອວິຊ຺ຊາຍ ສຕິ ສງ຺ຂາຣາ ໂຫນ຺ຕິ; ສງ຺ຂາເຣສຸ ສຕິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ໂຫຕິ;) [( ) ເອຕ຺ຖເກສຸ ປາຐາ ເກສຸຈິ ໂປຕ຺ຖເກສຸ ນ ທິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ສີ. ປີ. ໂປຕ຺ຖເກສຸ ທສ຺ສິຕາ. ຕຖາ ສຕິ ອນນ຺ຕຣສຸຕ຺ຕຏີກາຍ ສເມຕິ] ວິຎ຺ຎາເຓ ສຕິ ນາມຣູປໍ ໂຫຕິ; ນາມຣູເປ ສຕິ ສຬາຍຕນໍ ໂຫຕິ; ສຬາຍຕເນ ສຕິ ຜສ຺ໂສ ໂຫຕິ; ຜສ຺ເສ ສຕິ ເວທນາ ໂຫຕິ; ເວທນາຍ ສຕິ ຕຓ຺ຫາ ໂຫຕິ; ຕຓ຺ຫາຍ ສຕິ ອຸປາທານໍ ໂຫຕິ; ອຸປາທາເນ ສຕິ ຠໂວ ໂຫຕິ; ຠເວ ສຕິ ຊາຕິ ໂຫຕິ; ຊາຕິຍາ ສຕິ ຊຣາມຣຓໍ ໂຫຕີ’ຕິ. ໂສ ເອວໍ ປຊານາຕິ – ‘ເອວມຍໍ ໂລໂກ ສມຸທຍຕີ’’’ຕິ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸຕວໂຕ ອຣິຍສາວກສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘ກິໍ ນຸ ໂຂ ກິສ຺ມິໍ ອສຕິ ກິໍ ນ ໂຫຕິ, ກິສ຺ສ ນິໂຣຘາ ກິໍ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ? (ກິສ຺ມິໍ ອສຕິ ສງ຺ຂາຣາ ນ ໂຫນ຺ຕິ, ກິສ຺ມິໍ ອສຕິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ນ ໂຫຕິ,) [( ) ເອຕ຺ຖນ຺ຕເຣ ປາຐາປິ ຕຕ຺ຖ ຕເຖວ ທສ຺ສິຕາ] ກິສ຺ມິໍ ອສຕິ ນາມຣູປໍ ນ ໂຫຕິ, ກິສ຺ມິໍ ອສຕິ ສຬາຍຕນໍ ນ ໂຫຕິ, ກິສ຺ມິໍ ອສຕິ ຜສ຺ໂສ ນ ໂຫຕິ, ກິສ຺ມິໍ ອສຕິ ເວທນາ ນ ໂຫຕິ, ກິສ຺ມິໍ ອສຕິ ຕຓ຺ຫາ ນ ໂຫຕິ, ກິສ຺ມິໍ ອສຕິ ອຸປາທານໍ ນ ໂຫຕິ, ກິສ຺ມິໍ ອສຕິ ຠໂວ ນ ໂຫຕິ, ກິສ຺ມິໍ ອສຕິ ຊາຕິ ນ ໂຫຕິ, ກິສ຺ມິໍ ອສຕິ ຊຣາມຣຓໍ ນ ໂຫຕີ’’’ຕິ?

‘‘ອຖ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸຕວໂຕ ອຣິຍສາວກສ຺ສ ອປຣປ຺ປຈ຺ຈຍາ ຎາຓເມເວຕ຺ຖ ໂຫຕິ – ‘ອິມສ຺ມິໍ ອສຕິ ອິທໍ ນ ໂຫຕິ, ອິມສ຺ສ ນິໂຣຘາ ອິທໍ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ. (ອວິຊ຺ຊາຍ ອສຕິ ສງ຺ຂາຣາ ນ ໂຫນ຺ຕິ; ສງ຺ຂາເຣສຸ ອສຕິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ນ ໂຫຕິ;) [( ) ເອຕ຺ຖນ຺ຕເຣ ປາຐາປິ ຕຕ຺ຖ ຕເຖວ ທສ຺ສິຕາ] ວິຎ຺ຎາເຓ ອສຕິ ນາມຣູປໍ ນ ໂຫຕິ; ນາມຣູເປ ອສຕິ ສຬາຍຕນໍ ນ ໂຫຕິ…ເປ… ຠໂວ ນ ໂຫຕິ… ຊາຕິ ນ ໂຫຕິ… ຊາຕິຍາ ອສຕິ ຊຣາມຣຓໍ ນ ໂຫຕີ’ຕິ. ໂສ ເອວໍ ປຊານາຕິ – ‘ເອວມຍໍ ໂລໂກ ນິຣຸຊ຺ຌຕີ’’’ຕິ.

‘‘ຍໂຕ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວໂກ ເອວໍ ໂລກສ຺ສ ສມຸທຍຎ຺ຈ ອຕ຺ຖງ຺ຄມຎ຺ຈ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວໂກ ທິຏ຺ຐິສມ຺ປນ຺ໂນ ອິຕິປິ…ເປ… ອມຕທ຺ວາຣໍ ອາຫຈ຺ຈ ຕິຏ຺ຐຕິ ອິຕິປີ’’ຕິ. ນວມໍ.

໑໐. ທຸຕິຍອຣິຍສາວກສຸຕ຺ຕໍ

໕໐. ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ…ເປ… ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸຕວໂຕ ອຣິຍສາວກສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘ກິໍ ນຸ ໂຂ ກິສ຺ມິໍ ສຕິ ກິໍ ໂຫຕິ, ກິສ຺ສຸປ຺ປາທາ ກິໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ? ກິສ຺ມິໍ ສຕິ ສງ຺ຂາຣາ ໂຫນ຺ຕິ, ກິສ຺ມິໍ ສຕິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ໂຫຕິ, ກິສ຺ມິໍ ສຕິ ນາມຣູປໍ ໂຫຕິ, ກິສ຺ມິໍ ສຕິ ສຬາຍຕນໍ ໂຫຕິ, ກິສ຺ມິໍ ສຕິ ຜສ຺ໂສ ໂຫຕິ, ກິສ຺ມິໍ ສຕິ ເວທນາ ໂຫຕິ, ກິສ຺ມິໍ ສຕິ ຕຓ຺ຫາ ໂຫຕິ, ກິສ຺ມິໍ ສຕິ ອຸປາທານໍ ໂຫຕິ, ກິສ຺ມິໍ ສຕິ ຠໂວ ໂຫຕິ, ກິສ຺ມິໍ ສຕິ ຊາຕິ ໂຫຕິ, ກິສ຺ມິໍ ສຕິ ຊຣາມຣຓໍ ໂຫຕີ’’’ຕິ?

‘‘ອຖ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸຕວໂຕ ອຣິຍສາວກສ຺ສ ອປຣປ຺ປຈ຺ຈຍາ ຎາຓເມເວຕ຺ຖ ໂຫຕິ – ‘ອິມສ຺ມິໍ ສຕິ ອິທໍ ໂຫຕິ, ອິມສ຺ສຸປ຺ປາທາ ອິທໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ອວິຊ຺ຊາຍ ສຕິ ສງ຺ຂາຣາ ໂຫນ຺ຕິ; ສງ຺ຂາເຣສຸ ສຕິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ໂຫຕິ; ວິຎ຺ຎາເຓ ສຕິ ນາມຣູປໍ ໂຫຕິ; ນາມຣູເປ ສຕິ ສຬາຍຕນໍ ໂຫຕິ; ສຬາຍຕເນ ສຕິ ຜສ຺ໂສ ໂຫຕິ; ຜສ຺ເສ ສຕິ ເວທນາ ໂຫຕິ; ເວທນາຍ ສຕິ ຕຓ຺ຫາ ໂຫຕິ; ຕຓ຺ຫາຍ ສຕິ ອຸປາທານໍ ໂຫຕິ; ອຸປາທາເນ ສຕິ ຠໂວ ໂຫຕິ; ຠເວ ສຕິ ຊາຕິ ໂຫຕິ; ຊາຕິຍາ ສຕິ ຊຣາມຣຓໍ ໂຫຕີ’ຕິ. ໂສ ເອວໍ ປຊານາຕິ – ‘ເອວມຍໍ ໂລໂກ ສມຸທຍຕີ’’’ຕິ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸຕວໂຕ ອຣິຍສາວກສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘ກິໍ ນຸ ໂຂ ກິສ຺ມິໍ ອສຕິ ກິໍ ນ ໂຫຕິ, ກິສ຺ສ ນິໂຣຘາ ກິໍ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ? ກິສ຺ມິໍ ອສຕິ ສງ຺ຂາຣາ ນ ໂຫນ຺ຕິ, ກິສ຺ມິໍ ອສຕິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ນ ໂຫຕິ, ກິສ຺ມິໍ ອສຕິ ນາມຣູປໍ ນ ໂຫຕິ, ກິສ຺ມິໍ ອສຕິ ສຬາຍຕນໍ ນ ໂຫຕິ, ກິສ຺ມິໍ ອສຕິ ຜສ຺ໂສ ນ ໂຫຕິ, ກິສ຺ມິໍ ອສຕິ ເວທນາ ນ ໂຫຕິ, ກິສ຺ມິໍ ອສຕິ ຕຓ຺ຫາ ນ ໂຫຕິ…ເປ… ອຸປາທານໍ… ຠໂວ… ຊາຕິ… ກິສ຺ມິໍ ອສຕິ ຊຣາມຣຓໍ ນ ໂຫຕີ’’’ຕິ?

‘‘ອຖ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸຕວໂຕ ອຣິຍສາວກສ຺ສ ອປຣປ຺ປຈ຺ຈຍາ ຎາຓເມເວຕ຺ຖ ໂຫຕິ – ‘ອິມສ຺ມິໍ ອສຕິ ອິທໍ ນ ໂຫຕິ, ອິມສ຺ສ ນິໂຣຘາ ອິທໍ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ. ອວິຊ຺ຊາຍ ອສຕິ ສງ຺ຂາຣາ ນ ໂຫນ຺ຕິ; ສງ຺ຂາເຣສຸ ອສຕິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ນ ໂຫຕິ; ວິຎ຺ຎາເຓ ອສຕິ ນາມຣູປໍ ນ ໂຫຕິ; ນາມຣູເປ ອສຕິ ສຬາຍຕນໍ ນ ໂຫຕິ…ເປ… ຊາຕິຍາ ອສຕິ ຊຣາມຣຓໍ ນ ໂຫຕີ’ຕິ. ໂສ ເອວໍ ປຊານາຕິ – ‘ເອວມຍໍ ໂລໂກ ນິຣຸຊ຺ຌຕີ’’’ຕິ.

‘‘ຍໂຕ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວໂກ ເອວໍ ໂລກສ຺ສ ສມຸທຍຎ຺ຈ ອຕ຺ຖງ຺ຄມຎ຺ຈ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວໂກ ທິຏ຺ຐິສມ຺ປນ຺ໂນ ອິຕິປິ, ທສ຺ສນສມ຺ປນ຺ໂນ ອິຕິປິ, ອາຄໂຕ ອິມໍ ສທ຺ຘມ຺ມໍ ອິຕິປິ, ປສ຺ສຕິ ອິມໍ ສທ຺ຘມ຺ມໍ ອິຕິປິ, ເສກ຺ເຂນ ຎາເຓນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອິຕິປິ, ເສກ຺ຂາຍ ວິຊ຺ຊາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອິຕິປິ, ຘມ຺ມໂສຕໍ ສມາປນ຺ໂນ ອິຕິປິ, ອຣິໂຍ ນິພ຺ເພຘິກປຎ຺ໂຎ ອິຕິປິ, ອມຕທ຺ວາຣໍ ອາຫຈ຺ຈ ຕິຏ຺ຐຕິ ອິຕິປີ’’ຕິ. ທສມໍ.

ຄຫປຕິວຄ຺ໂຄ ປຎ຺ຈໂມ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ທ຺ເວ ປຎ຺ຈເວຣຠຍາ ວຸຕ຺ຕາ, ທຸກ຺ຂໍ ໂລໂກ ຈ ຎາຕິກໍ;

ອຎ຺ຎຕຣໍ ຊາຓຸສ຺ໂສຓິ ຈ, ໂລກາຍຕິເກນ ອຏ຺ຐມໍ;

ທ຺ເວ ອຣິຍສາວກາ ວຸຕ຺ຕາ, ວຄ຺ໂຄ ເຕນ ປວຸຈ຺ຈຕີຕິ.