໒. ກຬາຣສຸຕ຺ຕໍ

໓໒. ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ. ອຖ ໂຂ ກຬາຣຂຕ຺ຕິໂຍ ຠິກ຺ຂຸ ເຍນາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມຕາ ສາຣິປຸຕ຺ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ກຬາຣຂຕ຺ຕິໂຍ ຠິກ຺ຂຸ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ໂມຬິຍຜຄ຺ຄຸໂນ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸ ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ຫີນາຍາວຕ຺ໂຕຕິ. ນ ຫິ ນູນ ໂສ ອາຍສ຺ມາ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ອສ຺ສາສມລຕ຺ຖາຕິ. ເຕນ ຫາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ອສ຺ສາສໍ ປຕ຺ໂຕ’’ຕິ?

‘‘ນ ຂ຺ວາຫໍ, ອາວຸໂສ, ກງ຺ຂາມີ’’ຕິ. ‘‘ອາຍຕິໍ, ປນາວຸໂສ’’ຕິ?

‘‘ນ ຂ຺ວາຫໍ, ອາວຸໂສ, ວິຈິກິຈ຺ຉາມີ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ກຬາຣຂຕ຺ຕິໂຍ ຠິກ຺ຂຸ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ກຬາຣຂຕ຺ຕິໂຍ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອາຍສ຺ມຕາ, ຠນ຺ເຕ, ສາຣິປຸຕ຺ເຕນ ອຎ຺ຎາ ພ຺ຍາກຕາ – ‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາ’ຕິ ປຊານາມີ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ເອຫິ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ມມ ວຈເນນ ສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ອາມນ຺ເຕຫິ – ‘ສຕ຺ຖາ ຕໍ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ອາມນ຺ເຕຕີ’’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວໂຕ ປຏິສ຺ສຸຕ຺ວາ ເຍນາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສຕ຺ຖາ ຕໍ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ອາມນ຺ເຕຕີ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ອາວຸໂສ’’ຕິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປຏິສ຺ສຸຕ຺ວາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ ຕຍາ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ອຎ຺ຎາ ພ຺ຍາກຕາ – ‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາ’ຕິ ປຊານາມີ’’ຕິ? ‘‘ນ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ເອເຕຫິ ປເທຫິ ເອເຕຫິ ພ຺ຍຎ຺ຊເນຫິ ອຕ຺ໂຖ [ອຕ຺ໂຖ ຈ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ກ.)] ວຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ. ‘‘ເຍນ ເກນຈິປິ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ປຣິຍາເຍນ ກຸລປຸຕ຺ໂຕ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກໂຣຕິ, ອຖ ໂຂ ພ຺ຍາກຕໍ ພ຺ຍາກຕໂຕ ທຏ຺ຐພ຺ພ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ນນຸ ອຫມ຺ປິ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ວທາມິ – ‘ນ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ເອເຕຫິ ປເທຫິ ເອເຕຫິ ພ຺ຍຎ຺ຊເນຫິ ອຕ຺ໂຖ ວຸຕ຺ໂຕ’’’ຕິ.

‘‘ສເຈ ຕໍ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ເອວໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ – ‘ກຖໍ ຊານຕາ ປນ ຕຍາ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ກຖໍ ປສ຺ສຕາ ອຎ຺ຎາ ພ຺ຍາກຕາ – ຂີຓາ ຊາຕິ ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ກຕໍ ກຣຓີຍໍ ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາຕິ ປຊານາມີ’ຕິ. ເອວໍ ປຸຏ຺ໂຐ ຕ຺ວໍ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ກິນ຺ຕິ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍາສີ’’ຕິ?

‘‘ສເຈ ມໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ – ‘ກຖໍ ຊານຕາ ປນ ຕຍາ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ກຖໍ ປສ຺ສຕາ ອຎ຺ຎາ ພ຺ຍາກຕາ – ຂີຓາ ຊາຕິ ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ກຕໍ ກຣຓີຍໍ ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາຕິ ປຊານາມີ’ຕິ; ເອວໍ ປຸຏ຺ໂຐຫໍ [ປຸຏ຺ໂຐ ອຫໍ (ສ຺ຍາ. ກໍ.), ປຸຏ຺ຐາຫໍ (ປີ. ກ.)], ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ – ‘ຍໍນິທານາ, ອາວຸໂສ, ຊາຕິ, ຕສ຺ສ ນິທານສ຺ສ ຂຍາ ຂີຓສ຺ມິໍ ຂີຓາມ຺ຫີຕິ ວິທິຕໍ. ຂີຓາມ຺ຫີຕິ ວິທິຕ຺ວາ – ຂີຓາຊາຕິ ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ກຕໍ ກຣຓີຍໍ ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາຕິ ປຊານາມີ’ຕິ. ເອວໍ ປຸຏ຺ໂຐຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ສເຈ ປນ ຕໍ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ເອວໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ – ‘ຊາຕິ ປນາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ກິໍນິທານາ ກິໍສມຸທຍາ ກິໍຊາຕິກາ ກິໍປຠວາ’ຕິ? ເອວໍ ປຸຏ຺ໂຐ ຕໍ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ກິນ຺ຕິ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍາສີ’’ຕິ? ‘‘ສເຈ ມໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ – ‘ຊາຕິ ປນາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ກິໍນິທານາ ກິໍສມຸທຍາ ກິໍຊາຕິກາ ກິໍປຠວາ’ຕິ? ເອວໍ ປຸຏ຺ໂຐຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ – ‘ຊາຕິ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠວນິທານາ ຠວສມຸທຍາ ຠວຊາຕິກາ ຠວປ຺ປຠວາ’ຕິ. ເອວໍ ປຸຏ຺ໂຐຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ສເຈ ປນ ຕໍ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ເອວໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ – ‘ຠໂວ ປນາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ກິໍນິທາໂນ ກິໍສມຸທໂຍ ກິໍຊາຕິໂກ ກິໍປຠໂວ’ຕິ? ເອວໍ ປຸຏ຺ໂຐ ຕ຺ວໍ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ກິນ຺ຕິ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍາສີ’’ຕິ? ‘‘ສເຈ ມໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ – ‘ຠໂວ ປນາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ກິໍນິທາໂນ ກິໍສມຸທໂຍ ກິໍຊາຕິໂກ ກິໍປຠໂວ’ຕິ? ເອວໍ ປຸຏ຺ໂຐຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ – ‘ຠໂວ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ອຸປາທານນິທາໂນ ອຸປາທານສມຸທໂຍ ອຸປາທານຊາຕິໂກ ອຸປາທານປ຺ປຠໂວ’ຕິ. ເອວໍ ປຸຏ຺ໂຐຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ສເຈ ປນ ຕໍ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ເອວໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ – ‘ອຸປາທານໍ ປນາວຸໂສ…ເປ… ສເຈ ປນ ຕໍ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ເອວໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ – ຕຓ຺ຫາ ປນາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ກິໍນິທານາ ກິໍສມຸທຍາ ກິໍຊາຕິກາ ກິໍປຠວາ’ຕິ? ເອວໍ ປຸຏ຺ໂຐ ຕ຺ວໍ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ກິນ຺ຕິ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍາສີ’’ຕິ? ‘‘ສເຈ ມໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ – ຕຓ຺ຫາ ປນາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ກິໍນິທານາ ກິໍສມຸທຍາ ກິໍຊາຕິກາ ກິໍປຠວາ’ຕິ? ເອວໍ ປຸຏ຺ໂຐຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ – ‘ຕຓ຺ຫາ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ເວທນານິທານາ ເວທນາສມຸທຍາ ເວທນາຊາຕິກາ ເວທນາປຠວາ’ຕິ. ເອວໍ ປຸຏ຺ໂຐຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ສເຈ ປນ ຕໍ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ເອວໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ – ‘ກຖໍ ຊານໂຕ ປນ ເຕ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ກຖໍ ປສ຺ສໂຕ ຍາ ເວທນາສຸ ນນ຺ທີ ສາ ນ ອຸປຏ຺ຐາສີ’ຕິ. ເອວໍ ປຸຏ຺ໂຐ ຕ຺ວໍ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ກິນ຺ຕິ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍາສີ’’ຕິ? ‘‘ສເຈ ມໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ – ‘ກຖໍ ຊານໂຕ ປນ ເຕ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ກຖໍ ປສ຺ສໂຕ ຍາ ເວທນາສຸ ນນ຺ທີ ສາ ນ ອຸປຏ຺ຐາສີ’ຕິ ເອວໍ ປຸຏ຺ໂຐຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ – ‘ຕິສ຺ໂສ ໂຂ ອິມາ, ອາວຸໂສ, ເວທນາ. ກຕມາ ຕິສ຺ໂສ? ສຸຂາ ເວທນາ, ທຸກ຺ຂາ ເວທນາ, ອທຸກ຺ຂມສຸຂາ ເວທນາ. ອິມາ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຕິສ຺ໂສ ເວທນາ ອນິຈ຺ຈາ. ຍທນິຈ຺ຈໍ ຕໍ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ວິທິຕໍ [ວິທິຕາ (ຏີກາ)], ຍາ ເວທນາສຸ ນນ຺ທີ ສາ ນ ອຸປຏ຺ຐາສີ’ຕິ. ເອວໍ, ປຸຏ຺ໂຐຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ສາຘຸ ສາຘຸ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ. ອຍມ຺ປິ ໂຂ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ປຣິຍາໂຍ, ເອຕສ຺ເສວ ອຕ຺ຖສ຺ສ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ເວຍ຺ຍາກຣຓາຍ – ‘ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ເວທຍິຕໍ ຕໍ ທຸກ຺ຂສ຺ມິ’’’ນ຺ຕິ.

‘‘ສເຈ ປນ ຕໍ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ເອວໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ – ‘ກຖໍ ວິໂມກ຺ຂາ ປນ ຕຍາ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ອຎ຺ຎາ ພ຺ຍາກຕາ – ຂີຓາ ຊາຕິ ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ກຕໍ ກຣຓີຍໍ ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາຕິ ປຊານາມີ’ຕິ? ເອວໍ ປຸຏ຺ໂຐ ຕ຺ວໍ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ກິນ຺ຕິ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍາສີ’’ຕິ? ‘‘ສເຈ ມໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ – ‘ກຖໍ ວິໂມກ຺ຂາ ປນ ຕຍາ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ອຎ຺ຎາ ພ຺ຍາກຕາ – ຂີຓາ ຊາຕິ ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ກຕໍ ກຣຓີຍໍ ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາຕິ ປຊານາມີ’ຕິ. ເອວໍ ປຸຏ຺ໂຐຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ – ‘ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ວິໂມກ຺ຂາ ຂ຺ວາຫໍ, ອາວຸໂສ, ສພ຺ພຸປາທານກ຺ຂຍາ ຕຖາ ສໂຕ ວິຫຣາມິ ຍຖາ ສຕໍ ວິຫຣນ຺ຕໍ ອາສວາ ນານຸສ຺ສວນ຺ຕິ, ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ນາວຊານາມີ’ຕິ. ເອວໍ ປຸຏ຺ໂຐຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ສາຘຸ ສາຘຸ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ. ອຍມ຺ປິ ໂຂ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ປຣິຍາໂຍ ເອຕສ຺ເສວ ອຕ຺ຖສ຺ສ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ເວຍ຺ຍາກຣຓາຍ – ເຍ ອາສວາ ສມເຓນ ວຸຕ຺ຕາ ເຕສ຺ວາຫໍ ນ ກງ຺ຂາມິ, ເຕ ເມ ປຫີນາຕິ ນ ວິຈິກິຈ຺ຉາມີ’’ຕິ. ອິທມໂວຈ ຠຄວາ. ອິທໍ ວຕ຺ວາ ສຸຄໂຕ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ວິຫາຣໍ ປາວິສິ.

ຕຕ຺ຣ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອຈິຣປກ຺ກນ຺ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ປຸພ຺ເພ ອປ຺ປຏິສໍວິທິຕໍ ມໍ, ອາວຸໂສ, ຠຄວາ ປຐມໍ ປຎ຺ຫໍ ອປຸຈ຺ຉິ, ຕສ຺ສ ເມ ອໂຫສິ ທນ຺ຘາຍິຕຕ຺ຕໍ. ຍໂຕ ຈ ໂຂ ເມ, ອາວຸໂສ, ຠຄວາ ປຐມໍ ປຎ຺ຫໍ ອນຸໂມທິ, ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ອາວຸໂສ, ເອຕທໂຫສິ – ທິວສໍ ເຈປິ ມໍ ຠຄວາ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ປເທຫິ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ປຣິຍາເຍຫິ, ທິວສມ຺ປາຫໍ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ປເທຫິ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ປຣິຍາເຍຫິ. ຣຕ຺ຕິໍ ເຈປິ ມໍ ຠຄວາ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ປເທຫິ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ປຣິຍາເຍຫິ, ຣຕ຺ຕິມ຺ປາຫໍ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ປເທຫິ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ປຣິຍາເຍຫິ. ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວໍ [ຣຕ຺ຕິທິວໍ (ກ.)] ເຈປິ ມໍ ຠຄວາ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ປເທຫິ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ປຣິຍາເຍຫິ, ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວມ຺ປາຫໍ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ປເທຫິ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ປຣິຍາເຍຫິ. ທ຺ເວ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວານິ ເຈປິ ມໍ ຠຄວາ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍ…ເປ… ທ຺ເວ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວານິປາຫໍ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ…ເປ… ຕີຓິ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວານິ ເຈປິ ມໍ ຠຄວາ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍ…ເປ… ຕີຓິ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວານິປາຫໍ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ…ເປ… ຈຕ຺ຕາຣິ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວານິ ເຈປິ ມໍ ຠຄວາ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍ…ເປ… ຈຕ຺ຕາຣິ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວານິປາຫໍ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ…ເປ… ປຎ຺ຈ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວານິ ເຈປິ ມໍ ຠຄວາ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍ…ເປ… ປຎ຺ຈ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວານິປາຫໍ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ…ເປ… ຉ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວານິ ເຈປິ ມໍ ຠຄວາ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍ…ເປ… ຉ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວານິປາຫໍ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ…ເປ… ສຕ຺ຕ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວານິ ເຈປິ ມໍ ຠຄວາ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ປເທຫິ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ປຣິຍາເຍຫິ, ສຕ຺ຕ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວານິປາຫໍ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ປເທຫິ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ປຣິຍາເຍຫີ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ກຬາຣຂຕ຺ຕິໂຍ ຠິກ຺ຂຸ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ກຬາຣຂຕ຺ຕິໂຍ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອາຍສ຺ມຕາ, ຠນ຺ເຕ, ສາຣິປຸຕ຺ເຕນ ສີຫນາໂທ ນທິໂຕ – ປຸພ຺ເພ ອປ຺ປຏິສໍວິທິຕໍ ມໍ, ອາວຸໂສ, ຠຄວາ ປຐມໍ ປຎ຺ຫໍ ອປຸຈ຺ຉິ, ຕສ຺ສ ເມ ອໂຫສິ ທນ຺ຘາຍິຕຕ຺ຕໍ. ຍໂຕ ຈ ໂຂ ເມ, ອາວຸໂສ, ຠຄວາ ປຐມໍ ປຎ຺ຫໍ ອນຸໂມທິ, ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ອາວຸໂສ, ເອຕທໂຫສິ – ທິວສໍ ເຈປິ ມໍ ຠຄວາ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ປເທຫິ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ປຣິຍາເຍຫິ, ທິວສມ຺ປາຫໍ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ປເທຫິ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ປຣິຍາເຍຫິ; ຣຕ຺ຕິໍ ເຈປິ…ເປ… ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວໍ ເຈປິ ມໍ ຠຄວາ…ເປ… ທ຺ເວ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວານິ ເຈປິ ມໍ ຠຄວາ…ເປ… ຕີຓິ… ຈຕ຺ຕາຣິ… ປຎ຺ຈ… ຉ… ສຕ຺ຕ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວານິ ເຈປິ ມໍ ຠຄວາ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ປເທຫິ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ປຣິຍາເຍຫິ, ສຕ຺ຕ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວານິປາຫໍ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ປເທຫິ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ປຣິຍາເຍຫີ’’ຕິ.

‘‘ສາ ຫິ, ຠິກ຺ຂຸ, ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ຘມ຺ມຘາຕຸ ສຸປ຺ປຏິວິທ຺ຘາ, ຍສ຺ສາ ຘມ຺ມຘາຕຸຍາ ສຸປ຺ປຏິວິທ຺ຘຕ຺ຕາ ທິວສໍ ເຈປາຫໍ ສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ປເທຫິ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ປຣິຍາເຍຫິ, ທິວສມ຺ປິ ເມ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ປເທຫິ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ປຣິຍາເຍຫິ. ຣຕ຺ຕິໍ ເຈປາຫໍ ສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ປເທຫິ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ປຣິຍາເຍຫິ, ຣຕ຺ຕິມ຺ປິ ເມ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ…ເປ… ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວໍ ເຈປາຫໍ ສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍໍ, ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວມ຺ປິ ເມ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ… ທ຺ເວ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວານິ ເຈປາຫໍ ສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍໍ, ທ຺ເວ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວານິປິ ເມ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ… ຕີຓິ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວານິ ເຈປາຫໍ ສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍໍ, ຕີຓິ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວານິປິ ເມ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ… ຈຕ຺ຕາຣິ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວານິ ເຈປາຫໍ ສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍໍ, ຈຕ຺ຕາຣິ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວານິປິ ເມ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ… ປຎ຺ຈ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວານິ ເຈປາຫໍ ສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍໍ, ປຎ຺ຈ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວານິປິ ເມ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ… ຉ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວານິ ເຈປາຫໍ ສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍໍ, ຉ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວານິປິ ເມ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ… ສຕ຺ຕ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວານິ ເຈປາຫໍ ສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ປເທຫິ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ປຣິຍາເຍຫິ, ສຕ຺ຕ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວານິປິ ເມ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ປເທຫິ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ປຣິຍາເຍຫີ’’ຕິ. ທຸຕິຍໍ.