໓. ທສພລວຄ຺ໂຄ

໑. ທສພລສຸຕ຺ຕໍ

໒໑. ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ…ເປ… ‘‘ທສພລສມນ຺ນາຄໂຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຖາຄໂຕ ຈຕູຫິ ຈ ເວສາຣຊ຺ເຊຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອາສຠໍ ຐານໍ ປຏິຊານາຕິ, ປຣິສາສຸ ສີຫນາທໍ ນທຕິ, ພ຺ຣຫ຺ມຈກ຺ກໍ ປວຕ຺ເຕຕິ – ອິຕິ ຣູປໍ ອິຕິ ຣູປສ຺ສ ສມຸທໂຍ ອິຕິ ຣູປສ຺ສ ອຕ຺ຖງ຺ຄໂມ, ອິຕິ ເວທນາ ອິຕິ ເວທນາຍ ສມຸທໂຍ ອິຕິ ເວທນາຍ ອຕ຺ຖງ຺ຄໂມ, ອິຕິ ສຎ຺ຎາ ອິຕິ ສຎ຺ຎາຍ ສມຸທໂຍ ອິຕິ ສຎ຺ຎາຍ ອຕ຺ຖງ຺ຄໂມ, ອິຕິ ສງ຺ຂາຣາ ອິຕິ ສງ຺ຂາຣານໍ ສມຸທໂຍ ອິຕິ ສງ຺ຂາຣານໍ ອຕ຺ຖງ຺ຄໂມ, ອິຕິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອິຕິ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ສມຸທໂຍ ອິຕິ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ອຕ຺ຖງ຺ຄໂມ. ອິຕິ ອິມສ຺ມິໍ ສຕິ ອິທໍ ໂຫຕິ, ອິມສ຺ສຸປ຺ປາທາ ອິທໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ອິມສ຺ມິໍ ອສຕິ ອິທໍ ນ ໂຫຕິ, ອິມສ຺ສ ນິໂຣຘາ ອິທໍ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ. ຍທິທໍ ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຂາຣາ; ສງ຺ຂາຣປຈ຺ຈຍາ ວິຎ຺ຎາຓໍ…ເປ… ເອວເມຕສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ສມຸທໂຍ ໂຫຕິ. ອວິຊ຺ຊາຍ ຕ຺ເວວ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ສງ຺ຂາຣນິໂຣໂຘ; ສງ຺ຂາຣນິໂຣຘາ ວິຎ຺ຎາຓນິໂຣໂຘ…ເປ… ເອວເມຕສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ນິໂຣໂຘ ໂຫຕີ’’ຕິ. ປຐມໍ.

໒. ທຸຕິຍທສພລສຸຕ຺ຕໍ

໒໒. ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ…ເປ… ‘‘ທສພລສມນ຺ນາຄໂຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຖາຄໂຕ ຈຕູຫິ ຈ ເວສາຣຊ຺ເຊຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອາສຠໍ ຐານໍ ປຏິຊານາຕິ, ປຣິສາສຸ ສີຫນາທໍ ນທຕິ, ພ຺ຣຫ຺ມຈກ຺ກໍ ປວຕ຺ເຕຕ຺ຕິ – ‘ອິຕິ ຣູປໍ ອິຕິ ຣູປສ຺ສ ສມຸທໂຍ ອິຕິ ຣູປສ຺ສ ອຕ຺ຖງ຺ຄໂມ, ອິຕິ ເວທນາ ອິຕິ ເວທນາຍ ສມຸທໂຍ ອິຕິ ເວທນາຍ ອຕ຺ຖງ຺ຄໂມ, ອິຕິ ສຎ຺ຎາ ອິຕິ ສຎ຺ຎາຍ ສມຸທໂຍ ອິຕິ ສຎ຺ຎາຍ ອຕ຺ຖງ຺ຄໂມ, ອິຕິ ສງ຺ຂາຣາ ອິຕິ ສງ຺ຂາຣານໍ ສມຸທໂຍ ອິຕິ ສງ຺ຂາຣານໍ ອຕ຺ຖງ຺ຄໂມ, ອິຕິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອິຕິ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ສມຸທໂຍ ອິຕິ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ອຕ຺ຖງ຺ຄໂມ. ອິຕິ ອິມສ຺ມິໍ ສຕິ ອິທໍ ໂຫຕິ, ອິມສ຺ສຸປ຺ປາທາ ອິທໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ; ອິມສ຺ມິໍ ອສຕິ ອິທໍ ນ ໂຫຕິ ອິມສ຺ສ ນິໂຣຘາ ອິທໍ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ. ຍທິທໍ ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຂາຣາ; ສງ຺ຂາຣປຈ຺ຈຍາ ວິຎ຺ຎາຓໍ…ເປ… ເອວເມຕສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ສມຸທໂຍ ໂຫຕິ. ອວິຊ຺ຊາຍ ຕ຺ເວວ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ສງ຺ຂາຣນິໂຣໂຘ; ສງ຺ຂາຣນິໂຣຘາ ວິຎ຺ຎາຓນິໂຣໂຘ…ເປ… ເອວເມຕສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ນິໂຣໂຘ ໂຫຕິ’’’.

‘‘ເອວໍ ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຍາ ຘມ຺ໂມ ອຸຕ຺ຕາໂນ ວິວໂຏ ປກາສິໂຕ ຉິນ຺ນປິໂລຕິໂກ. ເອວໍ ສ຺ວາກ຺ຂາເຕ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຍາ ຘມ຺ເມ ອຸຕ຺ຕາເນ ວິວເຏ ປກາສິເຕ ຉິນ຺ນປິໂລຕິເກ ອລເມວ ສທ຺ຘາປພ຺ພຊິເຕນ ກຸລປຸຕ຺ເຕນ ວີຣິຍໍ ອາຣຠິຕຸໍ – ‘ກາມໍ ຕໂຈ ຈ ນ຺ຫາຣຸ [ນຫາຣຸ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ຈ ອຏ຺ຐິ ຈ ອວສິສ຺ສຕຸ, ສຣີເຣ ອຸປສຸສ຺ສຕຸ [ອວສຸສ຺ສຕຸ ມ. ນິ. ໒.໑໘໔] ມໍສໂລຫິຕໍ. ຍໍ ຕໍ ປຸຣິສຖາເມນ ປຸຣິສວີຣິເຍນ ປຸຣິສປຣກ຺ກເມນ ປຕ຺ຕພ຺ພໍ, ນ ຕໍ ອປາປຸຓິຕ຺ວາ ວີຣິຍສ຺ສ ສຓ຺ຐານໍ ຠວິສ຺ສຕີ’’’ຕິ.

‘‘ທຸກ຺ຂໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ກຸສີໂຕ ວິຫຣຕິ ໂວກິຓ຺ໂຓ ປາປເກຫິ ອກຸສເລຫິ ຘມ຺ເມຫິ, ມຫນ຺ຕຎ຺ຈ ສທຕ຺ຖໍ ປຣິຫາເປຕິ. ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ ຈ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸຂໍ ວິຫຣຕິ ປວິວິຕ຺ໂຕ ປາປເກຫິ ອກຸສເລຫິ ຘມ຺ເມຫິ, ມຫນ຺ຕຎ຺ຈ ສທຕ຺ຖໍ ປຣິປູເຣຕິ. ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຫີເນນ ອຄ຺ຄສ຺ສ ປຕ຺ຕິ ໂຫຕິ. ອຄ຺ເຄນ ຈ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຄ຺ຄສ຺ສ ປຕ຺ຕິ ໂຫຕິ. ມຓ຺ຑເປຍ຺ຍມິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ສຕ຺ຖາ ສມ຺ມຸຂີຠູໂຕ. ຕສ຺ມາຕິຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ວີຣິຍໍ ອາຣຠຖ ອປ຺ປຕ຺ຕສ຺ສ ປຕ຺ຕິຍາ, ອນຘິຄຕສ຺ສ ອຘິຄມາຍ, ອສຈ຺ຉິກຕສ຺ສ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ. ‘ເອວໍ ໂນ ອຍໍ ອມ຺ຫາກໍ ປພ຺ພຊ຺ຊາ ອວຎ຺ຌາ ຠວິສ຺ສຕິ ສຜລາ ສອຸທ຺ຣຍາ. ເຍສຎ຺ຈ [ເຍສໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ.), ເຍສໍ ຫິ (ປີ. ກ.)] ມຍໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊາມ ຈີວຣ-ປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນ-ຄິລານປ຺ປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣໍ ເຕສໍ ເຕ ກາຣາ ອມ຺ເຫສຸ ມຫປ຺ຜລາ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ ມຫານິສໍສາ’ຕິ – ເອວຎ຺ຫິ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ສິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ. ອຕ຺ຕຕ຺ຖໍ ວາ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມ຺ປສ຺ສມາເນນ ອລເມວ ອປ຺ປມາເທນ ສມ຺ປາເທຕຸໍ; ປຣຕ຺ຖໍ ວາ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມ຺ປສ຺ສມາເນນ ອລເມວ ອປ຺ປມາເທນ ສມ຺ປາເທຕຸໍ; ອຸຠຍຕ຺ຖໍ ວາ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມ຺ປສ຺ສມາເນນ ອລເມວ ອປ຺ປມາເທນ ສມ຺ປາເທຕຸ’’ນ຺ຕິ. ທຸຕິຍໍ.

໓. ອຸປນິສສຸຕ຺ຕໍ

໒໓. ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ…ເປ… ‘‘ຊານໂຕ ອຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ປສ຺ສໂຕ ອາສວານໍ ຂຍໍ ວທາມິ, ໂນ ອຊານໂຕ ໂນ ອປສ຺ສໂຕ. ກິຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຊານໂຕ ກິໍ ປສ຺ສໂຕ ອາສວານໍ ຂໂຍ ໂຫຕິ? ອິຕິ ຣູປໍ ອິຕິ ຣູປສ຺ສ ສມຸທໂຍ ອິຕິ ຣູປສ຺ສ ອຕ຺ຖງ຺ຄໂມ, ອິຕິ ເວທນາ…ເປ… ອິຕິ ສຎ຺ຎາ… ອິຕິ ສງ຺ຂາຣາ… ອິຕິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອິຕິ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ສມຸທໂຍ ອິຕິ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ອຕ຺ຖງ຺ຄໂມຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຊານໂຕ ເອວໍ ປສ຺ສໂຕ ອາສວານໍ ຂໂຍ ໂຫຕິ’’.

‘‘ຍມ຺ປິສ຺ສ ຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຂຍສ຺ມິໍ ຂເຍຎ຺ຎາຓໍ, ຕມ຺ປິ ສອຸປນິສໍ ວທາມິ, ໂນ ອນຸປນິສໍ. ກາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຂເຍຎາຓສ຺ສ ອຸປນິສາ? ‘ວິມຸຕ຺ຕີ’ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ. ວິມຸຕ຺ຕິມ຺ປາຫໍ [ວິມຸຕ຺ຕິມ຺ປຫໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ.)], ຠິກ຺ຂເວ, ສອຸປນິສໍ ວທາມິ, ໂນ ອນຸປນິສໍ. ກາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິມຸຕ຺ຕິຍາ ອຸປນິສາ? ‘ວິຣາໂຄ’ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ. ວິຣາຄມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສອຸປນິສໍ ວທາມິ, ໂນ ອນຸປນິສໍ. ກາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິຣາຄສ຺ສ ອຸປນິສາ? ‘ນິພ຺ພິທາ’ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ. ນິພ຺ພິທມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສອຸປນິສໍ ວທາມິ, ໂນ ອນຸປນິສໍ. ກາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິພ຺ພິທາຍ ອຸປນິສາ? ‘ຍຖາຠູຕຎາຓທສ຺ສນ’ນ຺ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ. ຍຖາຠູຕຎາຓທສ຺ສນມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສອຸປນິສໍ ວທາມິ, ໂນ ອນຸປນິສໍ. ກາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍຖາຠູຕຎາຓທສ຺ສນສ຺ສ ອຸປນິສາ? ‘ສມາຘີ’ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ. ສມາຘິມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສອຸປນິສໍ ວທາມິ, ໂນ ອນຸປນິສໍ.

‘‘ກາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມາຘິສ຺ສ ອຸປນິສາ? ‘ສຸຂ’ນ຺ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ. ສຸຂມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສອຸປນິສໍ ວທາມິ, ໂນ ອນຸປນິສໍ. ກາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸຂສ຺ສ ອຸປນິສາ? ‘ປສ຺ສທ຺ຘີ’ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ. ປສ຺ສທ຺ຘິມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສອຸປນິສໍ ວທາມິ, ໂນ ອນຸປນິສໍ. ກາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປສ຺ສທ຺ຘິຍາ ອຸປນິສາ? ‘ປີຕີ’ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ. ປີຕິມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສອຸປນິສໍ ວທາມິ, ໂນ ອນຸປນິສໍ. ກາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປີຕິຍາ ອຸປນິສາ? ‘ປາໂມຊ຺ຊ’ນ຺ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ. ປາໂມຊ຺ຊມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສອຸປນິສໍ ວທາມິ, ໂນ ອນຸປນິສໍ. ກາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາໂມຊ຺ຊສ຺ສ ອຸປນິສາ? ‘ສທ຺ຘາ’ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ. ສທ຺ຘມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສອຸປນິສໍ ວທາມິ, ໂນ ອນຸປນິສໍ.

‘‘ກາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ສທ຺ຘາຍ ອຸປນິສາ? ‘ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ. ທຸກ຺ຂມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສອຸປນິສໍ ວທາມິ, ໂນ ອນຸປນິສໍ. ກາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸກ຺ຂສ຺ສ ອຸປນິສາ? ‘ຊາຕີ’ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ. ຊາຕິມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສອຸປນິສໍ ວທາມິ, ໂນ ອນຸປນິສໍ. ກາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຊາຕິຍາ ອຸປນິສາ? ‘ຠໂວ’ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ. ຠວມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສອຸປນິສໍ ວທາມິ, ໂນ ອນຸປນິສໍ. ກາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠວສ຺ສ ອຸປນິສາ? ‘ອຸປາທານ’ນ຺ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ. ອຸປາທານມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສອຸປນິສໍ ວທາມິ, ໂນ ອນຸປນິສໍ. ກາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຸປາທານສ຺ສ ອຸປນິສາ? ‘ຕຓ຺ຫາ’ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ. ຕຓ຺ຫມ຺ປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສອຸປນິສໍ ວທາມິ, ໂນ ອນຸປນິສໍ.

‘‘ກາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຓ຺ຫາຍ ອຸປນິສາ? ‘ເວທນາ’ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ…ເປ… ‘ຜສ຺ໂສ’ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ… ‘ສຬາຍຕນ’ນ຺ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ… ‘ນາມຣູປ’ນ຺ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ… ‘ວິຎ຺ຎາຓ’ນ຺ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ… ‘ສງ຺ຂາຣາ’ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ. ສງ຺ຂາເຣປາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສອຸປນິເສ ວທາມິ, ໂນ ອນຸປນິເສ. ກາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ສງ຺ຂາຣານໍ ອຸປນິສາ? ‘ອວິຊ຺ຊາ’ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ.

‘‘ອິຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອວິຊ຺ຊູປນິສາ ສງ຺ຂາຣາ, ສງ຺ຂາຣູປນິສໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ວິຎ຺ຎາຓູປນິສໍ ນາມຣູປໍ, ນາມຣູປູປນິສໍ ສຬາຍຕນໍ, ສຬາຍຕນູປນິໂສ ຜສ຺ໂສ, ຜສ຺ສູປນິສາ ເວທນາ, ເວທນູປນິສາ ຕຓ຺ຫາ, ຕຓ຺ຫູປນິສໍ ອຸປາທານໍ, ອຸປາທານູປນິໂສ ຠໂວ, ຠວູປນິສາ ຊາຕິ, ຊາຕູປນິສໍ ທຸກ຺ຂໍ, ທຸກ຺ຂູປນິສາ ສທ຺ຘາ, ສທ຺ຘູປນິສໍ ປາໂມຊ຺ຊໍ, ປາໂມຊ຺ຊູປນິສາ ປີຕິ, ປີຕູປນິສາ ປສ຺ສທ຺ຘິ, ປສ຺ສທ຺ຘູປນິສໍ ສຸຂໍ, ສຸຂູປນິໂສ ສມາຘິ, ສມາຘູປນິສໍ ຍຖາຠູຕຎາຓທສ຺ສນໍ, ຍຖາຠູຕຎາຓທສ຺ສນູປນິສາ ນິພ຺ພິທາ, ນິພ຺ພິທູປນິໂສ ວິຣາໂຄ, ວິຣາຄູປນິສາ ວິມຸຕ຺ຕິ, ວິມຸຕ຺ຕູປນິສໍ ຂເຍຎາຓໍ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຸປຣິປພ຺ພເຕ ຖຸລ຺ລຜຸສິຕເກ ເທເວ ວສ຺ສນ຺ເຕ ຕໍ ອຸທກໍ ຍຖານິນ຺ນໍ ປວຕ຺ຕມານໍ ປພ຺ພຕກນ຺ທຣປທຣສາຂາ ປຣິປູເຣຕິ. ປພ຺ພຕກນ຺ທຣປທຣສາຂາປຣິປູຣາ ກຸໂສພ຺ເຠ [ກຸສ຺ສຸພ຺ເຠ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ.), ກຸສຸພ຺ເຠ (ປີ.) ຓ຺ວາທິ ໑໒໙ ສຸຕ຺ຕໍ ໂອໂລເກຕພ຺ພໍ] ປຣິປູເຣນ຺ຕິ. ກຸໂສພ຺ຠາ ປຣິປູຣາ ມຫາໂສພ຺ເຠ ປຣິປູເຣນ຺ຕິ. ມຫາໂສພ຺ຠາ ປຣິປູຣາ ກຸນ຺ນທິໂຍ ປຣິປູເຣນ຺ຕິ. ກຸນ຺ນທິໂຍ ປຣິປູຣາ ມຫານທິໂຍ ປຣິປູເຣນ຺ຕິ. ມຫານທິໂຍ ປຣິປູຣາ ມຫາສມຸທ຺ທໍ ປຣິປູເຣນ຺ຕິ.

‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອວິຊ຺ຊູປນິສາ ສງ຺ຂາຣາ, ສງ຺ຂາຣູປນິສໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ວິຎ຺ຎາຓູປນິສໍ ນາມຣູປໍ, ນາມຣູປູປນິສໍ ສຬາຍຕນໍ, ສຬາຍຕນູປນິໂສ ຜສ຺ໂສ, ຜສ຺ສູປນິສາ ເວທນາ, ເວທນູປນິສາ ຕຓ຺ຫາ, ຕຓ຺ຫູປນິສໍ ອຸປາທານໍ, ອຸປາທານູປນິໂສ ຠໂວ, ຠວູປນິສາ ຊາຕິ, ຊາຕູປນິສໍ ທຸກ຺ຂໍ, ທຸກ຺ຂູປນິສາ ສທ຺ຘາ, ສທ຺ຘູປນິສໍ ປາໂມຊ຺ຊໍ, ປາໂມຊ຺ຊູປນິສາ ປີຕິ, ປີຕູປນິສາ ປສ຺ສທ຺ຘິ, ປສ຺ສທ຺ຘູປນິສໍ ສຸຂໍ, ສຸຂູປນິໂສ ສມາຘິ, ສມາຘູປນິສໍ ຍຖາຠູຕຎາຓທສ຺ສນໍ, ຍຖາຠູຕຎາຓທສ຺ສນູປນິສາ ນິພ຺ພິທາ, ນິພ຺ພິທູປນິໂສ ວິຣາໂຄ, ວິຣາຄູປນິສາ ວິມຸຕ຺ຕິ, ວິມຸຕ຺ຕູປນິສໍ ຂເຍຎາຓ’’ນ຺ຕິ. ຕຕິຍໍ.

໔. ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍສຸຕ຺ຕໍ

໒໔. ຣາຊຄເຫ ວິຫຣຕິ ເວຬຸວເນ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ຣາຊຄຫໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປາວິສິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ອຕິປ຺ປໂຄ ໂຂ ຕາວ ຣາຊຄເຫ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕຸໍ. ຍໍນູນາຫໍ ເຍນ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍານໍ ປຣິພ຺ພາຊການໍ ອາຣາໂມ ເຕນຸປສງ຺ກເມຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ.

ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເຍນ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍານໍ ປຣິພ຺ພາຊການໍ ອາຣາໂມ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເຕຫິ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິເຍຫິ ປຣິພ຺ພາຊເກຫິ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ເຕ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ເອຕທໂວຈຸໍ –

‘‘ສນ຺ຕາວຸໂສ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກມ຺ມວາທາ ສຍໍກຕໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ. ສນ຺ຕິ ປນາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກມ຺ມວາທາ ປຣໍກຕໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ. ສນ຺ຕາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກມ຺ມວາທາ ສຍໍກຕຎ຺ຈ ປຣໍກຕຎ຺ຈ ທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ. ສນ຺ຕິ ປນາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກມ຺ມວາທາ ອສຍໍກາຣໍ ອປຣໍກາຣໍ ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ. ອິຘ, ປນາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ກິໍວາທີ ກິມກ຺ຂາຍີ? ກຖໍ ພ຺ຍາກຣມານາ ຈ ມຍໍ ວຸຕ຺ຕວາທິໂນ ເຈວ ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ອສ຺ສາມ, ນ ຈ ສມຓໍ ໂຄຕມໍ ອຠູເຕນ ອພ຺ຠາຈິກ຺ເຂຍ຺ຍາມ, ຘມ຺ມສ຺ສ ຈານຸຘມ຺ມໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍາມ, ນ ຈ ໂກຈິ ສຫຘມ຺ມິໂກ ວາທານຸປາໂຕ [ວາທານຸວາໂທ (ກ.) ທີ. ນິ. ໑.໓໘໑] ຄາຣຍ຺ຫໍ ຐານໍ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາ’’ຕິ?

‘‘ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ທຸກ຺ຂໍ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ. ກິໍ ປຏິຈ຺ຈ? ຜສ຺ສໍ ປຏິຈ຺ຈ. ອິຕິ ວທໍ ວຸຕ຺ຕວາທີ ເຈວ ຠຄວໂຕ ອສ຺ສ, ນ ຈ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠູເຕນ ອພ຺ຠາຈິກ຺ເຂຍ຺ຍ, ຘມ຺ມສ຺ສ ຈານຸຘມ຺ມໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ, ນ ຈ ໂກຈິ ສຫຘມ຺ມິໂກ ວາທານຸປາໂຕ ຄາຣຍ຺ຫໍ ຐານໍ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ.

‘‘ຕຕ຺ຣາວຸໂສ, ເຍ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກມ຺ມວາທາ ສຍໍກຕໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ຕທປິ ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ. ເຍປິ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກມ຺ມວາທາ ປຣໍກຕໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ຕທປິ ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ. ເຍປິ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກມ຺ມວາທາ ສຍໍກຕຎ຺ຈ ປຣໍກຕຎ຺ຈ ທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ຕທປິ ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ. ເຍປິ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກມ຺ມວາທາ ອສຍໍກາຣໍ ອປຣໍກາຣໍ ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ຕທປິ ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ.

‘‘ຕຕ຺ຣາວຸໂສ, ເຍ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກມ຺ມວາທາ ສຍໍກຕໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ, ເຕ ວຕ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຜສ຺ສາ ປຏິສໍເວທິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ເຍປິ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກມ຺ມວາທາ ປຣໍກຕໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ, ເຕ ວຕ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຜສ຺ສາ ປຏິສໍເວທິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ເຍປິ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກມ຺ມວາທາ ສຍໍກຕຎ຺ຈ ປຣໍກຕຎ຺ຈ ທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ, ເຕ ວຕ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຜສ຺ສາ ປຏິສໍເວທິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ເຍປິ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກມ຺ມວາທາ ອສຍໍກາຣໍ ອປຣໍກາຣໍ ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ, ເຕ ວຕ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຜສ຺ສາ ປຏິສໍເວທິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕີ’’ຕິ.

ອສ຺ໂສສິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ເຕຫິ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິເຍຫິ ປຣິພ຺ພາຊເກຫິ ສທ຺ຘິໍ ອິມໍ ກຖາສລ຺ລາປໍ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຣາຊຄເຫ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕປຏິກ຺ກນ຺ໂຕ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຍາວຕໂກ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ເຕຫິ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິເຍຫິ ປຣິພ຺ພາຊເກຫິ ສທ຺ຘິໍ ອໂຫສິ ກຖາສລ຺ລາໂປ ຕໍ ສພ຺ພໍ ຠຄວໂຕ ອາໂຣເຈສິ.

‘‘ສາຘຸ ສາຘຸ, ອານນ຺ທ, ຍຖາ ຕໍ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ສມ຺ມາ ພ຺ຍາກຣມາໂນ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ. ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ທຸກ຺ຂໍ ວຸຕ຺ຕໍ ມຍາ. ກິໍ ປຏິຈ຺ຈ? ຜສ຺ສໍ ປຏິຈ຺ຈ. ອິຕິ ວທໍ ວຸຕ຺ຕວາທີ ເຈວ ເມ ອສ຺ສ, ນ ຈ ມໍ ອຠູເຕນ ອພ຺ຠາຈິກ຺ເຂຍ຺ຍ, ຘມ຺ມສ຺ສ ຈານຸຘມ຺ມໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ, ນ ຈ ໂກຈິ ສຫຘມ຺ມິໂກ ວາທານຸປາໂຕ ຄາຣຍ຺ຫໍ ຐານໍ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ.

‘‘ຕຕ຺ຣານນ຺ທ, ເຍ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກມ຺ມວາທາ ສຍໍກຕໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ຕທປິ ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ. ເຍປິ ເຕ…ເປ… ເຍປິ ເຕ…ເປ… ເຍປິ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກມ຺ມວາທາ ອສຍໍກາຣໍ ອປຣໍກາຣໍ ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ຕທປິ ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ.

‘‘ຕຕ຺ຣານນ຺ທ, ເຍປິ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກມ຺ມວາທາ ສຍໍກຕໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ, ເຕ ວຕ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຜສ຺ສາ ປຏິສໍເວທິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ເຍປິ ເຕ…ເປ… ເຍປິ ເຕ…ເປ… ເຍປິ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກມ຺ມວາທາ ອສຍໍກາຣໍ ອປຣໍກາຣໍ ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ, ເຕ ວຕ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຜສ຺ສາ ປຏິສໍເວທິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ.

‘‘ເອກມິທາຫໍ, ອານນ຺ທ, ສມຍໍ ອິເຘວ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣາມິ ເວຬຸວເນ ກລນ຺ທກນິວາເປ. ອຖ ຂ຺ວາຫໍ, ອານນ຺ທ, ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ຣາຊຄຫໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປາວິສິໍ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ອານນ຺ທ, ເອຕທໂຫສິ – ‘ອຕິປ຺ປໂຄ ໂຂ ຕາວ ຣາຊຄເຫ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕຸໍ. ຍໍນູນາຫໍ ເຍນ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍານໍ ປຣິພ຺ພາຊການໍ ອາຣາໂມ ເຕນຸປສງ຺ກເມຍ຺ຍ’’’ນ຺ຕິ.

‘‘ອຖ ຂ຺ວາຫໍ, ອານນ຺ທ, ເຍນ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍານໍ ປຣິພ຺ພາຊການໍ ອາຣາໂມ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເຕຫິ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິເຍຫິ ປຣິພ຺ພາຊເກຫິ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິໍ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ມໍ, ອານນ຺ທ, ເຕ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ເອຕທໂວຈຸໍ –

‘ສນ຺ຕາວຸໂສ ໂຄຕມ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກມ຺ມວາທາ ສຍໍກຕໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ. ສນ຺ຕິ ປນາວຸໂສ ໂຄຕມ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກມ຺ມວາທາ ປຣໍກຕໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ. ສນ຺ຕາວຸໂສ ໂຄຕມ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກມ຺ມວາທາ ສຍໍກຕຎ຺ຈ ປຣໍກຕຎ຺ຈ ທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ. ສນ຺ຕິ ປນາວຸໂສ ໂຄຕມ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກມ຺ມວາທາ ອສຍໍກາຣໍ ອປຣໍກາຣໍ ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ. ອິຘ ໂນ ອາຍສ຺ມາ ໂຄຕໂມ ກິໍວາທີ ກິມກ຺ຂາຍີ? ກຖໍ ພ຺ຍາກຣມານາ ຈ ມຍໍ ວຸຕ຺ຕວາທິໂນ ເຈວ ອາຍສ຺ມໂຕ ໂຄຕມສ຺ສ ອສ຺ສາມ, ນ ຈ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ໂຄຕມໍ ອຠູເຕນ ອພ຺ຠາຈິກ຺ເຂຍ຺ຍາມ, ຘມ຺ມສ຺ສ ຈານຸຘມ຺ມໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍາມ, ນ ຈ ໂກຈິ ສຫຘມ຺ມິໂກ ວາທານຸປາໂຕ ຄາຣຍ຺ຫໍ ຐານໍ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາ’’’ຕິ?

‘‘ເອວໍ ວຸຕ຺ຕາຫໍ, ອານນ຺ທ, ເຕ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິເຍ ປຣິພ຺ພາຊເກ ເອຕທໂວຈໍ – ‘ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ທຸກ຺ຂໍ ວຸຕ຺ຕໍ ມຍາ. ກິໍ ປຏິຈ຺ຈ? ຜສ຺ສໍ ປຏິຈ຺ຈ. ອິຕິ ວທໍ ວຸຕ຺ຕວາທີ ເຈວ ເມ ອສ຺ສ, ນ ຈ ມໍ ອຠູເຕນ ອພ຺ຠາຈິກ຺ເຂຍ຺ຍ, ຘມ຺ມສ຺ສ ຈານຸຘມ຺ມໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ, ນ ຈ ໂກຈິ ສຫຘມ຺ມິໂກ ວາທານຸປາໂຕ ຄາຣຍ຺ຫໍ ຐານໍ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາ’’’ຕິ.

‘‘ຕຕ຺ຣາວຸໂສ, ເຍ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກມ຺ມວາທາ ສຍໍກຕໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ຕທປິ ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ. ເຍປິ ເຕ…ເປ… ເຍປິ ເຕ…ເປ… ເຍປິ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກມ຺ມວາທາ ອສຍໍກາຣໍ ອປຣໍກາຣໍ ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ຕທປິ ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ.

‘‘ຕຕ຺ຣາວຸໂສ, ເຍ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກມ຺ມວາທາ ສຍໍກຕໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ, ເຕ ວຕ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຜສ຺ສາ ປຏິສໍເວທິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ເຍປິ ເຕ…ເປ… ເຍປິ ເຕ…ເປ… ເຍປິ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກມ຺ມວາທາ ອສຍໍກາຣໍ ອປຣໍກາຣໍ ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ, ເຕ ວຕ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຜສ຺ສາ ປຏິສໍເວທິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕີ’’ຕິ. ‘‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ ຠນ຺ເຕ, ອພ຺ຠຸຕໍ ຠນ຺ເຕ! ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມ ເອເກນ ປເທນ ສພ຺ໂພ ອຕ຺ໂຖ ວຸຕ຺ໂຕ ຠວິສ຺ສຕິ. ສິຍາ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ເອເສວຕ຺ໂຖ ວິຕ຺ຖາເຣນ ວຸຈ຺ຈມາໂນ ຄມ຺ຠີໂຣ ເຈວ ອສ຺ສ ຄມ຺ຠີຣາວຠາໂສ ຈາ’’ຕິ?

‘‘ເຕນ ຫານນ຺ທ, ຕຎ຺ເຎເວຕ຺ຖ ປຏິຠາຕູ’’ຕິ. ‘‘ສເຈ ມໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ – ‘ຊຣາມຣຓໍ, ອາວຸໂສ ອານນ຺ທ, ກິໍນິທານໍ ກິໍສມຸທຍໍ ກິໍຊາຕິກໍ ກິໍປຠວ’ນ຺ຕິ? ເອວໍ ປຸຏ຺ໂຐຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ – ‘ຊຣາມຣຓໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຊາຕິນິທານໍ ຊາຕິສມຸທຍໍ ຊາຕິຊາຕິກໍ ຊາຕິປຠວ’ນ຺ຕິ. ເອວໍ ປຸຏ຺ໂຐຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ.

‘‘ສເຈ ມໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ – ‘ຊາຕິ ປນາວຸໂສ ອານນ຺ທ, ກິໍນິທານາ ກິໍສມຸທຍາ ກິໍຊາຕິກາ ກິໍປຠວາ’ຕິ? ເອວໍ ປຸຏ຺ໂຐຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ – ‘ຊາຕິ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠວນິທານາ ຠວສມຸທຍາ ຠວຊາຕິກາ ຠວປ຺ປຠວາ’ຕິ. ເອວໍ ປຸຏ຺ໂຐຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ.

‘‘ສເຈ ມໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ – ‘ຠໂວ ປນາວຸໂສ ອານນ຺ທ, ກິໍນິທາໂນ ກິໍສມຸທໂຍ ກິໍຊາຕິໂກ ກິໍປຠໂວ’ຕິ? ເອວໍ ປຸຏ຺ໂຐຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ – ‘ຠໂວ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ອຸປາທານນິທາໂນ ອຸປາທານສມຸທໂຍ ອຸປາທານຊາຕິໂກ ອຸປາທານປ຺ປຠໂວ’ຕິ. ເອວໍ ປຸຏ຺ໂຐຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ.

‘‘ສເຈ ມໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ – ອຸປາທານໍ ປນາວຸໂສ…ເປ… ຕຓ຺ຫາ ປນາວຸໂສ…ເປ… ເວທນາ ປນາວຸໂສ…ເປ… ສເຈ ມໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ – ‘ຜສ຺ໂສ ປນາວຸໂສ ອານນ຺ທ, ກິໍນິທາໂນ ກິໍສມຸທໂຍ ກິໍຊາຕິໂກ ກິໍປຠໂວ’ຕິ? ເອວໍ ປຸຏ຺ໂຐຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ – ‘ຜສ຺ໂສ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ສຬາຍຕນນິທາໂນ ສຬາຍຕນສມຸທໂຍ ສຬາຍຕນຊາຕິໂກ ສຬາຍຕນປ຺ປຠໂວ’ຕິ. ‘ຉນ຺ນໍຕ຺ເວວ, ອາວຸໂສ, ຜສ຺ສາຍຕນານໍ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ຜສ຺ສນິໂຣໂຘ; ຜສ຺ສນິໂຣຘາ ເວທນານິໂຣໂຘ; ເວທນານິໂຣຘາ ຕຓ຺ຫານິໂຣໂຘ; ຕຓ຺ຫານິໂຣຘາ ອຸປາທານນິໂຣໂຘ; ອຸປາທານນິໂຣຘາ ຠວນິໂຣໂຘ; ຠວນິໂຣຘາ ຊາຕິນິໂຣໂຘ; ຊາຕິນິໂຣຘາ ຊຣາມຣຓໍ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ. ເອວເມຕສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ນິໂຣໂຘ ໂຫຕີ’ຕິ. ເອວໍ ປຸຏ຺ໂຐຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ຠູມິຊສຸຕ຺ຕໍ

໒໕. ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ຠູມິໂຊ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ປຏິສລ຺ລານາ ວຸຏ຺ຐິໂຕ ເຍນາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມຕາ ສາຣິປຸຕ຺ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ຠູມິໂຊ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ສນ຺ຕາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກມ຺ມວາທາ ສຍໍກຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ. ສນ຺ຕິ ປນາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກມ຺ມວາທາ ປຣໍກຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ. ສນ຺ຕາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກມ຺ມວາທາ ສຍໍກຕຎ຺ຈ ປຣໍກຕຎ຺ຈ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ. ສນ຺ຕິ ປນາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກມ຺ມວາທາ ອສຍໍກາຣໍ ອປຣໍກາຣໍ ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ. ອິຘ ໂນ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠຄວາ ກິໍວາທີ ກິມກ຺ຂາຍີ, ກຖໍ ພ຺ຍາກຣມານາ ຈ ມຍໍ ວຸຕ຺ຕວາທິໂນ ເຈວ ຠຄວໂຕ ອສ຺ສາມ, ນ ຈ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠູເຕນ ອພ຺ຠາຈິກ຺ເຂຍ຺ຍາມ, ຘມ຺ມສ຺ສ ຈານຸຘມ຺ມໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍາມ, ນ ຈ ໂກຈິ ສຫຘມ຺ມິໂກ ວາທານຸປາໂຕ ຄາຣຍ຺ຫໍ ຐານໍ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາ’’ຕິ?

‘‘ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ. ກິໍ ປຏິຈ຺ຈ? ຜສ຺ສໍ ປຏິຈ຺ຈ. ອິຕິ ວທໍ ວຸຕ຺ຕວາທີ ເຈວ ຠຄວໂຕ ອສ຺ສ, ນ ຈ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠູເຕນ ອພ຺ຠາຈິກ຺ເຂຍ຺ຍ, ຘມ຺ມສ຺ສ ຈານຸຘມ຺ມໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ, ນ ຈ ໂກຈິ ສຫຘມ຺ມິໂກ ວາທານຸປາໂຕ ຄາຣຍ຺ຫໍ ຐານໍ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ.

‘‘ຕຕ຺ຣາວຸໂສ, ເຍ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກມ຺ມວາທາ ສຍໍກຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ, ຕທປິ ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ. ເຍປິ ເຕ…ເປ… ເຍປິ ເຕ…ເປ… ເຍປິ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກມ຺ມວາທາ ອສຍໍກາຣໍ ອປຣໍກາຣໍ ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ, ຕທປິ ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ.

‘‘ຕຕ຺ຣາວຸໂສ, ເຍ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກມ຺ມວາທາ ສຍໍກຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ, ເຕ ວຕ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຜສ຺ສາ ປຏິສໍເວທິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ເຍປິ ເຕ…ເປ. … ເຍປິ ເຕ…ເປ… ເຍປິ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກມ຺ມວາທາ ອສຍໍກາຣໍ ອປຣໍກາຣໍ ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ, ເຕ ວຕ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຜສ຺ສາ ປຏິສໍເວທິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕີ’’ຕິ.

ອສ຺ໂສສິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ອາຍສ຺ມຕາ ຠູມິເຊນ ສທ຺ຘິໍ ອິມໍ ກຖາສລ຺ລາປໍ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຍາວຕໂກ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ອາຍສ຺ມຕາ ຠູມິເຊນ ສທ຺ຘິໍ ອໂຫສິ ກຖາສລ຺ລາໂປ ຕໍ ສພ຺ພໍ ຠຄວໂຕ ອາໂຣເຈສິ.

‘‘ສາຘຸ ສາຘຸ, ອານນ຺ທ, ຍຖາ ຕໍ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ສມ຺ມາ ພ຺ຍາກຣມາໂນ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ. ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ວຸຕ຺ຕໍ ມຍາ. ກິໍ ປຏິຈ຺ຈ? ຜສ຺ສໍ ປຏິຈ຺ຈ. ອິຕິ ວທໍ ວຸຕ຺ຕວາທີ ເຈວ ເມ ອສ຺ສ, ນ ຈ ມໍ ອຠູເຕນ ອພ຺ຠາຈິກ຺ເຂຍ຺ຍ, ຘມ຺ມສ຺ສ ຈານຸຘມ຺ມໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ, ນ ຈ ໂກຈິ ສຫຘມ຺ມິໂກ ວາທານຸປາໂຕ ຄາຣຍ຺ຫໍ ຐານໍ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ.

‘‘ຕຕ຺ຣານນ຺ທ, ເຍ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກມ຺ມວາທາ ສຍໍກຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ຕທປິ ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ. ເຍປິ ເຕ…ເປ… ເຍປິ ເຕ…ເປ… ເຍປິ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກມ຺ມວາທາ ອສຍໍກາຣໍ ອປຣໍກາຣໍ ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ຕທປິ ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ.

‘‘ຕຕ຺ຣານນ຺ທ, ເຍ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກມ຺ມວາທາ ສຍໍກຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ, ເຕ ວຕ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຜສ຺ສາ ປຏິສໍເວທິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ເຍປິ ເຕ…ເປ… ເຍປິ ເຕ…ເປ… ເຍປິ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາກມ຺ມວາທາ ອສຍໍກາຣໍ ອປຣໍກາຣໍ ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ, ເຕ ວຕ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຜສ຺ສາ ປຏິສໍເວທິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ.

‘‘ກາເຍ ວາ ຫານນ຺ທ, ສຕິ ກາຍສຎ຺ເຈຕນາເຫຕຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ. ວາຈາຍ ວາ ຫານນ຺ທ, ສຕິ ວຈີສຎ຺ເຈຕນາເຫຕຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ. ມເນ ວາ ຫານນ຺ທ, ສຕິ ມໂນສຎ຺ເຈຕນາເຫຕຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ຈ.

‘‘ສາມໍ ວາ ຕໍ, ອານນ຺ທ, ກາຍສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂໂຣຕິ, ຍໍປຈ຺ຈຍາສ຺ສ [ຍໍປຈ຺ຈຍາຍ (ສ຺ຍາ. ກໍ.), ຍໍປຈ຺ຈຍາ ຍໍ (ກ.)] ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ. ປເຣ ວາ ຕໍ [ປເຣ ວາສ຺ສ ຕໍ (ສີ. ປີ.), ປເຣ ວາຍຕໍ (ສ຺ຍາ. ກໍ.)], ອານນ຺ທ, ກາຍສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂໂຣນ຺ຕິ, ຍໍປຈ຺ຈຍາສ຺ສ ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ. ສມ຺ປຊາໂນ ວາ ຕໍ, ອານນ຺ທ, ກາຍສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂໂຣຕິ ຍໍປຈ຺ຈຍາສ຺ສ ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ. ອສມ຺ປຊາໂນ ວາ ຕໍ, ອານນ຺ທ, ກາຍສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂໂຣຕິ ຍໍປຈ຺ຈຍາສ຺ສ ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ.

‘‘ສາມໍ ວາ ຕໍ, ອານນ຺ທ, ວຈີສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂໂຣຕິ ຍໍປຈ຺ຈຍາສ຺ສ ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ. ປເຣ ວາ ຕໍ, ອານນ຺ທ, ວຈີສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂໂຣນ຺ຕິ ຍໍປຈ຺ຈຍາສ຺ສ ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ. ສມ຺ປຊາໂນ ວາ ຕໍ, ອານນ຺ທ…ເປ… ອສມ຺ປຊາໂນ ວາ ຕໍ, ອານນ຺ທ, ວຈີສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂໂຣຕິ ຍໍປຈ຺ຈຍາສ຺ສ ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ.

‘‘ສາມໍ ວາ ຕໍ, ອານນ຺ທ, ມໂນສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂໂຣຕິ ຍໍປຈ຺ຈຍາສ຺ສ ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ. ປເຣ ວາ ຕໍ, ອານນ຺ທ, ມໂນສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂໂຣນ຺ຕິ ຍໍປຈ຺ຈຍາສ຺ສ ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ. ສມ຺ປຊາໂນ ວາ ຕໍ, ອານນ຺ທ…ເປ… ອສມ຺ປຊາໂນ ວາ ຕໍ, ອານນ຺ທ, ມໂນສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂໂຣຕິ ຍໍປຈ຺ຈຍາສ຺ສ ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ.

‘‘ອິເມສຸ, ອານນ຺ທ, ຘມ຺ເມສຸ ອວິຊ຺ຊາ ອນຸປຕິຕາ. ອວິຊ຺ຊາຍ ຕ຺ເວວ, ອານນ຺ທ, ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ໂສ ກາໂຍ ນ ໂຫຕິ ຍໍປຈ຺ຈຍາສ຺ສ ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ. ສາ ວາຈາ ນ ໂຫຕິ ຍໍປຈ຺ຈຍາສ຺ສ ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ. ໂສ ມໂນ ນ ໂຫຕິ ຍໍປຈ຺ຈຍາສ຺ສ ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ. ເຂຕ຺ຕໍ ຕໍ ນ ໂຫຕິ…ເປ… ວຕ຺ຖຸ ຕໍ ນ ໂຫຕິ…ເປ… ອາຍຕນໍ ຕໍ ນ ໂຫຕິ…ເປ… ອຘິກຣຓໍ ຕໍ ນ ໂຫຕິ ຍໍປຈ຺ຈຍາສ຺ສ ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ອຸປວາຓສຸຕ຺ຕໍ

໒໖. ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອຸປວາໂຓ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອຸປວາໂຓ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ສນ຺ຕິ, ຠນ຺ເຕ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສຍໍກຕໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ. ສນ຺ຕິ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ປຣໍກຕໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ. ສນ຺ຕິ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສຍໍກຕຎ຺ຈ ປຣໍກຕຎ຺ຈ ທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ. ສນ຺ຕິ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອສຍໍກາຣໍ ອປຣໍກາຣໍ ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ. ອິຘ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ກິໍວາທີ ກິມກ຺ຂາຍີ ກຖໍ ພ຺ຍາກຣມານາ ຈ ມຍໍ ວຸຕ຺ຕວາທິໂນ ເຈວ ຠຄວໂຕ ອສ຺ສາມ, ນ ຈ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠູເຕນ ອພ຺ຠາຈິກ຺ເຂຍ຺ຍາມ, ຘມ຺ມສ຺ສ ຈານຸຘມ຺ມໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍາມ, ນ ຈ ໂກຈິ ສຫຘມ຺ມິໂກ ວາທານຸປາໂຕ ຄາຣຍ຺ຫໍ ຐານໍ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາ’’ຕິ?

‘‘ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ໂຂ, ອຸປວາຓ, ທຸກ຺ຂໍ ວຸຕ຺ຕໍ ມຍາ. ກິໍ ປຏິຈ຺ຈ? ຜສ຺ສໍ ປຏິຈ຺ຈ. ອິຕິ ວທໍ ວຸຕ຺ຕວາທີ ເຈວ ເມ ອສ຺ສ, ນ ຈ ມໍ ອຠູເຕນ ອພ຺ຠາຈິກ຺ເຂຍ຺ຍ, ຘມ຺ມສ຺ສ ຈານຸຘມ຺ມໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ, ນ ຈ ໂກຈິ ສຫຘມ຺ມິໂກ ວາທານຸປາໂຕ ຄາຣຍ຺ຫໍ ຐານໍ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ.

‘‘ຕຕ຺ຣ, ອຸປວາຓ, ເຍ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສຍໍກຕໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ, ຕທປິ ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ. ເຍປິ ເຕ…ເປ… ເຍປິ ເຕ…ເປ… ເຍປິ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອສຍໍກາຣໍ ອປຣໍກາຣໍ ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ຕທປິ ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ.

‘‘ຕຕ຺ຣ, ອຸປວາຓ, ເຍ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສຍໍກຕໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ, ເຕ ວຕ ອຎ຺ຎ ຜສ຺ສາ ປຏິສໍເວທິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ເຍປິ ເຕ…ເປ… ເຍປິ ເຕ…ເປ… ເຍປິ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອສຍໍກາຣໍ ອປຣໍກາຣໍ ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ, ເຕ ວຕ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຜສ຺ສາ ປຏິສໍເວທິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕີ’’ຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.

໗. ປຈ຺ຈຍສຸຕ຺ຕໍ

໒໗. ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ…ເປ… ‘‘ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສງ຺ຂາຣາ; ສງ຺ຂາຣປຈ຺ຈຍາ ວິຎ຺ຎາຓໍ…ເປ… ເອວເມຕສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ສມຸທໂຍ ໂຫຕິ.

‘‘ກຕມຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຊຣາມຣຓໍ? ຍາ ເຕສໍ ເຕສໍ ສຕ຺ຕານໍ ຕມ຺ຫິ ຕມ຺ຫິ ສຕ຺ຕນິກາເຍ ຊຣາ ຊີຣຓຕາ ຂຓ຺ຑິຈ຺ຈໍ ປາລິຈ຺ຈໍ ວລິຕ຺ຕຈຕາ ອາຍຸໂນ ສໍຫານິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ປຣິປາໂກ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ຊຣາ. ຍາ ເຕສໍ ເຕສໍ ສຕ຺ຕານໍ ຕມ຺ຫາ ຕມ຺ຫາ ສຕ຺ຕນິກາຍາ ຈຸຕິ ຈວນຕາ ເຠໂທ ອນ຺ຕຣຘານໍ ມຈ຺ຈຸ ມຣຓໍ ກາລກິຣິຍາ ຂນ຺ຘານໍ ເຠໂທ ກເຬວຣສ຺ສ ນິກ຺ເຂໂປ; ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ມຣຓໍ. ອິຕິ ອຍຎ຺ຈ ຊຣາ ອິທຎ຺ຈ ມຣຓໍ. ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຊຣາມຣຓໍ. ຊາຕິສມຸທຍາ ຊຣາມຣຓສມຸທໂຍ; ຊາຕິນິໂຣຘາ ຊຣາມຣຓນິໂຣໂຘ. ອຍເມວ ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ ຊຣາມຣຓນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ. ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ, ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ໂປ, ສມ຺ມາວາຈາ, ສມ຺ມາກມ຺ມນ຺ໂຕ, ສມ຺ມາອາຊີໂວ, ສມ຺ມາວາຍາໂມ, ສມ຺ມາສຕິ, ສມ຺ມາສມາຘິ.

‘‘ກຕມາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຊາຕິ…ເປ… ກຕໂມ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠໂວ… ກຕມຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຸປາທານໍ… ກຕມາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຓ຺ຫາ… ກຕມາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ເວທນາ… ກຕໂມ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຜສ຺ໂສ… ກຕມຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຬາຍຕນໍ… ກຕມຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ນາມຣູປໍ… ກຕມຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິຎ຺ຎາຓໍ…?

‘‘ກຕເມ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ສງ຺ຂາຣາ? ຕໂຍເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ສງ຺ຂາຣາ – ກາຍສງ຺ຂາໂຣ, ວຈີສງ຺ຂາໂຣ, ຈິຕ຺ຕສງ຺ຂາໂຣ. ອິເມ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສງ຺ຂາຣາ. ອວິຊ຺ຊາສມຸທຍາ ສງ຺ຂາຣສມຸທໂຍ; ອວິຊ຺ຊານິໂຣຘາ ສງ຺ຂາຣນິໂຣໂຘ. ອຍເມວ ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ ສງ຺ຂາຣນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ. ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ…ເປ… ສມ຺ມາສມາຘິ.

‘‘ຍໂຕ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວໂກ ເອວໍ ປຈ຺ຈຍໍ ປຊານາຕິ, ເອວໍ ປຈ຺ຈຍສມຸທຍໍ ປຊານາຕິ, ເອວໍ ປຈ຺ຈຍນິໂຣຘໍ ປຊານາຕິ, ເອວໍ ປຈ຺ຈຍນິໂຣຘຄາມິນິໍ ປຏິປທໍ ປຊານາຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວໂກ ທິຏ຺ຐິສມ຺ປນ຺ໂນ ອິຕິປິ, ທສ຺ສນສມ຺ປນ຺ໂນ ອິຕິປິ, ອາຄໂຕ ອິມໍ ສທ຺ຘມ຺ມໍ ອິຕິປິ, ປສ຺ສຕິ ອິມໍ ສທ຺ຘມ຺ມໍ ອິຕິປິ, ເສກ຺ເຂນ ຎາເຓນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອິຕິປິ, ເສກ຺ຂາຍ ວິຊ຺ຊາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອິຕິປິ, ຘມ຺ມໂສຕໍ ສມາປນ຺ໂນ ອິຕິປິ, ອຣິໂຍ ນິພ຺ເພຘິກປຎ຺ໂຎ ອິຕິປິ, ອມຕທ຺ວາຣໍ ອາຫຈ຺ຈ ຕິຏ຺ຐຕິ ອິຕິປີ’’ຕິ. ສຕ຺ຕມໍ.

໘. ຠິກ຺ຂຸສຸຕ຺ຕໍ

໒໘. ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ…ເປ… ‘‘ຕຕ຺ຣ ໂຂ…ເປ… ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຊຣາມຣຓໍ ປຊານາຕິ, ຊຣາມຣຓສມຸທຍໍ ປຊານາຕິ, ຊຣາມຣຓນິໂຣຘໍ ປຊານາຕິ, ຊຣາມຣຓນິໂຣຘຄາມິນິໍ ປຏິປທໍ ປຊານາຕິ, ຊາຕິໍ ປຊານາຕິ…ເປ… ຠວໍ ປຊານາຕິ… ອຸປາທານໍ ປຊານາຕິ… ຕຓ຺ຫໍ ປຊານາຕິ… ເວທນໍ ປຊານາຕິ… ຜສ຺ສໍ ປຊານາຕິ… ສຬາຍຕນໍ ປຊານາຕິ… ນາມຣູປໍ ປຊານາຕິ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ປຊານາຕິ… ສງ຺ຂາເຣ ປຊານາຕິ, ສງ຺ຂາຣສມຸທຍໍ ປຊານາຕິ, ສງ຺ຂາຣນິໂຣຘໍ ປຊານາຕິ, ສງ຺ຂາຣນິໂຣຘຄາມິນິໍ ປຏິປທໍ ປຊານາຕິ.

‘‘ກຕມຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຊຣາມຣຓໍ? ຍາ ເຕສໍ ເຕສໍ ສຕ຺ຕານໍ ຕມ຺ຫິ ຕມ຺ຫິ ສຕ຺ຕນິກາເຍ ຊຣາ ຊີຣຓຕາ ຂຓ຺ຑິຈ຺ຈໍ ປາລິຈ຺ຈໍ ວລິຕ຺ຕຈຕາ ອາຍຸໂນ ສໍຫານິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ປຣິປາໂກ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ຊຣາ. ຍາ ເຕສໍ ເຕສໍ ສຕ຺ຕານໍ ຕມ຺ຫາ ຕມ຺ຫາ ສຕ຺ຕນິກາຍາ ຈຸຕິ ຈວນຕາ ເຠໂທ ອນ຺ຕຣຘານໍ ມຈ຺ຈຸ ມຣຓໍ ກາລກິຣິຍາ ຂນ຺ຘານໍ ເຠໂທ ກເຬວຣສ຺ສ ນິກ຺ເຂໂປ; ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ມຣຓໍ. ອິຕິ ອຍໍ ຈ ຊຣາ ອິທຎ຺ຈ ມຣຓໍ. ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຊຣາມຣຓໍ. ຊາຕິສມຸທຍາ ຊຣາມຣຓສມຸທໂຍ; ຊາຕິນິໂຣຘາ ຊຣາມຣຓນິໂຣໂຘ. ອຍເມວ ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ ຊຣາມຣຓນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ. ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ…ເປ… ສມ຺ມາສມາຘິ.

‘‘ກຕມາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຊາຕິ…ເປ… ກຕໂມ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠໂວ… ກຕມຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຸປາທານໍ… ເວທນາ… ຜສ຺ໂສ… ສຬາຍຕນໍ… ນາມຣູປໍ… ວິຎ຺ຎາຓໍ….

‘‘ຍໂຕ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ຊຣາມຣຓໍ ປຊານາຕິ, ເອວໍ ຊຣາມຣຓສມຸທຍໍ ປຊານາຕິ, ເອວໍ ຊຣາມຣຓນິໂຣຘໍ ປຊານາຕິ, ເອວໍ ຊຣາມຣຓນິໂຣຘຄາມິນິໍ ປຏິປທໍ ປຊານາຕິ, ເອວໍ ຊາຕິໍ ປຊານາຕິ…ເປ… ຠວໍ… ອຸປາທານໍ… ຕຓ຺ຫໍ… ເວທນໍ… ຜສ຺ສໍ… ສຬາຍຕນໍ… ນາມຣູປໍ… ວິຎ຺ຎາຓໍ … ສງ຺ຂາເຣ… ສງ຺ຂາຣສມຸທຍໍ… ສງ຺ຂາຣນິໂຣຘໍ… ເອວໍ ສງ຺ຂາຣນິໂຣຘຄາມິນິໍ ປຏິປທໍ ປຊານາຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ທິຏ຺ຐິສມ຺ປນ຺ໂນ ອິຕິປິ, ທສ຺ສນສມ຺ປນ຺ໂນ ອິຕິປິ, ອາຄໂຕ ອິມໍ ສທ຺ຘມ຺ມໍ ອິຕິປິ, ປສ຺ສຕິ ອິມໍ ສທ຺ຘມ຺ມໍ ອິຕິປິ, ເສກ຺ເຂນ ຎາເຓນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອິຕິປິ, ເສກ຺ຂາຍ ວິຊ຺ຊາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອິຕິປິ, ຘມ຺ມໂສຕໍ ສມາປນ຺ໂນ ອິຕິປິ, ອຣິໂຍ ນິພ຺ເພຘິກປຎ຺ໂຎ ອິຕິປິ, ອມຕທ຺ວາຣໍ ອາຫຈ຺ຈ ຕິຏ຺ຐຕິ ອິຕິປີ’’ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.

໙. ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓສຸຕ຺ຕໍ

໒໙. ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ…ເປ… ‘‘ຕຕ຺ຣ ໂຂ…ເປ… ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ຊຣາມຣຓໍ ນ ປຣິຊານນ຺ຕິ, ຊຣາມຣຓສມຸທຍໍ ນ ປຣິຊານນ຺ຕິ, ຊຣາມຣຓນິໂຣຘໍ ນ ປຣິຊານນ຺ຕິ, ຊຣາມຣຓນິໂຣຘຄາມິນິໍ ປຏິປທໍ ນ ປຣິຊານນ຺ຕິ, ຊາຕິໍ ນ ປຣິຊານນ຺ຕິ…ເປ… ຠວໍ… ອຸປາທານໍ… ຕຓ຺ຫໍ… ເວທນໍ… ຜສ຺ສໍ… ສຬາຍຕນໍ… ນາມຣູປໍ… ວິຎ຺ຎາຓໍ… ສງ຺ຂາເຣ… ສງ຺ຂາຣສມຸທຍໍ… ສງ຺ຂາຣນິໂຣຘໍ… ສງ຺ຂາຣນິໂຣຘຄາມິນິໍ ປຏິປທໍ ນ ປຣິຊານນ຺ຕິ. ນ ເມເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ສມເຓສຸ ວາ ສມຓສມ຺ມຕາ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓສຸ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສມ຺ມຕາ. ນ ຈ ປເນເຕ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ສາມຎ຺ຎຕ຺ຖໍ ວາ ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎຕ຺ຖໍ ວາ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣນ຺ຕິ’’.

‘‘ເຍ ຈ ໂຂ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ຊຣາມຣຓໍ ປຣິຊານນ຺ຕິ, ຊຣາມຣຓສມຸທຍໍ ປຣິຊານນ຺ຕິ, ຊຣາມຣຓນິໂຣຘໍ ປຣິຊານນ຺ຕິ, ຊຣາມຣຓນິໂຣຘຄາມິນິໍ ປຏິປທໍ ປຣິຊານນ຺ຕິ, ຊາຕິໍ ປຣິຊານນ຺ຕິ…ເປ… ຠວໍ… ອຸປາທານໍ… ຕຓ຺ຫໍ… ເວທນໍ… ຜສ຺ສໍ… ສຬາຍຕນໍ… ນາມຣູປໍ… ວິຎ຺ຎາຓໍ… ສງ຺ຂາເຣ ປຣິຊານນ຺ຕິ, ສງ຺ຂາຣສມຸທຍໍ ປຣິຊານນ຺ຕິ, ສງ຺ຂາຣນິໂຣຘໍ ປຣິຊານນ຺ຕິ, ສງ຺ຂາຣນິໂຣຘຄາມິນິໍ ປຏິປທໍ ປຣິຊານນ຺ຕິ. ເຕ ໂຂ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ສມເຓສຸ ເຈວ ສມຓສມ຺ມຕາ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓສຸ ຈ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສມ຺ມຕາ. ເຕ ຈ ປນາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ສາມຎ຺ຎຕ຺ຖຎ຺ຈ ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎຕ຺ຖຎ຺ຈ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣນ຺ຕີ’’ຕິ. ນວມໍ.

໑໐. ທຸຕິຍສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓສຸຕ຺ຕໍ

໓໐. ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ…ເປ… ‘‘ຕຕ຺ຣ ໂຂ…ເປ… ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ຊຣາມຣຓໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ, ຊຣາມຣຓສມຸທຍໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ, ຊຣາມຣຓນິໂຣຘໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ, ຊຣາມຣຓນິໂຣຘຄາມິນິໍ ປຏິປທໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ ເຕ ວຕ ຊຣາມຣຓໍ ສມຕິກ຺ກມ຺ມ ຐສ຺ສນ຺ຕີຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ຊາຕິໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ…ເປ… ຠວໍ… ອຸປາທານໍ… ຕຓ຺ຫໍ… ເວທນໍ… ຜສ຺ສໍ… ສຬາຍຕນໍ… ນາມຣູປໍ… ວິຎ຺ຎາຓໍ… ສງ຺ຂາເຣ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ, ສງ຺ຂາຣສມຸທຍໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ, ສງ຺ຂາຣນິໂຣຘໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ, ສງ຺ຂາຣນິໂຣຘຄາມິນິໍ ປຏິປທໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ ເຕ ວຕ ສງ຺ຂາເຣ ສມຕິກ຺ກມ຺ມ ຐສ຺ສນ຺ຕີຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ’’.

‘‘ເຍ ຈ ໂຂ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ຊຣາມຣຓໍ ປຊານນ຺ຕິ, ຊຣາມຣຓສມຸທຍໍ ປຊານນ຺ຕິ, ຊຣາມຣຓນິໂຣຘໍ ປຊານນ຺ຕິ, ຊຣາມຣຓນິໂຣຘຄາມິນິໍ ປຏິປທໍ ປຊານນ຺ຕິ ເຕ ວຕ ຊຣາມຣຓໍ ສມຕິກ຺ກມ຺ມ ຐສ຺ສນ຺ຕີຕິ ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ຊາຕິໍ ປຊານນ຺ຕິ…ເປ… ຠວໍ… ອຸປາທານໍ… ຕຓ຺ຫໍ… ເວທນໍ… ຜສ຺ສໍ… ສຬາຍຕນໍ… ນາມຣູປໍ… ວິຎ຺ຎາຓໍ… ສງ຺ຂາເຣ ປຊານນ຺ຕິ, ສງ຺ຂາຣສມຸທຍໍ ປຊານນ຺ຕິ, ສງ຺ຂາຣນິໂຣຘໍ ປຊານນ຺ຕິ, ສງ຺ຂາຣນິໂຣຘຄາມິນິໍ ປຏິປທໍ ປຊານນ຺ຕິ. ເຕ ວຕ ສງ຺ຂາເຣ ສມຕິກ຺ກມ຺ມ ຐສ຺ສນ຺ຕີຕິ ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕີ’’ຕິ. ທສມໍ.

ທສພລວຄ຺ໂຄ ຕຕິໂຍ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ທ຺ເວ ທສພລາ ອຸປນິສາ ຈ, ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍຠູມິໂຊ;

ອຸປວາໂຓ ປຈ຺ຈໂຍ ຠິກ຺ຂຸ, ທ຺ເວ ຈ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາຕິ.