໑໑. ສງ຺ຄາຣວສຸຕ຺ຕໍ

໒໐໗. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສງ຺ຄາຣໂວ ນາມ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ປຏິວສຕິ ອຸທກສຸທ຺ຘິໂກ, ອຸທເກນ ປຣິສຸທ຺ຘິໍ ປຈ຺ເຈຕິ, ສາຍໍ ປາຕໍ ອຸທໂກໂຣຫນານຸໂຍຄມນຸຍຸຕ຺ໂຕ ວິຫຣຕິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ສາວຕ຺ຖິໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປາວິສິ. ສາວຕ຺ຖິຍໍ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕປຏິກ຺ກນ຺ໂຕ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອິຘ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ຄາຣໂວ ນາມ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ປຏິວສຕິ ອຸທກສຸທ຺ຘິໂກ, ອຸທເກນ ສຸທ຺ຘິໍ ປຈ຺ເຈຕິ, ສາຍໍ ປາຕໍ ອຸທໂກໂຣຫນານຸໂຍຄມນຸຍຸຕ຺ໂຕ ວິຫຣຕິ. ສາຘຸ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ເຍນ ສງ຺ຄາຣວສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ນິເວສນໍ ເຕນຸປສງ຺ກມຕຸ ອນຸກມ຺ປໍ ອຸປາທາຍາ’’ຕິ. ອຘິວາເສສິ ຠຄວາ ຕຸຓ຺ຫີຠາເວນ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ເຍນ ສງ຺ຄາຣວສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ນິເວສນໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ ນິສີທິ. ອຖ ໂຂ ສງ຺ຄາຣໂວ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວຕາ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ສງ຺ຄາຣວໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ ຕ຺ວໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອຸທກສຸທ຺ຘິໂກ, ອຸທເກນ ສຸທ຺ຘິໍ ປຈ຺ເຈສິ, ສາຍໍ ປາຕໍ ອຸທໂກໂຣຫນານຸໂຍຄມນຸຍຸຕ຺ໂຕ ວິຫຣສີ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ໂຠ ໂຄຕມ’’. ‘‘ກິໍ ປນ ຕ຺ວໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອຕ຺ຖວສໍ ສມ຺ປສ຺ສມາໂນ ອຸທກສຸທ຺ຘິໂກ, ອຸທກສຸທ຺ຘິໍ ປຈ຺ເຈສິ, ສາຍໍ ປາຕໍ ອຸທໂກໂຣຫນານຸໂຍຄມນຸຍຸຕ຺ໂຕ ວິຫຣສີ’’ຕິ? ‘‘ອິຘ ເມ, ໂຠ ໂຄຕມ [ອິຘ ເມ ໂຠ ໂຄຕມ ອຫໍ (ປີ. ກ.)], ຍໍ ທິວາ ປາປກມ຺ມໍ ກຕໍ ໂຫຕິ, ຕໍ ສາຍໍ ນ຺ຫາເນນ [ນຫາເນນ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ປວາເຫມິ, ຍໍ ຣຕ຺ຕິໍ ປາປກມ຺ມໍ ກຕໍ ໂຫຕິ ຕໍ ປາຕໍ ນ຺ຫາເນນ ປວາເຫມິ. ອິມໍ ຂ຺ວາຫໍ, ໂຠ ໂຄຕມ, ອຕ຺ຖວສໍ ສມ຺ປສ຺ສມາໂນ ອຸທກສຸທ຺ຘິໂກ, ອຸທເກນ ສຸທ຺ຘິໍ ປຈ຺ເຈມິ, ສາຍໍ ປາຕໍ ອຸທໂກໂຣຫນານຸໂຍຄມນຸຍຸຕ຺ໂຕ ວິຫຣາມີ’’ຕິ.

‘‘ຘມ຺ໂມ ຣຫໂທ ພ຺ຣາຫ຺ມຓ ສີລຕິຕ຺ໂຖ,

ອນາວິໂລ ສພ຺ຠິ ສຕໍ ປສຕ຺ໂຖ;

ຍຕ຺ຖ ຫເວ ເວທຄຸໂນ ສິນາຕາ,

ອນລ຺ລຄຕ຺ຕາວ [ອນລ຺ລີນຄຕ຺ຕາວ (ກ.)] ຕຣນ຺ຕິ ປາຣ’’ນ຺ຕິ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ສງ຺ຄາຣໂວ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຠິກ຺ກນ຺ຕໍ, ໂຠ ໂຄຕມ, ອຠິກ຺ກນ຺ຕໍ, ໂຠ ໂຄຕມ…ເປ… ອຸປາສກໍ ມໍ ຠວໍ ໂຄຕໂມ ຘາເຣຕຸ ອຊ຺ຊຕຄ຺ເຄ ປາຓຸເປຕໍ ສຣຓໍ ຄຕ’’ນ຺ຕິ.