໓. ນານາຕິຕ຺ຖິຍວຄ຺ໂຄ

໑. ສິວສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໒. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ອຖ ໂຂ ສິໂວ ເທວປຸຕ຺ໂຕ ອຠິກ຺ກນ຺ຕາຍ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຠິກ຺ກນ຺ຕວຓ຺ໂຓ ເກວລກປ຺ປໍ ເຊຕວນໍ ໂອຠາເສຕ຺ວາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐາສິ. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິໂຕ ໂຂ ສິໂວ ເທວປຸຕ຺ໂຕ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ອິມາ ຄາຖາໂຍ ອຠາສິ –

‘‘ສພ຺ຠິເຣວ ສມາເສຖ, ສພ຺ຠິ ກຸພ຺ເພຖ ສນ຺ຖວໍ;

ສຕໍ ສທ຺ຘມ຺ມມຎ຺ຎາຍ, ເສຍ຺ໂຍ ໂຫຕິ ນ ປາປິໂຍ.

‘‘ສພ຺ຠິເຣວ ສມາເສຖ, ສພ຺ຠິ ກຸພ຺ເພຖ ສນ຺ຖວໍ;

ສຕໍ ສທ຺ຘມ຺ມມຎ຺ຎາຍ, ປຎ຺ຎາ ລພ຺ຠຕິ ນາຎ຺ຎໂຕ.

‘‘ສພ຺ຠິເຣວ ສມາເສຖ, ສພ຺ຠິ ກຸພ຺ເພຖ ສນ຺ຖວໍ;

ສຕໍ ສທ຺ຘມ຺ມມຎ຺ຎາຍ, ໂສກມຊ຺ເຌ ນ ໂສຈຕິ.

‘‘ສພ຺ຠິເຣວ ສມາເສຖ, ສພ຺ຠິ ກຸພ຺ເພຖ ສນ຺ຖວໍ;

ສຕໍ ສທ຺ຘມ຺ມມຎ຺ຎາຍ, ຎາຕິມຊ຺ເຌ ວິໂຣຈຕິ.

‘‘ສພ຺ຠິເຣວ ສມາເສຖ, ສພ຺ຠິ ກຸພ຺ເພຖ ສນ຺ຖວໍ;

ສຕໍ ສທ຺ຘມ຺ມມຎ຺ຎາຍ, ສຕ຺ຕາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ ສຸຄ຺ຄຕິໍ.

‘‘ສພ຺ຠິເຣວ ສມາເສຖ, ສພ຺ຠິ ກຸພ຺ເພຖ ສນ຺ຖວໍ;

ສຕໍ ສທ຺ຘມ຺ມມຎ຺ຎາຍ, ສຕ຺ຕາ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ ສາຕຕ’’ນ຺ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ສິວໍ ເທວປຸຕ຺ຕໍ ຄາຖາຍ ປຈ຺ຈຠາສິ –

‘‘ສພ຺ຠິເຣວ ສມາເສຖ, ສພ຺ຠິ ກຸພ຺ເພຖ ສນ຺ຖວໍ;

ສຕໍ ສທ຺ຘມ຺ມມຎ຺ຎາຍ, ສພ຺ພທຸກ຺ຂາ ປມຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ.

໒. ເຂມສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໓. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິໂຕ ໂຂ ເຂໂມ ເທວປຸຕ຺ໂຕ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ອິມາ ຄາຖາໂຍ ອຠາສິ –

‘‘ຈຣນ຺ຕິ ພາລາ ທຸມ຺ເມຘາ, ອມິຕ຺ເຕເນວ ອຕ຺ຕນາ;

ກໂຣນ຺ຕາ ປາປກໍ ກມ຺ມໍ, ຍໍ ໂຫຕິ ກຏຸກປ຺ຜລໍ.

‘‘ນ ຕໍ ກມ຺ມໍ ກຕໍ ສາຘຸ, ຍໍ ກຕ຺ວາ ອນຸຕປ຺ປຕິ;

ຍສ຺ສ ອສ຺ສຸມຸໂຂ ໂຣທໍ, ວິປາກໍ ປຏິເສວຕິ.

‘‘ຕຎ຺ຈ ກມ຺ມໍ ກຕໍ ສາຘຸ, ຍໍ ກຕ຺ວາ ນານຸຕປ຺ປຕິ;

ຍສ຺ສ ປຕີໂຕ ສຸມໂນ, ວິປາກໍ ປຏິເສວຕິ.

‘‘ປຏິກຈ຺ເຈວ [ປຏິຄຈ຺ເຈວ (ສີ.)] ຕໍ ກຍິຣາ, ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ຫິຕມຕ຺ຕໂນ;

ນ ສາກຏິກຈິນ຺ຕາຍ, ມນ຺ຕາ ຘີໂຣ ປຣກ຺ກເມ.

‘‘ຍຖາ ສາກຏິໂກ ມຏ຺ຐໍ [ປນ຺ຖໍ (ສີ.), ປສຕ຺ຖໍ (ສ຺ຍາ. ກໍ.)], ສມໍ ຫິຕ຺ວາ ມຫາປຖໍ;

ວິສມໍ ມຄ຺ຄມາຣຸຍ຺ຫ, ອກ຺ຂຈ຺ຉິນ຺ໂນວ ຌາຍຕິ.

‘‘ເອວໍ ຘມ຺ມາ ອປກ຺ກມ຺ມ, ອຘມ຺ມມນຸວຕ຺ຕິຍ;

ມນ຺ໂທ ມຈ຺ຈຸມຸຂໍ ປຕ຺ໂຕ, ອກ຺ຂຈ຺ຉິນ຺ໂນວ ຌາຍຕີ’’ຕິ.

໓. ເສຣີສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໔. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິໂຕ ໂຂ ເສຣີ ເທວປຸຕ຺ໂຕ ຠຄວນ຺ຕໍ ຄາຖາຍ ອຊ຺ຌຠາສິ –

‘‘ອນ຺ນເມວາຠິນນ຺ທນ຺ຕິ, ອຸຠເຍ ເທວມານຸສາ;

ອຖ ໂກ ນາມ ໂສ ຍກ຺ໂຂ, ຍໍ ອນ຺ນໍ ນາຠິນນ຺ທຕີ’’ຕິ.

‘‘ເຍ ນໍ ທທນ຺ຕິ ສທ຺ຘາຍ, ວິປ຺ປສນ຺ເນນ ເຈຕສາ;

ຕເມວ ອນ຺ນໍ ຠຊຕິ, ອສ຺ມິໍ ໂລເກ ປຣມ຺ຫິ ຈ.

‘‘ຕສ຺ມາ ວິເນຍ຺ຍ ມຈ຺ເຉຣໍ, ທຊ຺ຊາ ທານໍ ມລາຠິຠູ;

ປຸຎ຺ຎານິ ປຣໂລກສ຺ມິໍ, ປຕິຏ຺ຐາ ໂຫນ຺ຕິ ປາຓິນ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ອພ຺ຠຸຕໍ, ຠນ຺ເຕ! ຍາວສຸຠາສິຕມິທໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕາ –

‘‘ເຍ ນໍ ທທນ຺ຕິ ສທ຺ຘາຍ, ວິປ຺ປສນ຺ເນນ ເຈຕສາ;

ຕເມວ ອນ຺ນໍ ຠຊຕິ, ອສ຺ມິໍ ໂລເກ ປຣມ຺ຫິ ຈ.

‘‘ຕສ຺ມາ ວິເນຍ຺ຍ ມຈ຺ເຉຣໍ, ທຊ຺ຊາ ທານໍ ມລາຠິຠູ;

ປຸຎ຺ຎານິ ປຣໂລກສ຺ມິໍ, ປຕິຏ຺ຐາ ໂຫນ຺ຕິ ປາຓິນ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ຠູຕປຸພ຺ພາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ສິຣີ [ເສຣີ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ນາມ ຣາຊາ ອໂຫສິໍ ທາຍໂກ ທານປຕິ ທານສ຺ສ ວຓ຺ຓວາທີ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຈຕູສຸ ທ຺ວາເຣສຸ ທານໍ ທີຍິຕ຺ຖ ສມຓ-ພ຺ຣາຫ຺ມຓ-ກປຓທ຺ຘິກ-ວນິພ຺ພກຍາຈການໍ. ອຖ ໂຂ ມໍ, ຠນ຺ເຕ, ອິຕ຺ຖາຄາຣໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອຕທໂວຈ [ອິຕ຺ຖາຄາຣາ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອຕທໂວຈຸໍ (ກ.)] – ‘ເທວສ຺ສ ໂຂ [ເທວສ຺ເສວ ໂຂ (ກ. ສີ.)] ທານໍ ທີຍຕິ; ອມ຺ຫາກໍ ທານໍ ນ ທີຍຕິ. ສາຘຸ ມຍມ຺ປິ ເທວໍ ນິສ຺ສາຍ ທານານິ ທເທຍ຺ຍາມ, ປຸຎ຺ຎານິ ກເຣຍ຺ຍາມາ’ຕິ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອຕທໂຫສິ – ‘ອຫໍ ໂຂສ຺ມິ ທາຍໂກ ທານປຕິ ທານສ຺ສ ວຓ຺ຓວາທີ. ທານໍ ທສ຺ສາມາຕິ ວທນ຺ເຕ ກິນ຺ຕິ ວເທຍ຺ຍ’ນ຺ຕິ? ໂສ ຂ຺ວາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ປຐມໍ ທ຺ວາຣໍ ອິຕ຺ຖາຄາຣສ຺ສ ອທາສິໍ. ຕຕ຺ຖ ອິຕ຺ຖາຄາຣສ຺ສ ທານໍ ທີຍິຕ຺ຖ; ມມ ທານໍ ປຏິກ຺ກມິ.

‘‘ອຖ ໂຂ ມໍ, ຠນ຺ເຕ, ຂຕ຺ຕິຍາ ອນຸຍນ຺ຕາ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘ເທວສ຺ສ ໂຂ ທານໍ ທີຍຕິ; ອິຕ຺ຖາຄາຣສ຺ສ ທານໍ ທີຍຕິ; ອມ຺ຫາກໍ ທານໍ ນ ທີຍຕິ. ສາຘຸ ມຍມ຺ປິ ເທວໍ ນິສ຺ສາຍ ທານານິ ທເທຍ຺ຍາມ, ປຸຎ຺ຎານິ ກເຣຍ຺ຍາມາ’ຕິ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອຕທໂຫສິ – ‘ອຫໍ ໂຂສ຺ມິ ທາຍໂກ ທານປຕິ ທານສ຺ສ ວຓ຺ຓວາທີ. ທານໍ ທສ຺ສາມາຕິ ວທນ຺ເຕ ກິນ຺ຕິ ວເທຍ຺ຍ’ນ຺ຕິ? ໂສ ຂ຺ວາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ທຸຕິຍໍ ທ຺ວາຣໍ ຂຕ຺ຕິຍານໍ ອນຸຍນ຺ຕານໍ ອທາສິໍ. ຕຕ຺ຖ ຂຕ຺ຕິຍານໍ ອນຸຍນ຺ຕານໍ ທານໍ ທີຍິຕ຺ຖ, ມມ ທານໍ ປຏິກ຺ກມິ.

‘‘ອຖ ໂຂ ມໍ, ຠນ຺ເຕ, ພລກາໂຍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອຕທໂວຈ – ‘ເທວສ຺ສ ໂຂ ທານໍ ທີຍຕິ; ອິຕ຺ຖາຄາຣສ຺ສ ທານໍ ທີຍຕິ; ຂຕ຺ຕິຍານໍ ອນຸຍນ຺ຕານໍ ທານໍ ທີຍຕິ; ອມ຺ຫາກໍ ທານໍ ນ ທີຍຕິ. ສາຘຸ ມຍມ຺ປິ ເທວໍ ນິສ຺ສາຍ ທານານິ ທເທຍ຺ຍາມ, ປຸຎ຺ຎານິ ກເຣຍ຺ຍາມາ’ຕິ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອຕທໂຫສິ – ‘ອຫໍ ໂຂສ຺ມິ ທາຍໂກ ທານປຕິ ທານສ຺ສ ວຓ຺ຓວາທີ. ທານໍ ທສ຺ສາມາຕິ ວທນ຺ເຕ ກິນ຺ຕິ ວເທຍ຺ຍ’ນ຺ຕິ? ໂສ ຂ຺ວາຫໍ ຠນ຺ເຕ, ຕຕິຍໍ ທ຺ວາຣໍ ພລກາຍສ຺ສ ອທາສິໍ. ຕຕ຺ຖ ພລກາຍສ຺ສ ທານໍ ທີຍິຕ຺ຖ, ມມ ທານໍ ປຏິກ຺ກມິ.

‘‘ອຖ ໂຂ ມໍ, ຠນ຺ເຕ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓຄຫປຕິກາ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘ເທວສ຺ສ ໂຂ ທານໍ ທີຍຕິ; ອິຕ຺ຖາຄາຣສ຺ສ ທານໍ ທີຍຕິ; ຂຕ຺ຕິຍານໍ ອນຸຍນ຺ຕານໍ ທານໍ ທີຍຕິ; ພລກາຍສ຺ສ ທານໍ ທີຍຕິ; ອມ຺ຫາກໍ ທານໍ ນ ທີຍຕິ. ສາຘຸ ມຍມ຺ປິ ເທວໍ ນິສ຺ສາຍ ທານານິ ທເທຍ຺ຍາມ, ປຸຎ຺ຎານິ ກເຣຍ຺ຍາມາ’ຕິ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອຕທໂຫສິ – ‘ອຫໍ ໂຂສ຺ມິ ທາຍໂກ ທານປຕິ ທານສ຺ສ ວຓ຺ຓວາທີ. ທານໍ ທສ຺ສາມາຕິ ວທນ຺ເຕ ກິນ຺ຕິ ວເທຍ຺ຍ’ນ຺ຕິ? ໂສ ຂ຺ວາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຈຕຸຕ຺ຖໍ ທ຺ວາຣໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຄຫປຕິການໍ ອທາສິໍ. ຕຕ຺ຖ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຄຫປຕິການໍ ທານໍ ທີຍິຕ຺ຖ, ມມ ທານໍ ປຏິກ຺ກມິ.

‘‘ອຖ ໂຂ ມໍ, ຠນ຺ເຕ, ປຸຣິສາ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘ນ ໂຂ ທານິ ເທວສ຺ສ ໂກຈິ ທານໍ ທີຍຕີ’ຕິ. ເອວໍ ວຸຕ຺ຕາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເຕ ປຸຣິເສ ເອຕທໂວຈໍ – ‘ເຕນ ຫິ, ຠເຓ, ໂຍ ພາຫິເຣສຸ ຊນປເທສຸ ອາໂຍ ສຎ຺ຊາຍຕິ ຕໂຕ ອຸປຑ຺ຒໍ ອນ຺ເຕປຸເຣ ປເວເສຖ, ອຸປຑ຺ຒໍ ຕຕ຺ເຖວ ທານໍ ເທຖ ສມຓ-ພ຺ຣາຫ຺ມຓ-ກປຓທ຺ຘິກ-ວນິພ຺ພກ-ຍາຈການ’ນ຺ຕິ. ໂສ ຂ຺ວາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ກຕານໍ ປຸຎ຺ຎານໍ ເອວໍ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ກຕານໍ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ປຣິຍນ຺ຕໍ ນາຘິຄຈ຺ຉາມິ – ເອຕ຺ຕກໍ ປຸຎ຺ຎນ຺ຕິ ວາ ເອຕ຺ຕໂກ ປຸຎ຺ຎວິປາໂກຕິ ວາ ເອຕ຺ຕກໍ ສຄ຺ເຄ ຐາຕພ຺ພນ຺ຕິ ວາຕິ. ອຈ຺ຉຣິຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ອພ຺ຠຸຕໍ, ຠນ຺ເຕ! ຍາວສຸຠາສິຕມິທໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕາ –

‘‘ເຍ ນໍ ທທນ຺ຕິ ສທ຺ຘາຍ, ວິປ຺ປສນ຺ເນນ ເຈຕສາ;

ຕເມວ ອນ຺ນໍ ຠຊຕິ, ອສ຺ມິໍ ໂລເກ ປຣມ຺ຫິ ຈ.

‘‘ຕສ຺ມາ ວິເນຍ຺ຍ ມຈ຺ເຉຣໍ, ທຊ຺ຊາ ທານໍ ມລາຠິຠູ;

ປຸຎ຺ຎານິ ປຣໂລກສ຺ມິໍ, ປຕິຏ຺ຐາ ໂຫນ຺ຕິ ປາຓິນ’’ນ຺ຕິ.

໔. ຆຏີກາຣສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໕. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິໂຕ ໂຂ ຆຏີກາໂຣ ເທວປຸຕ຺ໂຕ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ອິມໍ ຄາຖໍ ອຠາສິ –

‘‘ອວິຫໍ ອຸປປນ຺ນາເສ, ວິມຸຕ຺ຕາ ສຕ຺ຕ ຠິກ຺ຂໂວ;

ຣາຄໂທສປຣິກ຺ຂີຓາ, ຕິຓ຺ຓາ ໂລເກ ວິສຕ຺ຕິກ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ເກ ຈ ເຕ ອຕຣຸໍ ປງ຺ກໍ, ມຈ຺ຈຸເຘຍ຺ຍໍ ສຸທຸຕ຺ຕຣໍ;

ເກ ຫິຕ຺ວາ ມານຸສໍ ເທຫໍ, ທິພ຺ພໂຍຄໍ ອຸປຈ຺ຈຄຸ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ອຸປໂກ ປລຄຓ຺ໂຑ [ຜລຄຓ຺ໂຑ (ກ.)] ຈ, ປຸກ຺ກຸສາຕິ ຈ ເຕ ຕໂຍ;

ຠທ຺ທິໂຍ ຂຓ຺ຑເທໂວ ຈ, ພາຫຸຣຄ຺ຄິ ຈ ສງ຺ຄິໂຍ [ພາຫຸທນ຺ຕີ ຈ ປິງ຺ຄິໂຍ (ສີ. ສ຺ຍາ.)];

ເຕ ຫິຕ຺ວາ ມານຸສໍ ເທຫໍ, ທິພ຺ພໂຍຄໍ ອຸປຈ຺ຈຄຸ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ກຸສລີ ຠາສສີ ເຕສໍ, ມາຣປາສປ຺ປຫາຍິນໍ;

ກສ຺ສ ເຕ ຘມ຺ມມຎ຺ຎາຍ, ອຈ຺ຉິທຸໍ ຠວພນ຺ຘນ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ນ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຠຄວຕາ, ນາຎ຺ຎຕ຺ຣ ຕວ ສາສນາ;

ຍສ຺ສ ເຕ ຘມ຺ມມຎ຺ຎາຍ, ອຈ຺ຉິທຸໍ ຠວພນ຺ຘນໍ.

‘‘ຍຕ຺ຖ ນາມຎ຺ຈ ຣູປຎ຺ຈ, ອເສສໍ ອຸປຣຸຊ຺ຌຕິ;

ຕໍ ເຕ ຘມ຺ມໍ ອິຘຎ຺ຎາຍ, ອຈ຺ຉິທຸໍ ຠວພນ຺ຘນ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ຄມ຺ຠີຣໍ ຠາສສີ ວາຈໍ, ທຸພ຺ພິຊານໍ ສຸທຸພ຺ພຸຘໍ;

ກສ຺ສ ຕ຺ວໍ ຘມ຺ມມຎ຺ຎາຍ, ວາຈໍ ຠາສສິ ອີທິສ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ກຸມ຺ຠກາໂຣ ປຸເຣ ອາສິໍ, ເວກຬິງ຺ເຄ ຆຏີກໂຣ;

ມາຕາເປຕ຺ຕິຠໂຣ ອາສິໍ, ກສ຺ສປສ຺ສ ອຸປາສໂກ.

‘‘ວິຣໂຕ ເມຖຸນາ ຘມ຺ມາ, ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ນິຣາມິໂສ;

ອຫຸວາ ເຕ ສຄາເມຍ຺ໂຍ, ອຫຸວາ ເຕ ປຸເຣ ສຂາ.

‘‘ໂສຫເມເຕ ປຊານາມິ, ວິມຸຕ຺ເຕ ສຕ຺ຕ ຠິກ຺ຂໂວ;

ຣາຄໂທສປຣິກ຺ຂີເຓ, ຕິຓ຺ເຓ ໂລເກ ວິສຕ຺ຕິກ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ເອວເມຕໍ ຕທາ ອາສິ, ຍຖາ ຠາສສິ ຠຄ຺ຄວ;

ກຸມ຺ຠກາໂຣ ປຸເຣ ອາສິ, ເວກຬິງ຺ເຄ ຆຏີກໂຣ.

‘‘ມາຕາເປຕ຺ຕິຠໂຣ ອາສິ, ກສ຺ສປສ຺ສ ອຸປາສໂກ;

ວິຣໂຕ ເມຖຸນາ ຘມ຺ມາ, ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ນິຣາມິໂສ;

ອຫຸວາ ເມ ສຄາເມຍ຺ໂຍ, ອຫຸວາ ເມ ປຸເຣ ສຂາ’’ຕິ.

‘‘ເອວເມຕໍ ປຸຣາຓານໍ, ສຫາຍານໍ ອຫຸ ສງ຺ຄໂມ;

ອຸຠິນ຺ນໍ ຠາວິຕຕ຺ຕານໍ, ສຣີຣນ຺ຕິມຘາຣິນ’’ນ຺ຕິ.

໕. ຊນ຺ຕຸສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໖. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ສມ຺ພຫຸລາ ຠິກ຺ຂູ, ໂກສເລສຸ ວິຫຣນ຺ຕິ ຫິມວນ຺ຕປສ຺ເສ ອຣຎ຺ຎກຸຏິກາຍ ອຸທ຺ຘຕາ ອຸນ຺ນຬາ ຈປລາ ມຸຂຣາ ວິກິຓ຺ຓວາຈາ ມຸຏ຺ຐສ຺ສຕິໂນ ອສມ຺ປຊານາ ອສມາຫິຕາ ວິພ຺ຠນ຺ຕຈິຕ຺ຕາ ປາກຕິນ຺ທ຺ຣິຍາ.

ອຖ ໂຂ ຊນ຺ຕຸ ເທວປຸຕ຺ໂຕ ຕທຫຸໂປສເຖ ປນ຺ນຣເສ ເຍນ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຄາຖາຫິ ອຊ຺ຌຠາສິ –

‘‘ສຸຂຊີວິໂນ ປຸເຣ ອາສຸໍ, ຠິກ຺ຂູ ໂຄຕມສາວກາ;

ອນິຈ຺ຉາ ປິຓ຺ຑເມສນາ [ປິຓ຺ຑເມສານາ (?)], ອນິຈ຺ຉາ ສຍນາສນໍ;

ໂລເກ ອນິຈ຺ຈຕໍ ຎຕ຺ວາ, ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕໍ ອກໍສຸ ເຕ.

‘‘ທຸປ຺ໂປສໍ ກຕ຺ວາ ອຕ຺ຕານໍ, ຄາເມ ຄາມຓິກາ ວິຍ;

ຠຸຕ຺ວາ ຠຸຕ຺ວາ ນິປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ປຣາຄາເຣສຸ ມຸຈ຺ຉິຕາ.

‘‘ສງ຺ຆສ຺ສ ອຎ຺ຊລິໍ ກຕ຺ວາ, ອິເຘກຈ຺ເຈ ວທາມຫໍ [ວນ຺ທາມຫໍ (ກ.)];

ອປວິທ຺ຘາ ອນາຖາ ເຕ, ຍຖາ ເປຕາ ຕເຖວ ເຕ [ຕເຖວ ຈ (ສີ.)].

‘‘ເຍ ໂຂ ປມຕ຺ຕາ ວິຫຣນ຺ຕິ, ເຕ ເມ ສນ຺ຘາຍ ຠາສິຕໍ;

ເຍ ອປ຺ປມຕ຺ຕາ ວິຫຣນ຺ຕິ, ນໂມ ເຕສໍ ກໂຣມຫ’’ນ຺ຕິ.

໖. ໂຣຫິຕສ຺ສສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໗. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິໂຕ ໂຂ ໂຣຫິຕສ຺ໂສ ເທວປຸຕ຺ໂຕ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຍຕ຺ຖ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ນ ຊາຍຕິ ນ ຊີຍຕິ ນ ມີຍຕິ [ນ ຊິຍ຺ຍຕິ ນ ມິຍ຺ຍຕິ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ກ.)] ນ ຈວຕິ ນ ອຸປປຊ຺ຊຕິ, ສກ຺ກາ ນຸ ໂຂ ໂສ, ຠນ຺ເຕ, ຄມເນນ ໂລກສ຺ສ ອນ຺ໂຕ ຎາຕຸໍ ວາ ທຏ຺ຐຸໍ ວາ ປາປຸຓິຕຸໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ຍຕ຺ຖ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ນ ຊາຍຕິ ນ ຊີຍຕິ ນ ມີຍຕິ ນ ຈວຕິ ນ ອຸປປຊ຺ຊຕິ, ນາຫໍ ຕໍ ຄມເນນ ໂລກສ຺ສ ອນ຺ຕໍ ຎາເຕຍ຺ຍໍ ທຏ຺ເຐຍ຺ຍໍ ປຕ຺ເຕຍ຺ຍນ຺ຕິ ວທາມີ’’ຕິ.

‘‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ອພ຺ຠຸຕໍ, ຠນ຺ເຕ! ຍາວສຸຠາສິຕມິທໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕາ – ‘ຍຕ຺ຖ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ນ ຊາຍຕິ ນ ຊີຍຕິ ນ ມີຍຕິ ນ ຈວຕິ ນ ອຸປປຊ຺ຊຕິ, ນາຫໍ ຕໍ ຄມເນນ ໂລກສ຺ສ ອນ຺ຕໍ ຎາເຕຍ຺ຍໍ ທຏ຺ເຐຍ຺ຍໍ ປຕ຺ເຕຍ຺ຍນ຺ຕິ ວທາມີ’ຕິ.

‘‘ຠູຕປຸພ຺ພາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ໂຣຫິຕສ຺ໂສ ນາມ ອິສິ ອໂຫສິໍ ໂຠຊປຸຕ຺ໂຕ ອິທ຺ຘິມາ ເວຫາສງ຺ຄໂມ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວຣູໂປ ຊໂວ ອໂຫສິ; ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ທຬ຺ຫຘມ຺ມາ [ທຬ຺ຫຘມ຺ໂມ (ສພ຺ພຕ຺ຖ) ຏີກາ ຈ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານພ຺ຍາກຣຓໍ ຈ ໂອໂລເກຕພ຺ພໍ] ຘນຸຄ຺ຄໂຫ ສຸສິກ຺ຂິໂຕ ກຕຫຕ຺ໂຖ ກຕໂຍຄ຺ໂຄ ກຕູປາສໂນ ລຫຸເກນ ອສເນນ ອປ຺ປກສິເຣເນວ ຕິຣິຍໍ ຕາລຈ຺ຉາຍໍ ອຕິປາເຕຍ຺ຍ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວຣູໂປ ປທວີຕິຫາໂຣ ອໂຫສິ; ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ປຸຣຕ຺ຖິມາ ສມຸທ຺ທາ ປຈ຺ຉິໂມ ສມຸທ຺ໂທ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວຣູປໍ ອິຈ຺ຉາຄຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ – ‘ອຫໍ ຄມເນນ ໂລກສ຺ສ ອນ຺ຕໍ ປາປຸຓິສ຺ສາມີ’ຕິ. ໂສ ຂ຺ວາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວຣູເປນ ຊເວນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ເອວຣູເປນ ຈ ປທວີຕິຫາເຣນ ອຎ຺ຎຕ຺ເຣວ ອສິຕ-ປີຕ-ຂາຍິຕ-ສາຍິຕາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອຸຈ຺ຈາຣ-ປສ຺ສາວກມ຺ມາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ນິທ຺ທາກິລມຖປຏິວິໂນທນາ ວສ຺ສສຕາຍຸໂກ ວສ຺ສສຕຊີວີ ວສ຺ສສຕໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອປ຺ປຕ຺ວາວ ໂລກສ຺ສ ອນ຺ຕໍ ອນ຺ຕຣາວ ກາລງ຺ກໂຕ.

‘‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ອພ຺ຠຸຕໍ, ຠນ຺ເຕ! ຍາວສຸຠາສິຕມິທໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕາ – ‘ຍຕ຺ຖ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ນ ຊາຍຕິ ນ ຊີຍຕິ ນ ມີຍຕິ ນ ຈວຕິ ນ ອຸປປຊ຺ຊຕິ, ນາຫໍ ຕໍ ຄມເນນ ໂລກສ຺ສ ອນ຺ຕໍ ຎາເຕຍ຺ຍໍ ທຏ຺ເຐຍ຺ຍໍ ປຕ຺ເຕຍ຺ຍນ຺ຕິ ວທາມີ’’’ຕິ.

‘‘ນ ໂຂ ປນາຫໍ, ອາວຸໂສ, ອປ຺ປຕ຺ວາ ໂລກສ຺ສ ອນ຺ຕໍ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ອນ຺ຕກິຣິຍໍ ວທາມິ. ອປິ ຈ ຂ຺ວາຫໍ, ອາວຸໂສ, ອິມສ຺ມິໍເຍວ ພ຺ຍາມມຕ຺ເຕ ກເຬວເຣ ສສຎ຺ຎິມ຺ຫິ ສມນເກ ໂລກຎ຺ຈ ປຎ຺ຎເປມິ ໂລກສມຸທຍຎ຺ຈ ໂລກນິໂຣຘຎ຺ຈ ໂລກນິໂຣຘຄາມິນິຎ຺ຈ ປຏິປທນ຺ຕິ.

‘‘ຄມເນນ ນ ປຕ຺ຕພ຺ໂພ, ໂລກສ຺ສນ຺ໂຕ ກຸທາຈນໍ;

ນ ຈ ອປ຺ປຕ຺ວາ ໂລກນ຺ຕໍ, ທຸກ຺ຂາ ອຕ຺ຖິ ປໂມຈນໍ.

‘‘ຕສ຺ມາ ຫເວ ໂລກວິທູ ສຸເມໂຘ,

ໂລກນ຺ຕຄູ ວຸສິຕພ຺ຣຫ຺ມຈຣິໂຍ;

ໂລກສ຺ສ ອນ຺ຕໍ ສມິຕາວິ ຎຕ຺ວາ,

ນາສີສຕິ ໂລກມິມໍ ປຣຎ຺ຈາ’’ຕິ.

໗. ນນ຺ທສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໘. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິໂຕ ໂຂ ນນ຺ໂທ ເທວປຸຕ຺ໂຕ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ອິມໍ ຄາຖໍ ອຠາສິ –

‘‘ອຈ຺ເຈນ຺ຕິ ກາລາ ຕຣຍນ຺ຕິ ຣຕ຺ຕິໂຍ,

ວໂຍຄຸຓາ ອນຸປຸພ຺ພໍ ຊຫນ຺ຕິ;

ເອຕໍ ຠຍໍ ມຣເຓ ເປກ຺ຂມາໂນ,

ປຸຎ຺ຎານິ ກຍິຣາຖ ສຸຂາວຫານີ’’ຕິ.

‘‘ອຈ຺ເຈນ຺ຕິ ກາລາ ຕຣຍນ຺ຕິ ຣຕ຺ຕິໂຍ,

ວໂຍຄຸຓາ ອນຸປຸພ຺ພໍ ຊຫນ຺ຕິ;

ເອຕໍ ຠຍໍ ມຣເຓ ເປກ຺ຂມາໂນ,

ໂລກາມິສໍ ປຊເຫ ສນ຺ຕິເປກ຺ໂຂ’’ຕິ.

໘. ນນ຺ທິວິສາລສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໙. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິໂຕ ໂຂ ນນ຺ທິວິສາໂລ ເທວປຸຕ຺ໂຕ ຠຄວນ຺ຕໍ ຄາຖາຍ ອຊ຺ຌຠາສິ –

‘‘ຈຕຸຈກ຺ກໍ ນວທ຺ວາຣໍ, ປຸຓ຺ຓໍ ໂລເຠນ ສໍຍຸຕໍ;

ປງ຺ກຊາຕໍ ມຫາວີຣ, ກຖໍ ຍາຕ຺ຣາ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ.

‘‘ເຉຕ຺ວາ ນທ຺ຘິໍ ວຣຕ຺ຕຎ຺ຈ, ອິຈ຺ຉາໂລຠຎ຺ຈ ປາປກໍ;

ສມູລໍ ຕຓ຺ຫມພ຺ພຸຍ຺ຫ, ເອວໍ ຍາຕ຺ຣາ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ.

໙. ສຸສິມສຸຕ຺ຕໍ

໑໑໐. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຕຸຍ຺ຫມ຺ປິ ໂນ, ອານນ຺ທ, ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ຣຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ?

‘‘ກສ຺ສ ຫິ ນາມ, ຠນ຺ເຕ, ອພາລສ຺ສ ອທຸຏ຺ຐສ຺ສ ອມູຬ຺ຫສ຺ສ ອວິປລ຺ລຕ຺ຖຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ນ ຣຸຈ຺ເຈຍ຺ຍ? ປຓ຺ຑິໂຕ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ. ມຫາປຎ຺ໂຎ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ. ປຸຖຸປຎ຺ໂຎ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ. ຫາສປຎ຺ໂຎ [ຫາສຸປຎ຺ໂຎ (ສີ.)], ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ. ຊວນປຎ຺ໂຎ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ. ຕິກ຺ຂປຎ຺ໂຎ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ. ນິພ຺ເພຘິກປຎ຺ໂຎ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ. ອປ຺ປິຈ຺ໂຉ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ. ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ. ປວິວິຕ຺ໂຕ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ. ອສໍສຏ຺ໂຐ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ. ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ. ວຕ຺ຕາ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ. ວຈນກ຺ຂໂມ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ. ໂຈທໂກ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ. ປາປຄຣຫີ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ. ກສ຺ສ ຫິ ນາມ, ຠນ຺ເຕ, ອພາລສ຺ສ ອທຸຏ຺ຐສ຺ສ ອມູຬ຺ຫສ຺ສ ອວິປລ຺ລຕ຺ຖຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ນ ຣຸຈ຺ເຈຍ຺ຍາ’’ຕິ?

‘‘ເອວເມຕໍ, ອານນ຺ທ, ເອວເມຕໍ, ອານນ຺ທ! ກສ຺ສ ຫິ ນາມ, ອານນ຺ທ, ອພາລສ຺ສ ອທຸຏ຺ຐສ຺ສ ອມູຬ຺ຫສ຺ສ ອວິປລ຺ລຕ຺ຖຈິຕ຺ຕສ຺ສ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ນ ຣຸຈ຺ເຈຍ຺ຍ? ປຓ຺ຑິໂຕ, ອານນ຺ທ, ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ. ມຫາປຎ຺ໂຎ, ອານນ຺ທ, ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ. ປຸຖຸປຎ຺ໂຎ, ອານນ຺ທ, ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ. ຫາສປຎ຺ໂຎ, ອານນ຺ທ, ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ. ຊວນປຎ຺ໂຎ, ອານນ຺ທ, ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ. ຕິກ຺ຂປຎ຺ໂຎ, ອານນ຺ທ, ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ. ນິພ຺ເພຘິກປຎ຺ໂຎ, ອານນ຺ທ, ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ. ອປ຺ປິຈ຺ໂຉ, ອານນ຺ທ, ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ. ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ, ອານນ຺ທ, ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ. ປວິວິຕ຺ໂຕ, ອານນ຺ທ, ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ. ອສໍສຏ຺ໂຐ, ອານນ຺ທ, ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ. ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ, ອານນ຺ທ, ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ. ວຕ຺ຕາ, ອານນ຺ທ, ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ. ວຈນກ຺ຂໂມ, ອານນ຺ທ, ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ. ໂຈທໂກ, ອານນ຺ທ, ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ. ປາປຄຣຫີ, ອານນ຺ທ, ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ. ກສ຺ສ ຫິ ນາມ, ອານນ຺ທ, ອພາລສ຺ສ ອທຸຏ຺ຐສ຺ສ ອມູຬ຺ຫສ຺ສ ອວິປລ຺ລຕ຺ຖຈິຕ຺ຕສ຺ສ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ນ ຣຸຈ຺ເຈຍ຺ຍາ’’ຕິ?

ອຖ ໂຂ ສຸສິໂມ [ສຸສີໂມ (ສີ.)] ເທວປຸຕ຺ໂຕ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ວຓ຺ເຓ ຠຎ຺ຎມາເນ ມຫຕິຍາ ເທວປຸຕ຺ຕປຣິສາຍ ປຣິວຸໂຕ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐາສິ. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິໂຕ ໂຂ ສຸສິໂມ ເທວປຸຕ຺ໂຕ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ເອວເມຕໍ, ຠຄວາ, ເອວເມຕໍ, ສຸຄຕ. ກສ຺ສ ຫິ ນາມ, ຠນ຺ເຕ, ອພາລສ຺ສ ອທຸຏ຺ຐສ຺ສ ອມູຬ຺ຫສ຺ສ ອວິປລ຺ລຕ຺ຖຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ນ ຣຸຈ຺ເຈຍ຺ຍ? ປຓ຺ຑິໂຕ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ. ມຫາປຎ຺ໂຎ, ຠນ຺ເຕ, ປຸຖຸປຎ຺ໂຎ, ຠນ຺ເຕ, ຫາສປຎ຺ໂຎ, ຠນ຺ເຕ, ຊວນປຎ຺ໂຎ, ຠນ຺ເຕ, ຕິກ຺ຂປຎ຺ໂຎ, ຠນ຺ເຕ, ນິພ຺ເພຘິກປຎ຺ໂຎ, ຠນ຺ເຕ, ອປ຺ປິຈ຺ໂຉ, ຠນ຺ເຕ, ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ, ຠນ຺ເຕ, ປວິວິຕ຺ໂຕ, ຠນ຺ເຕ, ອສໍສຏ຺ໂຐ, ຠນ຺ເຕ, ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ, ຠນ຺ເຕ, ວຕ຺ຕາ, ຠນ຺ເຕ, ວຈນກ຺ຂໂມ, ຠນ຺ເຕ, ໂຈທໂກ, ຠນ຺ເຕ, ປາປຄຣຫີ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ. ກສ຺ສ ຫິ ນາມ, ຠນ຺ເຕ, ອພາລສ຺ສ ອທຸຏ຺ຐສ຺ສ ອມູຬ຺ຫສ຺ສ ອວິປລ຺ລຕ຺ຖຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ນ ຣຸຈ຺ເຈຍ຺ຍ?

‘‘ອຫມ຺ປິ ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ຍຎ຺ຎເທວ ເທວປຸຕ຺ຕປຣິສໍ ອຸປສງ຺ກມິໍ, ເອຕເທວ ພຫຸລໍ ສທ຺ທໍ ສຸຓາມິ – ‘ປຓ຺ຑິໂຕ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ; ມຫາປຎ຺ໂຎ ອາຍສ຺ມາ, ປຸຖຸປຎ຺ໂຎ ອາຍສ຺ມາ, ຫາສປຎ຺ໂຎ ອາຍສ຺ມາ, ຊວນປຎ຺ໂຎ ອາຍສ຺ມາ, ຕິກ຺ຂປຎ຺ໂຎ ອາຍສ຺ມາ, ນິພ຺ເພຘິກປຎ຺ໂຎ ອາຍສ຺ມາ, ອປ຺ປິຈ຺ໂຉ ອາຍສ຺ມາ, ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ອາຍສ຺ມາ, ປວິວິຕ຺ໂຕ ອາຍສ຺ມາ, ອສໍສຏ຺ໂຐ ອາຍສ຺ມາ, ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ ອາຍສ຺ມາ, ວຕ຺ຕາ ອາຍສ຺ມາ, ວຈນກ຺ຂໂມ ອາຍສ຺ມາ, ໂຈທໂກ ອາຍສ຺ມາ, ປາປຄຣຫີ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ’ຕິ. ກສ຺ສ ຫິ ນາມ, ຠນ຺ເຕ, ອພາລສ຺ສ ອທຸຏ຺ຐສ຺ສ ອມູຬ຺ຫສ຺ສ ອວິປລ຺ລຕ຺ຖຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ນ ຣຸຈ຺ເຈຍ຺ຍາ’’ຕິ?

ອຖ ໂຂ ສຸສິມສ຺ສ ເທວປຸຕ຺ຕສ຺ສ ເທວປຸຕ຺ຕປຣິສາ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ວຓ຺ເຓ ຠຎ຺ຎມາເນ ອຕ຺ຕມນາ ປມຸທິຕາ ປີຕິໂສມນສ຺ສຊາຕາ ອຸຈ຺ຈາວຈາ ວຓ຺ຓນິຠາ ອຸປທໍເສຕິ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ມຓິ ເວຬຸຣິໂຍ ສຸໂຠ ຊາຕິມາ ອຏ຺ຐໍໂສ ສຸປຣິກມ຺ມກໂຕ ປຓ຺ຑຸກມ຺ພເລ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ຠາສເຕ ຈ ຕປເຕ ຈ ວິໂຣຈຕິ ຈ; ເອວເມວໍ ສຸສິມສ຺ສ ເທວປຸຕ຺ຕສ຺ສ ເທວປຸຕ຺ຕປຣິສາ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ວຓ຺ເຓ ຠຎ຺ຎມາເນ ອຕ຺ຕມນາ ປມຸທິຕາ ປີຕິໂສມນສ຺ສຊາຕາ ອຸຈ຺ຈາວຈາ ວຓ຺ຓນິຠາ ອຸປທໍເສຕິ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ນິກ຺ຂໍ ຊມ຺ໂພນທໍ ທກ຺ຂກມ຺ມາຣປຸຕ຺ຕອຸກ຺ກາມຸຂສຸກຸສລສມ຺ປຫຏ຺ຐໍ ປຓ຺ຑຸກມ຺ພເລ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ຠາສເຕ ຈ ຕປເຕ ຈ ວິໂຣຈຕິ ຈ; ເອວເມວໍ ສຸສິມສ຺ສ ເທວປຸຕ຺ຕສ຺ສ ເທວປຸຕ຺ຕປຣິສາ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ວຓ຺ເຓ ຠຎ຺ຎມາເນ ອຕ຺ຕມນາ ປມຸທິຕາ ປີຕິໂສມນສ຺ສຊາຕາ ອຸຈ຺ຈາວຈາ ວຓ຺ຓນິຠາ ອຸປທໍເສຕິ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ສຣທສມເຍ ວິທ຺ເຘ ວິຄຕວລາຫເກ ເທເວ ຣຕ຺ຕິຍາ ປຈ຺ຈູສສມຍໍ ໂອສຘິຕາຣກາ ຠາສເຕ ຈ ຕປເຕ ຈ ວິໂຣຈຕິ ຈ; ເອວເມວໍ ສຸສິມສ຺ສ ເທວປຸຕ຺ຕສ຺ສ ເທວປຸຕ຺ຕປຣິສາ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ວຓ຺ເຓ ຠຎ຺ຎມາເນ ອຕ຺ຕມນາ ປມຸທິຕາ ປີຕິໂສມນສ຺ສຊາຕາ ອຸຈ຺ຈາວຈາ ວຓ຺ຓນິຠາ ອຸປທໍເສຕິ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ສຣທສມເຍ ວິທ຺ເຘ ວິຄຕວລາຫເກ ເທເວ ອາທິຈ຺ໂຈ ນຠໍ ອພ຺ຠຸສ຺ສກ຺ກມາໂນ [ອພ຺ຠຸສ຺ສຸກ຺ກມາໂນ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.), ອພ຺ຠຸຄ຺ຄມມາໂນ (ທີ. ນິ. ໒.໒໕໘)] ສພ຺ພໍ ອາກາສຄຕໍ ຕມຄຕໍ ອຠິວິຫຈ຺ຈ ຠາສເຕ ຈ ຕປເຕ ຈ ວິໂຣຈຕິ ຈ; ເອວເມວໍ ສຸສິມສ຺ສ ເທວປຸຕ຺ຕສ຺ສ ເທວປຸຕ຺ຕປຣິສາ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ວຓ຺ເຓ ຠຎ຺ຎມາເນ ອຕ຺ຕມນາ ປມຸທິຕາ ປີຕິໂສມນສ຺ສຊາຕາ ອຸຈ຺ຈາວຈາ ວຓ຺ຓນິຠາ ອຸປທໍເສຕິ.

ອຖ ໂຂ ສຸສິໂມ ເທວປຸຕ຺ໂຕ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ອາຣພ຺ຠ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ອິມໍ ຄາຖໍ ອຠາສິ –

‘‘ປຓ຺ຑິໂຕຕິ ສມຎ຺ຎາໂຕ, ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອໂກຘໂນ;

ອປ຺ປິຈ຺ໂຉ ໂສຣໂຕ ທນ຺ໂຕ, ສຕ຺ຖຸວຓ຺ຓາຠໂຕ ອິສີ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ອາຣພ຺ຠ ສຸສິມໍ ເທວປຸຕ຺ຕໍ ຄາຖາຍ ປຈ຺ຈຠາສິ –

‘‘ປຓ຺ຑິໂຕຕິ ສມຎ຺ຎາໂຕ, ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອໂກຘໂນ;

ອປ຺ປິຈ຺ໂຉ ໂສຣໂຕ ທນ຺ໂຕ, ກາລໍ ກງ຺ຂຕິ ສຸທນ຺ໂຕ’’ [ກາລໍ ກງ຺ຂຕິ ຠຕໂກ ສຸທນ຺ໂຕ (ສີ.), ກາລໍ ກງ຺ຂຕິ ຠາວິໂຕ ສຸທນ຺ໂຕ (ສ຺ຍາ. ກໍ.), ກາລໍ ກງ຺ຂຕິ ຠຕິໂກ ສຸທນ຺ໂຕ (ປີ.)] ຕິ.

໑໐. ນານາຕິຕ຺ຖິຍສາວກສຸຕ຺ຕໍ

໑໑໑. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣຕິ ເວຬຸວເນ ກລນ຺ທກນິວາເປ. ອຖ ໂຂ ສມ຺ພຫຸລາ ນານາຕິຕ຺ຖິຍສາວກາ ເທວປຸຕ຺ຕາ ອສໂມ ຈ ສຫລິ [ສຫລີ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ຈ ນີໂກ [ນິງ຺ໂກ (ສີ. ປີ.), ນິໂກ (ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ຈ ອາໂກຏໂກ ຈ ເວຄພ຺ຠຣິ ຈ [ເວຏມ຺ພຣີ ຈ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ມາຓວຄາມິໂຍ ຈ ອຠິກ຺ກນ຺ຕາຍ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຠິກ຺ກນ຺ຕວຓ຺ຓາ ເກວລກປ຺ປໍ ເວຬຸວນໍ ໂອຠາເສຕ຺ວາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິໂຕ ໂຂ ອສໂມ ເທວປຸຕ຺ໂຕ ປູຣຓໍ ກສ຺ສປໍ ອາຣພ຺ຠ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ອິມໍ ຄາຖໍ ອຠາສິ –

‘‘ອິຘ ຉິນ຺ທິຕມາຣິເຕ, ຫຕຊານີສຸ ກສ຺ສໂປ;

ນ ປາປໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ, ປຸຎ຺ຎໍ ວາ ປນ ອຕ຺ຕໂນ;

ສ ເວ ວິສ຺ສາສມາຈິກ຺ຂິ, ສຕ຺ຖາ ອຣຫຕິ ມານນ’’ນ຺ຕິ.

ອຖ ໂຂ ສຫລິ ເທວປຸຕ຺ໂຕ ມກ຺ຂລິໍ ໂຄສາລໍ ອາຣພ຺ຠ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ອິມໍ ຄາຖໍ ອຠາສິ –

‘‘ຕໂປຊິຄຸຈ຺ຉາຍ ສຸສໍວຸຕຕ຺ໂຕ,

ວາຈໍ ປຫາຍ ກລຫໍ ຊເນນ;