໙. ມຫາປຸຓ຺ຓມສຸຕ຺ຕໍ

໘໕. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ປຸພ຺ພາຣາເມ ມິຄາຣມາຕຸປາສາເທ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠຄວາ ຕທຫຸໂປສເຖ ປນ຺ນຣເສ ປຸຓ຺ຓາຍ ປຸຓ຺ຓມາຍ ຣຕ຺ຕິຍາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆປຣິວຸໂຕ ອພ຺ໂຠກາເສ ນິສິນ຺ໂນ ໂຫຕິ. ອຖ ໂຂ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ເອກໍສໍ ຈີວຣໍ ກຕ຺ວາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຎ຺ຊລິໍ ປຓາເມຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວນ຺ຕໍ ກິຎ຺ຈິເທວ ເທສໍ, ສເຈ ເມ ຠຄວາ ໂອກາສໍ ກໂຣຕິ ປຎ຺ຫສ຺ສ ເວຍ຺ຍາກຣຓາຍາ’’ຕິ. ‘‘ເຕນ ຫິ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ສເກ ອາສເນ ນິສີທິຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉ ຍທາກງ຺ຂສີ’’ຕິ.

໘໖. ອຖ ໂຂ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ສເກ ອາສເນ ນິສີທິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອິເມ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ຣູປຸປາທານກ຺ຂນ຺ໂຘ, ເວທນຸປາທານກ຺ຂນ຺ໂຘ, ສຎ຺ຎຸປາທານກ຺ຂນ຺ໂຘ, ສງ຺ຂາຣຸປາທານກ຺ຂນ຺ໂຘ, ວິຎ຺ຎາຓຸປາທານກ຺ຂນ຺ໂຘ’’ຕິ? ‘‘ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ຣູປຸປາທານກ຺ຂນ຺ໂຘ, ເວທນຸປາທານກ຺ຂນ຺ໂຘ, ສຎ຺ຎຸປາທານກ຺ຂນ຺ໂຘ, ສງ຺ຂາຣຸປາທານກ຺ຂນ຺ໂຘ, ວິຎ຺ຎາຓຸປາທານກ຺ຂນ຺ໂຘ’’ຕິ.

‘‘ສາຘຸ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວໂຕ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອນຸໂມທິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸຕ຺ຕຣິໍ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ອິເມ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ ກິໍມູລກາ’’ຕິ? ‘‘ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ ຉນ຺ທມູລກາ’’ຕິ. ‘‘ຕໍເຍວ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ອຸປາທານໍ ເຕ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ, ອຸທາຫຸ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປຎ຺ຈຫຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘຫິ ອຸປາທານ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ນ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ຕໍເຍວ ອຸປາທານໍ ເຕ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ, ນາປິ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປຎ຺ຈຫຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘຫິ ອຸປາທານໍ. ໂຍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ປຎ຺ຈສຸ ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘສຸ ຉນ຺ທຣາໂຄ ຕໍ ຕຕ຺ຖ ອຸປາທານ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ສິຍາ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ປຎ຺ຈສຸ ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘສຸ ຉນ຺ທຣາຄເວມຕ຺ຕຕາ’’ຕິ? ‘‘ສິຍາ ຠິກ຺ຂູ’’ຕິ ຠຄວາ ອໂວຈ ‘‘ອິຘ, ຠິກ຺ຂຸ, ເອກຈ຺ຈສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘ເອວໍຣູໂປ ສິຍໍ ອນາຄຕມທ຺ຘານໍ, ເອວໍເວທໂນ ສິຍໍ ອນາຄຕມທ຺ຘານໍ, ເອວໍສຎ຺ໂຎ ສິຍໍ ອນາຄຕມທ຺ຘານໍ, ເອວໍສງ຺ຂາໂຣ ສິຍໍ ອນາຄຕມທ຺ຘານໍ, ເອວໍວິຎ຺ຎາໂຓ ສິຍໍ ອນາຄຕມທ຺ຘານ’ນ຺ຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ສິຍາ ປຎ຺ຈສຸ ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘສຸ ຉນ຺ທຣາຄເວມຕ຺ຕຕາ’’ຕິ.

‘‘ກິຕ຺ຕາວຕາ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ຂນ຺ຘານໍ ຂນ຺ຘາຘິວຈນໍ ໂຫຕີ’’ຕິ? ‘‘ຍໍ ກິຎ຺ຈິ, ຠິກ຺ຂຸ, ຣູປໍ – ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ວາ ພຫິທ຺ຘາ ວາ, ໂອຬາຣິກໍ ວາ ສຸຂຸມໍ ວາ, ຫີນໍ ວາ ປຓີຕໍ ວາ, ຍໍ ທູເຣ ສນ຺ຕິເກ ວາ – ອຍໍ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ. ຍາ ກາຈິ ເວທນາ – ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ວາ ພຫິທ຺ຘາ ວາ, ໂອຬາຣິກາ ວາ ສຸຂຸມາ ວາ, ຫີນາ ວາ ປຓີຕາ ວາ, ຍາ ທູເຣ ສນ຺ຕິເກ ວາ – ອຍໍ ເວທນາກ຺ຂນ຺ໂຘ. ຍາ ກາຈິ ສຎ຺ຎາ – ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນາ…ເປ… ຍາ ທູເຣ ສນ຺ຕິເກ ວາ – ອຍໍ ສຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ໂຘ. ເຍ ເກຈິ ສງ຺ຂາຣາ – ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ວາ ພຫິທ຺ຘາ ວາ, ໂອຬາຣິກາ ວາ ສຸຂຸມາ ວາ, ຫີນາ ວາ ປຓີຕາ ວາ, ເຍ ທູເຣ ສນ຺ຕິເກ ວາ – ອຍໍ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ໂຘ. ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ວິຎ຺ຎາຓໍ – ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ວາ ພຫິທ຺ຘາ ວາ, ໂອຬາຣິກໍ ວາ ສຸຂຸມໍ ວາ, ຫີນໍ ວາ ປຓີຕໍ ວາ, ຍໍ ທູເຣ ສນ຺ຕິເກ ວາ – ອຍໍ ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ໂຘ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ຂນ຺ຘານໍ ຂນ຺ຘາຘິວຈນໍ ໂຫຕີ’’ຕິ.

‘‘ໂກ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ເຫຕຸ ໂກ ປຈ຺ຈໂຍ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ປຎ຺ຎາປນາຍ? ໂກ ເຫຕຸ ໂກ ປຈ຺ຈໂຍ ເວທນາກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ປຎ຺ຎາປນາຍ? ໂກ ເຫຕຸ ໂກ ປຈ຺ຈໂຍ ສຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ປຎ຺ຎາປນາຍ? ໂກ ເຫຕຸ ໂກ ປຈ຺ຈໂຍ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ປຎ຺ຎາປນາຍ? ໂກ ເຫຕຸ ໂກ ປຈ຺ຈໂຍ ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ປຎ຺ຎາປນາຍາ’’ຕິ?

‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ມຫາຠູຕາ ເຫຕຸ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ມຫາຠູຕາ ປຈ຺ຈໂຍ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ປຎ຺ຎາປນາຍ. ຜສ຺ໂສ ເຫຕຸ, ຜສ຺ໂສ ປຈ຺ຈໂຍ ເວທນາກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ປຎ຺ຎາປນາຍ. ຜສ຺ໂສ ເຫຕຸ, ຜສ຺ໂສ ປຈ຺ຈໂຍ ສຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ປຎ຺ຎາປນາຍ. ຜສ຺ໂສ ເຫຕຸ, ຜສ຺ໂສ ປຈ຺ຈໂຍ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ປຎ຺ຎາປນາຍ. ນາມຣູປໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ເຫຕຸ, ນາມຣູປໍ ປຈ຺ຈໂຍ ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ປຎ຺ຎາປນາຍາ’’ຕິ.

໘໗. ‘‘ກຖໍ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິ ໂຫຕີ’’ຕິ? ‘‘ອິຘ, ຠິກ຺ຂຸ, ອສ຺ສຸຕວາ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ອຣິຍານໍ ອທສ຺ສາວີ ອຣິຍຘມ຺ມສ຺ສ ອໂກວິໂທ ອຣິຍຘມ຺ເມ ອວິນີໂຕ ສປ຺ປຸຣິສານໍ ອທສ຺ສາວີ ສປ຺ປຸຣິສຘມ຺ມສ຺ສ ອໂກວິໂທ ສປ຺ປຸຣິສຘມ຺ເມ ອວິນີໂຕ ຣູປໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ ຣູປວນ຺ຕໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ ອຕ຺ຕນິ ວາ ຣູປໍ ຣູປສ຺ມິໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ; ເວທນໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ ເວທນາວນ຺ຕໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ ອຕ຺ຕນິ ວາ ເວທນໍ ເວທນາຍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ; ສຎ຺ຎໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ ສຎ຺ຎາວນ຺ຕໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ ອຕ຺ຕນິ ວາ ສຎ຺ຎໍ ສຎ຺ຎາຍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ; ສງ຺ຂາເຣ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ ສງ຺ຂາຣວນ຺ຕໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ ອຕ຺ຕນິ ວາ ສງ຺ຂາເຣ ສງ຺ຂາເຣສຸ ວາ ອຕ຺ຕານໍ; ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ ວິຎ຺ຎາຓວນ຺ຕໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ ອຕ຺ຕນິ ວາ ວິຎ຺ຎາຓໍ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ມິໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິ ໂຫຕີ’’ຕິ.

‘‘ກຖໍ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິ ນ ໂຫຕີ’’ຕິ? ‘‘ອິຘ, ຠິກ຺ຂຸ, ສຸຕວາ ອຣິຍສາວໂກ ອຣິຍານໍ ທສ຺ສາວີ ອຣິຍຘມ຺ມສ຺ສ ໂກວິໂທ ອຣິຍຘມ຺ເມ ສຸວິນີໂຕ ສປ຺ປຸຣິສານໍ ທສ຺ສາວີ ສປ຺ປຸຣິສຘມ຺ມສ຺ສ ໂກວິໂທ ສປ຺ປຸຣິສຘມ຺ເມ ສຸວິນີໂຕ ນ ຣູປໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ ນ ຣູປວນ຺ຕໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ ນ ອຕ຺ຕນິ ວາ ຣູປໍ ນ ຣູປສ຺ມິໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ; ນ ເວທນໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ ນ ເວທນາວນ຺ຕໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ ນ ອຕ຺ຕນິ ວາ ເວທນໍ ນ ເວທນາຍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ; ນ ສຎ຺ຎໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ ນ ສຎ຺ຎາວນ຺ຕໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ ນ ອຕ຺ຕນິ ວາ ສຎ຺ຎໍ ນ ສຎ຺ຎາຍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ; ນ ສງ຺ຂາເຣ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ ນ ສງ຺ຂາຣວນ຺ຕໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ ນ ອຕ຺ຕນິ ວາ ສງ຺ຂາເຣ ນ ສງ຺ຂາເຣສຸ ວາ ອຕ຺ຕານໍ; ນ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ ນ ວິຎ຺ຎາຓວນ຺ຕໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ ນ ອຕ຺ຕນິ ວາ ວິຎ຺ຎາຓໍ ນ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ມິໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິ ນ ໂຫຕີ’’ຕິ.

໘໘. ‘‘ໂກ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ຣູເປ ອສ຺ສາໂທ, ໂກ ອາທີນໂວ, ກິໍ ນິສ຺ສຣຓໍ? ໂກ ເວທນາຍ ອສ຺ສາໂທ, ໂກ ອາທີນໂວ, ກິໍ ນິສ຺ສຣຓໍ? ໂກ ສຎ຺ຎາຍ ອສ຺ສາໂທ, ໂກ ອາທີນໂວ, ກິໍ ນິສ຺ສຣຓໍ? ໂກ ສງ຺ຂາເຣສຸ ອສ຺ສາໂທ, ໂກ ອາທີນໂວ, ກິໍ ນິສ຺ສຣຓໍ? ໂກ ວິຎ຺ຎາເຓ ອສ຺ສາໂທ, ໂກ ອາທີນໂວ, ກິໍ ນິສ຺ສຣຓ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ຍໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ຣູປໍ ປຏິຈ຺ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ສຸຂໍ ໂສມນສ຺ສໍ, ອຍໍ ຣູເປ ອສ຺ສາໂທ. ຍໍ ຣູປໍ ອນິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ, ອຍໍ ຣູເປ ອາທີນໂວ. ໂຍ ຣູເປ ຉນ຺ທຣາຄວິນໂຍ ຉນ຺ທຣາຄປ຺ປຫານໍ, ອິທໍ ຣູເປ ນິສ຺ສຣຓໍ. ຍໍ ໂຂ [ຍຎ຺ຈ (ສ຺ຍາ. ກໍ.)], ຠິກ຺ຂຸ, ເວທນໍ ປຏິຈ຺ຈ… ສຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈ… ສງ຺ຂາເຣ ປຏິຈ຺ຈ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ປຏິຈ຺ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ສຸຂໍ ໂສມນສ຺ສໍ, ອຍໍ ວິຎ຺ຎາເຓ ອສ຺ສາໂທ. ຍໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອນິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ, ອຍໍ ວິຎ຺ຎາເຓ ອາທີນໂວ. ໂຍ ວິຎ຺ຎາເຓ ຉນ຺ທຣາຄວິນໂຍ ຉນ຺ທຣາຄປ຺ປຫານໍ, ອິທໍ ວິຎ຺ຎາເຓ ນິສ຺ສຣຓ’’ນ຺ຕິ.

໘໙. ‘‘ກຖໍ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ຊານໂຕ ກຖໍ ປສ຺ສໂຕ ອິມສ຺ມິຎ຺ຈ ສວິຎ຺ຎາຓເກ ກາເຍ ພຫິທ຺ຘາ ຈ ສພ຺ພນິມິຕ຺ເຕສຸ ອຫໍກາຣມມໍກາຣມານານຸສຍາ ນ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິ? ‘‘ຍໍ ກິຎ຺ຈິ, ຠິກ຺ຂຸ, ຣູປໍ – ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ວາ ພຫິທ຺ຘາ ວາ ໂອຬາຣິກໍ ວາ ສຸຂຸມໍ ວາ ຫີນໍ ວາ ປຓີຕໍ ວາ ຍໍ ທູເຣ ສນ຺ຕິເກ ວາ – ສພ຺ພໍ ຣູປໍ ‘ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ – ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ປສ຺ສຕິ. ຍາ ກາຈິ ເວທນາ… ຍາ ກາຈິ ສຎ຺ຎາ… ເຍ ເກຈິ ສງ຺ຂາຣາ… ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ວິຎ຺ຎາຓໍ – ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ວາ ພຫິທ຺ຘາ ວາ ໂອຬາຣິກໍ ວາ ສຸຂຸມໍ ວາ ຫີນໍ ວາ ປຓີຕໍ ວາ ຍໍ ທູເຣ ສນ຺ຕິເກ ວາ – ສພ຺ພໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ‘ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ – ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ປສ຺ສຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ຊານໂຕ ເອວໍ ປສ຺ສໂຕ ອິມສ຺ມິຎ຺ຈ ສວິຎ຺ຎາຓເກ ກາເຍ ພຫິທ຺ຘາ ຈ ສພ຺ພນິມິຕ຺ເຕສຸ ອຫໍກາຣມມໍກາຣມານານຸສຍາ ນ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິ.

໙໐. ອຖ ໂຂ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເອວໍ ເຈຕໂສ ປຣິວິຕກ຺ໂກ ອຸທປາທິ – ‘‘ອິຕິ ກິຣ, ໂຠ, ຣູປໍ ອນຕ຺ຕາ, ເວທນາ ອນຕ຺ຕາ, ສຎ຺ຎາ ອນຕ຺ຕາ, ສງ຺ຂາຣາ ອນຕ຺ຕາ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອນຕ຺ຕາ; ອນຕ຺ຕກຕານິ ກມ຺ມານິ ກມຕ຺ຕານໍ [ກຖມຕ຺ຕານໍ (ສໍ. ນິ. ໓.໘໒)] ຜຸສິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ? ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເຈຕສາ ເຈໂຕປຣິວິຕກ຺ກມຎ຺ຎາຍ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ໂມຆປຸຣິໂສ ອວິທ຺ວາ ອວິຊ຺ຊາຄໂຕ ຕຓ຺ຫາຘິປເຕຍ຺ເຍນ ເຈຕສາ ສຕ຺ຖຸ ສາສນໍ ອຕິຘາວິຕພ຺ພໍ ມຎ຺ເຎຍ຺ຍ – ‘ອິຕິ ກິຣ, ໂຠ, ຣູປໍ ອນຕ຺ຕາ, ເວທນາ ອນຕ຺ຕາ, ສຎ຺ຎາ ອນຕ຺ຕາ, ສງ຺ຂາຣາ ອນຕ຺ຕາ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອນຕ຺ຕາ; ອນຕ຺ຕກຕານິ ກມ຺ມານິ ກມຕ຺ຕານໍ ຜຸສິສ຺ສນ຺ຕີ’ຕິ. ປຏິວິນີຕາ [ປຏິຈ຺ຈ ວິນີຕາ (ສີ. ປີ.), ປຏິປຸຈ຺ຉາມິ ວິນີຕາ (ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ໂຂ ເມ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຕ຺ຣ ຕຕ຺ຣ ຘມ຺ເມສຸ’’.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣູປໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍໍ ປນານິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ຕໍ ສຸຂໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ທຸກ຺ຂໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍໍ ປນານິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ, ກລ຺ລໍ ນຸ ຕໍ ສມນຸປສ຺ສິຕຸໍ – ‘ເອຕໍ ມມ, ເອໂສຫມສ຺ມິ, ເອໂສ ເມ ອຕ຺ຕາ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ເວທນາ… ສຎ຺ຎາ… ສງ຺ຂາຣາ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍໍ ປນານິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ຕໍ ສຸຂໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ທຸກ຺ຂໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຍໍ ປນານິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ, ກລ຺ລໍ ນຸ ຕໍ ສມນຸປສ຺ສິຕຸໍ – ‘ເອຕໍ ມມ, ເອໂສຫມສ຺ມິ, ເອໂສ ເມ ອຕ຺ຕາ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ຣູປໍ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ວາ ພຫິທ຺ຘາ ວາ ໂອຬາຣິກໍ ວາ ສຸຂຸມໍ ວາ ຫີນໍ ວາ ປຓີຕໍ ວາ ຍໍ ທູເຣ ສນ຺ຕິເກ ວາ ສພ຺ພໍ ຣູປໍ – ‘ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຍາ ກາຈິ ເວທນາ… ຍາ ກາຈິ ສຎ຺ຎາ… ເຍ ເກຈິ ສງ຺ຂາຣາ… ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ວາ ພຫິທ຺ຘາ ວາ ໂອຬາຣິກໍ ວາ ສຸຂຸມໍ ວາ ຫີນໍ ວາ ປຓີຕໍ ວາ ຍໍ ທູເຣ ສນ຺ຕິເກ ວາ ສພ຺ພໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ – ‘ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເອວໍ ປສ຺ສໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸຕວາ ອຣິຍສາວໂກ ຣູປສ຺ມິມ຺ປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ເວທນາຍປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ສຎ຺ຎາຍປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ສງ຺ຂາເຣສຸປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ວິຎ຺ຎາຓສ຺ມິມ຺ປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ; ນິພ຺ພິນ຺ທໍ ວິຣຊ຺ຊຕິ, ວິຣາຄາ ວິມຸຈ຺ຈຕິ. ວິມຸຕ຺ຕສ຺ມິໍ ວິມຸຕ຺ຕມິຕິ ຎາຓໍ ໂຫຕິ. ‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາ’ຕິ ປຊານາຕີ’’ຕິ.

ອິທມໂວຈ ຠຄວາ. ອຕ຺ຕມນາ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທຸນ຺ຕິ. ອິມສ຺ມິຎ຺ຈ ປນ ເວຍ຺ຍາກຣຓສ຺ມິໍ ຠຎ຺ຎມາເນ ສຏ຺ຐິມຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອນຸປາທາຍ ອາສເວຫິ ຈິຕ຺ຕານິ ວິມຸຈ຺ຈິໍສູຕິ.

ມຫາປຸຓ຺ຓມສຸຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ນວມໍ.