໓. ມຫາວຈ຺ຉສຸຕ຺ຕໍ

໑໙໓. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣຕິ ເວຬຸວເນ ກລນ຺ທກນິວາເປ. ອຖ ໂຂ ວຈ຺ຉໂຄຕ຺ໂຕ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວຕາ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ວຈ຺ຉໂຄຕ຺ໂຕ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ທີຆຣຕ຺ຕາຫໍ ໂຠຕາ ໂຄຕເມນ ສຫກຖີ. ສາຘຸ ເມ ຠວໍ ໂຄຕໂມ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ກຸສລາກຸສລໍ ເທເສຕູ’’ຕິ. ‘‘ສໍຂິຕ຺ເຕນປິ ໂຂ ເຕ ອຫໍ, ວຈ຺ຉ, ກຸສລາກຸສລໍ ເທເສຍ຺ຍໍ, ວິຕ຺ຖາເຣນປິ ໂຂ ເຕ ອຫໍ, ວຈ຺ຉ, ກຸສລາກຸສລໍ ເທເສຍ຺ຍໍ; ອປິ ຈ ເຕ ອຫໍ, ວຈ຺ຉ, ສໍຂິຕ຺ເຕນ ກຸສລາກຸສລໍ ເທເສສ຺ສາມິ. ຕໍ ສຸຓາຫິ, ສາຘຸກໍ ມນສິ ກໂຣຫິ, ຠາສິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ໂຠ’’ຕິ ໂຂ ວຈ຺ຉໂຄຕ຺ໂຕ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສິ. ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

໑໙໔. ‘‘ໂລໂຠ ໂຂ, ວຈ຺ຉ, ອກຸສລໍ, ອໂລໂຠ ກຸສລໍ; ໂທໂສ ໂຂ, ວຈ຺ຉ, ອກຸສລໍ, ອໂທໂສ ກຸສລໍ; ໂມໂຫ ໂຂ, ວຈ຺ຉ, ອກຸສລໍ, ອໂມໂຫ ກຸສລໍ. ອິຕິ ໂຂ, ວຈ຺ຉ, ອິເມ ຕໂຍ ຘມ຺ມາ ອກຸສລາ, ຕໂຍ ຘມ຺ມາ ກຸສລາ.

‘‘ປາຓາຕິປາໂຕ ໂຂ, ວຈ຺ຉ, ອກຸສລໍ, ປາຓາຕິປາຕາ ເວຣມຓີ ກຸສລໍ; ອທິນ຺ນາທານໍ ໂຂ, ວຈ຺ຉ, ອກຸສລໍ, ອທິນ຺ນາທານາ ເວຣມຓີ ກຸສລໍ; ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາໂຣ ໂຂ, ວຈ຺ຉ, ອກຸສລໍ, ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣາ ເວຣມຓີ ກຸສລໍ; ມຸສາວາໂທ ໂຂ, ວຈ຺ຉ, ອກຸສລໍ, ມຸສາວາທາ ເວຣມຓີ ກຸສລໍ; ປິສຸຓາ ວາຈາ ໂຂ, ວຈ຺ຉ, ອກຸສລໍ, ປິສຸຓາຍ ວາຈາຍ ເວຣມຓີ ກຸສລໍ; ຜຣຸສາ ວາຈາ ໂຂ, ວຈ຺ຉ, ອກຸສລໍ, ຜຣຸສາຍ ວາຈາຍ ເວຣມຓີ ກຸສລໍ; ສມ຺ຜປ຺ປລາໂປ ໂຂ, ວຈ຺ຉ, ອກຸສລໍ, ສມ຺ຜປ຺ປລາປາ ເວຣມຓີ ກຸສລໍ; ອຠິຊ຺ຌາ ໂຂ, ວຈ຺ຉ, ອກຸສລໍ, ອນຠິຊ຺ຌາ ກຸສລໍ; ພ຺ຍາປາໂທ ໂຂ, ວຈ຺ຉ, ອກຸສລໍ, ອພ຺ຍາປາໂທ ກຸສລໍ; ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ ໂຂ, ວຈ຺ຉ, ອກຸສລໍ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ ກຸສລໍ. ອິຕິ ໂຂ, ວຈ຺ຉ, ອິເມ ທສ ຘມ຺ມາ ອກຸສລາ, ທສ ຘມ຺ມາ ກຸສລາ.

‘‘ຍໂຕ ໂຂ, ວຈ຺ຉ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ຕຓ຺ຫາ ປຫີນາ ໂຫຕິ ອຸຈ຺ຉິນ຺ນມູລາ ຕາລາວຕ຺ຖຸກຕາ ອນຠາວໍກຕາ ອາຍຕິໍ ອນຸປ຺ປາທຘມ຺ມາ, ໂສ ໂຫຕິ ຠິກ຺ຂຸ ອຣຫໍ ຂີຓາສໂວ ວຸສິຕວາ ກຕກຣຓີໂຍ ໂອຫິຕຠາໂຣ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕສທຕ຺ໂຖ ປຣິກ຺ຂີຓຠວສໍໂຍຊໂນ ສມ຺ມທຎ຺ຎາ ວິມຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ.

໑໙໕. ‘‘ຕິຏ຺ຐຕຸ ຠວໍ ໂຄຕໂມ. ອຕ຺ຖິ ປນ ເຕ ໂຠໂຕ ໂຄຕມສ຺ສ ເອກຠິກ຺ຂຸປິ ສາວໂກ ໂຍ ອາສວານໍ ຂຍາ [ສາວໂກ ອາສວານໍ ຂຍາ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.) ເອວມຸປຣິປິ] ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕີ’’ຕິ? ‘‘ນ ໂຂ, ວຈ຺ຉ, ເອກໍເຍວ ສຕໍ ນ ທ຺ເວ ສຕານິ ນ ຕີຓິ ສຕານິ ນ ຈຕ຺ຕາຣິ ສຕານິ ນ ປຎ຺ຈ ສຕານິ, ອຖ ໂຂ ຠິຍ຺ໂຍວ ເຍ ຠິກ຺ຂູ ມມ ສາວກາ ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣນ຺ຕີ’’ຕິ.

‘‘ຕິຏ຺ຐຕຸ ຠວໍ ໂຄຕໂມ, ຕິຏ຺ຐນ຺ຕຸ ຠິກ຺ຂູ. ອຕ຺ຖິ ປນ ໂຠໂຕ ໂຄຕມສ຺ສ ເອກາ ຠິກ຺ຂຸນີປິ ສາວິກາ ຍາ ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕີ’’ຕິ? ‘‘ນ ໂຂ, ວຈ຺ຉ, ເອກໍເຍວ ສຕໍ ນ ທ຺ເວ ສຕານິ ນ ຕີຓິ ສຕານິ ນ ຈຕ຺ຕາຣິ ສຕານິ ນ ປຎ຺ຈ ສຕານິ, ອຖ ໂຂ ຠິຍ຺ໂຍວ ຍາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ມມ ສາວິກາ ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣນ຺ຕີ’’ຕິ.

‘‘ຕິຏ຺ຐຕຸ ຠວໍ ໂຄຕໂມ, ຕິຏ຺ຐນ຺ຕຸ ຠິກ຺ຂູ, ຕິຏ຺ຐນ຺ຕຸ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ. ອຕ຺ຖິ ປນ ໂຠໂຕ ໂຄຕມສ຺ສ ເອກຸປາສໂກປິ ສາວໂກ ຄິຫີ ໂອທາຕວສໂນ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ໂຍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ໂອປປາຕິໂກ ຕຕ຺ຖ ປຣິນິພ຺ພາຍີ ອນາວຕ຺ຕິຘມ຺ໂມ ຕສ຺ມາ ໂລກາ’’ຕິ? ‘‘ນ ໂຂ, ວຈ຺ຉ, ເອກໍເຍວ ສຕໍ ນ ທ຺ເວ ສຕານິ ນ ຕີຓິ ສຕານິ ນ ຈຕ຺ຕາຣິ ສຕານິ ນ ປຎ຺ຈ ສຕານິ, ອຖ ໂຂ ຠິຍ຺ໂຍວ ເຍ ອຸປາສກາ ມມ ສາວກາ ຄິຫີ ໂອທາຕວສນາ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໂນ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ໂອປປາຕິກາ ຕຕ຺ຖ ປຣິນິພ຺ພາຍິໂນ ອນາວຕ຺ຕິຘມ຺ມາ ຕສ຺ມາ ໂລກາ’’ຕິ.

‘‘ຕິຏ຺ຐຕຸ ຠວໍ ໂຄຕໂມ, ຕິຏ຺ຐນ຺ຕຸ ຠິກ຺ຂູ, ຕິຏ຺ຐນ຺ຕຸ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ, ຕິຏ຺ຐນ຺ຕຸ ອຸປາສກາ ຄິຫີ ໂອທາຕວສນາ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໂນ. ອຕ຺ຖິ ປນ ໂຠໂຕ ໂຄຕມສ຺ສ ເອກຸປາສໂກປິ ສາວໂກ ຄິຫີ ໂອທາຕວສໂນ ກາມໂຠຄີ ສາສນກໂຣ ໂອວາທປ຺ປຏິກໂຣ ໂຍ ຕິຓ຺ຓວິຈິກິຈ຺ໂຉ ວິຄຕກຖໍກໂຖ ເວສາຣຊ຺ຊປ຺ປຕ຺ໂຕ ອປຣປ຺ປຈ຺ຈໂຍ ສຕ຺ຖຸສາສເນ ວິຫຣຕີ’’ຕິ? ‘‘ນ ໂຂ, ວຈ຺ຉ, ເອກໍເຍວ ສຕໍ ນ ທ຺ເວ ສຕານິ ນ ຕີຓິ ສຕານິ ນ ຈຕ຺ຕາຣິ ສຕານິ ນ ປຎ຺ຈ ສຕານິ, ອຖ ໂຂ ຠິຍ຺ໂຍວ ເຍ ອຸປາສກາ ມມ ສາວກາ ຄິຫີ ໂອທາຕວສນາ ກາມໂຠຄິໂນ ສາສນກຣາ ໂອວາທປ຺ປຏິກຣາ ຕິຓ຺ຓວິຈິກິຈ຺ຉາ ວິຄຕກຖໍກຖາ ເວສາຣຊ຺ຊປ຺ປຕ຺ຕາ ອປຣປ຺ປຈ຺ຈຍາ ສຕ຺ຖຸສາສເນ ວິຫຣນ຺ຕີ’’ຕິ.

‘‘ຕິຏ຺ຐຕຸ ຠວໍ ໂຄຕໂມ, ຕິຏ຺ຐນ຺ຕຸ ຠິກ຺ຂູ, ຕິຏ຺ຐນ຺ຕຸ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ, ຕິຏ຺ຐນ຺ຕຸ ອຸປາສກາ ຄິຫີ ໂອທາຕວສນາ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໂນ, ຕິຏ຺ຐນ຺ຕຸ ອຸປາສກາ ຄິຫີ ໂອທາຕວສນາ ກາມໂຠຄິໂນ. ອຕ຺ຖິ ປນ ໂຠໂຕ ໂຄຕມສ຺ສ ເອກຸປາສິກາປິ ສາວິກາ ຄິຫິນີ ໂອທາຕວສນາ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິນີ ຍາ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ໂອປປາຕິກາ ຕຕ຺ຖ ປຣິນິພ຺ພາຍິນີ ອນາວຕ຺ຕິຘມ຺ມາ ຕສ຺ມາ ໂລກາ’’ຕິ? ‘‘ນ ໂຂ, ວຈ຺ຉ, ເອກໍເຍວ ສຕໍ ນ ທ຺ເວ ສຕານິ ນ ຕີຓິ ສຕານິ ນ ຈຕ຺ຕາຣິ ສຕານິ ນ ປຎ຺ຈ ສຕານິ, ອຖ ໂຂ ຠິຍ຺ໂຍວ ຍາ ອຸປາສິກາ ມມ ສາວິກາ ຄິຫິນິໂຍ ໂອທາຕວສນາ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິນິໂຍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ໂອປປາຕິກາ ຕຕ຺ຖ ປຣິນິພ຺ພາຍິນິໂຍ ອນາວຕ຺ຕິຘມ຺ມາ ຕສ຺ມາ ໂລກາ’’ຕິ.

‘‘ຕິຏ຺ຐຕຸ ຠວໍ ໂຄຕໂມ, ຕິຏ຺ຐນ຺ຕຸ ຠິກ຺ຂູ, ຕິຏ຺ຐນ຺ຕຸ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ, ຕິຏ຺ຐນ຺ຕຸ ອຸປາສກາ ຄິຫີ ໂອທາຕວສນາ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໂນ, ຕິຏ຺ຐນ຺ຕຸ ອຸປາສກາ ຄິຫີ ໂອທາຕວສນາ ກາມໂຠຄິໂນ, ຕິຏ຺ຐນ຺ຕຸ ອຸປາສິກາ ຄິຫິນິໂຍ ໂອທາຕວສນາ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິນິໂຍ. ອຕ຺ຖິ ປນ ໂຠໂຕ ໂຄຕມສ຺ສ ເອກຸປາສິກາປິ ສາວິກາ ຄິຫິນີ ໂອທາຕວສນາ ກາມໂຠຄິນີ ສາສນກຣາ ໂອວາທປ຺ປຏິກຣາ ຍາ ຕິຓ຺ຓວິຈິກິຈ຺ຉາ ວິຄຕກຖໍກຖາ ເວສາຣຊ຺ຊປ຺ປຕ຺ຕາ ອປຣປ຺ປຈ຺ຈຍາ ສຕ຺ຖຸສາສເນ ວິຫຣຕີ’’ຕິ? ‘‘ນ ໂຂ, ວຈ຺ຉ, ເອກໍເຍວ ສຕໍ ນ ທ຺ເວ ສຕານິ ນ ຕີຓິ ສຕານິ ນ ຈຕ຺ຕາຣິ ສຕານິ ນ ປຎ຺ຈ ສຕານິ, ອຖ ໂຂ ຠິຍ຺ໂຍວ ຍາ ອຸປາສິກາ ມມ ສາວິກາ ຄິຫິນິໂຍ ໂອທາຕວສນາ ກາມໂຠຄິນິໂຍ ສາສນກຣາ ໂອວາທປ຺ປຏິກຣາ ຕິຓ຺ຓວິຈ຺ຉິກິຈ຺ຉາ ວິຄຕກຖໍກຖາ ເວສາຣຊ຺ຊປ຺ປຕ຺ຕາ ອປຣປ຺ປຈ຺ຈຍາ ສຕ຺ຖຸສາສເນ ວິຫຣນ຺ຕີ’’ຕິ.

໑໙໖. ‘‘ສເຈ ຫິ, ໂຠ ໂຄຕມ, ອິມໍ ຘມ຺ມໍ ຠວໍເຍວ ໂຄຕໂມ ອາຣາຘໂກ ອຠວິສ຺ສ, ໂນ ຈ ໂຂ ຠິກ຺ຂູ ອາຣາຘກາ ອຠວິສ຺ສໍສຸ; ເອວມິທໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ອປຣິປູຣໍ ອຠວິສ຺ສ ເຕນງ຺ເຄນ. ຍສ຺ມາ ຈ ໂຂ, ໂຠ ໂຄຕມ, ອິມໍ ຘມ຺ມໍ ຠວຎ຺ເຈວ ໂຄຕໂມ ອາຣາຘໂກ ຠິກ຺ຂູ ຈ ອາຣາຘກາ; ເອວມິທໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ປຣິປູຣໍ ເຕນງ຺ເຄນ.

‘‘ສເຈ ຫິ, ໂຠ ໂຄຕມ, ອິມໍ ຘມ຺ມໍ ຠວຎ຺ເຈວ ໂຄຕໂມ ອາຣາຘໂກ ອຠວິສ຺ສ, ຠິກ຺ຂູ ຈ ອາຣາຘກາ ອຠວິສ຺ສໍສຸ, ໂນ ຈ ໂຂ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອາຣາຘິກາ ອຠວິສ຺ສໍສຸ; ເອວມິທໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ອປຣິປູຣໍ ອຠວິສ຺ສ ເຕນງ຺ເຄນ. ຍສ຺ມາ ຈ ໂຂ, ໂຠ ໂຄຕມ, ອິມໍ ຘມ຺ມໍ ຠວຎ຺ເຈວ ໂຄຕໂມ ອາຣາຘໂກ, ຠິກ຺ຂູ ຈ ອາຣາຘກາ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຈ ອາຣາຘິກາ; ເອວມິທໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ປຣິປູຣໍ ເຕນງ຺ເຄນ.

‘‘ສເຈ ຫິ, ໂຠ ໂຄຕມ, ອິມໍ ຘມ຺ມໍ ຠວຎ຺ເຈວ ໂຄຕໂມ ອາຣາຘໂກ ອຠວິສ຺ສ, ຠິກ຺ຂູ ຈ ອາຣາຘກາ ອຠວິສ຺ສໍສຸ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຈ ອາຣາຘິກາ ອຠວິສ຺ສໍສຸ, ໂນ ຈ ໂຂ ອຸປາສກາ ຄິຫີ ໂອທາຕວສນາ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໂນ ອາຣາຘກາ ອຠວິສ຺ສໍສຸ; ເອວມິທໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ອປຣິປູຣໍ ອຠວິສ຺ສ ເຕນງ຺ເຄນ. ຍສ຺ມາ ຈ ໂຂ, ໂຠ ໂຄຕມ, ອິມໍ ຘມ຺ມໍ ຠວຎ຺ເຈວ ໂຄຕໂມ ອາຣາຘໂກ, ຠິກ຺ຂູ ຈ ອາຣາຘກາ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຈ ອາຣາຘິກາ, ອຸປາສກາ ຈ ຄິຫີ ໂອທາຕວສນາ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໂນ ອາຣາຘກາ; ເອວມິທໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ປຣິປູຣໍ ເຕນງ຺ເຄນ.

‘‘ສເຈ ຫິ, ໂຠ ໂຄຕມ, ອິມໍ ຘມ຺ມໍ ຠວຎ຺ເຈວ ໂຄຕໂມ ອາຣາຘໂກ ອຠວິສ຺ສ, ຠິກ຺ຂູ ຈ ອາຣາຘກາ ອຠວິສ຺ສໍສຸ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຈ ອາຣາຘິກາ ອຠວິສ຺ສໍສຸ, ອຸປາສກາ ຈ ຄິຫີ ໂອທາຕວສນາ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໂນ ອາຣາຘກາ ອຠວິສ຺ສໍສຸ, ໂນ ຈ ໂຂ ອຸປາສກາ ຄິຫີ ໂອທາຕວສນາ ກາມໂຠຄິໂນ ອາຣາຘກາ ອຠວິສ຺ສໍສຸ; ເອວມິທໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ອປຣິປູຣໍ ອຠວິສ຺ສ ເຕນງ຺ເຄນ. ຍສ຺ມາ ຈ ໂຂ, ໂຠ ໂຄຕມ, ອິມໍ ຘມ຺ມໍ ຠວຎ຺ເຈວ ໂຄຕໂມ ອາຣາຘໂກ, ຠິກ຺ຂູ ຈ ອາຣາຘກາ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຈ ອາຣາຘິກາ, ອຸປາສກາ ຈ ຄິຫີ ໂອທາຕວສນາ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໂນ ອາຣາຘກາ, ອຸປາສກາ ຈ ຄິຫີ ໂອທາຕວສນາ ກາມໂຠຄິໂນ ອາຣາຘກາ; ເອວມິທໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ປຣິປູຣໍ ເຕນງ຺ເຄນ.

‘‘ສເຈ ຫິ, ໂຠ ໂຄຕມ, ອິມໍ ຘມ຺ມໍ ຠວຎ຺ເຈວ ໂຄຕໂມ ອາຣາຘໂກ ອຠວິສ຺ສ, ຠິກ຺ຂູ ຈ ອາຣາຘກາ ອຠວິສ຺ສໍສຸ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຈ ອາຣາຘິກາ ອຠວິສ຺ສໍສຸ, ອຸປາສກາ ຈ ຄິຫີ ໂອທາຕວສນາ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໂນ ອາຣາຘກາ ອຠວິສ຺ສໍສຸ, ອຸປາສກາ ຈ ຄິຫີ ໂອທາຕວສນາ ກາມໂຠຄິໂນ ອາຣາຘກາ ອຠວິສ຺ສໍສຸ, ໂນ ຈ ໂຂ ອຸປາສິກາ ຄິຫິນິໂຍ ໂອທາຕວສນາ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິນິໂຍ ອາຣາຘິກາ ອຠວິສ຺ສໍສຸ; ເອວມິທໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ອປຣິປູຣໍ ອຠວິສ຺ສ ເຕນງ຺ເຄນ. ຍສ຺ມາ ຈ ໂຂ, ໂຠ ໂຄຕມ, ອິມໍ ຘມ຺ມໍ ຠວຎ຺ເຈວ ໂຄຕໂມ ອາຣາຘໂກ, ຠິກ຺ຂູ ຈ ອາຣາຘກາ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຈ ອາຣາຘິກາ, ອຸປາສກາ ຈ ຄິຫີ ໂອທາຕວສນາ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໂນ ອາຣາຘກາ, ອຸປາສກາ ຈ ຄິຫີ ໂອທາຕວສນາ ກາມໂຠຄິໂນ ອາຣາຘກາ, ອຸປາສິກາ ຈ ຄິຫິນິໂຍ ໂອທາຕວສນາ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິນິໂຍ ອາຣາຘິກາ; ເອວມິທໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ປຣິປູຣໍ ເຕນງ຺ເຄນ.

‘‘ສເຈ ຫິ, ໂຠ ໂຄຕມ, ອິມໍ ຘມ຺ມໍ ຠວຎ຺ເຈວ ໂຄຕໂມ ອາຣາຘໂກ ອຠວິສ຺ສ, ຠິກ຺ຂູ ຈ ອາຣາຘກາ ອຠວິສ຺ສໍສຸ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຈ ອາຣາຘິກາ ອຠວິສ຺ສໍສຸ, ອຸປາສກາ ຈ ຄິຫີ ໂອທາຕວສນາ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໂນ ອາຣາຘກາ ອຠວິສ຺ສໍສຸ, ອຸປາສກາ ຈ ຄິຫີ ໂອທາຕວສນາ ກາມໂຠຄິໂນ ອາຣາຘກາ ອຠວິສ຺ສໍສຸ, ອຸປາສິກາ ຈ ຄິຫິນິໂຍ ໂອທາຕວສນາ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິນິໂຍ ອາຣາຘິກາ ອຠວິສ຺ສໍສຸ, ໂນ ຈ ໂຂ ອຸປາສິກາ ຄິຫິນິໂຍ ໂອທາຕວສນາ ກາມໂຠຄິນິໂຍ ອາຣາຘິກາ ອຠວິສ຺ສໍສຸ; ເອວມິທໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ອປຣິປູຣໍ ອຠວິສ຺ສ ເຕນງ຺ເຄນ. ຍສ຺ມາ ຈ ໂຂ, ໂຠ ໂຄຕມ, ອິມໍ ຘມ຺ມໍ ຠວຎ຺ເຈວ ໂຄຕໂມ ອາຣາຘໂກ, ຠິກ຺ຂູ ຈ ອາຣາຘກາ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຈ ອາຣາຘິກາ, ອຸປາສກາ ຈ ຄິຫີ ໂອທາຕວສນາ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໂນ ອາຣາຘກາ, ອຸປາສກາ ຈ ຄິຫີ ໂອທາຕວສນາ ກາມໂຠຄິໂນ ອາຣາຘກາ, ອຸປາສິກາ ຈ ຄິຫິນິໂຍ ໂອທາຕວສນາ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິນິໂຍ ອາຣາຘິກາ, ອຸປາສິກາ ຈ ຄິຫິນິໂຍ ໂອທາຕວສນາ ກາມໂຠຄິນິໂຍ ອາຣາຘິກາ; ເອວມິທໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ປຣິປູຣໍ ເຕນງ຺ເຄນ.

໑໙໗. ‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ໂຠ ໂຄຕມ, ຄງ຺ຄາ ນທີ ສມຸທ຺ທນິນ຺ນາ ສມຸທ຺ທໂປຓາ ສມຸທ຺ທປພ຺ຠາຣາ ສມຸທ຺ທໍ ອາຫຈ຺ຈ ຕິຏ຺ຐຕິ, ເອວເມວາຍໍ ໂຠໂຕ ໂຄຕມສ຺ສ ປຣິສາ ສຄຫຏ຺ຐປພ຺ພຊິຕາ ນິພ຺ພານນິນ຺ນາ ນິພ຺ພານໂປຓາ ນິພ຺ພານປພ຺ຠາຣາ ນິພ຺ພານໍ ອາຫຈ຺ຈ ຕິຏ຺ຐຕິ. ອຠິກ຺ກນ຺ຕໍ, ໂຠ ໂຄຕມ…ເປ… ເອສາຫໍ ຠວນ຺ຕໍ ໂຄຕມໍ ສຣຓໍ ຄຈ຺ຉາມິ ຘມ຺ມຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆຎ຺ຈ. ລເຠຍ຺ຍາຫໍ ໂຠໂຕ ໂຄຕມສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ, ລເຠຍ຺ຍໍ ອຸປສມ຺ປທ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ໂຍ ໂຂ, ວຈ຺ຉ, ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍປຸພ຺ໂພ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ອາກງ຺ຂຕິ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ, ອາກງ຺ຂຕິ ອຸປສມ຺ປທໍ, ໂສ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມາເສ ປຣິວສຕິ. ຈຕຸນ຺ນໍ ມາສານໍ ອຈ຺ຈເຍນ ອາຣທ຺ຘຈິຕ຺ຕາ ຠິກ຺ຂູ ປພ຺ພາເຊນ຺ຕິ ອຸປສມ຺ປາເທນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂຸຠາວາຍ; ອປິ ຈ ເມຕ຺ຖ ປຸຄ຺ຄລເວມຕ຺ຕຕາ ວິທິຕາ’’ຕິ. ‘‘ສເຈ, ຠນ຺ເຕ, ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍປຸພ຺ພາ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ອາກງ຺ຂນ຺ຕາ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ, ອາກງ຺ຂນ຺ຕາ ອຸປສມ຺ປທໍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມາເສ ປຣິວສນ຺ຕິ, ຈຕຸນ຺ນໍ ມາສານໍ ອຈ຺ຈເຍນ ອາຣທ຺ຘຈິຕ຺ຕາ ຠິກ຺ຂູ ປພ຺ພາເຊນ຺ຕິ ອຸປສມ຺ປາເທນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂຸຠາວາຍ; ອຫໍ ຈຕ຺ຕາຣິ ວສ຺ສານິ ປຣິວສິສ຺ສາມິ. ຈຕຸນ຺ນໍ ວສ຺ສານໍ ອຈ຺ຈເຍນ ອາຣທ຺ຘຈິຕ຺ຕາ ຠິກ຺ຂູ ປພ຺ພາເຊນ຺ຕຸ ອຸປສມ຺ປາເທນ຺ຕຸ ຠິກ຺ຂຸຠາວາຍາ’’ຕິ. ອລຕ຺ຖ ໂຂ ວຈ຺ຉໂຄຕ຺ໂຕ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ອລຕ຺ຖ ອຸປສມ຺ປທໍ.

ອຈິຣູປສມ຺ປນ຺ໂນ ໂຂ ປນາຍສ຺ມາ ວຈ຺ຉໂຄຕ຺ໂຕ ອທ຺ຘມາສູປສມ຺ປນ຺ໂນ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ວຈ຺ຉໂຄຕ຺ໂຕ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຍາວຕກໍ, ຠນ຺ເຕ, ເສເຂນ ຎາເຓນ ເສຂາຍ ວິຊ຺ຊາຍ ປຕ຺ຕພ຺ພໍ, ອນຸປ຺ປຕ຺ຕໍ ຕໍ ມຍາ; ອຸຕ຺ຕຣິ ຈ ເມ [ອຸຕ຺ຕຣິໍ ເມ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ຠຄວາ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕູ’’ຕິ. ‘‘ເຕນ ຫິ ຕ຺ວໍ, ວຈ຺ຉ, ທ຺ເວ ຘມ຺ເມ ອຸຕ຺ຕຣິ ຠາເວຫິ – ສມຖຎ຺ຈ ວິປສ຺ສນຎ຺ຈ. ອິເມ ໂຂ ເຕ, ວຈ຺ຉ, ທ຺ເວ ຘມ຺ມາ ອຸຕ຺ຕຣິ ຠາວິຕາ – ສມໂຖ ຈ ວິປສ຺ສນາ ຈ – ອເນກຘາຕຸປຏິເວຘາຍ ສໍວຕ຺ຕິສ຺ສນ຺ຕິ.

໑໙໘. ‘‘ໂສ ຕ຺ວໍ, ວຈ຺ຉ, ຍາວເທວ [ຍາວເທ (ປີ.)] ອາກງ຺ຂິສ຺ສສິ – ‘ອເນກວິຫິຕໍ ອິທ຺ຘິວິຘໍ ປຈ຺ຈນຸຠເວຍ຺ຍໍ – ເອໂກປິ ຫຸຕ຺ວາ ພຫຸຘາ ອສ຺ສໍ, ພຫຸຘາປິ ຫຸຕ຺ວາ ເອໂກ ອສ຺ສໍ; ອາວິຠາວໍ, ຕິໂຣຠາວໍ; ຕິໂຣກຸຏ຺ຏໍ ຕິໂຣປາກາຣໍ ຕິໂຣປພ຺ພຕໍ ອສຊ຺ຊມາໂນ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍໍ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ອາກາເສ; ປຖວິຍາປິ ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊນິມຸຊ຺ຊໍ ກເຣຍ຺ຍໍ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ອຸທເກ; ອຸທເກປິ ອຠິຊ຺ຊມາເນ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍໍ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ປຖວິຍໍ; ອາກາເສປິ ປລ຺ລງ຺ເກນ ກເມຍ຺ຍໍ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ປກ຺ຂີ ສກຸໂຓ; ອິເມປິ ຈນ຺ທິມສູຣິເຍ ເອວໍມຫິທ຺ຘິເກ ເອວໍມຫານຸຠາເວ ປາຓິນາ ປຣິມເສຍ຺ຍໍ, ປຣິມຊ຺ເຊຍ຺ຍໍ; ຍາວພ຺ຣຫ຺ມໂລກາປິ ກາເຍນ ວສໍ ວຕ຺ເຕຍ຺ຍ’ນ຺ຕິ, ຕຕ຺ຣ ຕຕ຺ເຣວ ສກ຺ຂິຠພ຺ພຕໍ ປາປຸຓິສ຺ສສິ, ສຕິ ສຕິອາຍຕເນ.

‘‘ໂສ ຕ຺ວໍ, ວຈ຺ຉ, ຍາວເທວ ອາກງ຺ຂິສ຺ສສິ – ‘ທິພ຺ພາຍ ໂສຕຘາຕຸຍາ ວິສຸທ຺ຘາຍ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມານຸສິກາຍ ອຸໂຠ ສທ຺ເທ ສຸເຓຍ຺ຍໍ – ທິພ຺ເພ ຈ ມານຸເສ ຈ, ເຍ ທູເຣ ສນ຺ຕິເກ ຈາ’ຕິ, ຕຕ຺ຣ ຕຕ຺ເຣວ ສກ຺ຂິຠພ຺ພຕໍ ປາປຸຓິສ຺ສສິ, ສຕິ ສຕິອາຍຕເນ.

‘‘ໂສ ຕ຺ວໍ, ວຈ຺ຉ, ຍາວເທວ ອາກງ຺ຂິສ຺ສສິ – ‘ປຣສຕ຺ຕານໍ ປຣປຸຄ຺ຄລານໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ປຊາເນຍ຺ຍໍ – ສຣາຄໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ສຣາຄໍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ປຊາເນຍ຺ຍໍ, ວີຕຣາຄໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ວີຕຣາຄໍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ປຊາເນຍ຺ຍໍ; ສໂທສໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ສໂທສໍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ປຊາເນຍ຺ຍໍ, ວີຕໂທສໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ວີຕໂທສໍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ປຊາເນຍ຺ຍໍ; ສໂມຫໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ສໂມຫໍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ປຊາເນຍ຺ຍໍ, ວີຕໂມຫໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ວີຕໂມຫໍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ປຊາເນຍ຺ຍໍ; ສໍຂິຕ຺ຕໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ສໍຂິຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ປຊາເນຍ຺ຍໍ, ວິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ປຊາເນຍ຺ຍໍ; ມຫຄ຺ຄຕໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ມຫຄ຺ຄຕໍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ປຊາເນຍ຺ຍໍ, ອມຫຄ຺ຄຕໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ອມຫຄ຺ຄຕໍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ປຊາເນຍ຺ຍໍ; ສອຸຕ຺ຕຣໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ສອຸຕ຺ຕຣໍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ປຊາເນຍ຺ຍໍ, ອນຸຕ຺ຕຣໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ປຊາເນຍ຺ຍໍ; ສມາຫິຕໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ສມາຫິຕໍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ປຊາເນຍ຺ຍໍ, ອສມາຫິຕໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ອສມາຫິຕໍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ປຊາເນຍ຺ຍໍ; ວິມຸຕ຺ຕໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ປຊາເນຍ຺ຍໍ, ອວິມຸຕ຺ຕໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ອວິມຸຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ປຊາເນຍ຺ຍ’ນ຺ຕິ, ຕຕ຺ຣ ຕຕ຺ເຣວ ສກ຺ຂິຠພ຺ພຕໍ ປາປຸຓິສ຺ສສິ, ສຕິ ສຕິອາຍຕເນ.

‘‘ໂສ ຕ຺ວໍ, ວຈ຺ຉ, ຍາວເທວ ອາກງ຺ຂິສ຺ສສິ – ‘ອເນກວິຫິຕໍ ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ອນຸສ຺ສເຣຍ຺ຍໍ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ເອກມ຺ປິ ຊາຕິໍ ທ຺ເວປິ ຊາຕິໂຍ ຕິສ຺ໂສປິ ຊາຕິໂຍ ຈຕສ຺ໂສປິ ຊາຕິໂຍ ປຎ຺ຈປິ ຊາຕິໂຍ ທສປິ ຊາຕິໂຍ ວີສມ຺ປິ ຊາຕິໂຍ ຕິໍສມ຺ປິ ຊາຕິໂຍ ຈຕ຺ຕາລີສມ຺ປິ ຊາຕິໂຍ ປຎ຺ຎາສມ຺ປິ ຊາຕິໂຍ ຊາຕິສຕມ຺ປິ ຊາຕິສຫສ຺ສມ຺ປິ ຊາຕິສຕສຫສ຺ສມ຺ປິ; ອເນເກປິ ສໍວຏ຺ຏກປ຺ເປ ອເນເກປິ ວິວຏ຺ຏກປ຺ເປ ອເນເກປິ ສໍວຏ຺ຏວິວຏ຺ຏກປ຺ເປ – ອມຸຕ຺ຣາສິໍ ເອວໍນາໂມ ເອວໍໂຄຕ຺ໂຕ ເອວໍວຓ຺ໂຓ ເອວມາຫາໂຣ ເອວໍສຸຂທຸກ຺ຂປ຺ປຏິສໍເວທີ ເອວມາຍຸປຣິຍນ຺ໂຕ, ໂສ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ອມຸຕ຺ຣ ອຸທປາທິໍ; ຕຕ຺ຣາປາສິໍ ເອວໍນາໂມ ເອວໍໂຄຕ຺ໂຕ ເອວໍວຓ຺ໂຓ ເອວມາຫາໂຣ ເອວໍສຸຂທຸກ຺ຂປ຺ປຏິສໍເວທີ ເອວມາຍຸປຣິຍນ຺ໂຕ, ໂສ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ອິຘູປປນ຺ໂນຕິ; ອິຕິ ສາກາຣໍ ສອຸທ຺ເທສໍ ອເນກວິຫິຕໍ ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ອນຸສ຺ສເຣຍ຺ຍ’ນ຺ຕິ, ຕຕ຺ຣ ຕຕ຺ເຣວ ສກ຺ຂິຠພ຺ພຕໍ ປາປຸຓິສ຺ສສິ, ສຕິ ສຕິອາຍຕເນ.

‘‘ໂສ ຕ຺ວໍ, ວຈ຺ຉ, ຍາວເທວ ອາກງ຺ຂິສ຺ສສິ – ‘ທິພ຺ເພນ ຈກ຺ຂຸນາ ວິສຸທ຺ເຘນ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມານຸສເກນ ສຕ຺ເຕ ປສ຺ເສຍ຺ຍໍ ຈວມາເນ ອຸປປຊ຺ຊມາເນ ຫີເນ ປຓີເຕ ສຸວຓ຺ເຓ ທຸພ຺ພຓ຺ເຓ ສຸຄເຕ ທຸຄ຺ຄເຕ ຍຖາກມ຺ມູປເຄ ສຕ຺ເຕ ປຊາເນຍ຺ຍໍ – ອິເມ ວຕ ໂຠນ຺ໂຕ ສຕ຺ຕາ ກາຍທຸຈ຺ຈຣິເຕນ ສມນ຺ນາຄຕາ ວຈີທຸຈ຺ຈຣິເຕນ ສມນ຺ນາຄຕາ ມໂນທຸຈ຺ຈຣິເຕນ ສມນ຺ນາຄຕາ ອຣິຍານໍ ອຸປວາທກາ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິກາ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິກມ຺ມສມາທານາ, ເຕ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປນ຺ນາ; ອິເມ ວາ ປນ ໂຠນ຺ໂຕ ສຕ຺ຕາ ກາຍສຸຈຣິເຕນ ສມນ຺ນາຄຕາ ວຈີສຸຈຣິເຕນ ສມນ຺ນາຄຕາ ມໂນສຸຈຣິເຕນ ສມນ຺ນາຄຕາ ອຣິຍານໍ ອນຸປວາທກາ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິກາ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິກມ຺ມສມາທານາ, ເຕ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປນ຺ນາຕິ; ອິຕິ ທິພ຺ເພນ ຈກ຺ຂຸນາ ວິສຸທ຺ເຘນ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມານຸສເກນ ສຕ຺ເຕ ປສ຺ເສຍ຺ຍໍ ຈວມາເນ ອຸປປຊ຺ຊມາເນ ຫີເນ ປຓີເຕ ສຸວຓ຺ເຓ ທຸພ຺ພຓ຺ເຓ ສຸຄເຕ ທຸຄ຺ຄເຕ ຍຖາກມ຺ມູປເຄ ສຕ຺ເຕ ປຊາເນຍ຺ຍ’ນ຺ຕິ, ຕຕ຺ຣ ຕຕ຺ເຣວ ສກ຺ຂິຠພ຺ພຕໍ ປາປຸຓິສ຺ສສິ, ສຕິ ສຕິອາຍຕເນ.

‘‘ໂສ ຕ຺ວໍ, ວຈ຺ຉ, ຍາວເທວ ອາກງ຺ຂິສ຺ສສິ – ‘ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫເຣຍ຺ຍ’ນ຺ຕິ, ຕຕ຺ຣ ຕຕ຺ເຣວ ສກ຺ຂິຠພ຺ພຕໍ ປາປຸຓິສ຺ສສິ, ສຕິ ສຕິອາຍຕເນ’’ຕິ.

໑໙໙. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ວຈ຺ຉໂຄຕ຺ໂຕ ຠຄວໂຕ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອນຸໂມທິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ວຈ຺ຉໂຄຕ຺ໂຕ ເອໂກ ວູປກຏ຺ໂຐ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ອາຕາປີ ປຫິຕຕ຺ໂຕ ວິຫຣນ຺ໂຕ ນຈິຣສ຺ເສວ – ຍສ຺ສຕ຺ຖາຍ ກຸລປຸຕ຺ຕາ ສມ຺ມເທວ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊນ຺ຕິ ຕທນຸຕ຺ຕຣໍ – ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍປຣິໂຍສານໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫາສິ. ‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາ’ຕິ ອພ຺ຠຎ຺ຎາສິ. ອຎ຺ຎຕໂຣ ໂຂ ປນາຍສ຺ມາ ວຈ຺ຉໂຄຕ຺ໂຕ ອຣຫຕໍ ອໂຫສິ.

໒໐໐. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສມ຺ພຫຸລາ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວນ຺ຕໍ ທສ຺ສນາຍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ອທ຺ທສາ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ວຈ຺ຉໂຄຕ຺ໂຕ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ທູຣໂຕວ ອາຄຈ຺ຉນ຺ເຕ. ທິສ຺ວານ ເຍນ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຫນ຺ທ! ກຫໍ ປນ ຕຸມ຺ເຫ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ຄຈ຺ຉຖາ’’ຕິ? ‘‘ຠຄວນ຺ຕໍ ໂຂ ມຍໍ, ອາວຸໂສ, ທສ຺ສນາຍ ຄຈ຺ຉາມາ’’ຕິ. ‘‘ເຕນຫາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ມມ ວຈເນນ ຠຄວໂຕ ປາເທ ສິຣສາ ວນ຺ທຖ, ເອວຎ຺ຈ ວເທຖ – ‘ວຈ຺ຉໂຄຕ຺ໂຕ, ຠນ຺ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວໂຕ ປາເທ ສິຣສາ ວນ຺ທຕິ, ເອວຎ຺ຈ ວເທຕິ – ປຣິຈິຓ຺ໂຓ ເມ ຠຄວາ, ປຣິຈິຓ຺ໂຓ ເມ ສຸຄໂຕ’’’ຕິ. ‘‘ເອວມາວຸໂສ’’ຕິ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອາຍສ຺ມໂຕ ວຈ຺ຉໂຄຕ຺ຕສ຺ສ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນາ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ອາຍສ຺ມາ, ຠນ຺ເຕ, ວຈ຺ຉໂຄຕ຺ໂຕ ຠຄວໂຕ ປາເທ ສິຣສາ ວນ຺ທຕິ, ເອວຎ຺ຈ ວເທຕິ – ‘ປຣິຈິຓ຺ໂຓ ເມ ຠຄວາ, ປຣິຈິຓ຺ໂຓ ເມ ສຸຄໂຕ’’’ຕິ. ‘‘ປຸພ຺ເພວ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ວຈ຺ຉໂຄຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ວິທິໂຕ – ‘ເຕວິຊ຺ໂຊ ວຈ຺ຉໂຄຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ມຫິທ຺ຘິໂກ ມຫານຸຠາໂວ’ຕິ. ເທວຕາປິ ເມ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ – ‘ເຕວິຊ຺ໂຊ, ຠນ຺ເຕ, ວຈ຺ຉໂຄຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ມຫິທ຺ຘິໂກ ມຫານຸຠາໂວ’’’ຕິ.

ອິທມໂວຈ ຠຄວາ. ອຕ຺ຕມນາ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທຸນ຺ຕິ.

ມຫາວຈ຺ຉສຸຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ຕຕິຍໍ.