໗. ກຸກ຺ກຸຣວຕິກສຸຕ຺ຕໍ

໗໘. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ໂກລິເຍສຸ ວິຫຣຕິ ຫລິທ຺ທວສນໍ ນາມ ໂກລິຍານໍ ນິຄໂມ. ອຖ ໂຂ ປຸຓ຺ໂຓ ຈ ໂກລິຍປຸຕ຺ໂຕ ໂຄວຕິໂກ ອເຈໂລ ຈ ເສນິໂຍ ກຸກ຺ກຸຣວຕິໂກ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຸຓ຺ໂຓ ໂກລິຍປຸຕ຺ໂຕ ໂຄວຕິໂກ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ອເຈໂລ ປນ ເສນິໂຍ ກຸກ຺ກຸຣວຕິໂກ ຠຄວຕາ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ກຸກ຺ກຸໂຣວ ປລິກຸຊ຺ຊິຕ຺ວາ [ປລິກຸຓ຺ຐິຕ຺ວາ (ສ຺ຍາ. ກໍ.), ປລິຄຸຓ຺ຐິຕ຺ວາ (ກ.)] ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ປຸຓ຺ໂຓ ໂກລິຍປຸຕ຺ໂຕ ໂຄວຕິໂກ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ອເຈໂລ ເສນິໂຍ ກຸກ຺ກຸຣວຕິໂກ ທຸກ຺ກຣກາຣໂກ ຉມານິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ໂຠຊນໍ ຠຸຎ຺ຊຕິ. ຕສ຺ສ ຕໍ ກຸກ຺ກຸຣວຕໍ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ສມຕ຺ຕໍ ສມາທິນ຺ນໍ. ຕສ຺ສ ກາ ຄຕິ, ໂກ ອຠິສມ຺ປຣາໂຍ’’ຕິ? ‘‘ອລໍ, ປຸຓ຺ຓ, ຕິຏ຺ຐເຕຕໍ; ມາ ມໍ ເອຕໍ ປຸຈ຺ຉີ’’ຕິ. ທຸຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ປຸຓ຺ໂຓ ໂກລິຍປຸຕ຺ໂຕ ໂຄວຕິໂກ…ເປ… ຕຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ປຸຓ຺ໂຓ ໂກລິຍປຸຕ຺ໂຕ ໂຄວຕິໂກ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ອເຈໂລ ເສນິໂຍ ກຸກ຺ກຸຣວຕິໂກ ທຸກ຺ກຣກາຣໂກ ຉມານິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ໂຠຊນໍ ຠຸຎ຺ຊຕິ. ຕສ຺ສ ຕໍ ກຸກ຺ກຸຣວຕໍ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ສມຕ຺ຕໍ ສມາທິນ຺ນໍ. ຕສ຺ສ ກາ ຄຕິ, ໂກ ອຠິສມ຺ປຣາໂຍ’’ຕິ?

໗໙. ‘‘ອທ຺ຘາ ໂຂ ເຕ ອຫໍ, ປຸຓ຺ຓ, ນ ລຠາມິ. ອລໍ, ປຸຓ຺ຓ, ຕິຏ຺ຐເຕຕໍ; ມາ ມໍ ເອຕໍ ປຸຈ຺ຉີຕິ; ອປິ ຈ ຕ຺ຍາຫໍ ພ຺ຍາກຣິສ຺ສາມິ. ອິຘ, ປຸຓ຺ຓ, ເອກຈ຺ໂຈ ກຸກ຺ກຸຣວຕໍ ຠາເວຕິ ປຣິປຸຓ຺ຓໍ ອພ຺ໂພກິຓ຺ຓໍ, ກຸກ຺ກຸຣສີລໍ ຠາເວຕິ ປຣິປຸຓ຺ຓໍ ອພ຺ໂພກິຓ຺ຓໍ, ກຸກ຺ກຸຣຈິຕ຺ຕໍ ຠາເວຕິ ປຣິປຸຓ຺ຓໍ ອພ຺ໂພກິຓ຺ຓໍ, ກຸກ຺ກຸຣາກປ຺ປໍ ຠາເວຕິ ປຣິປຸຓ຺ຓໍ ອພ຺ໂພກິຓ຺ຓໍ. ໂສ ກຸກ຺ກຸຣວຕໍ ຠາເວຕ຺ວາ ປຣິປຸຓ຺ຓໍ ອພ຺ໂພກິຓ຺ຓໍ, ກຸກ຺ກຸຣສີລໍ ຠາເວຕ຺ວາ ປຣິປຸຓ຺ຓໍ ອພ຺ໂພກິຓ຺ຓໍ, ກຸກ຺ກຸຣຈິຕ຺ຕໍ ຠາເວຕ຺ວາ ປຣິປຸຓ຺ຓໍ ອພ຺ໂພກິຓ຺ຓໍ, ກຸກ຺ກຸຣາກປ຺ປໍ ຠາເວຕ຺ວາ ປຣິປຸຓ຺ຓໍ ອພ຺ໂພກິຓ຺ຓໍ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ກຸກ຺ກຸຣານໍ ສຫພ຺ຍຕໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ສເຈ ໂຂ ປນສ຺ສ ເອວໍທິຏ຺ຐິ ໂຫຕິ – ‘ອິມິນາຫໍ ສີເລນ ວາ ວເຕນ ວາ ຕເປນ ວາ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິເຍນ ວາ ເທໂວ ວາ ຠວິສ຺ສາມິ ເທວຎ຺ຎຕໂຣ ວາ’ຕິ, ສາສ຺ສ [ສາຍໍ (ກ.)] ໂຫຕິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ. ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິສ຺ສ [ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິກສ຺ສ (ສີ.)] ໂຂ ອຫໍ, ປຸຓ຺ຓ, ທ຺ວິນ຺ນໍ ຄຕີນໍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຄຕິໍ ວທາມິ – ນິຣຍໍ ວາ ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິໍ ວາ. ອິຕິ ໂຂ, ປຸຓ຺ຓ, ສມ຺ປຊ຺ຊມານໍ ກຸກ຺ກຸຣວຕໍ ກຸກ຺ກຸຣານໍ ສຫພ຺ຍຕໍ ອຸປເນຕິ, ວິປຊ຺ຊມານໍ ນິຣຍ’’ນ຺ຕິ. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ອເຈໂລ ເສນິໂຍ ກຸກ຺ກຸຣວຕິໂກ ປໂຣທິ, ອສ຺ສູນິ ປວຕ຺ເຕສິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ປຸຓ຺ຓໍ ໂກລິຍປຸຕ຺ຕໍ ໂຄວຕິກໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເອຕໍ ໂຂ ເຕ ອຫໍ, ປຸຓ຺ຓ, ນາລຕ຺ຖໍ. ອລໍ, ປຸຓ຺ຓ, ຕິຏ຺ຐເຕຕໍ; ມາ ມໍ ເອຕໍ ປຸຈ຺ຉີ’’ຕິ. ‘‘ນາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອຕໍ ໂຣທາມິ ຍໍ ມໍ ຠຄວາ ເອວມາຫ; ອປິ ຈ ເມ ອິທໍ, ຠນ຺ເຕ, ກຸກ຺ກຸຣວຕໍ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ສມຕ຺ຕໍ ສມາທິນ຺ນໍ. ອຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ປຸຓ຺ໂຓ ໂກລິຍປຸຕ຺ໂຕ ໂຄວຕິໂກ. ຕສ຺ສ ຕໍ ໂຄວຕໍ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ສມຕ຺ຕໍ ສມາທິນ຺ນໍ. ຕສ຺ສ ກາ ຄຕິ, ໂກ ອຠິສມ຺ປຣາໂຍ’’ຕິ? ‘‘ອລໍ, ເສນິຍ, ຕິຏ຺ຐເຕຕໍ; ມາ ມໍ ເອຕໍ ປຸຈ຺ຉີ’’ຕິ. ທຸຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ອເຈໂລ ເສນິໂຍ…ເປ… ຕຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ອເຈໂລ ເສນິໂຍ ກຸກ຺ກຸຣວຕິໂກ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ປຸຓ຺ໂຓ ໂກລິຍປຸຕ຺ໂຕ ໂຄວຕິໂກ. ຕສ຺ສ ຕໍ ໂຄວຕໍ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ສມຕ຺ຕໍ ສມາທິນ຺ນໍ. ຕສ຺ສ ກາ ຄຕິ, ໂກ ອຠິສມ຺ປຣາໂຍ’’ຕິ?

໘໐. ‘‘ອທ຺ຘາ ໂຂ ເຕ ອຫໍ, ເສນິຍ, ນ ລຠາມິ. ອລໍ, ເສນິຍ, ຕິຏ຺ຐເຕຕໍ; ມາ ມໍ ເອຕໍ ປຸຈ຺ຉີຕິ; ອປິ ຈ ຕ຺ຍາຫໍ ພ຺ຍາກຣິສ຺ສາມິ. ອິຘ, ເສນິຍ, ເອກຈ຺ໂຈ ໂຄວຕໍ ຠາເວຕິ ປຣິປຸຓ຺ຓໍ ອພ຺ໂພກິຓ຺ຓໍ, ໂຄສີລໍ ຠາເວຕິ ປຣິປຸຓ຺ຓໍ ອພ຺ໂພກິຓ຺ຓໍ, ໂຄຈິຕ຺ຕໍ ຠາເວຕິ ປຣິປຸຓ຺ຓໍ ອພ຺ໂພກິຓ຺ຓໍ, ຄວາກປ຺ປໍ [ຄ຺ວາກປ຺ປໍ (ກ.)] ຠາເວຕິ ປຣິປຸຓ຺ຓໍ ອພ຺ໂພກິຓ຺ຓໍ. ໂສ ໂຄວຕໍ ຠາເວຕ຺ວາ ປຣິປຸຓ຺ຓໍ ອພ຺ໂພກິຓ຺ຓໍ, ໂຄສີລໍ ຠາເວຕ຺ວາ ປຣິປຸຓ຺ຓໍ ອພ຺ໂພກິຓ຺ຓໍ, ໂຄຈິຕ຺ຕໍ ຠາເວຕ຺ວາ ປຣິປຸຓ຺ຓໍ ອພ຺ໂພກິຓ຺ຓໍ, ຄວາກປ຺ປໍ ຠາເວຕ຺ວາ ປຣິປຸຓ຺ຓໍ ອພ຺ໂພກິຓ຺ຓໍ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ຄຸນ຺ນໍ ສຫພ຺ຍຕໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ສເຈ ໂຂ ປນສ຺ສ ເອວໍທິຏ຺ຐິ ໂຫຕິ – ‘ອິມິນາຫໍ ສີເລນ ວາ ວເຕນ ວາ ຕເປນ ວາ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິເຍນ ວາ ເທໂວ ວາ ຠວິສ຺ສາມິ ເທວຎ຺ຎຕໂຣ ວາ’ຕິ, ສາສ຺ສ ໂຫຕິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ. ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິສ຺ສ ໂຂ ອຫໍ, ເສນິຍ, ທ຺ວິນ຺ນໍ ຄຕີນໍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຄຕິໍ ວທາມິ – ນິຣຍໍ ວາ ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິໍ ວາ. ອິຕິ ໂຂ, ເສນິຍ, ສມ຺ປຊ຺ຊມານໍ ໂຄວຕໍ ຄຸນ຺ນໍ ສຫພ຺ຍຕໍ ອຸປເນຕິ, ວິປຊ຺ຊມານໍ ນິຣຍ’’ນ຺ຕິ. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ປຸຓ຺ໂຓ ໂກລິຍປຸຕ຺ໂຕ ໂຄວຕິໂກ ປໂຣທິ, ອສ຺ສູນິ ປວຕ຺ເຕສິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອເຈລໍ ເສນິຍໍ ກຸກ຺ກຸຣວຕິກໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເອຕໍ ໂຂ ເຕ ອຫໍ, ເສນິຍ, ນາລຕ຺ຖໍ. ອລໍ, ເສນິຍ, ຕິຏ຺ຐເຕຕໍ; ມາ ມໍ ເອຕໍ ປຸຈ຺ຉີ’’ຕິ. ‘‘ນາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອຕໍ ໂຣທາມິ ຍໍ ມໍ ຠຄວາ ເອວມາຫ; ອປິ ຈ ເມ ອິທໍ, ຠນ຺ເຕ, ໂຄວຕໍ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ສມຕ຺ຕໍ ສມາທິນ຺ນໍ. ເອວໍ ປສນ຺ໂນ ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕິ; ປໂຫຕິ ຠຄວາ ຕຖາ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕຸໍ ຍຖາ ອຫໍ ເຈວິມໍ ໂຄວຕໍ ປຊເຫຍ຺ຍໍ, ອຍຎ຺ເຈວ ອເຈໂລ ເສນິໂຍ ກຸກ຺ກຸຣວຕິໂກ ຕໍ ກຸກ຺ກຸຣວຕໍ ປຊເຫຍ຺ຍາ’’ຕິ. ‘‘ເຕນ ຫິ, ປຸຓ຺ຓ, ສຸຓາຫິ, ສາຘຸກໍ ມນສິ ກໂຣຫິ, ຠາສິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ປຸຓ຺ໂຓ ໂກລິຍປຸຕ຺ໂຕ ໂຄວຕິໂກ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສິ. ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

໘໑. ‘‘ຈຕ຺ຕາຣິມານິ, ປຸຓ຺ຓ, ກມ຺ມານິ ມຍາ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ປເວທິຕານິ. ກຕມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ? ອຕ຺ຖິ, ປຸຓ຺ຓ, ກມ຺ມໍ ກຓ຺ຫໍ ກຓ຺ຫວິປາກໍ; ອຕ຺ຖິ, ປຸຓ຺ຓ, ກມ຺ມໍ ສຸກ຺ກໍ ສຸກ຺ກວິປາກໍ; ອຕ຺ຖິ, ປຸຓ຺ຓ, ກມ຺ມໍ ກຓ຺ຫສຸກ຺ກໍ ກຓ຺ຫສຸກ຺ກວິປາກໍ; ອຕ຺ຖິ, ປຸຓ຺ຓ, ກມ຺ມໍ ອກຓ຺ຫໍ ອສຸກ຺ກໍ ອກຓ຺ຫອສຸກ຺ກວິປາກໍ, ກມ຺ມກ຺ຂຍາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ກຕມຎ຺ຈ, ປຸຓ຺ຓ, ກມ຺ມໍ ກຓ຺ຫໍ ກຓ຺ຫວິປາກໍ? ອິຘ, ປຸຓ຺ຓ, ເອກຈ຺ໂຈ ສພ຺ຍາພຊ຺ຌໍ [ສພ຺ຍາປຊ຺ຌໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ກາຍສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂໂຣຕິ, ສພ຺ຍາພຊ຺ຌໍ ວຈີສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂໂຣຕິ, ສພ຺ຍາພຊ຺ຌໍ ມໂນສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂໂຣຕິ. ໂສ ສພ຺ຍາພຊ຺ຌໍ ກາຍສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ, ສພ຺ຍາພຊ຺ຌໍ ວຈີສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ, ສພ຺ຍາພຊ຺ຌໍ ມໂນສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ, ສພ຺ຍາພຊ຺ຌໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ຕເມນໍ ສພ຺ຍາພຊ຺ຌໍ ໂລກໍ ອຸປປນ຺ນໍ ສມານໍ ສພ຺ຍາພຊ຺ຌາ ຜສ຺ສາ ຜຸສນ຺ຕິ. ໂສ ສພ຺ຍາພຊ຺ເຌຫິ ຜສ຺ເສຫິ ຜຸຏ຺ໂຐ ສມາໂນ ສພ຺ຍາພຊ຺ຌໍ ເວທນໍ ເວເທຕິ ເອກນ຺ຕທຸກ຺ຂໍ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ສຕ຺ຕາ ເນຣຍິກາ. ອິຕິ ໂຂ, ປຸຓ຺ຓ, ຠູຕາ ຠູຕສ຺ສ ອຸປປຕ຺ຕິ ໂຫຕິ; ຍໍ ກໂຣຕິ ເຕນ ອຸປປຊ຺ຊຕິ, ອຸປປນ຺ນເມນໍ ຜສ຺ສາ ຜຸສນ຺ຕິ. ເອວໍປາຫໍ, ປຸຓ຺ຓ, ‘ກມ຺ມທາຍາທາ ສຕ຺ຕາ’ຕິ ວທາມິ. ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ປຸຓ຺ຓ, ກມ຺ມໍ ກຓ຺ຫໍ ກຓ຺ຫວິປາກໍ.

‘‘ກຕມຎ຺ຈ, ປຸຓ຺ຓ, ກມ຺ມໍ ສຸກ຺ກໍ ສຸກ຺ກວິປາກໍ? ອິຘ, ປຸຓ຺ຓ, ເອກຈ຺ໂຈ ອພ຺ຍາພຊ຺ຌໍ ກາຍສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂໂຣຕິ, ອພ຺ຍາພຊ຺ຌໍ ວຈີສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂໂຣຕິ, ອພ຺ຍາພຊ຺ຌໍ ມໂນສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂໂຣຕິ. ໂສ ອພ຺ຍາພຊ຺ຌໍ ກາຍສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ, ອພ຺ຍາພຊ຺ຌໍ ວຈີສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ, ອພ຺ຍາພຊ຺ຌໍ ມໂນສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ ອພ຺ຍາພຊ຺ຌໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ຕເມນໍ ອພ຺ຍາພຊ຺ຌໍ ໂລກໍ ອຸປປນ຺ນໍ ສມານໍ ອພ຺ຍາພຊ຺ຌາ ຜສ຺ສາ ຜຸສນ຺ຕິ. ໂສ ອພ຺ຍາພຊ຺ເຌຫິ ຜສ຺ເສຫິ ຜຸຏ຺ໂຐ ສມາໂນ ອພ຺ຍາພຊ຺ຌໍ ເວທນໍ ເວເທຕິ ເອກນ຺ຕສຸຂໍ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ເທວາ ສຸຠກິຓ຺ຫາ. ອິຕິ ໂຂ, ປຸຓ຺ຓ, ຠູຕາ ຠູຕສ຺ສ ອຸປປຕ຺ຕິ ໂຫຕິ; ຍໍ ກໂຣຕິ ເຕນ ອຸປປຊ຺ຊຕິ, ອຸປປນ຺ນເມນໍ ຜສ຺ສາ ຜຸສນ຺ຕິ. ເອວໍປາຫໍ, ປຸຓ຺ຓ, ‘ກມ຺ມທາຍາທາ ສຕ຺ຕາ’ຕິ ວທາມິ. ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ປຸຓ຺ຓ, ກມ຺ມໍ ສຸກ຺ກໍ ສຸກ຺ກວິປາກໍ.

‘‘ກຕມຎ຺ຈ, ປຸຓ຺ຓ, ກມ຺ມໍ ກຓ຺ຫສຸກ຺ກໍ ກຓ຺ຫສຸກ຺ກວິປາກໍ? ອິຘ, ປຸຓ຺ຓ, ເອກຈ຺ໂຈ ສພ຺ຍາພຊ຺ຌມ຺ປິ ອພ຺ຍາພຊ຺ຌມ຺ປິ ກາຍສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂໂຣຕິ, ສພ຺ຍາພຊ຺ຌມ຺ປິ ອພ຺ຍາພຊ຺ຌມ຺ປິ ວຈີສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂໂຣຕິ, ສພ຺ຍາພຊ຺ຌມ຺ປິ ອພ຺ຍາພຊ຺ຌມ຺ປິ ມໂນສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂໂຣຕິ. ໂສ ສພ຺ຍາພຊ຺ຌມ຺ປິ ອພ຺ຍາພຊ຺ຌມ຺ປິ ກາຍສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ, ສພ຺ຍາພຊ຺ຌມ຺ປິ ອພ຺ຍາພຊ຺ຌມ຺ປິ ວຈີສງ຺ຂາຣໍ ອຠິງ຺ຂຣິຕ຺ວາ, ສພ຺ຍາພຊ຺ຌມ຺ປິ ອພ຺ຍາພຊ຺ຌມ຺ປິ ມໂນສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ ສພ຺ຍາພຊ຺ຌມ຺ປິ ອພ຺ຍາພຊ຺ຌມ຺ປິ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ຕເມນໍ ສພ຺ຍາພຊ຺ຌມ຺ປິ ອພ຺ຍາພຊ຺ຌມ຺ປິ ໂລກໍ ອຸປປນ຺ນໍ ສມານໍ ສພ຺ຍາພຊ຺ຌາປິ ອພ຺ຍາພຊ຺ຌາປິ ຜສ຺ສາ ຜຸສນ຺ຕິ. ໂສ ສພ຺ຍາພຊ຺ເຌຫິປິ ອພ຺ຍາພຊ຺ເຌຫິປິ ຜສ຺ເສຫິ ຜຸຏ຺ໂຐ ສມາໂນ ສພ຺ຍາພຊ຺ຌມ຺ປິ ອພ຺ຍາພຊ຺ຌມ຺ປິ ເວທນໍ ເວເທຕິ ໂວກິຓ຺ຓສຸຂທຸກ຺ຂໍ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ມນຸສ຺ສາ ເອກຈ຺ເຈ ຈ ເທວາ ເອກຈ຺ເຈ ຈ ວິນິປາຕິກາ. ອິຕິ ໂຂ, ປຸຓ຺ຓ, ຠູຕາ ຠູຕສ຺ສ ອຸປປຕ຺ຕິ ໂຫຕິ; ຍໍ ກໂຣຕິ ເຕນ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ອຸປປນ຺ນເມນໍ ຜສ຺ສາ ຜຸສນ຺ຕິ. ເອວໍປາຫໍ, ປຸຓ຺ຓ, ‘ກມ຺ມທາຍາທາ ສຕ຺ຕາ’ຕິ ວທາມິ. ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ປຸຓ຺ຓ, ກມ຺ມໍ ກຓ຺ຫສຸກ຺ກໍ ກຓ຺ຫສຸກ຺ກວິປາກໍ.

‘‘ກຕມຎ຺ຈ, ປຸຓ຺ຓ, ກມ຺ມໍ ອກຓ຺ຫໍ ອສຸກ຺ກໍ ອກຓ຺ຫອສຸກ຺ກວິປາກໍ, ກມ຺ມກ຺ຂຍາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ? ຕຕ຺ຣ, ປຸຓ຺ຓ, ຍມິທໍ ກມ຺ມໍ ກຓ຺ຫໍ ກຓ຺ຫວິປາກໍ ຕສ຺ສ ປຫານາຍ ຍາ ເຈຕນາ, ຍມິທໍ [ຍມ຺ປິທໍ (ສີ. ປີ.)] ກມ຺ມໍ ສຸກ຺ກໍ ສຸກ຺ກວິປາກໍ ຕສ຺ສ ປຫານາຍ ຍາ ເຈຕນາ, ຍມິທໍ [ຍມ຺ປິທໍ (ສີ. ປີ.)] ກມ຺ມໍ ກຓ຺ຫສຸກ຺ກໍ ກຓ຺ຫສຸກ຺ກວິປາກໍ ຕສ຺ສ ປຫານາຍ ຍາ ເຈຕນາ – ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ປຸຓ຺ຓ, ກມ຺ມໍ ອກຓ຺ຫໍ ອສຸກ຺ກໍ ອກຓ຺ຫອສຸກ຺ກວິປາກໍ, ກມ຺ມກ຺ຂຍາຍ ສໍວຕ຺ຕຕີຕິ. ອິມານິ ໂຂ, ປຸຓ຺ຓ, ຈຕ຺ຕາຣິ ກມ຺ມານິ ມຍາ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ປເວທິຕານີ’’ຕິ.

໘໒. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ປຸຓ຺ໂຓ ໂກລິຍປຸຕ຺ໂຕ ໂຄວຕິໂກ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຠິກ຺ກນ຺ຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ອຠິກ຺ກນ຺ຕໍ, ຠນ຺ເຕ! ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠນ຺ເຕ…ເປ… ອຸປາສກໍ ມໍ ຠຄວາ ຘາເຣຕຸ ອຊ຺ຊຕຄ຺ເຄ ປາຓຸເປຕໍ ສຣຓໍ ຄຕ’’ນ຺ຕິ. ອເຈໂລ ປນ ເສນິໂຍ ກຸກ຺ກຸຣວຕິໂກ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຠິກ຺ກນ຺ຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ອຠິກ຺ກນ຺ຕໍ, ຠນ຺ເຕ! ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠນ຺ເຕ…ເປ… ປກາສິໂຕ. ເອສາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວນ຺ຕໍ ສຣຓໍ ຄຈ຺ຉາມິ ຘມ຺ມຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆຎ຺ຈ. ລເຠຍ຺ຍາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ, ລເຠຍ຺ຍໍ ອຸປສມ຺ປທ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ໂຍ ໂຂ, ເສນິຍ, ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍປຸພ຺ໂພ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ອາກງ຺ຂຕິ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ, ອາກງ຺ຂຕິ ອຸປສມ຺ປທໍ ໂສ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມາເສ ປຣິວສຕິ. ຈຕຸນ຺ນໍ ມາສານໍ ອຈ຺ຈເຍນ ອາຣທ຺ຘຈິຕ຺ຕາ ຠິກ຺ຂູ ປພ຺ພາເຊນ຺ຕິ, ອຸປສມ຺ປາເທນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂຸຠາວາຍ. ອປິ ຈ ເມຕ຺ຖ ປຸຄ຺ຄລເວມຕ຺ຕຕາ ວິທິຕາ’’ຕິ.

‘‘ສເຈ, ຠນ຺ເຕ, ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍປຸພ຺ພາ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ອາກງ຺ຂນ຺ຕາ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ອາກງ຺ຂນ຺ຕາ ອຸປສມ຺ປທໍ ເຕ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມາເສ ປຣິວສນ຺ຕິ ຈຕຸນ຺ນໍ ມາສານໍ ອຈ຺ຈເຍນ ອາຣທ຺ຘຈິຕ຺ຕາ ຠິກ຺ຂູ ປພ຺ພາເຊນ຺ຕິ ອຸປສມ຺ປາເທນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂຸຠາວາຍ, ອຫໍ ຈຕ຺ຕາຣິ ວສ຺ສານິ ປຣິວສິສ຺ສາມິ. ຈຕຸນ຺ນໍ ວສ຺ສານໍ ອຈ຺ຈເຍນ ອາຣທ຺ຘຈິຕ຺ຕາ ຠິກ຺ຂູ ປພ຺ພາເຊນ຺ຕຸ, ອຸປສມ຺ປາເທນ຺ຕຸ ຠິກ຺ຂຸຠາວາຍາ’’ຕິ. ອລຕ຺ຖ ໂຂ ອເຈໂລ ເສນິໂຍ ກຸກ຺ກຸຣວຕິໂກ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ, ອລຕ຺ຖ ອຸປສມ຺ປທໍ. ອຈິຣູປສມ຺ປນ຺ໂນ ໂຂ ປນາຍສ຺ມາ ເສນິໂຍ ເອໂກ ວູປກຏ຺ໂຐ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ອາຕາປີ ປຫິຕຕ຺ໂຕ ວິຫຣນ຺ໂຕ ນຈິຣສ຺ເສວ – ຍສ຺ສຕ຺ຖາຍ ກຸລປຸຕ຺ຕາ ສມ຺ມເທວ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊນ຺ຕິ ຕທນຸຕ຺ຕຣໍ – ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍປຣິໂຍສານໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫາສິ. ‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາ’ຕິ ອພ຺ຠຎ຺ຎາສິ. ອຎ຺ຎຕໂຣ ໂຂ ປນາຍສ຺ມາ ເສນິໂຍ ອຣຫຕໍ ອໂຫສີຕິ.

ກຸກ຺ກຸຣວຕິກສຸຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ສຕ຺ຕມໍ.